Doł±cz do nas na
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA


O historii asan raz jeszcze…Maciej Wielobób.

  • niedziela, 15 wrze¶nia 2013
  • autor: Maciej Wielobób
Wrócę raz jeszcze do historii asan. Nie uważam, żeby to był jaki¶ super ważny w±tek, który powinni¶my podejmować, ale przymusza mnie do tego „polemika” Piotra Künstlera na portalu joga-joga.pl. Piszę „polemika”, a nie polemika, ponieważ niestety nie nosi ona znamion prawdziwej polemiki, w której autor przytacza twarde dowody na swoje tezy. Pamiętajmy, że interpretacje i ideologie nie s± elementem dowodu w dyskusji, tylko fakty, które jeste¶my w stanie potwierdzić. Zaczęło się od mojej notki na blogu o tym, że asany nie s± starożytn± praktyk±, której poprawiona wersja ukazała się w magazynie JOGA.
 
 
Nie wystosowywałbym żadnej odpowiedzi, bo akurat to czy kto¶ podważa moj± wiedzę czy nie, nie jest dla mnie spraw± życia lub ¶mierci, gdyby nie to, że autor „polemiki” sieje zamęt informacyjny w sposób podwójny – (1) po pierwsze przypisuje mi tezy, których nie głoszę, (2) po drugie popełnia w swoim tek¶cie sporo błędów merytorycznych.
Dlatego zacznę od przypomnienia głównych tez mojego tekstu, póĽniej odniosę się do tez autora polemiki, obalaj±c jego argumenty i wskazuj±c na błędy merytoryczne w jego artykule, by na końcu wspomnieć o możliwo¶ciach rozszerzenia wiedzy na temat badań naukowych o historii asan.
 1. Tezy mojego artykułu
 Jak mówi wytłuszczone zdanie na pocz±tku mojego artykułu, którego nie sposób nie zauważyć:
 Asany praktykowane w taki sposób jak współcze¶nie nie były elementem praktyki starożytnych joginów.
 Czyli wbrew temu, co wydaję się stwierdzać mój oponent w swojej polemice nie twierdzę, że asan w żadnej formie nie praktykowano, tylko, że „asany praktykowane w taki sposób jak współcze¶nie nie były elementem praktyki starożytnych joginów”! My¶lę, że widać, że to zasadnicza różnica. Na dowód tego przytaczam teksty i tradycje jogiczne, pokazuj±c umiejscowienie praktyki asan lub jej brak w tych tradycjach, jak również jej historyczny rozwój. Uczciwie wyliczam się co do asany z pozycji podanych w ¶redniowiecznych tekstach tantrycznych. 
Zwróćmy uwagę, że nie umniejszam warto¶ci asan w artykule, ale pokazuję pewne etapy rozwijania się praktyki asan. Sam bardzo lubię asany, i praktykować i nauczać.
 2. Co pomin±łem w artykule?
 Artykuł w formie opublikowanej na blogu jest bardziej not± informacyjn±, ale nie pomin±łem nic istotnego z historii starożytnej i ¶redniowiecznej jogi, natomiast nie doceniłem roli Kuvalayanandy i Yogendry w kształtowaniu się systemu asanowego, a – choć może obecnie s± dużo mniej znani – odegrali podobn± rolę do Krishnamacharyi w kształtowaniu się nowoczesnego systemu praktyki asan.
 3. Argumentacja Piotra i moje odpowiedzi
 Ogólne wrażenie jakie mam po artykule Piotra jest takie, że nie wprowadza żadnych dowodów, jedynie interpretacje. Co więcej wydaje się uważać, że nie musi udowadniać swojej tezy, co przypomina mi nieco przysłowiowy „czajniczek Russela”: „Czajniczek kr±ży wokół Słońca po eliptycznej orbicie, lecz jest za mały do wykrycia przez nawet najlepsze teleskopy. W zwi±zku z t± jego wła¶ciwo¶ci± nie można dowie¶ć jego nieistnienia.” Autor polemiki zdaje się uważać, że skoro jakie¶ teksty i tradycje mogły zagin±ć lub nie być spisane, to w zwi±zku z tym dowodzi to jego tezy. Otóż tak nie jest i my¶lę, że jako były naukowiec, zdaje sobie doskonale z tego sprawę. PrzejdĽmy do konkretnych tez polemiki Piotra.
 a. Piotr podaje w w±tpliwo¶ć: „Czy próba jest reprezentatywna? Czy materiały poddane analizie w sposób wystarczaj±cy odzwierciedlaj± cało¶ć praktyk jogi, aby na podstawie ich analizy wyci±gać tak daleko id±ce i tak stanowcze wnioski?”
 Podane przeze mnie teksty s± ogólnie uznanymi reprezentatywnymi tekstami dla tradycji jogicznej. S± jeszcze oczywi¶cie teksty tradycji Siddhów, ale one wszystkie niestety s± napisane w podobnym tonie jak teksty tantryczne. My¶lę, że je¶li Piotr znałby tekst lub tradycję (których istnienie mogliby¶my udowodnić), które podważaj± tezy mojego artykułu to na pewno by go umie¶cił w swojej polemice. Takiego tekstu jednak nie ma, ale je¶li kto¶ mi go u¶wiadomi, chętnie douczę się i napiszę sprostowanie. (co więcej chciałbym zapytać: „Jakie daleko id±ce i stanowcze wnioski? W czym różni±ce się od naukowców zajmuj±cych się jog±?”)
 
b. Piotr argumentuje: „wiele tekstów nie przetrwało do naszych czasów ulegaj±c dewastacji czy to przez zapomnienie czy też podczas celowego ich niszczenia w czasie wojen, których jak wiadomo w Indiom nie oszczędzono.”
 Ten argument wykazuje nieznajomo¶ć tradycji indyjskiej przez autora polemiki. Teksty do XIX/XX wieku nie były zapisywane, były przekazywane ustnie równolegle przez wiele rodzin bramińskich, którym akurat była przypisana misja przekazywania danego tekstu. W zwi±zku z tym kwestia dewastacji jest bardzo zminimalizowania. Zauważmy, że znamy nawet teksty z linii, które już dzi¶ nie istniej± – choćby Jogasutry PatańdĽalego (nie istnieje do dzi¶ w Indiach żadna linia, której adi guru lub jednym z guru byłby PatańdĽali).
 
c. Piotr argumentuje: „Uważne studia nad tekstami wskazuj±, że celem ich autorów niekoniecznie było spisanie wszystkich technik jogi, a jedynie podanie wybranych, zapewne ich zdaniem najskuteczniejszych.”
 Moje pytanie brzmi: Na ile uważnie, Piotrze czytałe¶ te teksty? Bo ja każdy z nich przeczytałem, niektórym po¶więciłem dobre parę albo więcej lat studiów, także pod okiem tradycyjnych specjalistów od tych tekstów. Uważne studia na tymi tekstami nie pokazuj± wcale, że autor przekazywał „wybrane techniki jogi”. Uważne studia pokazuj±, że autor pisz±c traktat chciał przekazać pewn± cało¶ciow± wizję systemu praktyki, więc możemy jak najbardziej zauważyć jakie jest miejsce danej praktyki w danym systemie.
 
d. Piotr pisze: „Skrajnym tego przykładem jest tekst Jogasutr Patandżalego. Maciek dowodzi, że w okresie klasycznym praktykowane były głównie pozycje siedz±ce (stosowane podczas medytacji), gdyż w komentarzach Wjasy do Jogasutr (Jogabhaszja), wymienionych jest tylko kilka głównie siedz±cych asan. Wiadomo, że Patandżali nie wymienił żadnej. Jednak podobnie zdawkowo Patańdżali potraktował techniki oddechowe, skupiaj±c się na kwestiach kluczowych, a nie opisie poszczególnych ich wariantów.”
 Niestety tu znów autor polemiki mija się z prawd±. Otóż PatańdĽali przedstawia konkretne techniki oddechowo-koncentracyjne, które znamy pod nazwami: pierwszej, drugiej, trzeciej i czwartej pranajamy. S± to bardzo konkretne techniki, a nie ogólne uwagi. Oczywi¶cie nie s± to techniki, które my współcze¶nie znamy, bo my znamy techniki z okresu póĽniejszego czyli pranajamy wykonywane przez wedantystów, tantryków, sufich… PatańdĽali konkretnie omawia też inne techniki, choćby jamy i nijamy czy różnego typu koncentracje, dlaczego miałby inaczej post±pić z asanami?
 
e. Piotr kontynuuje: „Ponadto wiadomo, że mistrzowie dobierali praktyki stosownie do indywidualnych zdolno¶ci i potrzeb uczniów. Kwestia ta wchodziła w zakres przekazu bezpo¶redniego między nauczycielem a uczniem i zapewne dlatego nie była ujmowana w tekstach.”
 Niby wszystko ok, tylko, że asany s± praktyk± zewnętrzn± (my¶lę, że Piotr też to wie, jest to rzecz stosunkowo oczywista dla kogo¶, kto choć troszkę zna tradycję jogi, nie wspominaj±c o tym, że B.K.S. Iyengar, którego metody Piotr naucza również to wykazuje w swoich ksi±żkach). Praktyki zewnętrzne nie podlegały przekazowi inicjacyjnemu, więc raczej mała szansa, że były z tego powodu przemilczane w tekstach.
 
f. Piotr też powołuje się na niektóre sformułowania z Gheranda sanhity np. „asan jest tyle, ile jest gatunków stworzeń na ziemi”
 Po pierwsze – powtarzam: ja nie twierdzę, że nie praktykowano asan przed współczesno¶ci± w ogóle, co więcej wyliczam je wszystkie, które były opisane. Natomiast twierdzę, że miały zupełnie inne miejsce niż współcze¶nie w praktyce jogi. Po drugie my¶lę, że większo¶ć z nas nie będzie brała dosłownie niektórych stwierdzeń ¶redniowiecznych tantryków takich jak: „asan jest tyle, ile jest gatunków stworzeń na ziemi”, „lotos leczy nie tylko wszystkie choroby, ale i wszystkie grzechy” czy „uddiyana bandha jest słoniem, który zabija ¶mierć”. Natomiast je¶li traktujemy poważnie te formuły – można by rzec – indyjskiego ¶redniowiecznego marketingu jogicznego to trzeba potraktować też poważnie zalecenie Swatmaramy z Hathajogapradipiki, który podkre¶laj±c doskonało¶ć siddhasany stwierdza, że skoro jest ona tak doskonała to po co praktykować inne pozycje.
 
g. Piotr dalej stwierdza: „Otóż powszechne wiadomo, że czę¶ci± jogi jest powitanie słońca.”
 Piotrze, tu również wykazujesz się nieznajomo¶ci tradycji indyjskiej. Otóż powitania słońca s± jak najbardziej tradycyjne (niekoniecznie w wykonywanej obecnie formie), ale do XX wieku były albo praktyk± religijn±, wedyjsk± albo ćwiczeniem zapa¶ników indyjskich. Dopiero w okolicach XX wieku, prawdopodobnie głównie za spraw± Kuvalayanandy i Krishnamacharyi staj± się w sposób trwały powi±zane z jog±. Gdyby autor polemiki uważnie przeczytał artykuł Krzysztofa Steca, na który się powołuje dostrzegłby zdanie na pocz±tku artykułu: „Rodowód Suryanamaskar sięga starożytno¶ci i pochodzi z okresu wedyjskiego. Jednak od około 150 lat Suryanamaskar zostało zaadaptowane do potrzeb jogi„. Czyż autor polemiki sam nie podkłada sobie nogi, cytuj±c ten tekst, nie przeczytawszy go dokładnie?
 4. Badania naukowe na temat historii asan
 Musimy też wszyscy wiedzieć, że nauka też zajmuje się jog±, a nawet samymi asanami i ich histori±. Na ¶wiecie, a i trochę też w polskim ¶wiecie jogicznym, znane s± badania doktora Marka Singletona (afiliowanego wówczas przy Uniwersytecie w Cambridge) na temat historii asan. Polecam wszystkim czytaj±cym po angielsku jego ksi±żkę „Yoga Body: The Origins of Modern Posture Practice”. Bardzo pouczaj±ca lektura, nie pozostawiaj±ca suchej nitki na koncepcji starożytno¶ci asan. Nie słyszałem, by jaki¶ naukowiec udowodnił tezę odwrotn±, a były czasy, że bardzo szukałem takiego potwierdzenia, bo chciałem je znaleĽć.
 Jak kto¶ ma więcej samozaparcia warto poczytać teksty polskich naukowców zajmuj±cych się jog±, raczej nie napotkacie w nich na rozbudowany w±tek asanowy. Ale Singletona też poczytajcie, warto.
 
Tekst ukazał sie na blogu Maćka
Maciej WielobóbMaciej Wielobób jest nauczycielem jogi i medytacji, autorem ksi±żek "Terapia jog±" i "Psychologia jogi", 2 ebooków oraz około 200 artykułów o jodze. Prowadzi szkołę jogi i centrum medytacji w Krakowie, jak również prowadzi warsztaty jogi w całej Polsce. Z żon± Agnieszk±, synem Tymonem, psem i dwoma kotami mieszka na wsi. Strona osobista i blog: http://maciejwielobob.pl
Strona Pracowni Jogi w Krakowie: http://www.joga-krakow.pl
 
Opublikuj na:
Polecamy:   1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
Jogowe przygotowanie do wyj¶cia na stok. Ferie z jog± 2018!

U progu sezonu narciarskiego przypominamy jakie korzy¶ci przynosi praktyka jogi dla narciarzy. ...

Kiedy mój umysł będzie w pełni elastyczny…?

Można by długo rozpisywać się o elastyczno¶ci ciała – metod na jej osi±gnięcie jest wiele i o ile będziemy systematyczni i konsekwentni osi±gniemy ten cel bez większego wysiłku – wszystko zależy od chęci i nastawienia. Nieco inaczej sprawa wygl±da z najważniejszym narz±dem sprawuj±cym ko...

Jakie cechy powinien mieć idealny nauczyciel jogi?

Według szacunkowych badań w Polsce jest w tej chwili około 800 nauczycieli jogi. Niektórzy z nich zdobyli dyplomy w systemie jogi Iyengara, inni Sivanandy, a jeszcze inni Kundalini czy Ashtangi. Po czym poznać, że mamy do czynienia z dobrym nauczycielem?...

Dzięki ojcu joga trafiła do szkół. Anna Romanowska wspomina ojca, prof. Wiesława Romanowskiego

Praktyka jogi zaczęła rozwijać się w Polsce w latach siedemdziesi±tych. W¶ród jej pionierów był fizjolog prof. Wiesław Romanowski. Pod jego redakcj± ukazała się w 1973 r. ksi±żka pt. "Teoria i metodyka ćwiczeń relaksowo-koncentruj±cych", która stała się dla wielu polskich nauczycieli jogi swego rod...

Ajurwedyjska sztuka równowagi, czyli jak zapobiegać zimowym chorobom

Jesień i zima. Człowiek wyziębiony, pozbawiony słonecznego ciepła i ¶wiatła, staje się podatny na infekcje i zaczyna chorować. Wg ajurwedy oznacza to brak równowagi bioenergetycznej w organizmie. Bo pojęcie choroby jako takiej w tym starożytnym, holistycznym systemie medycznym nie istnieje. ...

Dlaczego jogę mog± praktykować wyznawcy wszystkich religii?

Spotykamy czasem w niektórych mediach dziwne i absurdalne opinie na temat jogi. Wynikaj± one niestety przede wszystkim z podstawowej niewiedzy osób, które nigdy z jog± nie miały do czynienia. Bo joga to nie religia i praktykować mog± j± wszyscy. ...

Kiedy moje nogi będ± w końcu elastyczne?

Mocne oraz elastyczne nogi to też zdrowe nogi - lekkie, sprawne i pewnie st±paj±ce po ziemi. To większa rado¶ć biegania i uprawiania wszelkich innych dyscyplin sportowych - twoich ulubionych. To wreszcie smukłe i zgrabne nogi, zrelaksowane i odprężone. Nie zwlękaj - sięgaj po więcej - również w jodz...

Jej wysoko¶ć cytryna

Królowa pochodzi z południowo-wschodnich Chin. Jej kariera rozkwitła w XVIII wieku, kiedy odkryto, że jest doskonałym remedium na wiele chorób. Dzi¶ cytryna znana jest nie tylko ze swych wła¶ciwo¶ci leczniczych, ale także jako doskonała pomoc w ekologicznym sprz±taniu domu....

10 sposobów na uproszczenie życia

Dzisiejsze tempo życia, szczególnie w dużych miastach jest przyczyn± przewlekłego stresu, przemęczenia i problemów ze zdrowiem. Prostota i minimalizm mog± nam pomóc odnaleĽć równowagę i swój własny slow life. Oto 10 sposobów na uproszczenie życia. ...

Obserwujemy obecnie prawdziwy boom na rozwój osobisty. Z czego on wynika?

Na to i wiele innych pytań odpowiadaj± Karolina i Maciej Szaciłło, eksperci od zdrowego stylu życia, entuzja¶ci ajurwedy i technik medytacyjnych....

  
kalendarium wydarzeń
Poprzednie
Stycznia 2018
Następne
PW¦CPSN
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031 
pokaż wszystkie
więcej
pokaż wszystkie
Partnerskie szkoły jogi
  

Partnerzy portalu
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA

  
Joga Portal - Pierwszy, ogólnopolski serwis joga-joga.pl - Kraków - Poznań - Wrocław - Trójmiasto - Lublin
Wakacje z joga, wakacyjne kursy jogi oraz wyjazdy organizowane przez szkoły Jogi z całej Polski. Wyszukiwarka szkół jogi: Kraków, Poznań, Wrocław, Trójmiasto, Lublin a także wiele innych miast z całej Polski. Pozycje jogi, joga na DVD, ksi±żki o jodze,joga-sklep, forum a także medytacja, ajurweda, kursy rozwoju oraz masaż tajski. Najnowsze wydarzenia, pytania oraz odpoweidzi, wywiady oraz joga w ci±ży i joga dla dzieci - Indie i joga w Indiach a także abc jogi i wakacje z jog± podróżowanie po Azji
likesoft