Joga nidra - cudowna sztuka niedziałania. Lesław Kulmatycki.
Dołącz do nas na
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA


Joga nidra - cudowna sztuka niedziałania. Lesław Kulmatycki.

  • czwartek, 9 kwietnia 2009
  • autor: Lesław Kulmatycki
Potrzeba głębokiej relaksacji jest jedną z najbardziej naturalnych potrzeb współczesnego człowieka. Gdzieś w nas się ukrywa i od czasu do czasu, szczególnie w momentach pełnych napięć i pośpiechu, daje znać o swoim istnieniu. Kiedy ponad 20 lat temu zetknąłem się po raz pierwszy z naukami Swamiego Satyanady Sarasvati z Bihar School of Yoga, byłem przeświadczony, że joga nidra jest po prostu jedną z odmian relaksacji. W początkowej fazie mojego kontaktu z aszramem Swamiego Satyanandy sesje jogi nidry traktowałem jako integralną część całego treningu jogi. Z czasem okazało się dla mnie, że joga nidra jest samodzielną techniką, która umożliwia na pogłębiony kontakt z samym sobą. Zdałem sobie sprawę, że aby to zauważyć i właściwie zinterpretować, niezbędny jest własny trening.
teoria jogiW czasie kilkuletnich doświadczeń uzupełnionych o trening jogi indyjskiego Instytutu Jogi Kaivalyadhama z Lonavla wypracowałem własną drogę praktyki jogi nidry, którą mogę określić jako "organiczne doświadczenie ciszy".
"Organiczne" dlatego, że przekonany jestem, iż doświadczenie tego rodzaju jest dostępne każdemu. Jest ono immanentnym i uniwersalnym doświadczeniem, za którym człowiek zawsze tęsknił i tęskni. Jest rodzajem podstawowego doświadczenia wyjściowego, z którego rodzą się inne doświadczenia i działania człowieka. Proces wszelkich zmian dokonywanych przez nas na zewnątrz w środowisku i z innymi ludźmi tak naprawdę rozpoczyna się od zmian, które dokonujemy w sobie samych.
Starożytni filozofowie i duchowi nauczyciele wszystkich kultur podkreślali to w swoich naukach. Platon, Budda, Sokrates to niektórzy z wielkich myślicieli i reformatorów głoszących hasło "Poznaj siebie samego". Techniki relaksacyjne czy medytacyjno-introspekcyjne były i są integralną częścią niemal wszystkich tradycji i kultur. Na przełomie wieków zainteresowanie ćwiczeniami relaksacyjnymi, w większości wypadków inspirowanymi jogą indyjską, staje się współczesnemu człowiekowi coraz bardziej potrzebne.
 
Towarzysząca głębokiej relaksacji cisza jest próbą opisania istoty doświadczenia jogi nidry w kategoriach nie tylko braku negatywnych bodźców czy braku hałasu, ale również braku tych bodźców, które napędzają nasze myśli, wyobrażenia i emocje. Z drugiej strony nie oznacza to, że w czasie doświadczenia jogi nidry nie ma dźwięków, myśli, emocji i wyobrażeń. One są, ale ich natura jest głębsza i prawdziwsza. Ukazują się w momentach spokoju i wewnętrznego wyciszenia, toteż nie powodują chaosu i dysharmonii.
Joga nidra nie jest hipnozą czy ezoterycznym ćwiczeniem, którego celem jest dostarczenie nam wyjątkowych i ekstatycznych przeżyć. Joga nidra nie jest rodzajem ucieczki od realnych obowiązków i realnego świata. Joga nidra nie jest też żadną osobną szkołą czy rodzajem jogi. Joga nidra jest jedynie metodą, która jest pomocna w zainspirowaniu w sobie procesu introspekcji i pasywnej uważności. Jest rodzajem logicznego zestawu fizycznych i psychicznych ćwiczeń, które prowadzą nas do wyciszenia i pełniejszego poznania siebie. Joga nidra jest rodzajem ćwiczenia polegającego na utrzymywaniu całkowitej pasywności. Czasami jest porównywana do wewnętrznej podróży, która polega na obserwacji i doświadczaniu tego wszystkiego, co w danej chwili pojawia się w obrębie ciała, umysłu i ducha.
Podstawowym jej celem jest uzyskanie stanu przeciwnego napięciu, tj. stanu rozluźnienia, dobrego samopoczucia i integracji.
Stan integracji dla wielu może być ważnym i oczekiwanym etapem w rozwoju indywidualnym i może być rozumiany jako stan wewnętrznego spokoju, równowagi i dystansu do otaczającej rzeczywistości.
W rozumieniu potocznym słowo "relaksacja" oznacza sposób uzyskiwania stanu rozluźnienia i odprężenia. Wzajemna współpraca pomiędzy rozluźnianiem mięśni, zrównoważeniem pracy układu nerwowego a wyciszeniem psychicznym jest podstawą całościowego oddziaływania na organizm. Relaksacja w jodze nazywana jest jogą nidrą, co oznacza "jogę snu psychicznego". Sen psychiczny w ujęciu jogi to próba kontrolowanego wycofania się ze świata wrażeń. Nie chodzi tu o całkowite odcięcie się od tego, co znajduje się na zewnątrz człowieka, ale doświadczanie stanu na granicy zewnętrzności i świata psychicznego.
Według Patańdżalego pratyahara to umiejętność "wyłączania" receptorów. Relaksacja zatem jest jedną z najważniejszych technik kontrolowania bodźców płynących z zewnątrz. Natłok myśli i informacji z oraz przyzwyczajenie do tego, by być w ciągłej gotowości do odbioru nowych bodźców, powodują wzmożone napięcie psychiczne i mięśniowe. Relaksacja, podobnie jak wszystkie inne ćwiczenia związane z piątym etapem jogi, polega na stopniowym zmniejszaniu wpływu bodźców z zewnątrz na rzecz obserwacji tego, co pojawia się wewnątrz umysłu, wewnątrz ciała. Postawa skierowana do wewnątrz ma ułatwić "rozbrojenie" mechanizmów utrzymujących psychikę w stanie napięcia.
Można mówić o kilku poziomach doświadczania siebie i kontaktu ze sobą w czasie stanu relaksacji.
  • Poziom kontaktu z ciałem fizycznym: Jak się w nim czujesz? Jak bardzo identyfikujesz? Czy je lubisz? Czy chciałbyś coś w nim zmienić? Co mówi ci w tej chwili? Czy dostrzegasz różnice w poszczególnych jego częściach? Które obszary są przyjemne, a które nie? Czy czujesz energię przepływającą przez ciało?
  • Poziom kontaktu ze świadomością (umysłem): Czy dostrzegasz w niej jakieś szczególne obszary, fragmenty? Czy są sprzeczności? Czy jest w niej harmonia? Czy jest bardzo aktywna? Czy są tam jakieś zakamarki lub pozamykane szczelnie schowki? Czy masz dobry z nią kontakt? 
  • Poziom kontaktu ciała ze świadomością (umysłem): Czy czujesz współpracę? Czy myśli i emocje mają oddźwięk w ciele fizycznym, czy też jest odwrotnie? Gdzie fizycznie umiejscawiasz przejawy pracy świadomości (umysłu)?  
  • Poziom kontaktu ze swoim duchem: Jakkolwiek rozumiesz tę sferę i jakikolwiek masz pogląd na nią, zapewne wymiar transpersonalny nie jest ci obojętny; jak czujesz siebie w całym kosmosie? Czy dostrzegasz siebie w jakimś odniesieniu, zależności od czegoś, kogoś?
Według filozofii indyjskiej dusza każdego z nas uwięziona jest fizycznym ciele podczas każdego kolejnego wcielenia. Nawet fizyczna śmierć nie przynosi uwolnienia duszy do końca. Ta tęsknota za życiem pozostaje i jest "zapamiętana".
W mitologii hinduistycznej tego rodzaju tęsknota reprezentowana jest przez boga Wisznu, który śpiąc się na grzbiecie węża Anandy ma masowane stopy przez swą żonę Lakszmi. Z jego pępka natomiast wyrasta kwiat lotosu, a z niego Brahma, którego Wisznu pouczał o świętych mantrach, modlitwach, gwiazdach i naturze stworzenia. Wisznu, utrzymywany jest przez węża, który spoczywa na kosmicznych wodach, z których cyklicznie odradza się wszechświat oraz wszystkie inne żywioły. Wisznu symbolizuje zatem dobroczynnego ducha, dzięki któremu trwa świat i dzięki któremu każdy z nas ma szansę doświadczyć w swym pojedynczym istnieniu związków z całym kosmosem. Związki te są na tyle silne, że pozostawiają w duszy stały ślad, który przejawia się w tęsknocie za takim doświadczeniem.
Tak mówi mitologia, natomiast filozofia i psychologia jogi interpretują sen jako proces, w czasie którego przestają funkcjonować zmysły. Zmysły oderwane od bodźców nie kontaktują się ze światem zewnętrznym i tym samym wyciszony umysł ma szanse poznawać sam siebie. Sen, a szczególnie marzenia senne są obiektem percepcji umysłu, który staje się zarazem podmiotem i przedmiotem poznania. Stąd w filozofii jogi często funkcjonuje w odniesieniu do umysłu określenie "szóstego zmysłu".
W Bhagawadgicie w rozdziale XV opisane jest drzewo Aswatta jako symbol makrokosmosu i mikrokosmosu. Makrokosmos to wszechżycie, które swój początek bierze w najwyższym Brahmanie. Mikrokosmos to pojedynczy człowiek, który poznając powiązania poszczególnych fragmentów samego siebie, otwiera drzwi do poznania samego siebie oraz poznania drzewa kosmicznego. Drzewo porządkuje świat i łączy nieskończone ze skończonym, nierealne z realnym. Często drzewo kosmiczne przedstawiane jest w odwróconej pozycji, wówczas korzenie sięgają do nieba, natomiast gałęzie - jak mówi Rigweda - niczym promienie słoneczne rozchodzą się ku nam. System nerwowy człowieka porównywany jest do odwróconego korzeniami do góry drzewa. Joga uważa, że takie paradoksalne odwrócenie może być otwarciem drogi do uniezależnienia się procesów świadomościowych od fizycznego ciała. Pomocna w takim otwarciu drogi może być joga nidra.
Wówczas pojawiające się podczas sesji zdarzenia w świecie wewnętrznym, mentalnym czy wyobrażeniowym nabierają szczególnego znaczenia. Według jogi mogą one na równi ze zdarzeniami realnymi mieć wpływ na nasze życie.
Idea odwróconego drzewa przedstawiona w upaniszadach oraz Bhagawad-gicie podpowiada nam jedynie kierunek poszukiwań.
W górę i w dół rozpościerają się jego gałęzie, żywione energiami Przyrody;
jego pędy to przedmioty zmysłów, a wtórne korzenie, co w dół się spuszczają,
to pragnienia, rodzące więzy niekończących się działań w tym świecie człowieka.

Bhagawadgita XV.2.
Aby rozpocząć ćwiczenia jogi nidry, przede wszystkim należy być zainteresowanym taką pracą. Zatem najważniejsze jest to, aby chcieć i znaleźć czas na ćwiczenia. Następnie ważne jest, aby znaleźć odpowiednie miejsce - wystarczająco odizolowane i gwarantujące spokój w czasie przeprowadzanej sesji jogi nidry. Chodzi zarówno o odizolowanie się od codziennych spraw, jak i wytworzenie nastroju sprzyjającego pracy w czasie sesji relaksacyjnej. Nauczyciele jogi zazwyczaj zalecają leżącą pozycję na plecach (savasana) jako najbardziej sprzyjającą tego rodzaju ćwiczeniom.
Pogłębiona relaksacja jogi jest raczej mało znana nawet wśród instruktorów i nauczycieli jogi w Polsce, dlatego narodziła się myśl napisania książki-podręcznika na ten temat, gdzie opisanych jest 12 elementów sesji jogi nidry. Książka została wydana przez Wydawnictwo "Książka i Wiedza" w 2004 r. i można ją kupić w większości dobrych księgarni (również internetowych).
Książka adresowana jest do wszystkich poszukujących i kreatywnych osób, które zainteresowane są ćwiczeniami jogi i które mogą pozwolić sobie na minimum determinacji i dyscypliny niezbędnej do rozpoczęcia praktyki. Adresowana jest również do nauczycieli jogi, którzy chcieliby rozszerzyć swój program i włączyć tego rodzaju ćwiczenia do pracy ze swoimi grupami. Również niektóre elementy opisanej metody mogą włączyć w swej pracy instruktorzy i terapeuci zajmujący się treningami antystresowymi.
 
 
Lesław Kulmatycki
Tekst jest na stronie www.akademiazycia.pl

Tekst powstał jako scenariusz wykładu prowadzonego dla Akademii Życia we Wrocławiu w 2002 r.
Tekst jest zapisem wykładu, bez korekty językowej
O autorze:
Lesław Kulmatycki, nauczyciel jogi od 31 lat, dr hab. profesor nadzwyczajny Katedry Humanistycznych Podstaw Kultury Fizycznej Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu. Jogę studiował w Instytucie Jogi Kaivalyadhama w Indiach i aszramach Satyanandy w Australii. Studia z zakresu kultury fizycznej, filozofii, etyki, psychologii i psychoterapii. Autor prac naukowych o relaksacji i jodze oraz książek: „Classical Yoga Manual”, „Stres, joga relaksacja”, ”Trening relaksacyjny jogi i jego recepcja” „Joga dla zdrowia”, „Stres i joga”, „Lekcja relaksacji”, „Joga nidra”. Obecnie kieruje jedynymi w Polsce Podyplomowymi Studiami Technik Relaksacyjnych oraz przygotowuje Podyplomowe Studia Jogi. Współpracuje m.in. z Akademią Życia, Pracownią Łagodzenia Stresu oraz Stowarzyszeniem Trenerów i Praktyków Relaksacji "Przestrzeń".
 
teoria jogi2
Opublikuj na:
Polecamy:   1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
Nasz Patronat! Joga Festiwal. VII Górski Maraton Jogi w Wierchomli 18-25 SIERPNIA 2019

W tym roku Joga Festiwal będzie trwał aż 7 dni! Hasło tegorocznego Festiwalu - Joga ponad podziałami ! Przez cały tydzień planujemy ćwiczyć wzmacniającą i uzdrawiającą ducha i ciało jogę oraz spotykać się nie tylko z ekspertami zdrowego trybu życia, lecz także z ludźmi myślącymi i żyjącymi tak jak M...

KURS NAUCZYCIELSKI JOGI INTEGRALNEJ

Trwają zapisy na II Edycję ! Pozostało jeszcze 15 miejsc! Kurs nauczycielski przeznaczony jest dla osób, które pragną zdobyć praktyczne umiejętności i rzetelną wiedzę na temat różnych ścieżek i systemów jogi pod okiem najlepszych w Polsce specjalistów. Zdobyte kwalifikacje i umiejętności oraz koń...

Bez regeneracji nie osiągniemy równowagi. Co robi z nami stres?

Joga w przeciwieństwie do np. treningu siłowego, aktywizuje przywspółczulną część układu nerwowego odpowiedzialną za rozluźnienie. Wspiera więc w balansowaniu układu nerwowego i jest korzystna dla osób zdrowych, a w wielu przypadkach również dla osób chorych – tłumaczy psycholog zdrowia Mateus...

Siła spokoju i uważności. Jak zapanować na umysłem ?

Umysł ludzki może wirować szybciej niż wiatr, poszukując rozrywki i ucieczki od kłopotów, jakie niosą za sobą dylematy dnia powszedniego. Szukając celu, bezpieczeństwa i radości żyjemy w pomieszaniu, zawzięcie szukając spełnienia, a rzeczywistość prawie nigdy nie odpowiada naszym oczekiwaniom. Te za...

Wakacje z rehabilitacją i odnową biologiczną

Wakacje to czas, kiedy możemy poświęcić trochę więcej czasu dla siebie i swojej rodziny. Świetnym pomysłem na wakacyjny wyjazd jest pobyt w górach- relaks na łonie natury, gdzie w pamięci pozostaną piękne widoki i niezapomniany klimat....

Muzyka indyjska i nada joga

Ideałem, do którego winien dążyć indyjski artysta, jest wywołanie w słuchaczu i widzu doświadczenia estetycznego zwanego rasą. Przyrównuje się ją do ożywczego nektaru, którego skosztowawszy, człowiek zatraca poczucie ciała, a jego dusza rozszerza się i łączy we wspólnym doświadczeniu z innych uczest...

Joga przynosi ulgę. Badania nad chorobą Parkinsona

Techniki relaksacyjne, pranajama i mindfulness pomagają cierpiącym na chorobę Parkinsona w pokonaniu stanów lękowych i depresyjnych – wynika z najnowszych badań, przeprowadzonych na uniwersytecie w Hongkongu. ...

Żeński pierwiastek mocy

Odrębność płci to jeden z wielu przykładów ukazujących dualizm otaczającej nas rzeczywistości. Podział na męskość i żeńskość występuje we wszystkim, co żyje. Żeńska, magnetyczna energia przyciąga męską - elektryczną energię, a w rezultacie z tego procesu zaczyna się tworzenie i działanie. Aspekt męs...

Joga i medytacja podnoszą kwalifikacje pracownika

Kurs jogi może być uznany za szkolenie zawodowe i w związku z tym pracownikowi, który chce wziąć w nim udział, należy się płatny urlop szkoleniowy – uznał sąd w Berlinie. Informuje o tym AFP. ...

Między jawą a snem. Joga nidra

Sen bez snu, głębokie odprężenie, pełna harmonia – to ideał w świecie, który bezustannie atakuje nas setkami impulsów.. Taki stan można osiągnąć podczas sesji jogi nidry. Jej nauczyciele podkreślają jednak, że sam relaks nie jest głównym celem praktyki. To sposób na samopoznanie, wejście w głą...

  
kalendarium wydarzeń
Poprzednie
Lipca 2019
Następne
PWŚCPSN
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031 
pokaż wszystkie
więcej
pokaż wszystkie
Partnerskie szkoły jogi
  

Partnerzy portalu
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA

  
Joga Portal - Pierwszy, ogólnopolski serwis joga-joga.pl - Kraków - Poznań - Wrocław - Trójmiasto - Lublin
Wakacje z joga, wakacyjne kursy jogi oraz wyjazdy organizowane przez szkoły Jogi z całej Polski. Wyszukiwarka szkół jogi: Kraków, Poznań, Wrocław, Trójmiasto, Lublin a także wiele innych miast z całej Polski. Pozycje jogi, joga na DVD, książki o jodze,joga-sklep, forum a także medytacja, ajurweda, kursy rozwoju oraz masaż tajski. Najnowsze wydarzenia, pytania oraz odpoweidzi, wywiady oraz joga w ciąży i joga dla dzieci - Indie i joga w Indiach a także abc jogi i wakacje z jogą podróżowanie po Azji
LikeSoft