Między jawą a snem. Joga nidra
Dołącz do nas na
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA


Między jawą a snem. Joga nidra

  • piątek, 17 maja 2019
  • autor: Beata Zatońska
Sen bez snu, głębokie odprężenie, pełna harmonia – to ideał w świecie, który bezustannie atakuje nas setkami impulsów.. Taki stan można osiągnąć podczas sesji jogi nidry. Jej nauczyciele podkreślają jednak, że sam relaks nie jest głównym celem praktyki. To sposób na samopoznanie, wejście w głąb umysłu i medytację. Joga to zjednoczenie ciała i umysłu, a nidra w sanskrycie oznacza sen.  
„Joga nidra nie jest hipnozą czy ezoterycznym ćwiczeniem, którego celem jest dostarczenie nam wyjątkowych i ekstatycznych przeżyć. Joga nidra nie jest rodzajem ucieczki od realnych obowiązków i realnego świata. Joga nidra nie jest też żadną osobną szkołą czy rodzajem jogi. Joga nidra jest jedynie metodą, która jest pomocna w zainspirowaniu w sobie procesu introspekcji i pasywnej uważności” – tłumaczył prof. Lesław Kulmatycki, popularyzator jogi nidry w Polsce, autor książki pt. „Joga nidra. Sztuka relaksacji”. Podczas sesji obserwuje się i doświadcza tego, co pojawia się w ciele i umyśle. Jak tłumaczy prof. Kulmatycki, joga nidra zajmuje piąte miejsce na ośmiostopniowej ścieżce jogi Patańdżalego. Wiąże się z pratyahar, czyli umiejętnością „wyłączania receptorów”, łącznikiem między tym, co wewnętrzne i zewnętrzne. Jak podkreśla Kulmatycki, to samodzielna technika, opracowana przez Swamiego Satyanady Sarasvati z Bihar School of Yoga, która wywodzi się z tantryzmu.
 
Joga nidra wiąże się z pratyahar, czyli umiejętnością „wyłączania receptorów” (fot. Zoltan Tasi/Unsplash)
 
Praktyka jogi nidry
Zwolennicy mindfulness lub np. ludzie, którzy zetknęli się z treningiem autogennym Johanesa Schultza, znajdują w jodze nidrze pokrewne techniki.
Jak wygląda praktyka jogi nidry, można się dowiedzieć z książki prof. Kulmatyckiego lub przejść przez jedną z lekcji, których nagrania pojawiają się w mediach społecznościowych. Najlepiej jednak iść po prostu na sesję. Coraz więcej szkół w Polsce proponuje takie zajęcia. Jej regularne praktykowanie, ma doprowadzić m.in. do zmniejszenia lęków i napięć, pozbycia się bezsenności, oczyszczenia umysłu wzrostu witalności i zdolności do koncentracji.
Wprowadzeniem do sesji bywa pranayama i kilka lekkich asan. Potem trzeba ułożyć się w pozycji trupa (śavasana) na macie, wygodnie i świadomie; można się przykryć, żeby zapewnić sobie komfort. Nauczyciel prowadzi przez medytację, podpowiada, jak skanować ciało, obserwować jego temperaturę, napięcia, itp. Proponuje wizualizacje. Uczestnicy starają się zachować pasywność, biernie obserwować to, co się z nami dzieje. Umysł przechodzi w stan między jawą a snem, jeśli oczywiście potrafimy na tyle wyłączyć natrętną świadomość, co nie od razu się udaje. Zdarza się też, że ktoś po prostu zaśnie. Po sesji czuje się głęboki relaks, przybywa energii jak po długich godzinach regenerującego snu.
 
Savasana, czyli pozycja martwego ciała, sprzyja wejściu w głęboki relaks (fot. Flicr/Miguel)
 
W sytuacji idealnej mózg w stanie snu jogicznego generuje fale delta, które mają dużą amplitudę i są charakterystyczne dla głębokiego, pozbawionego marzeń snu. Ponieważ mózg jest organem elektrochemicznym, można to zmierzyć, jeśli się dysponuje odpowiednim sprzętem. I takie próby były wykonywane.
Doświadczenia Swamiega Satyanandy Saraswatiego
Współcześnie zasady jogi nidry opracował Swami Satyananda Saraswati i rozwijał ją w Bihar School of Yoga. Swoją koncepcję opisał w książce pt. „Yoga Nidra”, która po raz pierwszy została wydana w 1976 r. W początkowym rozdziale, zatytułowanym „Sztuka relaksacji” Saraswati opowiedział, jak doszedł do treningu „świadomego snu”. Jak podkreśla, praktykowanie jogi nidry może doprowadzić do samadhi.
Wszystko zaczęło się w Riszikeszu w górnym biegu Gangesu, gdzie Satayanada Saraswati jako młody człowiek pobierał nauki u Swamiego Siwanandy. Nocami pilnował szkoły, w której uczyli się mali chłopcy studiujący Wedy, święte księgi hinduizmu. Na sen zostawały mu zaledwie trzy godziny na dobę. O trzeciej nad ranem zapadał w głęboki sen i odpoczywał tak do godz. szóstej. Chłopcy budzili się o czwartej i podczas toalety śpiewali modlitwy. Po pewnym czasie przekonał się, że nauczył się modlitw, które powtarzały dzieci. Wtedy zdał sobie sprawę, że sen nie jest, tak jak mogłoby się wydawać, stanem całkowitego braku świadomości. Zaczął też studiować księgi tantryczne, by zgłębić zagadnienie śnienia. Pracował nad mantrami, nad koncentracją, itp.
Praktykę jogi nidry Satayanda Saraswati wypróbował z powodzeniem na niegrzecznym chłopcu, który przyszedł do jego szkoły. Dziecko nie chciało się uczyć i przeszkadzało wszystkim w aśramie. Swami czytał mu, gdy tylko mały zasnął, Upaniszady. Skutek był taki, że chłopiec nauczył się świętych ksiąg. Potem Swami pracował nad jogą nidrą z grupą 30 osób, z których podczas sesji 10 głośno chrapała. Gdy spali, zapowiedział, że mają się obudzić, gdy powie mantrę „Hari Om Tat Sat” – zadziałało. To utwierdziło go w przekonaniu, że w czasie snu działa świadomość i uważność. Jak podkreślał Swami, w stanie głębokiej relaksacji umysł więcej chłonie.
W swojej książce Satayanda Saraswati podawał powszechnie znane przykłady związane z psychologią śnienia. Np. laureat Nobla, fizyk Niels Bohr zobaczył we śnie strukturę atomu, a Friedrich August Kekulé von Stradonitz – pierścienie benzenu. „Przeczucia, które pojawiają się podczas jogi nidry umożliwiają odnalezienie w swoim wnętrzu rozwiązań wielu problemów” – napisał Saraswati.
 
Joga snu zajmuje ważne miejsce w praktyce buddyzmu tybetańskiego (fot. Samuel Austin/Unsplash)
 
Sztuka śnienia
Joga snu zajmuje ważne miejsce w praktyce buddyzmu tybetańskiego. „Zdaniem mistrzów, postęp w praktyce jogi snu i naturalnego światła, umożliwi nam realizacje oświecenia, kiedy uzyskamy przejrzystą świadomość podczas snu. I na odwrót: stała niewiedza w stanach snu i śnienia zapewni nam tylko nieustanne odradzanie się w którejś ze stref samsary” – napisał Michael Katz we wprowadzeniu do książki pt. „Joga snu i praktyka naturalnego światła” Czogjala Namkhai Norbu. (Wydawnictwo A, Kraków, 2012).
Katz przywołał współczesne badania dotyczące faz snu, teorie psychologiczne z tą aktywnością człowieka związane, m.in. odkrycia Freuda i Junga, a także Fritza Perlsa, założyciela szkoły psychologicznej Gestalt. Podkreślił jednocześnie, że „Od tysiącleci w buddyzmie, taoizmie, hinduizmie, sufizmie i tradycyjnych kulturach całego świata znajdujemy systemu pracy ze snami i świadomością snów”.
Plaga XXI wieku
Badania pokazują, że człowiek Zachodu jest permanentnie niewyspany. Często cierpi na bezsenność, a jeśli uda mu się  zasnąć, zapada w płytki, nie dający regeneracji sen. 15 marca 2019 roku po raz dwunasty obchodzony był Światowy Dzień Snu. Ogłosiło go Światowe Stowarzyszenie Medycyny Snu (WASM), by uświadomić ludziom, czym jest sen i jak dbać o to, by nie mieć z nim problemów.
Z najnowszych danych, na które niedawno powoływał się Reuters, ok. 50 proc. mieszkańców USA źle sypia i skarży się na okresową bezsenność. Ok. 16 procent z tej grupy stara się medytować i praktykować jogę.
Dwa lata temu rozmawiałam o chronobiologii, czyli nauce, która zajmuje się biologicznym rytmem życia człowieka, z doktorem hab. Adamem Wichnikiem, zastępcą kierownika III Kliniki Psychiatrycznej Instytut Psychiatrii i Neurologii w Warszawie. Polacy też mają problemy ze zdrowym snem. Jak tłumaczył, nasz wewnętrzny zegar jest totalnie rozregulowany, bo sztuczne światło jest wszechobecne. Tymczasem mózg regeneruje się podczas snu, gdy jest zmęczony kurczy się. Można, a nawet trzeba, nauczyć się dobrze spać. 
 
 
Opublikuj na:
Polecamy:   1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
Kurs nauczycielski jogi. Szkolenie przygotowawcze. III Edycja Start kwiecień 2020!

Czy myślała/eś kiedyś o tym, aby zostać w przyszłości nauczycielem jogi? Chciałbyś posiadać takie umiejętności jak Twój ulubiony nauczyciel i pracować w gronie inspirujących ludzi? Wydaje Ci się, że jest to ciekawe zajęcie i wspaniała ścieżka rozwoju, ale masz obawy, że Twoje umiejętności i wied...

FoodRentgen na tropie zdrowej kaszy. „Od zawsze szukamy jedzenia po prostu nieskażonego”

Program FoodRentgen i Fundacja Konsumentów przebadali 10 rozpowszechnionych na rynku marek kasz gryczanych. Okazało się, że 40 proc. z nich przekracza dozwolone normy pozostałości glifosatu, herbicydu, który jest w składzie środka chwastobójczego Roundup. Herbicyd ten nie jest obojętny dla naszego...

Taniec – medytacja w ruchu. Jak wrócić „do siebie” i pokonać urazy

Półmrok, migające światełka świec, w kilku miejscach kolorowe, ciepłe punkty światła lamp. Słychać muzykę. Sala jest pełna ludzi, każdy porusza się inaczej. Ktoś tańczy, ktoś podskakuje lub kołyszę się poddając się rytmowi, ktoś po prostu leży na podłodze, ktoś inny tarza się jak młody psiak. To nie...

10 lekcji Jogi - Jamy i Nijamy w codziennym życiu. Książka Agnieszki Passendorfer

Wielu czytelników rozmiłowanych w literaturze jogicznej z pewnością czekało na taką książkę! Autorka odpowiada w niej na pytanie, które często rodzi się w umysłach entuzjastów jogi - W jakim stopniu Jamy i Njamy spisane przez Patandżalego w Jogasutrach wiele wieków temu, w "swoistej biblii joginów" ...

Jaki Nett USA - Międzynarodowy Konwent Jogi 2020. Ceny Specjalne do 15 lutego!

Zapraszamy na Międzynarodowy Konwent Jogi 2020. Gość specjalny - Jaki Nett USA, dyplomowana nauczycielka jogi w tradycji B.K.S. Iyengara z 40-letnim doświadczeniem, posiada stopień Senior I. Do udziału w Konwencie zapraszamy zarówno osoby początkujące, jak i zaawansowane - do wyboru przygotowaliśm...

KURS NAUCZYCIELSKI JOGI INTEGRALNEJ. START CZERWIEC 2020!

Rozpoczynamy rekrutację na III Edycję Kursu Nauczycielskiego Jogi Integralnej! Kurs nauczycielski przeznaczony jest dla osób, które pragną zdobyć praktyczne umiejętności i rzetelną wiedzę na temat różnych ścieżek i systemów jogi pod okiem najlepszych w Polsce specjalistów. Zdobyte kwalifikacje i u...

Medytacja – cudowny eliksir odmładzający mózg

Genialna pamięć, świetny, niosący odpoczynek sen i mistrzowska koncentracja – wiele osób może o tym tylko pomarzyć. Te skarby są jednak w zasięgu każdego z nas. Pomaga w tym medytacja. Z badań prowadzonych m.in. na Harvardzie wynika, że regularna medytacja spowalnia procesy starzenia się mózgu...

Rozpoznawanie potęgi umysłu poprzez samoobserwację

Życie dla większości ludzi to trwanie w iluzji własnych myśli. Rzadko kiedy udaje się wykroczyć poza wąski, stworzony przez umysł i uwarunkowany przez przeszłość, osobowy sens istnienia. W każdym człowieku istnieje natomiast wymiar istnienia, daleko głębszy niż myśl. To esencja tego, kim się jest. M...

Mudita Pure. Michał Kiciński opowiada

Nowa polska idea - telefon bez internetu gier i aplikacji. " Każdego dnia jesteśmy przeładowani informacjami i coraz trudniej jest nam znaleźć wewnętrzny spokój. Jako zespół Mudity wierzymy, że wspaniałe rzeczy dzieją się, gdy jesteśmy w pełni obecni. Ponieważ duże firmy technologiczne dążą do pozys...

Kiedy praktyka jogi wychodzi poza matę

Zazwyczaj praktykę jogi zaczynamy od asan. Okazuje się wtedy, że praktyka mniej lub bardziej skomplikowanych pozycji, sprawia, że ciało czuje się stabilnie, pewnie i dobrze. Pozbywamy się dolegliwości bólowych, ograniczeń spiętych mięśni, czy dysfunkcji stawów i możemy naszego ciała używać w bardzie...

  
kalendarium wydarzeń
Poprzednie
Stycznia 2020
Następne
PWŚCPSN
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031 
pokaż wszystkie
więcej
pokaż wszystkie
Partnerskie szkoły jogi
  

Partnerzy portalu
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA

  
Joga Portal - Pierwszy, ogólnopolski serwis joga-joga.pl - Kraków - Poznań - Wrocław - Trójmiasto - Lublin
Wakacje z joga, wakacyjne kursy jogi oraz wyjazdy organizowane przez szkoły Jogi z całej Polski. Wyszukiwarka szkół jogi: Kraków, Poznań, Wrocław, Trójmiasto, Lublin a także wiele innych miast z całej Polski. Pozycje jogi, joga na DVD, książki o jodze,joga-sklep, forum a także medytacja, ajurweda, kursy rozwoju oraz masaż tajski. Najnowsze wydarzenia, pytania oraz odpoweidzi, wywiady oraz joga w ciąży i joga dla dzieci - Indie i joga w Indiach a także abc jogi i wakacje z jogą podróżowanie po Azji
LikeSoft