Znaczenie oddechu w jodze. Relacja z wykładu dr. Mukund Bhole. Tymoteusz Onyszkiewicz
Dołącz do nas na
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA


Znaczenie oddechu w jodze. Relacja z wykładu dr. Mukund Bhole. Tymoteusz Onyszkiewicz

  • środa, 31 lipca 2013
  • autor: Tymoteusz Onyszkiewicz
Pod koniec czerwca odwiedził Warszawę DR MUKUND VINAYAK BHOLE – pochodzący z Indii badacz, znawca i nauczyciel jogi. Dr Bhole, jako lekarz, autor wielu prac naukowych i wieloletni dyrektor badań w Instytucie Kaivalyadhama, został uznany za eksperta w dziedzinie pranajamy, czyli technik oddechowych w jodze i uhonorowany tytułem doktora honoris causa w ośrodku badawczym SVYASA Yoga University.
 
Poznaj, kto w tobie oddycha. M. V. Bhole
Jego wiedza na temat jogi, fizjologii człowieka i wpływu, jaki wywiera joga na ludzki organizm, oparta jest zarówno na klasycznym zgłębianiu i praktyce jogi, jak i na badaniach z wykorzystaniem najnowocześniejszego sprzętu medycznego.
Dr Mukund Bhole jest ostatnim żyjącym uczniem wielkiego znawcy i propagatora jogi Swamiego Kuvalayanandy. Z kolei uczniem dr. Bhole jest polski nauczyciel i ekspert w dziedzinie jogi Krzysztof Stec, na którego zaproszenie Mukunda Bhole przyjechał do Warszawy. W trakcie dwóch wykładów dr Bhole przedstawił zarys stworzonego przez siebie systemu jogi o nazwie Anubhava Yoga.
Jednym z podstawowych założeń systemu Anubhava Yoga jest ścisły, podkreślany bardziej niż choćby w popularnym w Polsce systemie Iyengara rozdział praktyki jogi na dwa poziomy: pierwszy z nich jest poziomem ciała, poziomem materii (prakriti), drugi – to poziom ducha (purusza).
Poziom pierwszy obejmuje praktyki skupiania uwagi na własnym organizmie, na jego fizjologii i ewentualnych patologiach. W obrębie zainteresowań poziomu pierwszego znajdują się także zagadnienia z dziedziny psychologii, czyli uwarunkowania, działania i anomalie ludzkiej psychiki. Jako że poziom ten dotyczy zjawisk, które można zamknąć w granicach biologii, czyli podlegających doświadczeniom empirycznym znalazł się od w dziedzinie nowoczesnych badań naukowych.
Poziom drugi systemu Anubhava Yoga, chociaż wiąże się z umysłem i intelektem jako podmiotami uświadamiającymi sobie doznania, jest poziomem transcendentnym. Praktyka jogi na poziomie ducha jest w dużej mierze praktyką filozoficzną, związana z samopoznaniem, wyzwoleniem i przygotowaniem do śmierci, czyli do przejścia wewnętrznej, duchowej istoty do innego ciała lub oderwania się jej od koła wcieleń.
 Idea symbolicznego rozdzielenia w jogicznej praktyce (lecz nie w jogicznej teorii) sfery ciała i sfery ducha związana jest z tą tradycją jogi klasycznej, która opiera się na hatha jodze i tantryzmie. Według nich uzyskanie kontroli nad ciałem i „ożywiającymi” je energiami oraz przywrócenie ciału właściwej mu równowagi energetycznej to wstęp do połączenia się z „odnalezionym” w umyśle duchowym, boskim aspektem. „Cielesna”, czy też praniczna energia żeńskiego pierwiastka Śakti, uśpiona w ludzkim ciele pod postacią wężowej energii Kundalini połączyć się musi w „boskich zaślubinach” z duchową energią pierwiastka męskiego reprezentowanego przez Boga Siwę.
 Terapia za pomocą jogi
Metoda jogi stworzona przez dr. Mukund V. Bhole jest zatem czymś w rodzaju narzędzia terapeutycznego, a na wyższym etapie rozwoju świadomości staje się ona drogą wiodącą do poznania tajemnicy jaźni. Pierwszy poziom jogi, ten, który związany jest z ciałem biologicznym ma na celu, jak już było wspomniane, pracę nad powrotem do psychofizycznej równowagi.
Praca na tym poziomie, a zatem w sferze materii (prakriti), opiera się na pięciu założeniach:
Pierwsze to praca bezpośrednio z ciałem i dotyczy ona głównie na mięśnie szkieletowe, mięśnie twarzy oraz te, ulokowane wewnątrz ciała.
Drugie to praca nad oddechem, czyli obserwacja i kontrola procesu oddychania
Trzecie to praca nad psychiką, głównie nad emocjami i nieświadomością
Czwarte założenie to praca nad rozwojem intelektualnym
Piąte polega na pracy nad jakością życia.
 Jednakże bez względu na to, czy praktyka jogi odbywała się na poziomie ciała, czy na poziomie ducha „miejscem” tej pracy, w pewnym sensie „tym, co pracuje” jest ludzka psychika. Podczas swego wykładu dr. Bhole pracę z „ciałem psychicznym” podzielił na dwa aspekty: zewnętrzny i wewnętrzny.
Aspekt zewnętrzny to odziaływanie umysłu na system motoryczny i mięśniowy, aspekt wewnętrzny to pogłębione wnikanie w sferę świadomości i nieświadomości oraz kontrola nad emocjami. Podczas wykładu dr. Bhole przed przedstawił podział ludzkiego mózgu na trzy części nawiązujące do jego ewolucji: pozbawiony świadomości opierający się wyłącznie na instynkcie „mózg gadzi”, który odpowiada za podstawowe procesy życiowe, „mózg ssaków” łączący instynkt z samoświadomością (ta część mózgu związana jest ze sferą emocjonalną człowieka) i „mózg ludzki”, który implikuje obecność intelektu. Praca nad oddechem wpływa bezpośrednio na najniższe poziomy mózgu czyli na „mózg gadzi” i „mózg ssaków” z pominięciem sfery intelektualnej. Oznacza to, że wpływ ćwiczeń jogi dotyczy podstawowych struktur biologicznej natury człowieka.
W jodze zatem następuje proces przywracania równowagi organizmu u samego źródła jego funkcjonowania.
 Obserwacja i doświadczanie oddechu
Najistotniejszą rzeczą w metodzie zaproponowanej przez dr. Bhole jest doświadczenie ruchu oddechowego i zrozumienie roli, jaka ruch ten pełni w organizmie. Doświadczenie oddechu jest wiedzą, którą może zdobyć każdy i to bez większego trudu, wystarczy bowiem przykładając dłonie do swojego ciała „wsłuchiwać się” w swój oddech i „odczuwać go” na poziomie zmysłów. Ważne jest, aby dłonie przykładać do tzw. „miejsc oddechowych”. Stymulowanie owych miejsc umożliwia stymulowanie odpowiednich obszarów mózgu.
Dr. Bhole wyróżnił dwanaście „miejsc oddechowych” znajdujących się na ludzkim ciele - cztery miejsca na trzech poziomach. Pierwsze „miejsce oddechowe” znajduje się na wysokości mostka, drugie na kręgosłupie na tej samej wysokości, dwa pozostałe po dwóch stronach tułowia, pod pachami, również na tej samej wysokości.
Pierwszy poziom to poziom czakry Anahata. Piąte „miejsce oddechowe” znajduje się nad pępkiem, szóste na kręgosłupie na tej samej wysokości i dwa pozostałe również na tej samej wysokości, po dwóch stronach ciała, nad biodrami.
Jest to poziom czakry Manipura. Dziewiąte „miejsce oddechowe” znajduje się poniżej pępka, dziesiąte – na plecach w okolicach krzyża i dwa pozostałe, analogicznie po dwóch stronach, na biodrach. Jest to poziom czakry Swadhiszthana.
Dłonie należy kłaść „symetrycznie” na każdym poziomie np. jedna dłoń z przodu, druga z tyłu lub obie dłonie pod pachami czy na biodrach – można wówczas dokładnie poczuć i śledzić ruch oddechu. W niektórych miejscach będzie on lepiej odczuwalny, tak, jak w okolicach przepony, w innych mniej, tak jak w okolicach kręgosłupa, jednakże intensywność odczuć związanych z oddechem jest kwestią doświadczenia.
Oddech wypełnia całe ciało fizyczne człowieka od jego centrum, od płuc i przepony po końce palców i całe ciało odczuwa jego wpływ. Metoda dr. Bhole różni się zdecydowanie od systemu Iyengara, który uważał, że w pranajamie mogą być wykorzystane tylko nozdrza, jamy i przegrody nosowe, tchawica, płuca i przepona, bo tylko one zdolne są w pełni odbierać i odczuwać pranę. Ruchy oddechowe są bezwysiłkowe i z zasady nie są wolicjonalne. Oznacza to, że wykonuje się je automatycznie, choć oczywiście oddech można stymulować i kontrolować przy pomocy woli.
Dr Bhole, opisując zachowanie się ciała podczas procesu oddychania posłużył się metaforą kwiatu – ciało ludzkie podczas wdechu otwiera się niczym płatki kwiatu oświetlanego przez promienie słońca, podczas wydechu zamyka się jak kwiat o zmroku. Proces „otwierania się” i „zamykania” ciała podczas wdechu i wydechu przenosi się do umysłu. Umysł również „otwiera się” i „zamyka” znajdując tym samym drogę do medytacyjnego skupienia i wewnętrznej równowagi.
Podczas praktyki pranajamy ciało staje się polem obserwacji tego, jak zachowuje się nasz oddech, jak reagują mięśnie czy są spięte, czy rozluźnione, jak reaguje umysł. Obserwację te można prowadzic nieznacznie zmieniając układ ciała np. unosząc jedna rękę do góry, przechylając się i rozciągając jeden bok razem z mięśniami karku i szyi lub wykonując powolne skręty tułowia. Można tez w trakcie obserwacji oddechu wykonywać bardziej skomplikowane asany, istotne jest tylko to, by ciało pozostawało w komfortowej pozycji.
Eliminowanie destrukcyjnego stresu
Głównym celem, jaki postawił przed sobą dr Mukund V. Bohle, tworząc system Anubhava Yoga jest walka ze stresem. Stres jest niezbędną częścią życia i człowiek odczuwa go już od chwili, gdy w lonie matki wykształci mu się system nerwowy. Stres jest ważnym elementem pozwalającym na lepszą adaptację do środowiska. Celem odczuwania stresu jest rozwój a także kontrola zagrożenia i unikanie negatywnych bodźców z otoczenia. Jednak zdarza się, że odczuwany stres zaczyna być zbyt silny, gdy powoduje ból, dezorganizację egzystencji i w końcu jej destrukcję. Jest to przejaw złej adaptacji organizmu oraz symptom zaburzeń w pracy mózgu i w całym systemie nerwowym - taki stres należy eliminować.
W sytuacjach stresowych właściwy przepływ oddechu (prana) jest zaburzony bądź zablokowany, należy zatem przywrócić mu odpowiedni rytm i intensywność. Emocje powodują przyspieszenie oddechu, regulacja oddechu emocje hamuje. Ćwiczenia oddechowe w połączeniu z asanami mają na celu odblokowanie miejsc, gdzie przepływ oddechu (prany) jest zatrzymany bądź zaburzony. W technikach jogi Iyengara ważne są skomplikowane, niemal gimnastyczne asany, dr. Bhole kładzie nacisk na codzienną, regularną praktykę ćwiczeń oddechowych, które można wykonywać w każdej wolnej chwili.
Praca nad eliminowaniem destrukcyjnej „odmiany” stresu to wykonywanie określonych ćwiczeń oddechowych i „medytacja nad oddechem” oraz „w rytm oddechu”. Śledzimy oddech już od momentu, gdy powietrze „ociera się’ o górną wargę i gdy „dotyka” naszych nozdrzy. Dr. Bhole przedstawiając ten aspekt nawiązywał do tradycji swara jogi i Swarodaya Vijnany, starożytnej nauki o przepowiadaniu zdrowia i innych wydarzeń z obserwacji przepływu swary – prany biegnącej trzema głównymi kanałami energetycznymi (nadi) idą, pingalą i suszumną. Uważnie śledzimy oddech, odczuwając i obserwując, jak rozchodzi się w ciele. Miejsca, na których szczególnie koncentruje się nasza uwaga poprzez połączenia nerwowe, pozytywnie stymulują odpowiednie miejsca w mózgu.
Z „obserwacji” oddechu umysł przechodzi w stan medytacji.
Metoda Anubhava Yoga dr. Mukundy V. Bhole to praca nad otwieraniem, a także oczyszczaniem zablokowanych obszarów ciała i poprzez ciało otwieraniem zamkniętych obszarów świadomości. Jej transcendentnym celem jest - co często podczas wykładów podkreślał dr. Bhole – odpowiedzenie sobie na pytanie dotyczące tożsamości i charakteru naszej jaźni, naszego ja, czyli: kto w nas oddycha? Rozwiązanie tej zagadki stanie się rozwiązaniem zagadki każdej indywidualnej podmiotowości.
Relacja z wykładów wygłoszonych w Warszawie, 28 czerwca 2013 r
 Tymoteusz Onyszkiewicz
 
Tekst ukazał się w czasopiśmie "Czwarty Wymiar" nr 8/2013.
Dziękujemy za wyrażenie zgody na przedruk.
 Znaczenie oddechu w jodze. Relacja z wykładu dr. Mukund Bhole. Tymoteusz Onyszkiewicz
 
 
 
 
Opublikuj na:
Polecamy:   1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
Yogattractive – naturalny sposób na piękno i pogodę ducha

Od 12 lat pracuję nad systemem anty-ageingu dla twarzy i szyi. Ćwiczenia twarzy są elementem bardzo istotnym, ale nie jedynym. Najpierw podeszłam do sprawy estetycznie, czyli chciałam naturalnie zadbać o twarz. Zadziałała trochę moja próżność, ale także chęć pomagania innym. Yogattractive nie jest c...

Praktyka jogi na piasku i trawie

Urlop to idealny moment, żeby odważyć się na samodzielną praktykę bez wskazówek nauczyciela. Przyjemna sceneria, szum fal i morska bryza powodują, że łatwiej jest się zrelaksować i skupić na wykonywanym ćwiczeniu. Dodatkowo nierówna powierzchnia taka jak piasek przyczynia się do kształtowania mięśni...

KURS NAUCZYCIELSKI JOGI INTEGRALNEJ

Kurs nauczycielski przeznaczony jest dla osób, które pragną zdobyć praktyczne umiejętności i rzetelną wiedzę na temat różnych ścieżek i systemów jogi pod okiem najlepszych w Polsce specjalistów. Zdobyte kwalifikacje i umiejętności oraz końcowy certyfikat uprawniają do wykonywania zawodu nauczyciel...

Joga Festiwal i VI Górski Maraton Jogi w Wierchomli coraz bliżej

Już za miesiąc spotykamy się w Wierchomli, gdzie odbędzie się prawdziwa uczta dla miłośników jogi, doskonałej kuchni i świadomego, pełnego radości życia....

Happy Evolution, czyli jak dać sobie „coś więcej” niż szczęście?

O alergiach, diecie, sportach i miłości do siebie, a także o szczęściu, zero waste oraz mądrym życiu rozmawiają: pasjonatka kuchni roślinnej i event menedżer Helena Chmielewska oraz Żaneta Geltz – redaktor naczelna Magazynu Hipoalergiczni i założycielka Stowarzyszenia Happy Evolution Global As...

Joga, bieganie i medytacja - triatlon inny niż wszystkie !

Joga i triatlon? Z pozoru to niedobrana para, ale tak naprawdę doskonale do siebie pasują. Dosłownie i na wyższym poziomie. Po pierwsze, pomaga triatlonistom odzyskać balans po wyczerpującym treningu. Po drugie może być częścią składową niezwykłego dość, ale dającego zdaniem jego uczestników fa...

Joga Na Trawie - otwarte zajęcia jogi w Warszawie, w każdą sobotę przez całe lato!

Szkoła Joga Żoliborz, portal Joga-Joga.pl oraz Prochownia zapraszają przez całe lato na darmowe zajęcia Joga Na Trawie. Już kolejny rok nauczyciele ze szkoły Joga Żoliborz z Marceliną Sankowską na czele, poprowadzą dla Was zajęcia w przepięknym otoczeniu Parku Żeromskiego na Warszawskim Żoliborzu. ...

Moc kirtanu. Mantry, które łączą i uzdrawiają

"Mantra to lekarstwo dla umysłu" – zapewnia raper MC Yogi. On, Krishna Das, Snatam Kaur i Deva Premal śpiewają mantry w salach szczelnie wypełnionych publicznością. Ludzie nie tylko słuchają, poddają się muzyce i śpiewają razem z nimi. Liczące sobie tysiące lat słowa mantr mają uzdrawiającą mo...

Jak ważne jest poczucie równowagi i jak je utrzymać?

Na co dzień niewiele zastanawiamy się nad prostymi rzeczami - nad tym w jaki sposób oddychamy albo w jakim stanie jest nasze poczucie równowagi. Poziom naszej samoobserwacji jest nieduży choć niesie tyle przydatnych informacji. Ciało samo wysyła sygnały czego mu potrzeba, należy tylko uważnie słucha...

Idealne połączenie - wakacje i joga!

Jeśli praktykujesz jogę już od jakiegoś czasu doskonale wiesz, że nie ma nic lepszego dla ciała od porządnej dawki zbilansowanej sesji asan. Wyobraź sobie teraz swojego ulubionego nauczyciela jogi, siebie i kilkanaście osób tak samo zafiksowanych na jogę jak ty w jakimś cudownym miejscu oddalonym od...

  
kalendarium wydarzeń
Poprzednie
Lipca 2018
Następne
PWŚCPSN
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031 
pokaż wszystkie
więcej
pokaż wszystkie
Partnerskie szkoły jogi
  

Partnerzy portalu
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA

  
Joga Portal - Pierwszy, ogólnopolski serwis joga-joga.pl - Kraków - Poznań - Wrocław - Trójmiasto - Lublin
Wakacje z joga, wakacyjne kursy jogi oraz wyjazdy organizowane przez szkoły Jogi z całej Polski. Wyszukiwarka szkół jogi: Kraków, Poznań, Wrocław, Trójmiasto, Lublin a także wiele innych miast z całej Polski. Pozycje jogi, joga na DVD, książki o jodze,joga-sklep, forum a także medytacja, ajurweda, kursy rozwoju oraz masaż tajski. Najnowsze wydarzenia, pytania oraz odpoweidzi, wywiady oraz joga w ciąży i joga dla dzieci - Indie i joga w Indiach a także abc jogi i wakacje z jogą podróżowanie po Azji
likesoft