W poszukiwaniu harmonii: Ajurweda. Agnieszka Wielobób
Dołącz do nas na
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA


W poszukiwaniu harmonii: Ajurweda. Agnieszka Wielobób

  • czwartek, 9 kwietnia 2009
  • autor: Agnieszka Wielobób
Ajurweda ma swoje źródło w starożytnych tekstach Indyjskich – Wedach, i ma ponad 5000 lat. Wedy (sans. "wiedza") są najstarszymi tekstami pisanymi w sanskrycie. Jak podaje tradycja, wiedza ta została początkowo objawiona mędrcom (sanskr. mędrzec - riszi), którzy poprzez swoje praktyki medytacyjne mogli jej doświadczyć. Ajurweda pochodzi od złożenia dwóch słów „Ayus” - „życie” oraz "Veda" – "wiedza, nauka". Ajurweda oznacza, zatem wiedzę bądź naukę o życiu i jako system, rozpatruje człowieka holistycznie, całościowo.
agnieszka wielobób
Najważniejsze teksty związane z ajurwedą – Charaka sanhita, Suśruta sanhita oraz Astanga sangraha – tradycyjnie określa się jako tzw. wielką trylogię.
Charaka sanhita jest najstarszym z wymienionych wyżej pism i omawia medycynę chorób wewnętrznych. Jak podaje tradycja, tekst początkowo spisywany był przez Atreję oraz jego ucznia Agniweśę. Charaka zebrał i połączył ich teksty w jedną całość. Charaka sanhita składa się z 8 części (sthana):
Księga I: (Sutra sthana) jest wprowadzeniem w medycynę. Opisuje m.in. problemy zdrowotne oraz profilaktykę, higienę oraz dietetykę i diagnozę czynników odpowiedzialnych za powstawanie chorób.
Księga II: (Nidana sthana) opisuje m.in. 8 zaburzeń t.j: choroby nowotworowe, dróg moczowych, jak również choroby skórne, krwawienia, ogólne wyniszczenie organizmu, organów wewnętrznych oraz epilepsję i choroby umysłowe. Opisane są tutaj też przyczyny powstania dolegliwości oraz objawy, ich odmiany oraz sposoby leczenia.
Księga III: (Wimana sthana) zawiera informacje na temat takich nauk jak: chemia, fizjologia, anatomia, epidemiologia, choroby zakaźne, rodzaje metod diagnostycznych i choroby pasożytnicze. Ponadto poruszana jest problematyka funkcji związanych z krążeniem oraz trawieniem i wydalaniem substancji odpadowych.
Księga IV: (Śarira sthana) omawia anatomię człowieka oraz cały proces ciąży (poczęcie, rozwój płodu, pokarm matki, itd.)
Księga V: (Indrija sthana) przedstawia opis objawów chorób oraz ich systematykę.
Księga VI: (Czikitsa sthana) jest zbiorem wszelakich leków wykorzystywanych w leczeniu oraz sposobów terapii pacjenta.
Księga VII: (Kalpa sthana) zawiera informacje na temat formuł farmaceutycznych.
Księga VIII: (Siddhi sthana) omawia ajurwedyczne metody oczyszczania organizmu (Pańczakarman).
Kolejnym tekstem „Wielkiej trylogii” jest Suśruta sanhita, która jest najważniejszym i źródłem, opisującym praktyki chirurgiczne wykorzystywane w medycynie hinduskiej. Według legendy, Dhanwantari (inkarnacja Wisznu) przekazywał całą swoją wiedzę na temat chirurgii Suśrucie, który spisał tę księgę. Suśruta opisuje nie tylko choroby, ale również narzędzia chirurgiczne, które kształtem przypominają te używane w dzisiejszych czasach. Wymienione są również grupy zabiegów chirurgicznych: nacięcie oraz wycięcie tkanki, punkcja, sondy, nacinanie / nakłuwanie skóry, ekstrakcja (usuwanie przez operację), oraz opróżnianie i szycie. Poruszana jest tematyka operacji plastycznych, przeszczepów czy też amputacji kończyn, jak również anestezjologii.
Autorem ostatniego tekstu „Trylogii” - Astanga sangraha był Wagbhata – syn buddyjskiego mnicha żyjącego na gdzieś między 200 r.p.n.e a 500 r.p.n.e. Wagbhata porusza m.in. kwestie astrologii medycznej. Według niego, te same choroby mogą mieć inny przebieg w zależności od konstelacji gwiazd. Astanga sangraha składa się z sześciu ksiąg, podzielonych na rozdziały.
Księga I opisuje wpływ diety, pór roku oraz dnia na życie człowieka, przyczyny powstawania chorób oraz wykorzystanie surowców do produkcji leków; ponadto poruszane są kwestie dotyczące oczyszczania organizmu poprzez upuszczanie krwi i inne metody terapeutyczne.
Księga II zawiera informacje na konstytucji człowieka, anatomii oraz okresu ciąży.
Księga III dotyczy diagnozowania i określania zarówno przyczyn jak i skutków chorób.
Księga IV opisuje sposoby leczenia chorób, omówionych w Księdze III.
Księga V przedstawia różne kuracje (lewatywy, wymioty), komplikacje, które się mogą pojawić oraz lekarstwa stosowane w takich przypadkach.
Księga VI zawiera bardziej szczegółowy opis chorób omawianych w poprzednich księgach, jeżeli tam były przedstawione one w sposób niedokładny.
Istnieje również tzw. „Małą trylogia” (Laghu traji), w skład, której wchodzą takie dzieła jak: Madhava nidana – opisująca patologię, przyczyny oraz symptomy chorób, ale bez informacji, w jaki sposób leczyć; Sarangadhara sanhita – w księdze znajdują się opisy z zakresu podstawowych informacji dla lekarzy praktykujących (terminologia, diagnozowanie, leczenie itp.), z dziedziny farmakologii oraz różnych środków terapeutycznych, m.in. upust krwi, wymioty itp.; Bhava prakasa – dzieło napisane przez Bharave Mikre, zawiera informacje na temat przyczyn, sposobów leczenia i objawów chorób.
Ajurweda – najstarszy system medyczny - nie tylko uczy nas jak żyć w harmonii z samym sobą oraz z otaczającą nas przyrodą, ale również daje wskazówki jak obudzić w nas potencjał zdrowienia. W ajurwedzie, każda osoba jest unikalna pod względem zdrowotnym. Jednym z najważniejszych sposobów utrzymywania stanu zdrowia w dobrej kondycji jest dieta, ponieważ wiele chorób ma swoje przyczyny w nieprawidłowym odżywianiu. Zarówno Charaka sanhita jak i Suśruta sanhita opisują zbawienny wpływ pokarmu i odpowiednio dopasowanej diety na nasze zdrowie. Dzięki pokarmom możemy oddziaływać pozytywnie lub negatywnie na nasze zdrowie, polepszając nie tylko naturę psychiczną, ale również sprawność fizyczną. Ale nie tylko dieta wpływa na dobry stan zdrowia. Ajurweda mówi, że na stan zdrowia wpływa ogólne podejście promujące zdrowy styl życia. Czynnikami, wpływającymi na zdrowie są wcześniej wspomniana dieta, aktywność fizyczna, intelektualna, seksualna, pory roku, jak również nasza zachowanie, emocje oraz życie rodzinne i społeczne.
Według Ajurwedy każdy człowiek (mikrokosmos) jest nierozerwalnie zintegrowany z otaczającym go światem (makrokosmosem). Cały wszechświat, a co za tym idzie również to, co się w nim znajduje (człowiek, zwierzęta, rośliny, minerały, i wszystkie inne organizmy żywe) składa się z pięciu elementów: Eteru (przestrzeni), Powietrza, Ognia, Wody oraz Ziemi. Eter jest to żywioł o cechach miękkości, lekkości, subtelności. Powietrze jest lekkie, subtelne, ale również zimne, suche i ostre. Gorąco, subtelność, ostrość oraz lekkość, suchość i przejrzystość to cechy charakterystyczne dla żywiołu Ognia. Właściwości Wody to ciekłość, oleistość, miękkość, kleistość, powolność, natomiast Ziemi – ciężkość, szorstkość, twardość, stabilność, trwałość, grubość, jasność.(1)
Według filozofii Sankhji, na początku pojawił się element Eteru, który wprawiony w ruch wytwarza powietrze. Tarcie powstałe z ruchu powietrza wytwarza ciepło i dochodzi do zagęszczenia żywiołu Ognia. Ciepło powstałe od Ognia powoduje skraplanie się i roztapianie pewnych elementów – tak przejawia się żywioł Wody. Roztopione elementy tężeją i kształtują się w element Ziemi. Ziemia zrodziła wszystkie żywe organizmy włącznie z człowiekiem, rośliny, zwierzęta, zioła, jak również minerały.(2)
Człowiek w skali wszechświata jest mikrokosmosem i w nim również przejawia się pięć żywiołów. Eter manifestuje się w pustych przestrzeniach wewnątrz ciała, np.: ustach, nosie, brzuchu, klatce piersiowej, przewodzie pokarmowym i układzie oddechowym oraz w naczyniach krwionośnych, limfatycznych, w komórkach i tkankach. Powietrze związane jest z ruchem i przemieszczaniem się, więc w ciele będzie się objawiało ono ruchem mięśni, biciem serca, skurczami płuc, perystaltyką jelit oraz przepływem impulsów nerwowych. Ogień, jako trzeci element, związany jest z metabolizmem i przemianą materii. Właściwością Ognia jest kontrola temperatury ciała, trawienie, procesy myślowe oraz widzenie. Woda manifestuje się w wydzielaniu soków trawiennych, gruczołów ślinowych, w błonach śluzowych, w plazmie i cytoplazmie. Aby tkanki oraz organy wewnętrzne mogły prawidłowo funkcjonować, niezbędna jest również woda. Ziemia natomiast odpowiedzialna jest za najbardziej twarde i stabilne elementy ludzkiego organizmu: kości, chrząstki, paznokcie, mięśnie, ścięgna oraz skórę i włosy. (3)
Pięć elementów manifestuje się w funkcjonowaniu pięciu zmysłów, które z kolei kojarzone są z pięcioma organami zmysłowymi.
 
 
Elementy
Zmysły Organ Zmysłowy Działanie Organ Działania
Eter Słuch Ucho Mowa Organ Mowy
Powietrze Dotyk Skóra Chwytanie Dłoń
Ogień Wzrok Oczy Chodzenie Stopa
Woda Smak Język Prokreacja Genitalia
Ziemia Węch Nos Wydalanie Odbytnica
 
Wyżej omówione żywioły przejawiają się w ludzkim ciele w postaci trzech humorów (tridosza, konstytucje, zasady), a są to: Vata, Pita oraz Kapha. Vata jest złożeniem elementu Przestrzeni oraz Powietrza, Pita – elementu Ognia oraz Wody, a Kapha – Wody i Ziemi. Cechy charakterystyczne dla Vaty to: suchy, lekki, nieregularny, zimny, delikatny. Typ Vata jest mało tolerancyjny, nieśmiały i nieufny, towarzyszy mu często uczucie lęku, niepokoju, i pustki.
Pita pod względem fizycznym, jest typem bardziej proporcjonalnym i lepiej rozwiniętym niż Vata. Pita posiada takie cechy jak: kwaśny, ostry, gorący oraz lekko oleisty. Pita to osoby o dużym intelekcie i bystrym umyśle, przeważa u nich często uczucie gniewu, nienawiści oraz zazdrości.
Kapha – to typy o dużej skłonności do nadwagi. Jej cechy to: zimny, oleisty, miękki, ciężki, śluzowaty i słodki. Są to osoby o dużej tolerancji, mające skłonność do kochania i przebaczania. Dominuje u nich uczucie zachłanności, żądzy i zawiści.
Sanskrycki termin dosza oznacza "nieczysty, zanieczyszczony" (to, co ciemne, popsute, rozkładające się). Można powiedzieć, że kiedy Tridosza jest w nierównowadze jest ona czynnikiem sprawczym w powstawaniu procesów chorobowych. Tridosza to podstawowe elementy zarządzające i kontrolujące każdy aspekt we wszechświecie. To biologiczne energie (struktury psychosomatyczne) występujące w każdym ludzkim ciele i umyśle. Jeżeli żyjemy zgodnie z naszą typologią, stosujemy odpowiednią dietę, prowadzimy odpowiedni tryb życia zgodny z naszą konstytucją wówczas Vata, Pita i Kapha są w równowadze i możemy cieszyć się dobrym zdrowiem psychicznym i fizycznym. Jeżeli natomiast coś zakłóci tę równowagę wtedy dochodzi do powstania procesów chorobowych. Tridosza określają upodobania człowieka, jego charakter, wygląd zewnętrzny, cechy psychiczne, emocjonalne. Ponadto zarządzają gospodarką całego organizmu, odpowiedzialne są za funkcje biologiczne oraz określają podatność na niektóre choroby, bądź ich brak. Każdej doszy przypisane są również odpowiednie miejsca (narządy wewnętrzne) w ciele: głównym siedliskiem Vaty jest jelito grube (okrężnica), uda, kości, ścięgna, uszy, skóra, mózg oraz komórki nerwowe; Pity – jelito cienkie, żołądek, wątroba, śledziona, trzustka, krew, oczy oraz pot; Kaphy – klatka piersiowa, gardło, płuca, głowa, limfa, komórki tłuszczowe oraz więzadła i ścięgna. W momencie poczęcia dochodzi do ustalenia unikalnej konstytucji, tzw. Prakriti (sans. „natura”, „twórczość”, „pierwsza istota”). Prakriti jest wyznaczona genetycznie i pozostaje ona niezmieniona przez całe życie. Pojawia się jeszcze termin Vrikriti, który używany jest do określenia konstytucji „w tym momencie”. Jeżeli Vrikriti jest takie samo jak Prakriti wtedy człowiek może się cieszyć wspaniałym zdrowiem. U każdego człowieka występuje element Vaty, Pity i Kaphy, ale jeden z nich jest dominujący i określa dany typ. W Ajurwedzie jest 7 podstawowych typów: Vata, Pita, Kapha, Vata-Pita, Pita-Kapha, Vata-Kapha oraz Vata-Pita-Kapha. Każdy człowiek jest unikalnym i niepowtarzalnym zestawieniem trzech dosz i nie ma na świecie dwóch takich samych jednostek.
Przypisy
(1) Rhyner H,H, „Zdrowo, młodo i radośnie z Ajurwedą. Łagodna koncepcja medyczna”, Oficyna Wydawnicza „Aster”, Kraków 2000.
(2) Lad V, „Ajurveda starożytna medycyna dalekiego wschodu”, Wydawnictwo „KOS”, Katowice
(3) Lad V, „Ajurveda starożytna medycyna dalekiego wschodu”, Wydawnictwo „KOS”, Katowice
Agnieszka Wielobób – nauczycielka jogi w Pracowni Jogi Macieja Wieloboba w Krakowie, od kilku lat interesuje się także ajurwedą. Prowadzi blog poświęcony zastosowaniu ajurwedy w kuchni.
Strona www: http://www.joga-krakow.pl
Blog: http://www.ajurwedawkuchni.pl/www.ajurwedawkuchni.pl/
Opublikuj na:
Polecamy:   1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
Jaki Nett USA - Międzynarodowy Konwent Jogi 2019

Zapraszamy na Międzynarodowy Konwent Jogi 2019. Gość specjalny - Jaki Nett USA, dyplomowana nauczycielka jogi w tradycji B.K.S. Iyengara z 40-letnim doświadczeniem, posiada stopień Senior I. Do udziału w Konwencie zapraszamy zarówno osoby początkujące, jak i zaawansowane - do wyboru przygotowaliśmy...

Mistrz jogi z Puny. Gdyby żył, miałby sto lat

14 grudnia 2018 r.mija setna rocznica urodzin B.K..S. Iyengara. "Ludzie nazwali moją praktykę jogą Iyengara. Ja po prostu dążę do tego, by osiągnąć równowagę między fizycznością, duchowością i intelektem. Każda asana ma swoje optimum – od głowy po stopy, od przodu w tył – bez odchyleń i ...

UZIEMIENIE ciała i umysłu

Co tworzy Twoje silne korzenie- co jest dla Ciebie naprawdę ważne? Co jest Twoją mocną stroną czy umiejętnością? Czego najbardziej potrzebujesz? Czy jest taki obszar w życiu, który od pewnego czasu woła o ZMIANĘ, a Tobie ciężko jest ją podjąć? Zdanie "nigdy tego nie zrobię" zamień na "do tej pory te...

KURS NAUCZYCIELSKI JOGI INTEGRALNEJ

Kurs nauczycielski przeznaczony jest dla osób, które pragną zdobyć praktyczne umiejętności i rzetelną wiedzę na temat różnych ścieżek i systemów jogi pod okiem najlepszych w Polsce specjalistów. Zdobyte kwalifikacje i umiejętności oraz końcowy certyfikat uprawniają do wykonywania zawodu nauczyciel...

Produkt tygodnia: ZESTAW KRZESŁO DO JOGI + KSIĄŻKA ''JOGA Z KRZESŁEM''

Praktyka z użyciem krzesła jest bardzo efektywna z trzech powodów. Krzesło może być naszym: nauczycielem, pomocnikiem, bądź stymulatorem. Krzesło do jogi i książka ''Joga z krzesłem'' to świetny zestaw, dzięki któremu możemy z dokładnością i precyzją pogłębiać praktykę! ...

Jak joga uratowała chińską wioskę

Dziarscy sześćdziesięciolatkowie z niewielkiej wioski na północy Chin z zapałem ćwiczą jogę. Jeszcze dwa lata temu o niewielkim siole nikt nie słyszał, a mieszkańcy byli pogrążeni w apatii. Inicjatywa Lu Wenzhena, nowego sekretarza komunistycznej partii, który przybył tam w 2016 r., by rozruszać lu...

Sztuka życia. Medytacja Vipassana -wg. nauk S.N. Goenki

To nieistotne kim jesteś, czym się zajmujesz, w co wierzysz, a komu nie ufasz. W każdym z nas jest spokój i harmonia pozwalająca na szczęśliwe życie w zgodzie ze sobą i z innymi ludźmi. Furtka do ogrodu wyzwolenia opatrzona jest jedynie mentalną tabliczką – UWAGA! ŚWIADOMOŚĆ – której pra...

Slow life w pracy? To jest możliwe!

Stos spraw do załatwienia, stale kontrolujący szef, nieustanne zebrania i plotkujące koleżanki. Praca potrafi być naprawdę stresująca. Na szczęście są metody, które pozwolą ci nawet w najbardziej stresogennej pracy odzyskać slow. ...

Jałowiec. Na jesienne chłody - rozgrzewające szyszkojagody. :)

Niegdyś, drewno jałowcowe, ze względu na swą wyjątkową elastyczność i wytrzymałość, używano najczęściej do wyrobu łuków. Choć rośnie powoli, żyje długo nawet w niesprzyjających warunkach (nie straszna mu ani słaba gleba, ani nadmierne zacienienie). W zielarstwie, cenione są przede wszystkim szyszkoj...

Joga z krzesłem. Cenna lektura dla każdego jogina.

Książki do jogi dzielą się na dwa rodzaje. Takie, które ładnie wyglądają na półce i takie, z których można w praktyce korzystać. Książki na półkę, to albo zawiłe próby tłumaczenia teoretycznego, czym jest joga, albo kolorowe nie do końca udane podręczniki do nauki asan, z których nie sposób się czeg...

  
kalendarium wydarzeń
Poprzednie
Grudnia 2018
Następne
PWŚCPSN
 12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
31 
pokaż wszystkie
więcej
pokaż wszystkie
Partnerskie szkoły jogi
  

Partnerzy portalu
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA

  
Joga Portal - Pierwszy, ogólnopolski serwis joga-joga.pl - Kraków - Poznań - Wrocław - Trójmiasto - Lublin
Wakacje z joga, wakacyjne kursy jogi oraz wyjazdy organizowane przez szkoły Jogi z całej Polski. Wyszukiwarka szkół jogi: Kraków, Poznań, Wrocław, Trójmiasto, Lublin a także wiele innych miast z całej Polski. Pozycje jogi, joga na DVD, książki o jodze,joga-sklep, forum a także medytacja, ajurweda, kursy rozwoju oraz masaż tajski. Najnowsze wydarzenia, pytania oraz odpoweidzi, wywiady oraz joga w ciąży i joga dla dzieci - Indie i joga w Indiach a także abc jogi i wakacje z jogą podróżowanie po Azji
LikeSoft