Dołącz do nas na
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA


Yoga i Ayurweda – wykład Geety Iyengar. Część I

  • wtorek, 8 listopada 2011
  • opracował: Rosela Ciko
Wykład został wygłoszony w Ramamani Iyengar Memorial Yoga Institute w 12-13.12.1988 r
Geeta Iyengar bardzo prostym językiem tłumaczy jak korzystać z zasad ayurwedy aby dopasować praktykę jogi (w tym asan i pranayamy) do wieku, pory roku, pory dnia, typu konstytucji itd. Bardzo interesujące są też jej rozważania na temat tego, czym jest zdrowie / choroba w świetle jogi i ajurwedy.
 
Źródło
Zarówno Yoga jak i Ayurweda mają swoje źródła w Vedach, dlatego można stwierdzić, że są to dwie nauki bliźniacze.
"Ayu” oznacza „życie” a „veda” oznacza „wiedzę”, więc Ayurveda oznacza więdzę o życiu.
 
Różnice i podobieństwa
Patanjali rozpoczyna Yogasutry zdaniem „Atha yoga anusasanam” – „Oto teraz, rozpoczyna się nauczanie świętej sztuki jogi”. Warto zauważyć podobieństwo do pierwszego zdania w dziele Carakasanhita, gdzie Carakacarya pisze „Athato deergham jeevitiyam adhyayam vyakhyasyamah” – „Oto teraz, rozpoczyna się nauczanie nauki długowieczności życia”.
Najważniejsze nauki Ayurvedy odnoszą się do kwesti jak osiągnąć długie i zdrowe życie, Yoga natomiast uczy jak korzystać z wydłużonego życia, aby osiągnąć odpowiednie cele w życiu. Ayurveda pokazuje jak osiągnąć i utrzymać fizyczne i psychiczne zdrowie, nauka Yogi daje zdrowie duchowe oraz zrównoważone ciało i umysł.
 
Cele życia
Ludzie przychodzą na świat z zamiarem, aby osiagnąć cztery cele życia:
1. Dharma – prowadzenie życia religijnego i spełniania obowiązków
2. Artha – praca i tworzenie dobrobytu
3. Kama – osiąganie przyjemności i rodzenie potomstwa
4. Moksa – wyzwolenie, oświecenie
Ayurveda daje nam narzędzia do osiągnięcia i utrzymania dobrego zdrowia, które jest kluczowe dla osiągnięcia wyższych celów w życiu, Yoga wskazuje nam drogę do ich osiągnięcia.
Yogasutry składają się z czterech rozdziałów, „pada”, co oznacza „odnogę” lub „filar”, które są ściśle powiązane z czterema celami zycia:
1. Samadhi – pada zajmuje się sposobami oczyszczenia citta, tak, aby doprowadzić ją do krystalicznej czystości. Jednym ze znaczeń dharmy jest charakterystyczność, jakość. Charakterystyką pierwotnej citty jest czystość. Więc pierwsza pada wskazuje sposoby praktyki, aby citta błyszczała w swej podstawowej jakości. Dharma także oznacza obowiązek, więc ten rozdział przypomina praktykującemu o spełnieniu swojego obowiązku, jednocześnie wskazując sposoby wykonania go, tak, aby pomagać zatrzymać poruszenia i zmienność umysłu.
2. Sadhana – pada. Artha znaczy bogactwo, środki; osiąganie bogactwa w życiu (sukcesu gospodarczego, społecznego) wymaga stosowania wnikliwości rozróżniającej. Ten rozdział pokazuje metody i środki do wzbogacenia citta poprzez usunięcie przeszkód w zrozumieniu, usunięciu duchowej niewiedzy.
3. Vibhuti - pada. Vibhuti oznacza obfitość, liczność. Gdy Yogin staje się Siddhi, spełniony, przekraczający Prakrti, wszystkie jego życzenia zostają spełnione. Kama oznacza życzenie, pragnienie.
4. Kaivalya - pada tłumaczy stan wyzwolenia i ostatecznej wolności oraz kieruje praktykującego ku niemu. 
Stopnie wiodące do wspólnych celów
Zarówno Yoga (ashtanga yoga) jak i Ayurveda (astanga ayurveda) posiadają 8 stopni. Osiem ramion Ayurvedy są podstawą do 8 specjalizacji medycyny:
- Kaya cikitsa – choroby wewnętrzne
- Kaumarbhritya – choroby kobiece i dziecięce
- Bhuta vidiya – choroby psychiczne
- Urdhvanga albo Salakya tantra – okulistyka, rynologia i laryngologia
- Salya tantra - chirurgia
- Agada tantra – toksykologia
- Rasayana – odmłodzenie
- Vrisa albo Vajikarana – choroby męskie
Pomimo że 8 stopni Yogi i Ayurvedy nie są bezpośrednio związane, mają wspólny cel, tj. uwolnić ludzkość od cierpienia.
 
Teoria ewolucji
Zarówno Yoga jak i Ayurveda wychodzą od teorii ewolucji przedstawionej w filozofii Samkhya, opartej na zasadzie przyczyny i skutku. Według tej teorii wszystkie skutki są zawarte w ich przyczynach, wszystko, co ujawnione zawiera swoją przyczynę w formie nieujawnionej. Skutek jest niczym innym niż manifestacją własnej przyczyny, pochodną przyczyny. Jako, że przyczyna i skutek są zasadniczo tożsame, stają się jednością.
Zarówno Yoga i Ayurveda akceptują pojęcie Isvary, Pana Wszechświata, który przejawia się w dwóch zasadach: Purusa i Prakrti. Yoga i Ayurveda zgadzają się, co do głównych założeń, lecz pokazują ich różne zakresy. Ayurveda jest medyczną nauką, natomiast Yoga jest ukierunkowana na aspekt duchowy. Ayurveda przywraca równowagę Tridosom, fundamentalnym zasadom ciała, Yoga przywraca równowagę Trigunom, fundamentalnym jakościom całego jestestwa.
 
Triguna
Trzy guny są podstawowymi składnikami Prakrti i są znane jako Satva, Rajas, Tamas 

Guna

Cechy

Poziom fizyczny

Jakość umysłu

Cechy dominacji

Satva

świetlistość, oświecenie

Intelekt

Jasność

Jasna inteligencja, spokój, łagodność

Rajas

energia, ruch

Ego

Niestabilność, chwiejność

Aktywność, dynamiczność

Tamas

inercja, statyczność

Ciało

Apatia, depresja

Odporność i brak aktywności

Trzy guny współistnieją, współpracują, wzmacniają oraz osłabiają się na wzajem. Każda guna ma zdolność do dominacji albo poddania się wobec dwóch pozostałych. Istnienie trzech gun jest tożsame z ich nierównowagą; gdy są równomiernie rozłożone, guny istnieją w stanie nieidentyfikowalnym.
Pomimo że guny są niezależne to jednak działają, reagują, współdziałają, łączą się i rozdzielają. Żadna z nich nigdy nie znika ani się nie wyczerpuje. Są zawarte w różnych proporcjach w każdej istocie ludzkiej i innej, dlatego nie ma dwojga identycznych ludzi, albo innych istot czujących lub nieczujących. W każdej ich kombinacji, jedna z gun jest dominującą, natomiast dwie pozostają w stanie „uśpionym”.
 
Tridosa
Dosa dosłownie oznacza „coś, co szkodzi, niszczy, powoduje niewygodę, chorowitość”. Dosa mogą być szkodliwe wobec innych składników ciała, ale nie wobec sobie. Trzy dose są podstawowymi czynnikami sprawującymi kontrolę nad całym systemem fizjologicznym ciała i nad jego wszystkimi funkcjami. Są one narzędziem dla trzech gun i są aktywnymi postaciami pięciu żywiołów: ziemi, wody, ognia, powietrza, eteru.
 

Dosa

Cechy

Kontroluje

Vata

Energia powietrza i eteru, siła witalna, substancja powietrzna, gazowa, oddechowa - poziom komórkowy

Biologiczna energia, wszelkie ruchy z centralnego i współczulnego systemu nerwowego, namacalne zmysły i mowa, uważność, sentyment, nastrój, uczucia serca

Pitta

Energia ognia i wody, ogień, metabolizm - reakcje chemiczne

Temperatura, gorąco, ciepło organizmu, trawienie i przemiana materii, wzrok, kolor skóry, radość, zadowolenie

Kapha

Energia ziemia i wody, śluz, woda, oleistość, zachowanie i ochrona

Konstrukcja ciała, płyny ochronne przed vatą i pittą (maź stawowa, płyn mózgowo-rdzeniowy, ciecze ochronne), wychłodzenie, ciężkość

 
Choroba 
Z punktu widzenia Ayurvedy, zdrowie jest stanem metabolicznej równowagi w psycho-somatycznym organizmie ludzkim, który należy podtrzymać i przywracać do równowagi w przypadku występowania zakłóceń.
W jednym z tekstów Ayurvedyjskich autorstwa Vagbhat znajdziemy następującą definicję zdrowia: „rogastu dosavaisamyam, dosasamyam arogata”, co oznacza „nierównowaga dos jest nazwana chorobą, ekuilibrum dos jest stanem nie-choroby albo wolności od chorób”. Wynika z tego, że zdrowie i choroba są zdefiniowane odpowiednio jako przyjemność i ból. 
Z punktu widzenia Yogi, znajdziemy następujące definicje choroby wg. Susruty: „Tadduhkhah samyoga vyadhayah ucchyante” co oznacza „Utożsamianie się z doświadczeniem bólu jest nazwana vyadhi – chorobą”.
Ayurveda uważa, że podstawą chorób są ciało i umysł, natomiast Yoga uważa, że podstawy choroby to ciało i citta (świadomość). Ayurveda mówi, że gdy nastąpi nierównowaga pomiędzy vata, pitta a kapha, powstaje choroba fizyczna; natomiast, gdy rajas i tamas tracą równowagę powstaje choroba psychiczna. Z drugiej strona Yoga uważa, że korzenie choroby tkwią w citta (świadomości) i należy tam pracować aby usunąć chorobę.
W tym sensie zakres i sposoby leczenia przedstawione w nauce jogicznej są szersze i głębsze niż te ayurvedyczne.
Ayurveda uważa, że zdrowie jest dobrze zrównoważonym metabolizmem oraz szczęśliwym dobrostanem.
Yoga definiuje zdrowie, jako stan gdzie konstytucyjne jakości citta (triguna samyavastha) są dobrze zrównoważone, gdy citta przestaje się poruszać albo zostaje powściągana. Yoga ma na celu powstrzymanie od kontaktu Purusa z Prakrti, jako,  że  utożsamianie widza (Purusa) z widzianym (Prakrti) jest uważane za źródło cierpienia.
Podsumowując, znaczenie zdrowia w Yodze to:
1. Zniesienie chorób od ciała i citta,
2. Zniesienie zmartwień,
3. Kontrola nad poruszeniami umysłu – citta,
4. Uwolnienie się od pętli akcji i reakcji.
Ayurveda zajmuje się ciałem i umysłem, Yoga świadomością i duszą.
 
Równowaga w praktyce
G
uruji, nie toleruje zgiętych kolan albo krzywych nóg w pozycjach stojących, staniu na głowie itd. I dlatego, jeśli kolana są zgięte, może się zdarzyć że zostaniecie uderzeni przez niego w tą część nogi która jest apatyczna. Niektórzy z Was mogą poczuć, że ego boli podczas takiego procesu. Nogi są miejscem kumulacji tamo-guna oraz regionem gdzie dominuje element ziemi, który z natury jest masywny i dlatego nogi stanowią solidną podporę dla ciała. Więc nogi są kontrolowane przez tamo-guna, bogatą w element ziemi i należą do strefy kontrolowanej prezez vatę.
Będąc jednym z głównych narzędzi ruchu, muszą one zostać przemienione ze stanu inercji w stan akcji, z tępoty i stłumienia do ostrości.
Dlatego Guruji mówi, że „ci co mają tępe nogi, mają tępy mózg”, jeśli nogi śpią, tak robi całe ciało. Guruji odróżnia asanę sattviczną od tamasowej, on nie chce pozycji trwałej „sthira„ i wygodnej „sukha” pełnej otępienia (tamo-guna). Poprzez stosowanie odpowiednich technik, on najpierw przemienia asanę tamasową w radżasową.
Na początku następuje dużo ruchu i należy robić dużo poprawek. Guruji mówi, że intelekt praktykującego ma być jak ryba, nieustannie łagodnie dryfujący, dążący do prawdziwego szczytu rajo-guna, który jest już bardzo blisko sattva-guna.
Kiedy wszystkie potrzebne dostosowania i korekty zostaną zrobione, nieruchomość sama przyjdzie. Asana wibrująca staje się spokojna, opanowana i zrównoważona, staje się sattviczna.
Każda rzecz we wszechświecie zawiera elementy sattva, rajas i tamas w rożnych proporcjach.
Zgodnie z powyższym przykładem każda asana może zostać przekształcona na asanę satwiczną poprzez reorganizację trzech gun i trzech dos.
Kluczowe do osiągnięcia oczekiwanych wyników jest używanie różnych metod i sposobów do praktyki asan i pranayamy, na rożnych poziomach i różnych płaszczyznach. Sposób praktyki asan różni się w zależności od naszych warunków fizycznych, psychicznych i umysłowych. Dlatego Guruji stosuje bardzo różnorodne podejścia, metody i techniki nauczania. Uczeń może być ospały, aktywny, nadaktywny, pasywny, energiczny, albo bez energii, zmienny i niestały lub stabilny i opanowany, zaniepokojony lub spokojny, czuły lub nieczuły, chory albo zdrowy. Oceniając funkcjonowanie trzech gun i trzech dos, Guruji może dokonać zmiany w praktyce ucznia. Perfekcja w praktyce asan zostanie osiągnięta, kiedy nastąpi utrzymanie równowagi pomiędzy trzema gunami i trzema dosami.
Patanjali mówi: „Tatah dvandva anabhighatah” – „pary przeciwieństw przestają istnieć”.
Dzięki asanom możemy osiągać ten stan bezwysiłkowy kiedy asany są zrobione na najwyższym poziomie sattva-guna, co prowadzi do „samapatti” – stopienia się z duchem wszechświata.
Często ludzie cierpią z braku energii, braku wiary w sobie, słabości, drżenia itp. W takich przypadkach należy praktykować pozycje odwrócone (cykle sirsasana i sarvangasana) oraz wygięcia do tyłu.
Klatka piersiowa jest miejscem chronionym przez kapha i pod wpływem sattva–guna. Wtedy pitta ucznia będzie wzmacniać jego siłę woli, zwiększa pogodę ducha i odwagę, natomiast element kapha wspiera i schładza ten obszar ciała. Z tego względu asany zrobione z odpowiednim otwarciem klatki piersiowej dają energię, odwagę i radość.
Dla tych, którzy są mentalnie i emocjonalnie zaniepokojeni, jest zalecana savasana z użyciem pomocy do podniesienia klatki piersiowej, podparcia głowy i dodatkowym ciężarem na udach. Wtedy vata na nogach osłabia się, drżenie ustępuje pod wpływem zwiększonego elementu tama-guna w formie dodatkowego ciężaru.
Brak pitta powoduje zapadnięcie klatki piersiowej, więc pomoce powinny być używane do usunięcia wgłębienia i zapadnięcia klatki oraz do przywrócenia równowagi.
 
Prawdziwa medytacja ma przewagę sattva-guna
W dzisiejszych czasach częstym podejściem do nauki medytacji jest, aby podczas medytacji uczeń siedział w dowolnej wygodnej pozycji. Nieważne, czy kręgosłup jest wydłużony, czy klatka piersiowa jest zapadnięta albo czy głowa wisi w dół. Kiedy ciało jest luźne, pozycja jest uważana za komfortową. Jednak taki sposób ułożenia ciała wskazuje na dominację tamo-guny. Medytacja z natury jest sattviczna, a osoba medytująca potrzebuje dużej ilości sattva-guna aby medytować. Jeżeli spojrzymy na obrazy przedstawiające Buddhę, Mahavirę, Awarę i innych mędrców, zauważamy, że oni siedzą idealnie wyprostowani. Rzeźby mędrców w jaskiniach w Ellora, pokazują bardzo jasno jak praktykujący medytację powinni siedzieć. W Upanisadach i Bhagvad Gita także znajdziemy wzmianki o tym, aby podczas medytacji siedzieć prosto. To wszystko jasno wskazuje, że wydłużony kręgosłup jest niezbędny do medytacji.
Aby siedzieć w medytacji, apana vayu w nogach powinna zostać stabilna a tamo-guna powinna dostarczać potrzebne wsparcie dla rajo-guna, tak, aby ta mogła być aktywna i zapewniała wyprostowaną postawę ciała. Jednocześnie, apana w dolnym brzuchu nie powinna schodzić w dół, ale powinna się wznieść poprzez tamo-guna, żeby dać stabilność.
Płomienna pitta zapewnia nie tylko niezbędną siłę woli potrzebną do medytacji, ale także świadomość intuicyjną, którą musimy uruchomić do medytacji. Pitta powstrzymuje obniżenie się świadomości, co jest niezbędne, aby citta pozostała nienaruszona. Dlatego, aby uczeń był uważny, klatka piersiowa musi być podniesiona. Wtedy jego własna wola skieruje go do medytacji. Jako, że rajo-guna kontroluje tułów, praktykujący medytację musi stale trzymać podniesioną klatkę piersiową i „palący się ogień”.
Głowa jest siedzibą sattva-guna, która prowadzi osobę medytującą poprzez proces medytacji. Żadna medytacja nie jest możliwa bez dominacji sattva-guna, sattva jest zawsze przeważająca w medytacji, dlatego głowa jest trzymana w sposób nieruchomy, opanowany i stabilny. Dodatkowo Bhagvad Gita mówi „Disaschanavalokayan”, co oznacza „bez oglądania się dookoła”.
Jako, że głowa jest siedzibą zmysłów percepcji i mózgu, rajo-guna zawarta w nich jest skłonna do pulsowania i przeszkadzania. Zmysły percepcji są zazwyczaj niespokojne i ruchome, dlatego głowa podczas medytacji musi być trzymana stabilnie, równo i spokojnie (santa) aby skierować zmysły i inteligencję do ich źródła.
Wisząca głowa może pozostać spokojna, jednak nie jest ani bystra, ani inteligentna. Bystrość i inteligencja pochodzą z sattva-guny i są utrzymane poprzez prawidłową postawę, tj. siad z wydłużonym kręgosłupem, z głową odpowiednio balansowaną na szyi. Cały proces medytacji jest uzależniony od sattva-guna.
 
Pranayama
Wielu ludzi zastanawia się, dlaczego jest tak dużo rodzajów pranayamy i dlaczego wymaga się praktykowania ich wszystkich. Pranayama usuwa zasłonę pokrywającą światło mądrości i poznania.
Pranayama często jest definiowana jako spotkanie i połączenie prany i apany. Inna definicja pranayamy: jest to metoda ,dzięki której prana, energia życiowa, jest pobudzona, rozszerzona i rozkwita. Wzmocniona energia życiowa jest uregulowana, wysubtelniona i wysublimowana, także dalsza praktyka Yogi prowadzi praktykującego do samadhi. W celu ożywienia i wzogacenia każdej prany (vayu) w ciele, używane są różne rodzaje pranayamy. Na przykład, podczas viloma-pranayama, praktycznie cała praca sprowadza się albo do przerywanego wdechu, albo do przerywanego wydechu, w fazach, na zmianę lub jednocześnie.
Kiedy zaczynamy tę praktykę, zauważamy że ani wdech, ani wydech nie mają dużej głębokości, że oddychanie jest płytkie i na powierzchni klatki piersiowej.
Przy kontynuacji praktyki viloma, głębokość i długość oddechu stopniowo zwiększa się, przenikając coraz głębsze poziomy ciała. Na początku wymiana następuje pomiędzy prana i udana, potem pomiędzy prana i vyana, następnie pomiędzy prana i samana i ostatecznie pomiędzy prana i apana.
Podczas wydechu następuję wymiana w odwrotnym kierunku, apana musi spotkać się z praną. Wymiana zaczyna się pomiędzy apana i samana, samana i vyana, vyana i udana a na koniec pomiędzy apana i prana.
Prawie dla wszystkich praktykujących jest to bardzo trudna praktyka, dlatego, że nie jest łatwo obudzić i aktywizować różne części ciała które są pod kontrolą różnych pran.
Różne pranayamy działają na różne sposoby w celu osiągania szerokości, głębokości i efektywności. Różne rodzaje pranayamy dotykają każdy strzępek i zakamarek ciała, umysłu i inteligencji i specyficznie oddziałują na moralnym, fizycznym, psychologicznym i duchowym poziomie.
W ten sposób przynoszą zdrowie, blask, energię, doskonałość, jasność, czystość i wspomagają ewolucję praktykującego.
Według Ayurvedy, normalne oddychanie jest wymianą pomiędzy praną a udana: wdech jest zrobiony z praną, wydech z udaną. Oddychanie pranayamiczne powoduje wymianę wszystkich pięciu vayu, gdzie w końcowym etapie spotykają się prana i apana. Wdech (puraka) jest apana-kriya, a wydech (rechaka) prana-kriya.

Cdn
Tłumaczenie i opracowanie Rosela Ciko.
Autorka jest uczestniczką kursu nauczycielskiego u Romka Grzeszykowskiego oraz współzałożycielką projektu Joga Kulturalna, propagującego jogę w domach kultury w Warszawie
Rosela Ciko
Opublikuj na:
Polecamy:   1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
Yin Joga czyli odmrażanie ciała i reorganizacja energii życiowej

Yin joga to zestaw kilkunastu asan, w których pozostaje się od pięciu do dziesięciu, a nawet dwudziestu minut. Po tym czasie ciało i umysł doznają odmrażania, lekkości i miękkości. ...

Przewlekły ból? Lekarstwem joga!

Przewlekły ból może powodować niekorzystne zmiany w strukturze mózgu. Teraz okazało się, że praktykowanie jogi może łagodzić, zapobiegać, a nawet odwracać skutki tych zmian. ...

Domowa pielęgnacja olejami

Coraz więcej kobiet zdaje sobie sprawę z wyjątkowych właściwości olejów roślinnych przydatnych w pielęgnacji ciała i włosów. Znajdziemy je w kremach do twarzy, balsamach do ciała, odżywkach do włosów czy pomadkach do ust. Skłaniając się ku całkowicie naturalnej pielęgnacji warto rozważyć stosowanie ...

Medytacja Anapana dla dzieci. Dlaczego dzieci powinny nauczyć się medytować?

Anapana to technika medytacji polegająca na rozwijaniu uważności oraz skupienia na naturalnym oddechu. W trakcie wykonywania medytacji wszelkie pojawiające się myśli są pozostawiane w momencie uświadomienia ich sobie. Celem tej praktyki jest zwiększenie zdolności koncentracji i opanowaniu umysłu....

Asany rozciągające mięśnie tylnej strony uda

Mięśnie tylnej strony (kulszowo-goleniowe) są niezwykle ważne w procesie utrzymania prawidłowej postawy ciała, zdrowia kręgosłupa i równowagi miednicy. ...

Wakacje z jogą – sposób na pozytywną zmianę w Twoim życiu.

Wszyscy wiemy, że żeby szczęśliwie, spokojnie żyć powinniśmy o siebie dbać. W szczególności dbać o swoje zdrowie i pielęgnować je. Odpowiednio zbilansowana dieta, ruch, regularne ćwiczenia i czas na wypoczynek, relaks – to wszystko wiemy , ale... No właśnie, życie. W ciągłym biegu, pełne pracy...

PRODUKT TYGODNIA: Zestaw do medytacji

Chcesz komfortowo i wygodnie zasiąść do medytacji? Zaopatrz się w profesjonalny zestaw wykonany z najwyższej jakości surowców. W skład zestawu do medytacji wchodzą dwie poduszki do medytacji Zafu i dwie maty do medytacji Zabuton. ...

Międzynarodowy Dzień Jogi w Trójmieście 25.06.2017 Nowe wiadomości

Międzynarodowy Dzień Jogi do Gdańska 25 czerwca 2017 r. Zapraszamy na teren Akademii Wychowania Fizycznego i Sportu na gdańskiej Żabiance, gdzie odbędzie się całodzienny festyn rodzinny poświęcony jodze i zdrowiu w godz .8.30 - 19.00. ...

Matka Dalajlamy, przyjaciółka Gandhiego, pomocnica Piłsudskiego. Niezwykłe życie Wandy Dynowskiej.Cz. II

"Jesteś jedną z nas" "Odbyłam z nim długą rozmowę, która stała się początkiem bardzo głębokiego przyjacielskiego stosunku. Gandhi kiedyś powiedział "Oh, you are one of us..." ...

Trzy rodzaje wyzwań na macie

Opanowanie ciała i umysłu do stopnia, aby optymalnie zmniejszyć wszelkie bariery fizyczne i umysłowe - czy ta wizja nie brzmi zachęcająco? Okazuje się, że dla coraz większej liczby osób TAK, dlatego joga staje się coraz bardziej popularna. ...

  
kalendarium wydarzeń
Poprzednie
Czerwca 2017
Następne
PWŚCPSN
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
2627282930 
pokaż wszystkie
więcej
pokaż wszystkie
Partnerskie szkoły jogi
  

Partnerzy portalu
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA

  
Joga Portal - Pierwszy, ogólnopolski serwis joga-joga.pl - Kraków - Poznań - Wrocław - Trójmiasto - Lublin
Wakacje z joga, wakacyjne kursy jogi oraz wyjazdy organizowane przez szkoły Jogi z całej Polski. Wyszukiwarka szkół jogi: Kraków, Poznań, Wrocław, Trójmiasto, Lublin a także wiele innych miast z całej Polski. Pozycje jogi, joga na DVD, książki o jodze,joga-sklep, forum a także medytacja, ajurweda, kursy rozwoju oraz masaż tajski. Najnowsze wydarzenia, pytania oraz odpoweidzi, wywiady oraz joga w ciąży i joga dla dzieci - Indie i joga w Indiach a także abc jogi i wakacje z jogą podróżowanie po Azji