Doł±cz do nas na
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA


O istocie terminu vinyasa w kontek¶cie rozumienia 3 modeli praktyki asan. Maciej Wielobób

  • czwartek, 18 listopada 2010
  • autor: Maciej Wielobób
Ostatnio, nie wiedzieć czemu, termin vinyasa stał się jakim¶ dziwnym trafem niezwykle popularny i przez to, mam wrażenie, czasem raż±co nadużywany. Dla wielu osób termin ten stał się odpowiednikiem „logiczna sekwencja” albo „dynamiczna sekwencja”, co oczywi¶cie może być po czę¶ci prawd±. Jednakże w każdej koncepcji sednem jest jej kontekst i w koncepcji vinyasy (i vinyasa jogi) tym (często zapominanym) kontekstem jest oddech.
 
Maciej Wielobów vinyasa
 
By dalsza czę¶ć artykułu była zrozumiała muszę wrócić do czego¶ o czym już pisałem w swoich artykułach – do wyłożenia idei 3 modeli praktyki asan. W praktyce asan (tak jak i pozostałych aspektach jogi) operujemy na 3 elementach: na ciele, oddechu i umy¶le. Maj± one tę wła¶ciwo¶ć, że gdy wpływamy na jeden z nich to wpływamy także na 2 pozostałe. Łatwo to zaobserwować w życiu codziennym. Gdy kto¶ nas zdenerwuje (aspekt umysłu) to możemy zauważyć, że podnosi się nam tętno i ci¶nienie krwi (ciało) i przyspiesza się oddech (aspekt oddechu). Gdy wbiegamy na dziesi±te piętro po schodach (aspekt ciała), przyspieszy się oddech, a i umysł będzie bardziej pobudzony, a mniej skoncentrowany. Oczywi¶cie te przykłady pokazuj± ciało-oddech-umysł w negatywnych powi±zaniach, a my w jodze (w tym w praktyce asan) pragniemy wykorzystać te powi±zania, ale w pozytywny sposób. Tu dochodzimy do 3 modeli praktyki:
a. model pierwszy – „od ciała” – w tym modelu podejmujemy precyzyjn± pracę z ustawieniem ciała, by wpłyn±ć docelowo też na stan umysłu i oddechu (oczywi¶cie tu nietrudno domy¶lić się, że typowym przedstawicielem tego nurtu jest B.K.S. Iyengar i jego joga);
b. model drugi – „od umysłu” – w tym nurcie praktyki wykorzystujemy potencjał umysłu, by zmieniać stan oddechu i ciała (organizmu) – tu mie¶ci się np. metoda Sivanandy, Satyanandy etc.
c. model trzeci – „od oddechu” – tu modelujemy odpowiednio pracę z procesem oddychania, by wpłyn±ć w okre¶lony sposób na ciało i na stan umysłu – i to jest model vinyasy (ashtanga vinyasa, vinyasa krama i podej¶cia pokrewne).
 
Maciej Wielobów vinyasa
 
Ja modele te porównuję do samochodów, którymi możemy jeĽdzić i zawsze podkre¶lam, że nie da się jechać dwoma samochodami jednocze¶nie (ewentualnie jeden samochód może holować drugi). Tak samo jest z modelami praktyki – nie da się stosować 2 modeli praktyki jednocze¶nie i równorzędnie, możemy czasami zastosować pewne elementy drugiego modelu, ale wła¶nie na zasadzie „holowania” – pełne podporz±dkowanie metodyce nadrzędnego modelu. Gdy kto¶ się zastanawia jeszcze nad tym jak poł±czyć te 2 modele to warto zadać pytanie „po co?”. Skoro np. w modelu „c” („od oddechu”) to oddech stopniowo modeluje ustawienie ciała to po co mam psuć swoj± robotę i dokładać z innej strony precyzyjne ustawienia ciała a la model „a”, tym bardziej, że wówczas umysł będzie rozbiegany, a nie spokojny i skoncentrowany.
Tradycyjnie, podej¶cia do praktyki asan, które by¶my okre¶lili szerokim okre¶leniem vinyasa należ± do modelu pracy „od oddechu”! Dlatego absurdalnym dla mnie okre¶leniem, niejako oksymoronem, jest promowany od jakiego¶ czasu termin „vinyasa w jodze Iyengara”. To, że praktyka asan w modelu Iyengarowskim może być poprowadzona w logicznej sekwencji ruchu, czasem nawet dynamicznej sekwencji ruchu, nie oznacza tego, że to jest „vinyasa”. W podej¶ciu Iyengarowskim wiod±cym punktem koncentracji jest ciało i to w odniesieniu do ustawień ciała jest budowana sekwencja, w podej¶ciu vinyasowym – punktem koncentracji jest oddech i to w odniesieniu do oddechu jest budowana sekwencja. To jest zasadnicza różnica. Oczywi¶cie to tylko terminologia, ale terminologia niesie także pewien zakres znaczeniowy, co prowadzi do nieporozumień, które opiszę w kolejnym akapicie.
Innym niepokoj±cym mnie zjawiskiem, które często występuje w¶ród nauczaj±cych ashtanga vinyasa jogę, szczególnie je¶li wcze¶niej ćwiczyli asany w paradygmacie Iyengarowskim, jest próba równorzędnego ł±czenia prawideł ashtanga vinyasy i metody Iyengara. Próby ł±czenia bior± się z dobrego motywu, a mianowicie najczę¶ciej tego, że nauczyciele ashtanga vinyasy, chc± dostosować praktykę do potrzeb swoich uczniów. Niestety często zatracaj± sens jednej i drugiej metody. Końcowy wytwór ani nie wychodzi od precyzyjnej pracy z oddechem jak klasycznie w vinyasie, ani nie podejmuje precyzyjnej pracy z ciałem tak jak „u Iyengara”. Przypomina to dowcip o kompromisie, w którym żona chciała futro z norek, m±ż samochód, a zakupili kołnierz z lisa i trzymali go w garażu. (Oczywi¶cie s± również pozytywne przykłady poł±czenia metod, w której np. kto¶ stosuje pracę z oddechem z modelu ashtangi czy vinyasakramy, ale korzysta z „iyegarowskich” pomocy do praktyki lub modyfikuje pozycje).
Zdaje sobie sprawę, że tym artykułem niejako wkładam kij w mrowisko i podniesie się wiele głosów krytycznych, nie wiem tylko czy publicznych (byłoby interesuj±co, bo można by podj±ć merytoryczn± dyskusję) czy po k±tach i za plecami (czyli tak jak zwykle), ale jakby nie spojrzeć w tradycję praktyki asan to vinyasa jest powi±zana z koncentracj± na oddychaniu, jak również nie da się ukryć, że modele praktyki nie mog± współpracować na równorzędnych zasadach. Tak czy inaczej warto pamiętać, że termin vinyasa przed Krishnamachary± funkcjonował poza jog± – w muzyce, w poezji – a Krishnamacharya wprowadzaj±c go na grunt jogi w sposób zdecydowany powi±zał go z „oddechowym” modelem praktyki.
 
 
Relacja z warsztatów z Maciejem Wielobobem w Gdańsku (29-30 maj 2010). Andrzej KozłowskiMaciej Wielobób jest nauczycielem jogi, specjalist± terapii jog± i trenerem nauczycieli jogi w nurcie vinyasa krama. Prowadzi szkołę jogi w Krakowie, jeĽdzi z warsztatami po całej Polsce, pisze bloga na temat jogi i artykuły dla polskich portali zwi±zanych z jog±. W ci±gu najbliższych 2 miesięcy ukaże się jego ksi±żka na temat terapii jog±, do której przedmowę napisał jeden z najwybitniejszych żyj±cych nauczycieli – acharya ¦rivatsa Ramaswami.
Szkoła jogi Macieja Wieloboba w Krakowie: http://www.joga-krakow.pl
Kursy i warsztaty z Maciejem Wielobobem: http://maciejwielobob.pl
Blog Macieja Wieloboba: http://www.joga-blog.pl
 
 
 
 
Opublikuj na:
Polecamy:   1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
Jak wybrać jogiczny prezent ? Na co zwrócić uwagę ?

Jaki prezent wybrać? Jak ocenić nie znaj±c się na sprzęcie do jogi, co będzie optymalne?...

Kiedy moje nogi będ± w końcu elastyczne?

Mocne oraz elastyczne nogi to też zdrowe nogi - lekkie, sprawne i pewnie st±paj±ce po ziemi. To większa rado¶ć biegania i uprawiania wszelkich innych dyscyplin sportowych - twoich ulubionych. To wreszcie smukłe i zgrabne nogi, zrelaksowane i odprężone. Nie zwlękaj - sięgaj po więcej - również w jodz...

Jej wysoko¶ć cytryna

Królowa pochodzi z południowo-wschodnich Chin. Jej kariera rozkwitła w XVIII wieku, kiedy odkryto, że jest doskonałym remedium na wiele chorób. Dzi¶ cytryna znana jest nie tylko ze swych wła¶ciwo¶ci leczniczych, ale także jako doskonała pomoc w ekologicznym sprz±taniu domu....

10 sposobów na uproszczenie życia

Dzisiejsze tempo życia, szczególnie w dużych miastach jest przyczyn± przewlekłego stresu, przemęczenia i problemów ze zdrowiem. Prostota i minimalizm mog± nam pomóc odnaleĽć równowagę i swój własny slow life. Oto 10 sposobów na uproszczenie życia. ...

Obserwujemy obecnie prawdziwy boom na rozwój osobisty. Z czego on wynika?

Na to i wiele innych pytań odpowiadaj± Karolina i Maciej Szaciłło, eksperci od zdrowego stylu życia, entuzja¶ci ajurwedy i technik medytacyjnych....

Prezydent z kasty niedotykalnych na czele Indii. Aktywnie ćwiczy jogę.

Niedawno opisywali¶my na naszych łamach sylwetkę premiera Indii Narendry Modiego, teraz publikujemy kolejny artykuł z tej serii - dla wszystkich czytelników bliżej zainteresowanych Indiami. ...

Joga w walce z traum±, czyli jak pomóc weteranom

Zespół stresu pourazowego (PTSD) dotyka nawet 10 proc. żołnierzy, którzy brali udział w działaniach bojowych. Szeroko zakrojone badania nad tym, jak pomóc weteranom, którzy cierpi± z tego powodu prowadz± m.in. Amerykanie. Maj± w tej materii pokaĽne do¶wiadczenia, bo na przestrzeni ostatnich lat wiel...

Jak długo muszę się rozci±gać, żeby być w pełni elastycznym?

Rozczaruję Was już na samym pocz±tku tego artykułu, ponieważ muszę uczciwi przyznać, że nie ma jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie. ...

Dania gotowe. Czy mog± być zdrowe? Rozmowa z Pawłem Skrzypczakiem, prezesem firmy Primavika

Na sklepowych półkach coraz więcej miejsca zajmuj± różnego rodzaju dania gotowe. Wpisuj± się one w potrzeby współczesnego konsumenta, który żyje szybko. Czy taka wysoko przetworzona żywno¶ć może być zdrowa? Na co zwracać uwagę przy wyborze produktów typu convienience? Rozmowa z Pawłem Skrzypczakiem,...

Joga i medytacja recept± na lepsz± pamięć i orientację

W Polsce na alzheimera choruje ok. 350 tys. ludzi. Trac± pamięć, sprawno¶ć. Uczeni nie potrafi± jeszcze powiedzieć, co jest przyczyn± stopniowej i nieodwracalnej degradacji komórek nerwowych mózgu. Trwaj± intensywne poszukiwania sposobów na opóĽnienie postępów choroby i poprawę komfortu życia pacjen...

  
pokaż wszystkie
więcej
pokaż wszystkie
Partnerskie szkoły jogi
  

Partnerzy portalu
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA

  
Joga Portal - Pierwszy, ogólnopolski serwis joga-joga.pl - Kraków - Poznań - Wrocław - Trójmiasto - Lublin
Wakacje z joga, wakacyjne kursy jogi oraz wyjazdy organizowane przez szkoły Jogi z całej Polski. Wyszukiwarka szkół jogi: Kraków, Poznań, Wrocław, Trójmiasto, Lublin a także wiele innych miast z całej Polski. Pozycje jogi, joga na DVD, ksi±żki o jodze,joga-sklep, forum a także medytacja, ajurweda, kursy rozwoju oraz masaż tajski. Najnowsze wydarzenia, pytania oraz odpoweidzi, wywiady oraz joga w ci±ży i joga dla dzieci - Indie i joga w Indiach a także abc jogi i wakacje z jog± podróżowanie po Azji
likesoft