Doł±cz do nas na
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA


O istocie terminu vinyasa w kontek¶cie rozumienia 3 modeli praktyki asan. Maciej Wielobób

  • czwartek, 18 listopada 2010
  • autor: Maciej Wielobób
Ostatnio, nie wiedzieć czemu, termin vinyasa stał się jakim¶ dziwnym trafem niezwykle popularny i przez to, mam wrażenie, czasem raż±co nadużywany. Dla wielu osób termin ten stał się odpowiednikiem „logiczna sekwencja” albo „dynamiczna sekwencja”, co oczywi¶cie może być po czę¶ci prawd±. Jednakże w każdej koncepcji sednem jest jej kontekst i w koncepcji vinyasy (i vinyasa jogi) tym (często zapominanym) kontekstem jest oddech.
 
Maciej Wielobów vinyasa
 
By dalsza czę¶ć artykułu była zrozumiała muszę wrócić do czego¶ o czym już pisałem w swoich artykułach – do wyłożenia idei 3 modeli praktyki asan. W praktyce asan (tak jak i pozostałych aspektach jogi) operujemy na 3 elementach: na ciele, oddechu i umy¶le. Maj± one tę wła¶ciwo¶ć, że gdy wpływamy na jeden z nich to wpływamy także na 2 pozostałe. Łatwo to zaobserwować w życiu codziennym. Gdy kto¶ nas zdenerwuje (aspekt umysłu) to możemy zauważyć, że podnosi się nam tętno i ci¶nienie krwi (ciało) i przyspiesza się oddech (aspekt oddechu). Gdy wbiegamy na dziesi±te piętro po schodach (aspekt ciała), przyspieszy się oddech, a i umysł będzie bardziej pobudzony, a mniej skoncentrowany. Oczywi¶cie te przykłady pokazuj± ciało-oddech-umysł w negatywnych powi±zaniach, a my w jodze (w tym w praktyce asan) pragniemy wykorzystać te powi±zania, ale w pozytywny sposób. Tu dochodzimy do 3 modeli praktyki:
a. model pierwszy – „od ciała” – w tym modelu podejmujemy precyzyjn± pracę z ustawieniem ciała, by wpłyn±ć docelowo też na stan umysłu i oddechu (oczywi¶cie tu nietrudno domy¶lić się, że typowym przedstawicielem tego nurtu jest B.K.S. Iyengar i jego joga);
b. model drugi – „od umysłu” – w tym nurcie praktyki wykorzystujemy potencjał umysłu, by zmieniać stan oddechu i ciała (organizmu) – tu mie¶ci się np. metoda Sivanandy, Satyanandy etc.
c. model trzeci – „od oddechu” – tu modelujemy odpowiednio pracę z procesem oddychania, by wpłyn±ć w okre¶lony sposób na ciało i na stan umysłu – i to jest model vinyasy (ashtanga vinyasa, vinyasa krama i podej¶cia pokrewne).
 
Maciej Wielobów vinyasa
 
Ja modele te porównuję do samochodów, którymi możemy jeĽdzić i zawsze podkre¶lam, że nie da się jechać dwoma samochodami jednocze¶nie (ewentualnie jeden samochód może holować drugi). Tak samo jest z modelami praktyki – nie da się stosować 2 modeli praktyki jednocze¶nie i równorzędnie, możemy czasami zastosować pewne elementy drugiego modelu, ale wła¶nie na zasadzie „holowania” – pełne podporz±dkowanie metodyce nadrzędnego modelu. Gdy kto¶ się zastanawia jeszcze nad tym jak poł±czyć te 2 modele to warto zadać pytanie „po co?”. Skoro np. w modelu „c” („od oddechu”) to oddech stopniowo modeluje ustawienie ciała to po co mam psuć swoj± robotę i dokładać z innej strony precyzyjne ustawienia ciała a la model „a”, tym bardziej, że wówczas umysł będzie rozbiegany, a nie spokojny i skoncentrowany.
Tradycyjnie, podej¶cia do praktyki asan, które by¶my okre¶lili szerokim okre¶leniem vinyasa należ± do modelu pracy „od oddechu”! Dlatego absurdalnym dla mnie okre¶leniem, niejako oksymoronem, jest promowany od jakiego¶ czasu termin „vinyasa w jodze Iyengara”. To, że praktyka asan w modelu Iyengarowskim może być poprowadzona w logicznej sekwencji ruchu, czasem nawet dynamicznej sekwencji ruchu, nie oznacza tego, że to jest „vinyasa”. W podej¶ciu Iyengarowskim wiod±cym punktem koncentracji jest ciało i to w odniesieniu do ustawień ciała jest budowana sekwencja, w podej¶ciu vinyasowym – punktem koncentracji jest oddech i to w odniesieniu do oddechu jest budowana sekwencja. To jest zasadnicza różnica. Oczywi¶cie to tylko terminologia, ale terminologia niesie także pewien zakres znaczeniowy, co prowadzi do nieporozumień, które opiszę w kolejnym akapicie.
Innym niepokoj±cym mnie zjawiskiem, które często występuje w¶ród nauczaj±cych ashtanga vinyasa jogę, szczególnie je¶li wcze¶niej ćwiczyli asany w paradygmacie Iyengarowskim, jest próba równorzędnego ł±czenia prawideł ashtanga vinyasy i metody Iyengara. Próby ł±czenia bior± się z dobrego motywu, a mianowicie najczę¶ciej tego, że nauczyciele ashtanga vinyasy, chc± dostosować praktykę do potrzeb swoich uczniów. Niestety często zatracaj± sens jednej i drugiej metody. Końcowy wytwór ani nie wychodzi od precyzyjnej pracy z oddechem jak klasycznie w vinyasie, ani nie podejmuje precyzyjnej pracy z ciałem tak jak „u Iyengara”. Przypomina to dowcip o kompromisie, w którym żona chciała futro z norek, m±ż samochód, a zakupili kołnierz z lisa i trzymali go w garażu. (Oczywi¶cie s± również pozytywne przykłady poł±czenia metod, w której np. kto¶ stosuje pracę z oddechem z modelu ashtangi czy vinyasakramy, ale korzysta z „iyegarowskich” pomocy do praktyki lub modyfikuje pozycje).
Zdaje sobie sprawę, że tym artykułem niejako wkładam kij w mrowisko i podniesie się wiele głosów krytycznych, nie wiem tylko czy publicznych (byłoby interesuj±co, bo można by podj±ć merytoryczn± dyskusję) czy po k±tach i za plecami (czyli tak jak zwykle), ale jakby nie spojrzeć w tradycję praktyki asan to vinyasa jest powi±zana z koncentracj± na oddychaniu, jak również nie da się ukryć, że modele praktyki nie mog± współpracować na równorzędnych zasadach. Tak czy inaczej warto pamiętać, że termin vinyasa przed Krishnamachary± funkcjonował poza jog± – w muzyce, w poezji – a Krishnamacharya wprowadzaj±c go na grunt jogi w sposób zdecydowany powi±zał go z „oddechowym” modelem praktyki.
 
 
Relacja z warsztatów z Maciejem Wielobobem w Gdańsku (29-30 maj 2010). Andrzej KozłowskiMaciej Wielobób jest nauczycielem jogi, specjalist± terapii jog± i trenerem nauczycieli jogi w nurcie vinyasa krama. Prowadzi szkołę jogi w Krakowie, jeĽdzi z warsztatami po całej Polsce, pisze bloga na temat jogi i artykuły dla polskich portali zwi±zanych z jog±. W ci±gu najbliższych 2 miesięcy ukaże się jego ksi±żka na temat terapii jog±, do której przedmowę napisał jeden z najwybitniejszych żyj±cych nauczycieli – acharya ¦rivatsa Ramaswami.
Szkoła jogi Macieja Wieloboba w Krakowie: http://www.joga-krakow.pl
Kursy i warsztaty z Maciejem Wielobobem: http://maciejwielobob.pl
Blog Macieja Wieloboba: http://www.joga-blog.pl
 
 
 
 
Opublikuj na:
Polecamy:   1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
OM, dĽwięk pocz±tku i energii

Sala ćwiczeń jogi. Praktykuj±cy w skupieniu, z zamkniętymi oczami, siedz± na matach. W ciszy rozchodzi się dĽwięk OM. Tak wygl±da pocz±tek zajęć w większo¶ci szkół. OM – najbardziej znana i naj¶więtsza sylaba hinduizmu – jednoczy, oczyszcza, uspokaja, otwiera kanały energetyczne. Jest un...

Przełomowa metoda oddechowa i jej twórca K.P. Butejko

Biografi± Prof. Konstantyna Pawłowicza Butejko/ Buteyko rozpoczynamy cykl artykułów na temat przełomowej metody oddechowej -metody Butejki. Był on cenionym, rosyjskim lekarzem. Opisał now± jednostkę chorobow±, któr± nazwał chorob± głębokiego oddychania. Odkrył , iż główn± przyczyn± wielu schorzeń j...

Kiedy moje barki będ± w pełni elastyczne a klatka piersiowa otwarta?

Otwarta klatka piersiowa to podstawa! Do tego d±żymy zawsze na samym pocz±tku rozpoczynaj±c wprowadzanie w ¶wiat jogi pocz±tkuj±cego jogina. Dlaczego? Dlatego, że otwarta klatka piersiowa to prostsza postawa całego ciała, nie opadaj±ce do przodu barki, możliwo¶ć nabrania solidnego oddechu oraz zdecy...

Dzięki ojcu joga trafiła do szkół. Anna Romanowska wspomina ojca, prof. Wiesława Romanowskiego

Praktyka jogi zaczęła rozwijać się w Polsce w latach siedemdziesi±tych. W¶ród jej pionierów był fizjolog prof. Wiesław Romanowski. Pod jego redakcj± ukazała się w 1973 r. ksi±żka pt. "Teoria i metodyka ćwiczeń relaksowo-koncentruj±cych", która stała się dla wielu polskich nauczycieli jogi swego rod...

Joga wielkich dziewczyn, czyli koniec z wymówkami

Pójdę na jogę gdy schudnę, to wymówka, która "gra" gdzie¶ z tyłu głowy wielu osobom. Internetowe influencerki, zwłaszcza te amerykańskie, udowadniaj±, że nie ma na co czekać, bo jogę można z powodzeniem praktykować niezależnie od tego, jaki rozmiar ubrań nosimy. S± w¶ród nich m.in. Amerykanki Valeri...

Lagom, czyli szczę¶cie po szwedzku

¦wiat, w którym dzi¶ żyjemy nastawiony jest na "wyżej, dalej, więcej". Wpadaj±c w nieustanny wir podkręcania tempa nie zauważamy, kiedy przestaj± nas cieszyć drobiazgi codzienno¶ci. Często jeste¶my przemęczeni, bez energii i motywacji do działania. Jednym z dobrych sposobów wyj¶cia z tej sytuacji je...

Joga recept± na zdrowe stopy

Wci±ż niewiele osób zdaje sobie sprawę z tego, że stopy mog± być odpowiedzialne za bóle kolan, bioder, pleców, karku i szyi oraz powstawanie skoliozy i innych deformacji kręgosłupa....

Yin joga powięziowa – trwanie, które i uspokaja

Yin joga to pełen spokój, bezruch, długie trwanie w pozycjach. Powoli, łagodnie i bez wysiłku usuwa z ciała napięcia, sztywno¶ć i bóle powstałe w wyniku traum i stresu. Praktyka ta jest niczym masaż wykonywany na samym sobie. Uwalnia z ciała to, co pod wpływem nadmiernego wysiłku lub silnych emocji ...

Jogowe przygotowanie do wyj¶cia na stok. Ferie z jog± 2018!

U progu sezonu narciarskiego przypominamy jakie korzy¶ci przynosi praktyka jogi dla narciarzy. ...

Kiedy mój umysł będzie w pełni elastyczny…?

Można by długo rozpisywać się o elastyczno¶ci ciała – metod na jej osi±gnięcie jest wiele i o ile będziemy systematyczni i konsekwentni osi±gniemy ten cel bez większego wysiłku – wszystko zależy od chęci i nastawienia. Nieco inaczej sprawa wygl±da z najważniejszym narz±dem sprawuj±cym ko...

  
kalendarium wydarzeń
Poprzednie
Lutego 2018
Następne
PW¦CPSN
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728 
pokaż wszystkie
więcej
pokaż wszystkie
Partnerskie szkoły jogi
  

Partnerzy portalu
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA

  
Joga Portal - Pierwszy, ogólnopolski serwis joga-joga.pl - Kraków - Poznań - Wrocław - Trójmiasto - Lublin
Wakacje z joga, wakacyjne kursy jogi oraz wyjazdy organizowane przez szkoły Jogi z całej Polski. Wyszukiwarka szkół jogi: Kraków, Poznań, Wrocław, Trójmiasto, Lublin a także wiele innych miast z całej Polski. Pozycje jogi, joga na DVD, ksi±żki o jodze,joga-sklep, forum a także medytacja, ajurweda, kursy rozwoju oraz masaż tajski. Najnowsze wydarzenia, pytania oraz odpoweidzi, wywiady oraz joga w ci±ży i joga dla dzieci - Indie i joga w Indiach a także abc jogi i wakacje z jog± podróżowanie po Azji
likesoft