"Haiku". Recenzja antologii poezji. Justyna Moćko
Dołącz do nas na
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA


"Haiku". Recenzja antologii poezji. Justyna Moćko

  • środa, 25 wrzeďż˝nia 2013
  • autor: Justyna Moćko
Nowe, poszerzone wydanie zbioru wierszy haiku stworzonych w ich ojczyźnie, Japonii, w XVII i XVIII wieku przez największych mistrzów tego gatunku. Buson, Issa, Bashō to tylko niektórzy z autorów ujętych w tym niezwykłym wydawnictwie, w którym na jednej stronie czytelnik znajdzie zarówno tekst japoński, jak i jego transliterację i tłumaczenie, często opatrzone dodatkowym komentarzem.
Do haiku dojrzewałam długo. I chyba nadal nie do końca dojrzałam;-)
Zaczęło się od rozmowy z kolegą, Benkiem. Zacytował jakieś haiku, popatrzyłam na niego z lekkim niesmakiem, a on zapytał: nie lubisz haiku?
Nie - odpowiedziałam.
Nie masz umysłu wschodniego człowieka – powiedział Benek. Ludzie o wschodnim umyśle uwielbiają haiku.
Taaaa, pomyślałam. Benek wrócił z blisko półrocznego pobytu w Indiach i wyraźnie tęsknił…
Niedługo potem zaczęłam czytać książkę „Buddyzm zen i psychoanaliza” (Erich Fromm, D.T.Suzuki, Richard De Martino), gdzie w pierwszym artykule „Wykłady o buddyzmie Zen” D.T. Suzuki analizuje wiersze o podobnej tematyce Basho i Tenynysona pokazując różnice między poezją Wschodu i Zachodu.
Opisując swój zachwyt nad kwiatem Basho patrzy na niego i pozwala, aby wszystko, co chce powiedzieć, mówił wykrzyknik. Tennyson natomiast jest aktywny i analityczny. Tennyson zadaje sobie pytanie: czy ja rozumiem? Basho nie jest dociekliwy, on odczuwa. (…) „Wschód jest milczący, natomiast Zachód elokwentny. Jednak milczenie Wschodu nie oznacza głuchoty albo braku odpowiednich słów. W wielu przypadkach milczenie jest równie wymowne jak mowa. Zachód ceni werbalizm.” (…)
Autorzy pokusili się jeszcze o generalizację, która może nie odnosi się bezpośrednio do poezji ale jest ciekawa, wiec ją przytoczę:
"(…) Odpowiednio do tego umysł zachodni jest analityczny, oddzielający, rozróżniający, indukcyjny, indywidualistyczny, rozróżniający, indukcyjny, indywidualistyczny, intelektualny, obiektywny, naukowy, uogólniający, konceptualny, schematyzujący, bezosobowy, legalistyczny, organizujący, władczy, apodyktyczny, skłonny do narzucania swojej woli innym itd. W przeciwieństwie do tego, cechy umysłu wschodniego można scharakteryzować następująco: syntetyczny, totalizujący, ingerujący, nie oddzielający, dedukcyjny, nie systematyzujący, dogmatyczny, intuicyjny, (czy też raczej afektywny), niedyskursywny, subiektywny, duchowo indywidualistyczny i społecznie zorientowany na grupę itd (..)"
Czym jest haiku? Formalnie to krótki, najczęściej trzy wersowy utwór o budowie 5-7-5 sylab. Zawiera kigo (słowo związane z porą roku), kireji (sylaba, która powoduje zawieszenie głosu występująca na początku ale również w środku i na końcu strofy). Ale to zasady, które można łamać. Ważne jest to, że haiku opisuje jakieś konkretne wydarzenie dziejące się w teraźniejszości.
Dla mnie osobiście ciekawa jest koncepcja kigo – słowa przywołującego porę roku. Np. słowo karmnik, ewidentnie związane z zimą, czy choinka ewidentnie związana z Bożym Narodzeniem. Takich słów odnoszących się do konkretnych pór roku jest mnóstwo.
Haiku to malowanie obrazu słowami, nie używając metafor. H Nie zapisuje się emocji. Emocje można wyczytać poza słowami. Czytając wiersz haiku dotykamy prawdy, mówimy - tak rzeczywiście jest.
Haiku jest mocno związane z buddyzmem zen, z ideą czystego, pustego, przytomnego umysłu, wolnego od myśli, koncepcji, porównań. W stanie pełnej przytomności umysłu, uważności adepci zen odczuwają, że każda chwila to odbicie wieczności, a każda okoliczność jest doskonała – zawiera wszystko, co potrzeba. Kontemplację piękna, doskonałości każdej chwili odnajdujemy właśnie w wierszach haiku.
Nie praktykujących zen poetów również uwodzi lapidarność formy haiku, o czym świadczą choćby tłumaczenia klasyków japońskich przez Czesława Miłosza, czy też zwięzłe, przejrzyste obrazy pisane przez Transtrőmera, (że też wymienię tylko Noblistów).
Za twórcę haiku uważa się Matsuo Basho, który był praktykującym Zen, a jednocześnie samurajem, kaligrafem i cenionym poetą. Strofy Basho, Yosa Buson, Kobayashi Issa, klasyków japońskiego haiku znajdują się w książce „Haiku” w tłumaczeniu Agnieszki Żuławskiej-Umedy przepięknie wydanej przez wydawnictwo Elay. Twarda oprawa, ascetyczny skład, gdzieniegdzie japońskie obrazy, japońskie litery, transkrypcja słów i tłumaczenie na polski oraz, co wzruszające, zakładka z białej wstążeczki świadczą o przemyślanej koncepcji książki. Wydawnictwo stworzyło specjalną stronę, gdzie zamieściło część utworów.
Przedmowy i artykuł „Okolice poetyki Matsuo Basho”, noty o poetach a także podstawowe zasady wymowy japońskiej Agnieszki Żuławskiej-Umedy w pełni wprowadzają nas w subtelny świat japońskiej literatury.
To nie jest pozycja do przeczytania, to książka do smakowania, kontemplacji,  zajrzenia, zachwycenia się wierszem odpowiadającym porze roku, odłożenia na podręczną półkę, aby przy nadarzającej się okazji móc po nią sięgnąć.
 
Dzięki tej książce trafiłam na warsztaty haiku prowadzone przez tłumaczkę. Uczę się lapidarności i malowania obrazów słowem. Nie jest to łatwe, często stosuję puentę, dowcip. Mam chyba umysł człowieka Zachodu;-)
Justyna Moćko
Justyna@joga-joga.pl
 
Korzystałam z
Buddyzm zen i psychoanaliza. Erich Fromm, D.T Suzuki, Richard De Martino. Dom Wydawniczy Rebis, Poznań 2006 r
 
Agnieszka Żuławska-Umeda (dr) Zakład Japonistyki i Koreanistyki UW
haikustudiowała w Zakładzie Japonistyki UW. Tłumaczy klasyczną poezję i prozę japońską. Specjalistka w zakresie XVII i XVIII - wiecznej poezji japońskiej, w szczególności poety Matsuo Basho. Do najważniejszych publikacji z tego zakresu należą: dzienniki podróży Matsuo Basho "Z podróżnej sakwy", "Dziennik podróży do Sarashina", "Po ścieżkach Północy" oraz "Poetyka szkoły Matsuo Basho w latach 1684-1694". Żuławska-Umeda kontynuuje badania nad poetyką i interpretacją klasycznej literatury japońskiej. W Zakładzie Japonistyki i Koreanistyki pracuje od 1987 roku. Obecnie wykłada także w warszawskiej PJWSTK współczesną kulturę literacką Japonii. Od 2006 jest adeptką w tokijskiej szkole haiku KUZU.
Opublikuj na:
Polecamy:   1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
Kurs Instruktorski Aerial Jogi 23-25 kwietnia 2021

KURS INSTRUKTORSKI AERIAL JOGI 23-25.04.2021 Prowadzenie: Anna Ryczek - dyplomowany nauczyciel jogi, aerial jogi, instruktor metody oddechowej Butejki, magister psychologii Miejsce - Joga Żoliborz, ul. Rydygiera 19, Warszawa Termin - 23-25.04.2021 3 dni - 24 godziny nauki Teoria i praktyka na ha...

Aerial Joga - Nowy trend. Rozmowa z Anną Ryczek, prowadzącą Kurs Instruktorski Aerial Jogi

Aerial joga to nowa technika, coraz popularniejsza i dostępna w wielu szkołach jogi w Polsce. Łączy w sobie elementy jogi, stretchingu i pilatesu. Zawiera także elementy tańca w powietrzu. Ćwiczy się nad ziemią, w podwieszonych elastycznych szarfach. Praktykując Aerial jogę możemy pracować z własnym...

Kurs Nauczycielski Jogi ON-LINE - Przygotowanie do egzaminu 25.01-26.02.2021

Zapraszamy do wzięcia udziału w kursie jogi ON-LINE przygotowującym do egzaminu kompetencyjnego na Kurs Nauczycielski Jogi Integralnej. Start 25 stycznia! ...

Sharat Arora Indie - Międzynarodowy Konwent Jogi 29-31.01 2021 :: ON - LINE!

Zapraszamy na Międzynarodowy Konwent Jogi 2020 ON - LINE 29-31 stycznia 2021 Gość specjalny - Sharat Arora Indie, dyplomowany nauczyciel jogi w tradycji B.K.S. Iyengara z 42-letnim doświadczeniem, założyciel Himalayan Iyengar Yoga Centre w Indiach Sharat Arora poprowadzi warsztat: Pokonaj strac...

Lockdown- pomoc prawna dla nauczycieli jogi i szkół jogi

Dynamicznie zmieniające się przepisy i regulacje. Skomplikowane zasady i mnóstwo sprzecznych informacji. Trudno jest prowadzić zajęcia i wyjazdy z jogą w takich okolicznościach. Co wolno a co nie ? Co zrobić w razie kontroli ? Portal joga-joga.pl wraz Kancelarią Dr. Tomasza Strugalskiego przygotowa...

KURS NAUCZYCIELSKI JOGI INTEGRALNEJ. START KWIECIEŃ 2021!

Trwa rekrutacja na V Edycję Kursu Nauczycielskiego Jogi Integralnej! Kurs nauczycielski przeznaczony jest dla osób, które pragną zdobyć praktyczne umiejętności i rzetelną wiedzę na temat różnych ścieżek i systemów jogi pod okiem najlepszych w Polsce specjalistów. Zdobyte kwalifikacje i umiejętnoś...

Książka Joga piękna, Marta Kucińska

Marta Kucińska jest certyfikowanym nauczycielem jogi twarzy wg. japońskiej metody Face Yoga Method, joginką, biologiem, projektantką mody oraz konsultantką ajurwedy III stopnia. W swojej książce opisuje i wyjaśnia jak w naturalny sposób dbać o siebie bez ingerencji medycyny estetycznej. ...

KIEŁKI. Naturalny Energetyk.- recenzja książki

"Wiosną, pełną wartości odżywczych i właściwości leczniczych pokrzywę dajemy świniom i kaczkom, a sami sięgamy po ogórek ze szklarni naszpikowany chemią" - to zdanie, które pojawia się już na samym początku książki bardzo zapada w pamięć i uświadamia, że łatwo zapominamy o naturalnych bogactwach na...

Jesteśmy zaprogramowani na 120 lat, mamy to zapisane w genach

Będzie dobrze, jeśli zmienimy styl odżywiania i zaczniemy jeść, jak trzeba. Wtedy wszystko wróci do normy. Człowiek do pewnego momentu jest cudownym, samo naprawiającym się organizmem – tłumaczy dr Danuta Myłek, specjalistka w zakresie alergologii i dermatologii. Dr Myłek jest jedy...

Medytacja Vipassana S.N. GOENKA: PRAKTYCZNE NAUKI BUDDY – cz.1

Poniższy tekst jest skróconym fragmentem wykładu, wygłoszonego przez S.N. Goenkę w 1991 r. w Birmie (po 20 latach oczekiwania na prawo wjazdu do tegoż kraju), w którym miał możliwość przedstawienia Dhammy jako nauki uniwersalnej, dostępnej dla każdego, wolnej od aspektu religijnego, przynoszącą szcz...

  
kalendarium wydarzeń
Poprzednie
Stycznia 2021
Następne
PWŚCPSN
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031
pokaż wszystkie
więcej
pokaż wszystkie
Partnerskie szkoły jogi
  

Partnerzy portalu
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA

  
Joga Portal - Pierwszy, ogólnopolski serwis joga-joga.pl - Kraków - Poznań - Wrocław - Trójmiasto - Lublin
Wakacje z joga, wakacyjne kursy jogi oraz wyjazdy organizowane przez szkoły Jogi z całej Polski. Wyszukiwarka szkół jogi: Kraków, Poznań, Wrocław, Trójmiasto, Lublin a także wiele innych miast z całej Polski. Pozycje jogi, joga na DVD, książki o jodze,joga-sklep, forum a także medytacja, ajurweda, kursy rozwoju oraz masaż tajski. Najnowsze wydarzenia, pytania oraz odpoweidzi, wywiady oraz joga w ciąży i joga dla dzieci - Indie i joga w Indiach a także abc jogi i wakacje z jogą podróżowanie po Azji
LikeSoft