Doł±cz do nas na
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA


Praktyki koncentracyjno-medytacyjne w jodze (samyama). Maciej Wielobób

  • czwartek, 16 wrze¶nia 2010
  • autor: Maciej Wielobób
Praktyki koncentracyjno-medytacyjne w jodze okre¶la się wspólnym mianem samyama (J.S. III.4). Dharana (koncentracja), dhyana (medytacja) i samadhi s± kolejnymi etapami tego procesu.
J.S.III.1. de¶abandhana¶ cittasya dharana .
„Koncentracja jest zogniskowaniem umysłu na jednym obiekcie.”
J.S.III.2. tatra pratyayaikatanata dhyanam.
„Medytacja zachodzi, gdy proces koncentracji jest jednostajnie i bez wysiłku utrzymywany przez dłuższy czas.”
J.S.III.3. tadevarthamatranirbhasam svarupa¶unyam iva samadhih.
„W samadhi umysł (¶wiadomo¶ć empiryczna) przejmuje wła¶ciw± naturę przedmiotu koncentracji (przedmiot i podmiot zlewaj± się w jedno).”
Jest oczywi¶cie wiele „szkół medytacji”, które proponuj± różne techniki medytacyjne, jednakże wszystkie sprowadzaj± się do wyboru okre¶lonego przedmiotu koncentracji i skoncentrowania umysłu na tym wybranym obiekcie. Analiza jogicznej koncepcji umysłu pokazuje, że przedmiotem koncentracji może być w zasadzie każdy przedmiot, który będzie wytwarzał samskarę (wrażenie) spokoju umysłu. Często stosowane przedmioty koncentracji to: oddech, mantra, wizerunek nauczyciela, wizerunek bóstwa, dĽwięk etc.
W dalszych sutrach Patańdżali podkre¶la, że doskonalenie się w samyamie prowadzi do pojawienia się ¶wiatła wiedzy (J.S.III.5), jak również, że proces doskonalenia się w ramach praktyk koncentracyjno-medytacyjnych następuje w etapach (J.S.III.6). W dalszych sutrach Patańdżali podkre¶la, że opisane tu procesy s± wstępnym krokiem do samadhi bez zal±żka (nirbija samadhi), w którym poprzez samskarę pow¶ci±gnięcia zostaj± zniszczone pozostałe samskary. Jogasutry zawieraj± również opis technik samyamy na konkretnych obiektach, które przynosz± okre¶lone specjalne umiejętno¶ci (siddhi), jednakże ostrzegaj±, iż umiejętno¶ci te mog± być bardziej przeszkod± niż pomoc± na ¶cieżce.
* * *
Temat koncentracji-medytacji jest trudny do opisywania. Z jednej strony procesy medytacyjne s± proste w swoim mechanizmie, a z drugiej strony, gdy przychodzi do ich opisu czasem bardzo intymne. Z jednej strony do¶wiadczenia psychologiczne (uwaga! ¶wiadomie używam terminu psychologiczne, a nie „duchowe”) zwi±zane z medytacj± nie s± przedmiotem zbiorowego omawiania na zasadzie grupy terapeutycznej, a z drugiej warto dzielić się pewnymi wgl±dami, ponieważ wokół terminu narosło wiele nieporozumień. Dlatego też pozwalam sobie na poniższe 2 słowa, które proszę traktować raczej jako przypis do powyższych fragmentów Jogasutr, a nie komentarz…
* * *
Gdy popatrzy się na konstrukcję głównej metody Patańdżalego – jogi o¶miostopniowej – widzimy jak poprzez praktykę umysł musi przej¶ć drogę od złożono¶ci w stronę prostoty. Wbrew powszechnemu mniemaniu medytacja jest bardzo prosta (co nie oznacza łatwa!) i wła¶nie dlatego stanowi tak± trudno¶ć dla naszego umysłu, zapl±tanego w swojej grze. Patańdżali prowadzi adeptów jogi drog± od stosunkowo bardziej złożonych praktyk: jamy i nijamy (które pozwalaj± „zarz±dzać” swoimi relacjami z innymi i z samym sob±), póĽniej asanę, pranajamę, pratyaharę do praktyk samyamy. WyraĽnie widać, że praktyk±, która stanowi pewien przełom jest pratyahara, o której ostatnio pisałem parę słów na portalu.
W oparciu o koncepcję umysłu w jodze następuj±co można wytłumaczyć mechanizm procesu koncentracji/medytacji: medytacja na danym przedmiocie koncentracji wyzwala samskarę (wrażenie) spokoju umysłu, które stopniowo usuwa inne samskary. St±d istotna rola pratyahary jako przygotowania do medytacji. Pratyahara uczy obojętno¶ci na bodĽce z zachowaniem uważno¶ci. W medytacji oprócz koncentracji na wybranym przedmiocie oczywi¶cie pojawiaj± się inne bodĽce, które musz± być traktowane z obojętno¶ci, a w wypadku gdy umysł „ucieka” do tych wrażeń musi być bezemocjonalnie przywracany do skupienia na przedmiocie koncentracji. Te, czasami dosyć dziwaczne, wrażenia, które pojawiaj± się w trakcie medytacji to wła¶nie różnorakie „schodz±ce” samskary. Gdy pozwalamy naszej koncentracji ¶ledzić je, utrwalamy je i pozwalamy im zamieniać się na my¶li, emocje etc. (poruszenia umysłu / cittavrtti), gdy pozostajemy z umysłem zogniskowanym na przedmiocie medytacji, uwalniamy się od nich.
- -
Maciej Wielobób jest nauczycielem jogi, specjalist± terapii jog±, trenerem nauczycieli jogi, autorem. Prowadzi zajęcia jogi dla osób pocz±tkuj±cych i zaawansowanych w Krakowie, jak również warsztaty jogi w całej Polsce.
Szkoła jogi Macieja Wieloboba (zajęcia w Krakowie): http://www.joga-krakow.pl 
Warsztaty jogi i szkolenia nauczycielskie z M. Wielobobem: http://maciejwielobob.pl 
Opublikuj na:
Polecamy:   1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
Jak wybrać jogiczny prezent ? Na co zwrócić uwagę ?

Jaki prezent wybrać? Jak ocenić nie znaj±c się na sprzęcie do jogi, co będzie optymalne?...

Kiedy moje nogi będ± w końcu elastyczne?

Mocne oraz elastyczne nogi to też zdrowe nogi - lekkie, sprawne i pewnie st±paj±ce po ziemi. To większa rado¶ć biegania i uprawiania wszelkich innych dyscyplin sportowych - twoich ulubionych. To wreszcie smukłe i zgrabne nogi, zrelaksowane i odprężone. Nie zwlękaj - sięgaj po więcej - również w jodz...

Jej wysoko¶ć cytryna

Królowa pochodzi z południowo-wschodnich Chin. Jej kariera rozkwitła w XVIII wieku, kiedy odkryto, że jest doskonałym remedium na wiele chorób. Dzi¶ cytryna znana jest nie tylko ze swych wła¶ciwo¶ci leczniczych, ale także jako doskonała pomoc w ekologicznym sprz±taniu domu....

10 sposobów na uproszczenie życia

Dzisiejsze tempo życia, szczególnie w dużych miastach jest przyczyn± przewlekłego stresu, przemęczenia i problemów ze zdrowiem. Prostota i minimalizm mog± nam pomóc odnaleĽć równowagę i swój własny slow life. Oto 10 sposobów na uproszczenie życia. ...

Obserwujemy obecnie prawdziwy boom na rozwój osobisty. Z czego on wynika?

Na to i wiele innych pytań odpowiadaj± Karolina i Maciej Szaciłło, eksperci od zdrowego stylu życia, entuzja¶ci ajurwedy i technik medytacyjnych....

Prezydent z kasty niedotykalnych na czele Indii. Aktywnie ćwiczy jogę.

Niedawno opisywali¶my na naszych łamach sylwetkę premiera Indii Narendry Modiego, teraz publikujemy kolejny artykuł z tej serii - dla wszystkich czytelników bliżej zainteresowanych Indiami. ...

Joga w walce z traum±, czyli jak pomóc weteranom

Zespół stresu pourazowego (PTSD) dotyka nawet 10 proc. żołnierzy, którzy brali udział w działaniach bojowych. Szeroko zakrojone badania nad tym, jak pomóc weteranom, którzy cierpi± z tego powodu prowadz± m.in. Amerykanie. Maj± w tej materii pokaĽne do¶wiadczenia, bo na przestrzeni ostatnich lat wiel...

Jak długo muszę się rozci±gać, żeby być w pełni elastycznym?

Rozczaruję Was już na samym pocz±tku tego artykułu, ponieważ muszę uczciwi przyznać, że nie ma jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie. ...

Dania gotowe. Czy mog± być zdrowe? Rozmowa z Pawłem Skrzypczakiem, prezesem firmy Primavika

Na sklepowych półkach coraz więcej miejsca zajmuj± różnego rodzaju dania gotowe. Wpisuj± się one w potrzeby współczesnego konsumenta, który żyje szybko. Czy taka wysoko przetworzona żywno¶ć może być zdrowa? Na co zwracać uwagę przy wyborze produktów typu convienience? Rozmowa z Pawłem Skrzypczakiem,...

Joga i medytacja recept± na lepsz± pamięć i orientację

W Polsce na alzheimera choruje ok. 350 tys. ludzi. Trac± pamięć, sprawno¶ć. Uczeni nie potrafi± jeszcze powiedzieć, co jest przyczyn± stopniowej i nieodwracalnej degradacji komórek nerwowych mózgu. Trwaj± intensywne poszukiwania sposobów na opóĽnienie postępów choroby i poprawę komfortu życia pacjen...

  
pokaż wszystkie
więcej
pokaż wszystkie
Partnerskie szkoły jogi
  

Partnerzy portalu
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA

  
Joga Portal - Pierwszy, ogólnopolski serwis joga-joga.pl - Kraków - Poznań - Wrocław - Trójmiasto - Lublin
Wakacje z joga, wakacyjne kursy jogi oraz wyjazdy organizowane przez szkoły Jogi z całej Polski. Wyszukiwarka szkół jogi: Kraków, Poznań, Wrocław, Trójmiasto, Lublin a także wiele innych miast z całej Polski. Pozycje jogi, joga na DVD, ksi±żki o jodze,joga-sklep, forum a także medytacja, ajurweda, kursy rozwoju oraz masaż tajski. Najnowsze wydarzenia, pytania oraz odpoweidzi, wywiady oraz joga w ci±ży i joga dla dzieci - Indie i joga w Indiach a także abc jogi i wakacje z jog± podróżowanie po Azji
likesoft