Doł±cz do nas na
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA


Co powiedziałby Patańdżali?

  • czwartek, 10 lipca 2008
Wielcy mistrzowie, mistycy, tacy jak Patańdżali posługuj± się bardzo ¶cisłym językiem, można by rzec językiem matematyki. My, zanurzeni w społecznie uznanym, nie¶cisłym, sposobie komunikowania się, mamy trudno¶ci ze zrozumieniem konwencji, do której nie jeste¶my przyzwyczajeni. Maciej Wielobób komentuje to zjawisko, pokrótce obja¶niaj±c Ľródła filozofii Patańdżalego.

Otrzymałem niedawno interesuj±cy e-mail od jednej z czytelniczek portalu joga-joga.pl. Był to komentarz do mojego artykułu na temat pierwszych 4 sutr Patańdżalego. Autorka maila pisze m.in.:
My¶lę, że Patańdżali powiedziałby »jestem głodny«, »brakuje mi powietrza«, a nie »mój żoł±dek jest głodny«, »moje płuca chc± tlenu«. Brak zwi±zku z własnym ciałem jest czym¶ dziwnym. Często mówię sama »moje ciało jest chore«, ale robię to dlatego, że ¶wiadomie chcę oddzielić się od choroby, a nie od ciała.
Gdy zabierałem się do pisania odpowiedzi, zrozumiałem co stanowi problem dla wielu osób w studiowaniu Jogasutr Patańdżalego. Wszak same sutry napisane s± prostym językiem, a struktura całego dzieła jest przejrzysta i nieskomplikowana. A zatem sk±d się bierze problem?
Na pierwszy rzut oka autorka zacytowanego wyżej fragmentu ma rację. Któż powiedziałby mój brzuch jest głodny? Czyż nie schizofrenik? Gdyby kto¶ wyraził się publicznie w ten sposób, wydałby nam się co najmniej dziwny. Nikt tak nie mówi, nie jest to przyjęta społecznie forma porozumiewania się. I tu dochodzimy wła¶nie do sedna sprawy – większo¶ć osób myli 2 rejestry językowe.
To, o czym pisze autorka wspomnianego maila, jest jak najbardziej poprawne w rejestrze społecznym. Ale Patańdżali w swoich sutrach nie posługuje się językiem społecznym – dlatego jest dla wielu osób trudny do zrozumienia. Patańdżali posługuje się językiem matematyki. Wielu osobom wydaje się to dziwne, ale głęboka mistyka zawsze posługuje się językiem matematycznym, ¶ci¶le naukowym (1).
Żeby zrozumieć, co mówi Patańdżali, trzeba prze¶ledzić w jakiej tradycji jest on zakorzeniony. Nawet niezbyt dogłębne studia na Jogasutrami dowodz±, że ich autor wyraĽnie wywodzi się z bardzo ¶cisłej, naukowej, nie-teistycznej szkoły filozoficznej Sankhji. Sankhja, w przeciwieństwie do filozofii helleńsko-chrze¶cijańskiej i nie-dualistycznej Wedanty, naucza, iż realnie istniej± 2 byty podmiotowe:
* Prakriti (aktywna, ewoluuj±ca Natura lub Materia, w tym także materia subtelna np. Umysł),
* Purusza (pasywny Duch).

 

Powyższy schemat przedstawia w pewnym uproszczeniu co w filozofii Sankhji rozumie się poprzez Ducha i Materię. Jak łatwo się domy¶lić, naszym prawdziwym Ja jest nieporuszony Purusza, a nie będ±ca w ci±głym ruchu Prakriti (2).
Większo¶ć osób zazwyczaj identyfikuje się ze swoim ciałem i/lub ze swoim umysłem. W najlepszym wypadku z najsubtelniejszym przejawem umysłu - ¶wiadomo¶ci± intuicyjn± (buddhi). W jodze d±żymy do pozbycia się tych wszystkich identyfikacji, aby odkryć nasze prawdziwe Ja (Puruszę, Atmana).
Dlatego, gdy piszę, że Patańdżali powiedziałby: mój żoł±dek jest głodny, moje ciało jest chore (a nie - ja jestem głodny, ja jestem chory) - to nie oznacza, iż Patańdżali neguje ciało (czy cielesno¶ć w ogóle). Patańdżali, jak wiadomo, nie neguje ani ciała, ani umysłu. Uważa, że s± one potrzebne na naszej drodze (pod warunkiem, że panujemy nad nimi), ale celem jest poznanie JaĽni (Puruszy).
Żywy przykład tej prawdy dawał żyj±cy na przełomie XIX i XX wieku wybitny nauczyciel – Swami Rama Tirtha. Spędził on około roku nauczaj±c w Stanach Zjednoczonych. Podobno miał nietypowy zwyczaj mówienia o sobie w trzeciej osobie, bez używania zaimka "ja", co zreszt± często wywoływało zamieszanie w¶ród amerykańskich słuchaczy. Pewnego dnia wrócił do domu, w którym mieszkał w Stanach, cały czas się ¶miej±c. Gospodarze zapytali go: Swamiji, co spowodowało twój szczery ¶miech? A Rama Tirtha odpowiedział: Na ulicy kilku chuliganów zaczęło rzucać kamieniami w Ramę. I Rama był okropnie zły. Chciał co¶ zrobić, podj±ć jakie¶ działanie, ale ja nie współpracowałem z nim, stałem z boku. Gospodarz zapytał: Nie nad±żam za tym, co mówisz. Przecież ty jeste¶ Ram±. O kim mówisz?, a Swami na to odpowiedział: Ja nie jestem Ram±, ja jestem widzem. To ciało jest Ram±, a ci chuligani nie s± w stanie rzucić kamienia we mnie. Jak kamień może uderzyć czyst± ¶wiadomo¶ć? Czy potrafisz uderzyć niebo kamieniem?


Przypisy:
(1). Podobne zdanie wyrażaj± m.in. Osho, Swami Rama, Georg Feuerstein.
(2). W tradycji jogi używane jest czasem dosyć no¶ne porównanie naszej egzystencji do koła rydwanu lub wozu. Całe koło porusza się, oprócz centralnego elementu – piasty koła. Paradoks polega jednak na tym, że całe koło może się poruszać tylko i wył±cznie dzięki istnieniu nieruchomej piasty. Podobnie jest z nami – ten cały ruch, zmiana występuj± tylko na peryferiach, a centrum naszej egzystencji (Purusza, Atman) jest nieruchome i niezmienne.

 

Maciej Wielobób – (ur. 1980) pedagog – terapeuta, dyplomowany nauczyciel jogi, założyciel Pracowni Jogi Macieja Wieloboba (Joga Kraków Nowa Huta) - www.pracowniajogi.pl.
Autor artykułów na temat teorii i praktyki jogi, wykładowca Jogasutr na kursie nauczycielskim kierowanym przez Romana Grzeszykowskiego.
Strona www: www.pracowniajogi.pl
Blog: http://yoga-darsana.blogspot.com

Wszelkie uwagi, pytania i komentarze prosimy kierować na mail - mw@pracowniajogi.pl.

Zdjęcie Maćka i diagram tzw. Drzewa Sankhji – Agnieszka Wielobób.

www.sklep.joga-joga.pl

 

Opublikuj na:
Polecamy:   1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
Joga kundalini – przebudzenie i opanowanie energii

Mnogo¶ć zajęć, które okre¶lane s± jako różne rodzaje jogi, może już przyprawić o zawrót głowy. W¶ród nich pojawia się kundalini. Samo słowo brzmi magicznie, a jogę kundalini otacza aura tajemnicy. Jest to jednak, wg jej zwolenników i adeptów, esencja jogi, emanacja życiowej energii, która przepływa ...

Jak wybrać matę do jogi?

Obecnie na rynku dostępnych jest wiele rodzajów i odmian mat do jogi. Różni± się faktur±, grubo¶ci±, długo¶ci±, kolorem, trwało¶ci± i tym, co najważniejsze, czyli parametrami antypo­¶lizgowymi oraz cen±. Dlatego zawsze pojawia się pytanie - któr± matę mam wybrać i czym się kierować przy wyborze?...

Przepisy ze zdrowej misy: Jarmużki z kuskusem

Jarmuż jest wyj±tkow± odmian± kapusty, uprawian± od starożytno¶ci do celów ozdobnych oraz jadalnych. Popularno¶ci± cieszy się przede wszystkim ze względu na bogat± zawarto¶ć przeciwutleniaczy, witaminy C i K, wapnia, żelaza oraz sulforafan – zwi±zków maj±cych wła¶ciwo¶ci antynowotworowe. ...

Jak odzyskać czas?

Czas. Gdyby był na sprzedaż, pewnie byłby najlepiej sprzedawanym towarem na ¶wiecie, a w bankach ustawiałyby się kolejki po kredyt na zakup czasu. Niestety, a może "stety" nie można go kupić za żadne pieni±dze. Ale dzięki filozofii slow life i minimalizmowi można nauczyć się, jak go odzyskać. ...

Joga i podnoszenie odporno¶ci na infekcje. To działa !

No i nadeszła. Jesień. A wraz z ni± niestety sezon przeziębień i innych infekcji. Ale na szczę¶cie nie jeste¶my bezradni wobec atakuj±cych nas zewsz±d zarazków. Możemy szybko podnie¶ć swoj± odporno¶ć dzięki praktyce jogi, co udowodniły już liczne badania naukowe....

6 pozycji jogi, które możesz wykonać jeszcze zanim wstaniesz z łóżka.

Znasz to uczucie, kiedy budzik dzwoni wcze¶nie rano, żwawo odkrywasz kołdrę i wstajesz z łóżka z u¶miechem na twarzy? Ja też nie ;) Ale to nic, poranki bywaj± trudne - to fakt, tylko nie wtedy, kiedy masz 6 przyjemnych powodów, żeby zamiast kolejny raz przedłużać drzemkę zacz±ć się powoli przebudzać...

Pietyzm w praktyce jogi

Dużo pisze się o jodze. Pisze się o jej dobroczynnym wpływie na organizm (ciało, sylwetkę, narz±dy wewnętrzne, kręgosłup) i psychikę. Warto jednak podkre¶lić jeszcze jeden rzadziej omawiany element, a mianowicie wpływ jogi na postawę życiow± - na podej¶cie do samego siebie, do innych ludzi oraz nast...

Nie taki kij straszny jak go maluj± … Jak oswoić chaturangę?

Nic nie wprowadza w lepszy nastrój jak kilka Powitań Słońca o poranku. Kiedy płynnie przechodzisz z jednej pozycji do drugiej, a ciało w pełni współgra z oddechem, czujesz jak powoli rozbudza się każdy mięsień a umysł staje się coraz bardziej trzeĽwy. I wszystko byłoby pięknie, gdyby nie chaturanga ...

Premier, który propaguje jogę i narodowe warto¶ci

Miło¶nicy jogi na całym ¶wiecie, nawet je¶li w ogóle nie interesuj± się polityk±, na pewno słyszeli nazwisko premiera Indii. Narendra Modi jest wielkim orędownikiem jogi, dzięki jego staraniom ustanowiono Międzynarodowy Dzień Jogi, a UNESCO wpisało j± na listę dziedzictwa niematerialnego ¶wiata....

Od przybytku boli głowa

Minimalizm został w ostatnich latach mocno spopularyzowany w Stanach Zjednoczonych i Europie, przesyconych wszechogarniaj±cym konsumpcjonizmem. Jednak ojczyzn± minimalizmu jest Japonia. Wynika on z japońskiej tradycji i stylu życia. Co zatem radz± japońscy mistrzowie minimalizmu?...

  
kalendarium wydarzeń
Poprzednie
PaĽdziernika 2017
Następne
PW¦CPSN
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031 
pokaż wszystkie
więcej
pokaż wszystkie
Partnerskie szkoły jogi
  

Partnerzy portalu
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA

  
Joga Portal - Pierwszy, ogólnopolski serwis joga-joga.pl - Kraków - Poznań - Wrocław - Trójmiasto - Lublin
Wakacje z joga, wakacyjne kursy jogi oraz wyjazdy organizowane przez szkoły Jogi z całej Polski. Wyszukiwarka szkół jogi: Kraków, Poznań, Wrocław, Trójmiasto, Lublin a także wiele innych miast z całej Polski. Pozycje jogi, joga na DVD, ksi±żki o jodze,joga-sklep, forum a także medytacja, ajurweda, kursy rozwoju oraz masaż tajski. Najnowsze wydarzenia, pytania oraz odpoweidzi, wywiady oraz joga w ci±ży i joga dla dzieci - Indie i joga w Indiach a także abc jogi i wakacje z jog± podróżowanie po Azji
likesoft