Menu
bądź na bieżąco !


Joga – gimnastyka czy filozofia? Za co Zachód pokochał jogę.

  • sobota, 11 września 2010
  • autor: Elżbieta Malczyk
Jeśli w sondzie ulicznej zapytamy przechodniów czy wiedzą co to jest joga, prawdopodobnie większość odpowie twierdząco. Jedni powiedzą, że to forma gimnastyki, jak stretching i pilates, inni skojarzą jogę z hinduizmem i buddyzmem, jeszcze inni określą ją jako metodę rozwoju osobistego. Ci ostatni będą najbliżej prawdy o jodze, ale jakąś część racji będą mieli wszyscy.
 
om2Sanskryckie słowo „joga” oznacza „scalać, ujarzmiać, łączyć”. Joga to system duchowy wyrosły w starożytnej kulturze Indii, ale nie jest ściśle związany ani z hinduizmem, ani z żadną konkretną religią. Joga jest wartością ponadnarodową i ponadreligijną – jest to rozbudowany i precyzyjny system osobistego rozwoju polegający na jednoczesnym doskonaleniu ciała, umysłu i ducha.
Z terminem „joga” można zetknąć się w liczących sobie przeszło 2500 lat indyjskich księgach – Wedach. Według niektórych źródeł nauka jogi jest znacznie starsza i pochodzi z okresu przedwedyjskiego. Nauki jogi zostały zebrane i usystematyzowane w II wieku naszej ery przez mistrza Patandżali, wielkiego mędrca tamtych czasów. Jego traktat „Jogasutry” to podstawowy tekst źródłowy opisujący metodę stopniowego rozwoju świadomości człowieka, aż po osiągnięcie stanu „samadhi” – czyli stanu nadświadomości, oświecenia, połączenia z Boskością, z Wszechświatem, z Absolutem. Późniejsze teksty źródłowe rozwijają i opisują różne praktyki jogiczne – istnieje wiele szkół i tradycji przekazu.
beatlesŚwiat zachodni odkrył jogę w latach 70-tych, kiedy młode pokolenie zaczęło kontestować skrajnie konsumpcyjny styl życia swoich rodziców, który towarzyszył wzrostowi gospodarczemu po II wojnie światowej. Wraz z ruchem hippisowskim opartym na idei wolności, wspólnoty i pacyfizmu, młodzi ludzie zaczęli szukać sensu życia i duchowości – a nie znajdując odpowiedzi w dogmatycznej i zinstytucjonalizowanej tradycji chrześcijańskiej – zwrócili się ku filozofii Wschodu, która wydawała się znacznie bardziej odpowiadać wyznawanym przez nich wartościom. Jednymi z pierwszych popularyzatorów wschodniej duchowości na Zachodzie byli The Beatles i inni artyści tamtych lat.
Pokrótce Patandżali tak opisuje ośmiostopniową drogę rozwoju człowieka prowadzącą do osiągnięcia stanu „samadhi”:
1. YAMA – przestrzeganie podstawowych zasad moralnych
Są to uniwersalne zasady, które z grubsza powinny odróżniać człowieka od zwierzęcia i na których opiera się większość religii oraz cała świecka etyka, a mianowicie:
Ahimsa – czyli nie krzywdzić, nie używać przemocy
Asteya – czyli nie kraść
Satya – czyli nie kłamać, żyć w prawdzie
Brahmacarya – czyli powściągać instynktowne żądze
Aparigraha – czyli nie skupiać się na gromadzeniu, nie być chciwym
2. NIYAMA – przestrzeganie podstawowych założeń indywidualnej samodyscypliny
Założenia te również mają zadziwiająco wiele wspólnego z regułami wielu religii i zaleceniami całkiem współczesnych psychologów.
Sauca – czystość, w rozumieniu ciała i umysłu, unikanie szkodliwych używek, niezdrowego jedzenia i negatywnych myśli
Santosa – zadowolenie z tego co mamy, zachowanie spokoju umysłu
Tapas – zapał, wysiłek, wytrwałość w dążeniu do celu
Svadhaya – obserwacja swoich reakcji, zachowania, emocji, badanie, samokształcenie
Isvara pranidhana – poddanie się doświadczeniom życia, przyjmowanie rzeczywistości
Uniwersalne zasady moralne, wskazówki dotyczące samodyscypliny i samodoskonalenia są niezbędnym fundamentem właściwej, przynoszącej korzyści praktyki. Rozwijanie w sobie 5 yam i 5 niyam pozwala żyć w zgodzie ze sobą i w harmonii z otoczeniem.
3. ASANA – praktykowanie pozycji jogi
Ćwiczenie asan czyli pozycji jogi to właśnie ta „gimnastyka”, z którą joga jest powszechnie kojarzona na Zachodzie. Asany wzmacniają mięśnie, uelastyczniają stawy, dodają energii poprzez przyspieszenie przemiany materii i przepływu płynów ustrojowych, oczyszczają organizm na poziomie fizjologicznym dzięki masowaniu organów wewnętrznych. Pomagają rozwijać świadomość ciała, są sztuką samoobserwacji, poznawania własnych ograniczeń i pracy z nimi na fizycznym poziomie. Właściwa praktyka daje poczucie stabilności, spokoju, psychicznej równowagi i siły wewnętrznej, odblokowuje emocjonalne napięcia spowodowane stresem.
4. PRANAYAMA – czyli kontrola oddechu
Pranajama to ćwiczenia oddechowe integrujące ciało i umysł. Powinny być praktykowane po opanowaniu pewnego poziomu w wykonywaniu asan. Kontrola i różne sposoby oddychania dopełniają procesu samooczyszczania i usuwania napięć z ciała. 
Kolejne stopnie rozwoju świadomości człowieka to:
5. PRATYAHARA – powściągniecie zmysłów
6. DHARANA – koncentracja
7. DHYANA – medytacja
8. SAMADHI – owoc praktyki, stan nadświadomości, zjednoczenie z Boskością
B.K.S. Iyengar, jeden z najwybitniejszych obecnie żyjących mistrzów jogi twierdzi, że jogą jest opanowanie umysłu. Niemniej jednak osobom prowadzącym normalne świeckie życie w społeczeństwach zachodnich poleca przede wszystkim rozwój czterech pierwszych stopni jogi. Umacniać się w moralnym życiu, samodoskonalić, zachować dyscyplinę, praktykę asan i pranajamy. Pozostałe części: powściągniecie zmysłów, koncentracja, medytacja i stan samadhi wynikają z osiągnięcia perfekcji w pierwszych czterech.
Nawet jeśli u podstaw zachodniego zainteresowania jogą leżała fascynacja jej duchowym aspektem, szybko na pierwszy plan wysunęły się jej „efekty uboczne” wynikające z ćwiczenia asan i pranajamy – czyli szybka poprawa zarówno formy fizycznej jak i stanu psychicznego.
Spowodowało to eksplozję popularności tej formy ćwiczeń jako remedium na wady postawy, bóle kręgosłupa oraz stres i napięcie psychiczne wszechobecne w zachodnim świecie. Natychmiastowa poprawa formy fizycznej i psychicznej – odczuwalna już po kilku pierwszych sesjach – to w tej chwili główna motywacja, którą kierują się ludzie stawiający swoje pierwsze kroki na macie. Wielu na tym poprzestaje, ale zdarza się też, że kierując się na początku jedynie chęcią schudnięcia, człowiek zaczyna „przypadkiem” zmieniać dietę, nawyki, zachowanie, potem światopogląd i w końcu całe dotychczasowe życie… na lepsze, pełniejsze, dające znacznie więcej satysfakcji.
madonnaW ostatnich dziesięcioleciach joga niewątpliwie cieszy się coraz większą popularnością na Zachodzie. W USA i w Europie Zachodniej regularnie ćwiczy jogę 5-7% społeczeństwa, w Polsce to wciąż poniżej 1%, ale ta liczba stale rośnie. Do popularności jogi w dużej mierze przyczyniają się osoby publiczne przyznające się do praktyki jogi, jak na przykład Sting czy Madonna, a w Polsce Magda Umer, Krzysztof Materna, Joanna Brodzik, Szymon Majewski, Katarzyna Grochola i wielu innych. Dzięki temu w pewnych kręgach praktyka jogi stała się po prostu modna – ale tak naprawdę każda motywacja jest dobra, żeby zacząć. Po kilku sesjach z dobrym nauczycielem zrozumiemy co joga może nam dać na zupełnie innych poziomach życia.
Joga w wersji zachodniej skupia się oczywiście głównie na walorach zdrowotnych i terapeutycznych, podczas gdy oryginalnie był to przede wszystkim system duchowy – ale prawdopodobnie współczesny człowiek Zachodu jest na tyle znerwicowany i zablokowany, że w pierwszej kolejności potrzebuje właśnie terapii i odzyskania psychicznej równowagi. A taki właśnie efekt przynosi praktyka jogi – podobnie jak praktyka Tai Chi czy Qi Gong – również coraz bardziej popularnych form ćwiczeń o chińskim rodowodzie.
Joga jest bez wątpienia niezwykle cennym dopełnieniem kultury Zachodu. Człowiekowi, który całkowicie zwrócił się na szukanie szczęścia jedynie w zewnętrznym świecie, wskazuje wartości, które tkwią także w jego wnętrzu i we wnętrzu innych ludzi. Nawet jeśli, idąc za sugestią BKS Iyengara, zatrzymamy się tylko na czwartym stopniu ośmiostopniowej ścieżki jogi, zyskamy takie wartości jak spokój, wewnętrzną stabilność, zdolność do prawdziwej miłości i przebaczenia.
 Paradoksalnie, to właśnie dzięki metodom jogi, chrześcijańska nauka o powszechnym miłowaniu bliźniego ma szansę wyjść spoza sfery czystej teorii i stać się naturalną częścią naszego codziennego doświadczenia.
 
 
Opublikuj na:
Polecamy:   1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
Dołącz do wyjątkowego wydarzenia! Światowy Dzień Jogi On-Line już za trzy tygodnie!

Joga-Joga.tv i Pałac Sulisław zapraszają na wyjątkowe wydarzenie – Światowy Dzień Jogi on-line w Sulisławiu. Gdziekolwiek jesteś, cokolwiek robisz – zrób przerwę. 21 czerwca o godz. 12.00 ćwicz razem z tysiącami osób na całym świecie. Dzięki transmisji na żywo jogini z różnych zakątków Polski i świata będą mogli wspólnie wykonać 12 Powitań Słońca w intencji harmonii i pokoju na świecie.

Mama-joginka. Wywiad z Pauliną Holtz

O tym, jak to jest być mamą joginką, zaletach praktykowania i dzieciach jako "obiektach dociskających" opowiada Paulina Holtz, aktorka teatralna i filmowa oraz ambasadorka Światowego Dnia Jogi On-Line w Sulisławiu.

Co jogini sądzą o … grach komputerowych?

Rosnąca od lat osiemdziesiątych popularność komputerów osobistych spowodowała ogromny postęp rozwoju gier komputerowych. Gry w pewnym sensie łączą w sobie to, co niesie ze sobą literatura i film, a także posiadają swoje specyficzne cechy – stanowią wyzwanie dla użytkownika, który musi nauczyć się tworzyć pewne strategie. Wpływ gier komputerowych na psychikę gracza wzbudza wśród naukowców kontrowersje. Mówi się zarówno o ich pozytywnym, jak i negatywnym wpływie. Niektórzy wskazują na ich edukacyjny, a nawet terapeutyczny wpływ, inni ostrzegają, że mogą powodować oderwanie od rzeczywistości. Co o grach komputerowych myślą Jogini?

Jogiczne metody oczyszczania a kultura zachodnia, Anna Rychlewska-Ślęczek

W starożytnych traktatach jako podstawę treningu wymienia się jogiczne procesy oczyszczająco-terapeutyczne. Mówi się o nich jako o czynnościach związanych z oczyszczaniem na poziomie ciała, które są kluczowe - w połączeniu z odpowiednią dietą i asanami - w osiągnięciu równowagi w ciele, a co za tym idzie, osiągnięciu pełnego zdrowia. Powstaje więc pytanie: czy w obecnych czasach można praktykować klasyczną Hatha Jogę bez tych jogicznych metod oczyszczania? Dlaczego te procesy są praktycznie nieznane na zachodzie?

Frytki z selera z dipem czosnkowym

Kto powiedział, że frytki muszą być niezdrowe? Wystarczy tylko - zamiast smażenia na głębokim oleju - użyć piekarnika, a ziemniaki zastąpić czymś innym, ale będącym prawdziwym źródłem witamin – np. selerem. Nigdy nie mogłam się przekonać do tego warzywa, jednak od czasu, kiedy spróbowałam go w tej postaci, zajadam się nim bardzo często. Frytki z selera idealnie sprawdzają się jako dodatek do głównego dania lub jako przekąska.

Asana Tygodnia: PARSVA BAKASANA (wariant boczny pozycji żurawia)

Parsva Bakasana to balans na rękach, który daje sporo satysfakcji, ponieważ poprawne wykonanie tej pozycji świadczy o tym, że wszedłeś na kolejny jogowy poziom. To pozycja dla zaawansowanych, ale średnio zaawansowani też mogą spróbować, jeśli tylko mięśnie brzucha, barki i ramiona są dostatecznie silne oraz istnieje możliwość wykonania mocnego skrętu tułowia.

Recenzja: „Uwolnij swój głos” Silvia Nakkach, Valerie Carpenter

Czy joga głosu może wypłynąć na stan naszego zdrowia? Owszem. Udowodniono, że śpiew stosowany jako metoda uzdrawiania, pobudza wzrost nowych komórek mózgowych, obniża ciśnienie krwi, wspiera głęboki oddech, wspiera system immunologiczny oraz reguluje rytm pracy serca. Śpiewający głos ponadto stymuluje pranę, energię życiową. Śpiewanie, szczególnie w grupie, sprawia, że jesteśmy bardziej promienni. Jedyny warunek? Przełamać wewnętrzne zahamowania.

Budyń z siemienia lnianego

Siemię lniane zaliczane jest do polskich tzw. superfoods ze względu na wysoką zawartość kwasów tłuszczowych omega-3, a także witaminy E, białka, potasu, cynku oraz innych dobroczynnych dla zdrowia substancji. Siemię lniane działa osłonowo na przewód pokarmowy, wspomaga walkę z zaparciami oraz wspomaga odchudzanie.

Joga dla biegaczy - wywiad z Katarzyną Podgórni, Gabriela Fedyk

"Bieganie to dosyć jednorodny ruch, przeciążający jedne partie ciała a zaniedbujący inne. (...) Joga, a szczególnie odpowiednio dobrana do potrzeb sekwencja, jest naprawdę skutecznym uzupełnieniem tego, czego w bieganiu brakuje." O jodze dla biegaczy, o tym, czego jogini i biegający mogą się od siebie nauczyć oraz o okazywaniu radości przez jednych i drugich opowiada Kasia Podgórni – prowadząca warsztaty jogi dla krótko- i długodystansowców.

21 czerwca ćwicz jogę razem z tysiącami osób na całym świecie! Światowy Dzień Jogi on-line w Sulisławiu

Joga-Joga.tv i Pałac Sulisław zapraszają na wyjątkowe wydarzenie – Światowy Dzień Jogi on-line w Sulisławiu. Gdziekolwiek jesteś, cokolwiek robisz – zrób przerwę. 21 czerwca o godz. 12.00 ćwicz razem z tysiącami osób na całym świecie. Dzięki transmisji na żywo jogini z różnych zakątków Polski i świata będą mogli wspólnie wykonać 12 Powitań Słońca w intencji harmonii i pokoju na świecie.

  
Facebook
kalendarium wydarzeń
pokaż wszystkie
więcej
pokaż wszystkie
Partnerskie szkoły jogi
  

Szukaj w portalu
 
Partnerzy portalu
bądź na bieżąco !

dodaj    usuń adres
  
Joga Portal - Pierwszy, ogólnopolski serwis joga-joga.pl - Kraków - Poznań - Wrocław - Trójmiasto - Lublin
Wakacje z joga, wakacyjne kursy jogi oraz wyjazdy organizowane przez szkoły Jogi z całej Polski. Wyszukiwarka szkół jogi: Kraków, Poznań, Wrocław, Trójmiasto, Lublin a także wiele innych miast z całej Polski. Pozycje jogi, joga na DVD, książki o jodze,joga-sklep, forum a także medytacja, ajurweda, kursy rozwoju oraz masaż tajski. Najnowsze wydarzenia, pytania oraz odpoweidzi, wywiady oraz joga w ciąży i joga dla dzieci - Indie i joga w Indiach a także abc jogi i wakacje z jogą podróżowanie po Azji