Stabilność i równowaga w praktyce asan. Maciej Wielobób
Kalendarium Wydarzeń
Bądź w kontakcie
Wyszukiwarka Wydarzeń

Organizujesz wydarzenie?
 Dodaj je do naszego kalendarza!

Informacje Specjalne

pokaż wszystkie

Informacje

Organizujesz wydarzenie?
 Dodaj je do naszego kalendarza!

pokaż wszystkie

Partnerskie szkoły jogi

Stabilność i równowaga w praktyce asan. Maciej Wielobób

wtorek, 2 marca 2010

Maciej Wielobób

Patańdżali w sutrze II.46 podaje następującą definicję asany: "Asana winna być stabilna i wygodna". Warto zwrócić uwagę, że stabilność związana z naszym funkcjonowaniem w zgodzie z prawem grawitacji, jest wymieniona jako pierwsza pośród 2 wartości definiujących asanę. Stąd też możemy wnioskować, że warunkiem wygody (rozumianej jako wolność od napięcia) w asanie jest właśnie wcześniejsze opanowanie owej "stabilności".

Słownik języka polskiego PWN jako jedną z definicji terminu "stabilność" podaje następujące wyjaśnienie: «o układzie fizycznym, biologicznym, ekonomicznym itp.: łatwo powracający do równowagi po wcześniejszym jej zakłóceniu». Ponieważ praktykując asany pracujemy nad trzema elementami pewnego systemu psychofizycznego tj. ciałem, umysłem i oddechem, warto zaznaczyć, że definicja ta dotyczy właśnie wszystkich tych 3 elementów.

Jak poszukiwać stabilności? Jak odnaleźć równowagę? W sutrze II.47 Patańdżali sugeruje, że stabilność i wygodę w asanie można osiągnąć poprzez porzucenie wysiłku i kontemplację oddechu. Porzucenia wysiłku nie należy rozumieć jako nic-nie-robienie, "porzucenie wysiłku" (prayatnaśaithilya) w systemie Patańdżalego oznacza funkcję nie-przywiązania (vairagyi). Praktycznie każdy z nas doświadczył tego, że gdy czegoś bardzo pragniemy - wytwarza to tyle napięcia, że dzieje się rzecz zupełnie odwrotna niż chcieliśmy. Emil Coue (1857-1926), wybitny badacz hipnozy, sformułował ten fenomen w zasadę odwrotnego działania: "Jeśli ktoś myśli: ‘chciałbym, ale nie mogę’, to tym mniej osiągnie, im więcej wysiłku będzie wkładał". To prawo dotyczy też praktyki asan i funkcjonowania naszego ciała w polu grawitacyjnym naszej planety. Gdy bardzo staramy się nie przewrócić, prawdopodobnie przewrócimy się. To pokazuje pierwszą regułę stabilności i równowagi - "uwolnij się od napięcia!", do której prowadzą następujące zasady.

Poznaj swoje ciało, oddech i umysł (i zaakceptuj aktualny stan!)
W obecnych czasach jest to na pewno jeden z najbardziej wytartych frazesów. Prawdopodobnie każda książka dotycząca szeroko pojętego rozwoju osobistego, daje tę radę swoim czytelnikom. Pomimo to, warto przyjrzeć się tej zasadzie. W jodze uważamy, że punktem startowym dla naszego rozwoju musi być samoświadomość aktualnej sytuacji i jej akceptacja. Dlatego też poświęć dużo czasu na poszukiwanie samoświadomości. Możesz położyć się w relaksie i obserwować jakie wrażenia powstają w ciele, jaki jest oddech (płytki czy głęboki, miękki czy twardy, jednolity czy przerywany) oraz wszelkie inne wrażenia (także myśli, emocje). Te 10-15 minut obserwacji wrażeń w relaksie powinno zaowocować większą świadomością tego, co się dzieje z twoim ciałem, oddechem i umysłem. Później tę świadomość przenoś do praktyki asan, ale również do swojego codziennego funkcjonowania w ruchu. Przecież w zasadzie każdy ruch, każda pozycja może stać spełnić kryteria asany. Szukaj równowagi między rozluźnieniem, elastycznością a siłą.
Kiedyś w telewizji pokazano wywiad z linoskoczkiem. Oczywiście padło pytanie w jaki sposób akrobata utrzymuje równowagę chodząc po linie. Ku zdziwieniu prowadzącego linoskoczek odpowiedział, że właściwie to nie jest w stanie równowagi. Stwierdził, że cały czas jest poza równowagą, jednakże w granicach, które jest w stanie kontrolować, dzięki czemu nie spada. Podobnie rzecz ma się ze stabilnością w praktyce asan i w życiu codziennym. Nie zawsze będziemy w centrum równowagi, ale możemy utrzymać stabilność jeżeli sytuacja jest pod naszą kontrolą (porównajcie z definicją stabilności ze słownika PWN na początku tego artykułu). Potrzebne do tego jest zrównoważenie trzech istotnych elementów: rozluźnienia (gdy ciało jest sztywne i napięte, nie jest w stanie szybko zareagować na zmieniającą się sytuację - tu: utratę stabilności), elastyczności (większe zakresy ruchu) oraz siły (praca mięśni antygrawitacyjnych, silne nogi etc.).

Za stabilność odpowiedzialna jest podstawa pozycji.
Gdy obserwuję początkujących uczniów na zajęciach często widzę, że gdy tracą stabilność - zaczynają machać rękami, przekrzywiać ciało itp. w nadziei odzyskania równowagi. Bardziej zaawansowani praktykujący wiedzą, że aby odzyskać stabilność trzeba ponownie nawiązać kontakt z podstawą pozycji. Każdy inny ruch, który wyprowadzamy w asanie musi mieć swój początek właśnie w podstawie. Oczywiście stabilność pomagają również utrzymać mięśnie głębokie ciała. Zarówno pracy ze strukturą mięśni głębokich, jak i z podstawą pozycji, najłatwiej i najskuteczniej nauczymy się w pozycjach w staniu na jednej nodze (vkrsasana, uthita hasta padangustasana, natarajasana, ardhabaddha padmottanasana etc.). Obserwuj związek oddechu z poczuciem stabilności… i wykorzystaj swoją wiedzę
Zauważ, że gdy oddech jest szybszy - stabilność jest mniejsza. Dzieje się tak ze względu na większe pobudzenie układu nerwowego i przyspieszenie krążenia. Wykorzystaj tę wiedzę i aby zyskać większą stabilność w pozycji po prostu wyrównaj oddech, wydłuż go i utrzymuj w równym rytmie.

Obserwuj związek koncentracji umysłu z równowagą.
Ciało, umysł i oddech w rzeczywistości są jedną całością. Gdy któryś z elementów zostanie wytrącony z równowagi, zaowocuje to utratą równowagi pozostałych. Dlatego też zgłębiaj tę zależność w praktyce i pilnuj, aby umysł pozostawał skoncentrowany, a zarazem zrelaksowany. Bądź zadowolony z rezultatów.
Niektórym osobom trudnej jest utrzymać stabilność w pozycjach. Trzeba to zaakceptować i być zadowolonym z tego, co jest. Gdy będziesz mądrze praktykować - powoli wszystko przyjdzie. Pamiętam pewną panią koło 60-tki, która przyszła do mnie na zajęcia. Miała zawroty głowy, była bardzo słaba i nie mogła ustać stabilnie nawet w takich pozycjach jak tadasana czy trikonasana. Przez pierwsze 2-3 tygodnie wszystkie pozycje stojące robiła stojąc pod ścianą. Pamiętam, jak po 3 miesiącach jej praktyki zaskoczony zauważyłem, że bez żadnej pomocy wykonuje virabhadrasanę III i utrzymuje w niej równowagę na dłuższy czas.

Powodzenia!

Maciej Wielobób jest pedagogiem terapeutą i nauczycielem jogi. Wraz z żoną prowadzi w Krakowie Pracownię Jogi Macieja Wieloboba - centrum jogi w nurcie vinyasa krama, gdzie prowadzi regularne zajęcia, comiesięczne seminaria i warsztaty, wakacje z jogą oraz szkoli nauczycieli w zakresie vinyasa jogi. Napisał również kilkadziesiąt artykułów popularyzujących jogę (głównie dla portalu joga-joga.pl), jak również ponad 20 artykułów naukowych na temat pedagogiki, jogi, promocji zdrowia.
Strona Pracowni Maćka: http://www.joga-krakow.pl
Blog Maćka: http://www.joga-blog.pl

- -
Jeśli masz pytania do autora pisz na email: maciek@maciejwielobob.pl
Wyszukiwarka Wydarzeń

Organizujesz wydarzenie?
 Dodaj je do naszego kalendarza!

Filozofia Jogi
Polecamy
JOGA SKLEP - Akcesoria do Jogi
Filozofia Jogi
Inspiracje
Joga to praktyka wyciszania umysłu. - Patanjali
Słowniczek
Stopniowy rozwój praktyki

Metoda B.K.S Iyengara wyróżnia się bardzo precyzyjnym opracowaniem asan (pozycji) i ukierunkowaniem ich na terapeutyczne i profilaktyczne działanie lecznicze. Stopniowy rozwój to gwarancja przynoszącej korzyści praktyki. Należy zwracać uwagę na płynny rozwój praktyki. Początkujący od podstaw uczą się najprostszych pozycji. Każdy człowiek jest inny, ma...

Szukaj haseł na literę:
JOGA SKLEP - Akcesoria do Jogi
sklep
Wyszukiwarka Szkół Jogi

Partnerzy Portalu