Doł±cz do nas na
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA


Praktyki koncentracyjno-medytacyjne w jodze (samyama). Maciej Wielobób

  • czwartek, 16 wrze¶nia 2010
  • autor: Maciej Wielobób
Praktyki koncentracyjno-medytacyjne w jodze okre¶la się wspólnym mianem samyama (J.S. III.4). Dharana (koncentracja), dhyana (medytacja) i samadhi s± kolejnymi etapami tego procesu.
J.S.III.1. de¶abandhana¶ cittasya dharana .
„Koncentracja jest zogniskowaniem umysłu na jednym obiekcie.”
J.S.III.2. tatra pratyayaikatanata dhyanam.
„Medytacja zachodzi, gdy proces koncentracji jest jednostajnie i bez wysiłku utrzymywany przez dłuższy czas.”
J.S.III.3. tadevarthamatranirbhasam svarupa¶unyam iva samadhih.
„W samadhi umysł (¶wiadomo¶ć empiryczna) przejmuje wła¶ciw± naturę przedmiotu koncentracji (przedmiot i podmiot zlewaj± się w jedno).”
Jest oczywi¶cie wiele „szkół medytacji”, które proponuj± różne techniki medytacyjne, jednakże wszystkie sprowadzaj± się do wyboru okre¶lonego przedmiotu koncentracji i skoncentrowania umysłu na tym wybranym obiekcie. Analiza jogicznej koncepcji umysłu pokazuje, że przedmiotem koncentracji może być w zasadzie każdy przedmiot, który będzie wytwarzał samskarę (wrażenie) spokoju umysłu. Często stosowane przedmioty koncentracji to: oddech, mantra, wizerunek nauczyciela, wizerunek bóstwa, dĽwięk etc.
W dalszych sutrach Patańdżali podkre¶la, że doskonalenie się w samyamie prowadzi do pojawienia się ¶wiatła wiedzy (J.S.III.5), jak również, że proces doskonalenia się w ramach praktyk koncentracyjno-medytacyjnych następuje w etapach (J.S.III.6). W dalszych sutrach Patańdżali podkre¶la, że opisane tu procesy s± wstępnym krokiem do samadhi bez zal±żka (nirbija samadhi), w którym poprzez samskarę pow¶ci±gnięcia zostaj± zniszczone pozostałe samskary. Jogasutry zawieraj± również opis technik samyamy na konkretnych obiektach, które przynosz± okre¶lone specjalne umiejętno¶ci (siddhi), jednakże ostrzegaj±, iż umiejętno¶ci te mog± być bardziej przeszkod± niż pomoc± na ¶cieżce.
* * *
Temat koncentracji-medytacji jest trudny do opisywania. Z jednej strony procesy medytacyjne s± proste w swoim mechanizmie, a z drugiej strony, gdy przychodzi do ich opisu czasem bardzo intymne. Z jednej strony do¶wiadczenia psychologiczne (uwaga! ¶wiadomie używam terminu psychologiczne, a nie „duchowe”) zwi±zane z medytacj± nie s± przedmiotem zbiorowego omawiania na zasadzie grupy terapeutycznej, a z drugiej warto dzielić się pewnymi wgl±dami, ponieważ wokół terminu narosło wiele nieporozumień. Dlatego też pozwalam sobie na poniższe 2 słowa, które proszę traktować raczej jako przypis do powyższych fragmentów Jogasutr, a nie komentarz…
* * *
Gdy popatrzy się na konstrukcję głównej metody Patańdżalego – jogi o¶miostopniowej – widzimy jak poprzez praktykę umysł musi przej¶ć drogę od złożono¶ci w stronę prostoty. Wbrew powszechnemu mniemaniu medytacja jest bardzo prosta (co nie oznacza łatwa!) i wła¶nie dlatego stanowi tak± trudno¶ć dla naszego umysłu, zapl±tanego w swojej grze. Patańdżali prowadzi adeptów jogi drog± od stosunkowo bardziej złożonych praktyk: jamy i nijamy (które pozwalaj± „zarz±dzać” swoimi relacjami z innymi i z samym sob±), póĽniej asanę, pranajamę, pratyaharę do praktyk samyamy. WyraĽnie widać, że praktyk±, która stanowi pewien przełom jest pratyahara, o której ostatnio pisałem parę słów na portalu.
W oparciu o koncepcję umysłu w jodze następuj±co można wytłumaczyć mechanizm procesu koncentracji/medytacji: medytacja na danym przedmiocie koncentracji wyzwala samskarę (wrażenie) spokoju umysłu, które stopniowo usuwa inne samskary. St±d istotna rola pratyahary jako przygotowania do medytacji. Pratyahara uczy obojętno¶ci na bodĽce z zachowaniem uważno¶ci. W medytacji oprócz koncentracji na wybranym przedmiocie oczywi¶cie pojawiaj± się inne bodĽce, które musz± być traktowane z obojętno¶ci, a w wypadku gdy umysł „ucieka” do tych wrażeń musi być bezemocjonalnie przywracany do skupienia na przedmiocie koncentracji. Te, czasami dosyć dziwaczne, wrażenia, które pojawiaj± się w trakcie medytacji to wła¶nie różnorakie „schodz±ce” samskary. Gdy pozwalamy naszej koncentracji ¶ledzić je, utrwalamy je i pozwalamy im zamieniać się na my¶li, emocje etc. (poruszenia umysłu / cittavrtti), gdy pozostajemy z umysłem zogniskowanym na przedmiocie medytacji, uwalniamy się od nich.
- -
Maciej Wielobób jest nauczycielem jogi, specjalist± terapii jog±, trenerem nauczycieli jogi, autorem. Prowadzi zajęcia jogi dla osób pocz±tkuj±cych i zaawansowanych w Krakowie, jak również warsztaty jogi w całej Polsce.
Szkoła jogi Macieja Wieloboba (zajęcia w Krakowie): http://www.joga-krakow.pl 
Warsztaty jogi i szkolenia nauczycielskie z M. Wielobobem: http://maciejwielobob.pl 
Opublikuj na:
Polecamy:   1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
Joga kundalini – przebudzenie i opanowanie energii

Mnogo¶ć zajęć, które okre¶lane s± jako różne rodzaje jogi, może już przyprawić o zawrót głowy. W¶ród nich pojawia się kundalini. Samo słowo brzmi magicznie, a jogę kundalini otacza aura tajemnicy. Jest to jednak, wg jej zwolenników i adeptów, esencja jogi, emanacja życiowej energii, która przepływa ...

Jak wybrać matę do jogi?

Obecnie na rynku dostępnych jest wiele rodzajów i odmian mat do jogi. Różni± się faktur±, grubo¶ci±, długo¶ci±, kolorem, trwało¶ci± i tym, co najważniejsze, czyli parametrami antypo­¶lizgowymi oraz cen±. Dlatego zawsze pojawia się pytanie - któr± matę mam wybrać i czym się kierować przy wyborze?...

Przepisy ze zdrowej misy: Jarmużki z kuskusem

Jarmuż jest wyj±tkow± odmian± kapusty, uprawian± od starożytno¶ci do celów ozdobnych oraz jadalnych. Popularno¶ci± cieszy się przede wszystkim ze względu na bogat± zawarto¶ć przeciwutleniaczy, witaminy C i K, wapnia, żelaza oraz sulforafan – zwi±zków maj±cych wła¶ciwo¶ci antynowotworowe. ...

Jak odzyskać czas?

Czas. Gdyby był na sprzedaż, pewnie byłby najlepiej sprzedawanym towarem na ¶wiecie, a w bankach ustawiałyby się kolejki po kredyt na zakup czasu. Niestety, a może "stety" nie można go kupić za żadne pieni±dze. Ale dzięki filozofii slow life i minimalizmowi można nauczyć się, jak go odzyskać. ...

Joga i podnoszenie odporno¶ci na infekcje. To działa !

No i nadeszła. Jesień. A wraz z ni± niestety sezon przeziębień i innych infekcji. Ale na szczę¶cie nie jeste¶my bezradni wobec atakuj±cych nas zewsz±d zarazków. Możemy szybko podnie¶ć swoj± odporno¶ć dzięki praktyce jogi, co udowodniły już liczne badania naukowe....

6 pozycji jogi, które możesz wykonać jeszcze zanim wstaniesz z łóżka.

Znasz to uczucie, kiedy budzik dzwoni wcze¶nie rano, żwawo odkrywasz kołdrę i wstajesz z łóżka z u¶miechem na twarzy? Ja też nie ;) Ale to nic, poranki bywaj± trudne - to fakt, tylko nie wtedy, kiedy masz 6 przyjemnych powodów, żeby zamiast kolejny raz przedłużać drzemkę zacz±ć się powoli przebudzać...

Pietyzm w praktyce jogi

Dużo pisze się o jodze. Pisze się o jej dobroczynnym wpływie na organizm (ciało, sylwetkę, narz±dy wewnętrzne, kręgosłup) i psychikę. Warto jednak podkre¶lić jeszcze jeden rzadziej omawiany element, a mianowicie wpływ jogi na postawę życiow± - na podej¶cie do samego siebie, do innych ludzi oraz nast...

Nie taki kij straszny jak go maluj± … Jak oswoić chaturangę?

Nic nie wprowadza w lepszy nastrój jak kilka Powitań Słońca o poranku. Kiedy płynnie przechodzisz z jednej pozycji do drugiej, a ciało w pełni współgra z oddechem, czujesz jak powoli rozbudza się każdy mięsień a umysł staje się coraz bardziej trzeĽwy. I wszystko byłoby pięknie, gdyby nie chaturanga ...

Premier, który propaguje jogę i narodowe warto¶ci

Miło¶nicy jogi na całym ¶wiecie, nawet je¶li w ogóle nie interesuj± się polityk±, na pewno słyszeli nazwisko premiera Indii. Narendra Modi jest wielkim orędownikiem jogi, dzięki jego staraniom ustanowiono Międzynarodowy Dzień Jogi, a UNESCO wpisało j± na listę dziedzictwa niematerialnego ¶wiata....

Od przybytku boli głowa

Minimalizm został w ostatnich latach mocno spopularyzowany w Stanach Zjednoczonych i Europie, przesyconych wszechogarniaj±cym konsumpcjonizmem. Jednak ojczyzn± minimalizmu jest Japonia. Wynika on z japońskiej tradycji i stylu życia. Co zatem radz± japońscy mistrzowie minimalizmu?...

  
kalendarium wydarzeń
Poprzednie
PaĽdziernika 2017
Następne
PW¦CPSN
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031 
pokaż wszystkie
więcej
pokaż wszystkie
Partnerskie szkoły jogi
  

Partnerzy portalu
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA

  
Joga Portal - Pierwszy, ogólnopolski serwis joga-joga.pl - Kraków - Poznań - Wrocław - Trójmiasto - Lublin
Wakacje z joga, wakacyjne kursy jogi oraz wyjazdy organizowane przez szkoły Jogi z całej Polski. Wyszukiwarka szkół jogi: Kraków, Poznań, Wrocław, Trójmiasto, Lublin a także wiele innych miast z całej Polski. Pozycje jogi, joga na DVD, ksi±żki o jodze,joga-sklep, forum a także medytacja, ajurweda, kursy rozwoju oraz masaż tajski. Najnowsze wydarzenia, pytania oraz odpoweidzi, wywiady oraz joga w ci±ży i joga dla dzieci - Indie i joga w Indiach a także abc jogi i wakacje z jog± podróżowanie po Azji
likesoft