Co powiedziałby Patańdżali?
Doł±cz do nas na
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA


Co powiedziałby Patańdżali?

  • czwartek, 10 lipca 2008
Wielcy mistrzowie, mistycy, tacy jak Patańdżali posługuj± się bardzo ¶cisłym językiem, można by rzec językiem matematyki. My, zanurzeni w społecznie uznanym, nie¶cisłym, sposobie komunikowania się, mamy trudno¶ci ze zrozumieniem konwencji, do której nie jeste¶my przyzwyczajeni. Maciej Wielobób komentuje to zjawisko, pokrótce obja¶niaj±c Ľródła filozofii Patańdżalego.

Otrzymałem niedawno interesuj±cy e-mail od jednej z czytelniczek portalu joga-joga.pl. Był to komentarz do mojego artykułu na temat pierwszych 4 sutr Patańdżalego. Autorka maila pisze m.in.:
My¶lę, że Patańdżali powiedziałby »jestem głodny«, »brakuje mi powietrza«, a nie »mój żoł±dek jest głodny«, »moje płuca chc± tlenu«. Brak zwi±zku z własnym ciałem jest czym¶ dziwnym. Często mówię sama »moje ciało jest chore«, ale robię to dlatego, że ¶wiadomie chcę oddzielić się od choroby, a nie od ciała.
Gdy zabierałem się do pisania odpowiedzi, zrozumiałem co stanowi problem dla wielu osób w studiowaniu Jogasutr Patańdżalego. Wszak same sutry napisane s± prostym językiem, a struktura całego dzieła jest przejrzysta i nieskomplikowana. A zatem sk±d się bierze problem?
Na pierwszy rzut oka autorka zacytowanego wyżej fragmentu ma rację. Któż powiedziałby mój brzuch jest głodny? Czyż nie schizofrenik? Gdyby kto¶ wyraził się publicznie w ten sposób, wydałby nam się co najmniej dziwny. Nikt tak nie mówi, nie jest to przyjęta społecznie forma porozumiewania się. I tu dochodzimy wła¶nie do sedna sprawy – większo¶ć osób myli 2 rejestry językowe.
To, o czym pisze autorka wspomnianego maila, jest jak najbardziej poprawne w rejestrze społecznym. Ale Patańdżali w swoich sutrach nie posługuje się językiem społecznym – dlatego jest dla wielu osób trudny do zrozumienia. Patańdżali posługuje się językiem matematyki. Wielu osobom wydaje się to dziwne, ale głęboka mistyka zawsze posługuje się językiem matematycznym, ¶ci¶le naukowym (1).
Żeby zrozumieć, co mówi Patańdżali, trzeba prze¶ledzić w jakiej tradycji jest on zakorzeniony. Nawet niezbyt dogłębne studia na Jogasutrami dowodz±, że ich autor wyraĽnie wywodzi się z bardzo ¶cisłej, naukowej, nie-teistycznej szkoły filozoficznej Sankhji. Sankhja, w przeciwieństwie do filozofii helleńsko-chrze¶cijańskiej i nie-dualistycznej Wedanty, naucza, iż realnie istniej± 2 byty podmiotowe:
* Prakriti (aktywna, ewoluuj±ca Natura lub Materia, w tym także materia subtelna np. Umysł),
* Purusza (pasywny Duch).

 

Powyższy schemat przedstawia w pewnym uproszczeniu co w filozofii Sankhji rozumie się poprzez Ducha i Materię. Jak łatwo się domy¶lić, naszym prawdziwym Ja jest nieporuszony Purusza, a nie będ±ca w ci±głym ruchu Prakriti (2).
Większo¶ć osób zazwyczaj identyfikuje się ze swoim ciałem i/lub ze swoim umysłem. W najlepszym wypadku z najsubtelniejszym przejawem umysłu - ¶wiadomo¶ci± intuicyjn± (buddhi). W jodze d±żymy do pozbycia się tych wszystkich identyfikacji, aby odkryć nasze prawdziwe Ja (Puruszę, Atmana).
Dlatego, gdy piszę, że Patańdżali powiedziałby: mój żoł±dek jest głodny, moje ciało jest chore (a nie - ja jestem głodny, ja jestem chory) - to nie oznacza, iż Patańdżali neguje ciało (czy cielesno¶ć w ogóle). Patańdżali, jak wiadomo, nie neguje ani ciała, ani umysłu. Uważa, że s± one potrzebne na naszej drodze (pod warunkiem, że panujemy nad nimi), ale celem jest poznanie JaĽni (Puruszy).
Żywy przykład tej prawdy dawał żyj±cy na przełomie XIX i XX wieku wybitny nauczyciel – Swami Rama Tirtha. Spędził on około roku nauczaj±c w Stanach Zjednoczonych. Podobno miał nietypowy zwyczaj mówienia o sobie w trzeciej osobie, bez używania zaimka "ja", co zreszt± często wywoływało zamieszanie w¶ród amerykańskich słuchaczy. Pewnego dnia wrócił do domu, w którym mieszkał w Stanach, cały czas się ¶miej±c. Gospodarze zapytali go: Swamiji, co spowodowało twój szczery ¶miech? A Rama Tirtha odpowiedział: Na ulicy kilku chuliganów zaczęło rzucać kamieniami w Ramę. I Rama był okropnie zły. Chciał co¶ zrobić, podj±ć jakie¶ działanie, ale ja nie współpracowałem z nim, stałem z boku. Gospodarz zapytał: Nie nad±żam za tym, co mówisz. Przecież ty jeste¶ Ram±. O kim mówisz?, a Swami na to odpowiedział: Ja nie jestem Ram±, ja jestem widzem. To ciało jest Ram±, a ci chuligani nie s± w stanie rzucić kamienia we mnie. Jak kamień może uderzyć czyst± ¶wiadomo¶ć? Czy potrafisz uderzyć niebo kamieniem?


Przypisy:
(1). Podobne zdanie wyrażaj± m.in. Osho, Swami Rama, Georg Feuerstein.
(2). W tradycji jogi używane jest czasem dosyć no¶ne porównanie naszej egzystencji do koła rydwanu lub wozu. Całe koło porusza się, oprócz centralnego elementu – piasty koła. Paradoks polega jednak na tym, że całe koło może się poruszać tylko i wył±cznie dzięki istnieniu nieruchomej piasty. Podobnie jest z nami – ten cały ruch, zmiana występuj± tylko na peryferiach, a centrum naszej egzystencji (Purusza, Atman) jest nieruchome i niezmienne.

 

Maciej Wielobób – (ur. 1980) pedagog – terapeuta, dyplomowany nauczyciel jogi, założyciel Pracowni Jogi Macieja Wieloboba (Joga Kraków Nowa Huta) - www.pracowniajogi.pl.
Autor artykułów na temat teorii i praktyki jogi, wykładowca Jogasutr na kursie nauczycielskim kierowanym przez Romana Grzeszykowskiego.
Strona www: www.pracowniajogi.pl
Blog: http://yoga-darsana.blogspot.com

Wszelkie uwagi, pytania i komentarze prosimy kierować na mail - mw@pracowniajogi.pl.

Zdjęcie Maćka i diagram tzw. Drzewa Sankhji – Agnieszka Wielobób.

www.sklep.joga-joga.pl

 

Opublikuj na:
Polecamy:   1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
„Idealny człowiek oddycha tak, jakby nie oddychał”.

Do życia niezbędne nam s± trzy rzeczy: woda, jedzenie i powietrza. Która z nich jest najważniejsza? Możemy wytrzymać bez pokarmu przez kilka tygodni, a bez wody przez kilka dni. Jednak bez powietrza przeżyjemy tylko kilka minut. Je¶li porównamy istotno¶ć każdego z tych elementów dla naszego przetrwa...

Hormony pod kontrol± z pomoc± jogi !

Dobrze znane sformułowanie "hu¶tawka hormonów" doskonale oddaje znaczenie problemów zwi±zanych z hormonami. Tak jak na hu¶tawce, poziom niektórych hormonów w naszym organizmie raz ro¶nie a raz maleje pod wpływem okre¶lonych czynników. Joga jest pod tym względem pomocna, ponieważ bierze pod uwagę wsz...

OM, dĽwięk pocz±tku i energii

Sala ćwiczeń jogi. Praktykuj±cy w skupieniu, z zamkniętymi oczami, siedz± na matach. W ciszy rozchodzi się dĽwięk OM. Tak wygl±da pocz±tek zajęć w większo¶ci szkół. OM – najbardziej znana i naj¶więtsza sylaba hinduizmu – jednoczy, oczyszcza, uspokaja, otwiera kanały energetyczne. Jest un...

Przełomowa metoda oddechowa i jej twórca K.P. Butejko

Biografi± Prof. Konstantyna Pawłowicza Butejko/ Buteyko rozpoczynamy cykl artykułów na temat przełomowej metody oddechowej -metody Butejki. Był on cenionym, rosyjskim lekarzem. Opisał now± jednostkę chorobow±, któr± nazwał chorob± głębokiego oddychania. Odkrył , iż główn± przyczyn± wielu schorzeń j...

Kiedy moje barki będ± w pełni elastyczne a klatka piersiowa otwarta?

Otwarta klatka piersiowa to podstawa! Do tego d±żymy zawsze na samym pocz±tku rozpoczynaj±c wprowadzanie w ¶wiat jogi pocz±tkuj±cego jogina. Dlaczego? Dlatego, że otwarta klatka piersiowa to prostsza postawa całego ciała, nie opadaj±ce do przodu barki, możliwo¶ć nabrania solidnego oddechu oraz zdecy...

Dzięki ojcu joga trafiła do szkół. Anna Romanowska wspomina ojca, prof. Wiesława Romanowskiego

Praktyka jogi zaczęła rozwijać się w Polsce w latach siedemdziesi±tych. W¶ród jej pionierów był fizjolog prof. Wiesław Romanowski. Pod jego redakcj± ukazała się w 1973 r. ksi±żka pt. "Teoria i metodyka ćwiczeń relaksowo-koncentruj±cych", która stała się dla wielu polskich nauczycieli jogi swego rod...

Joga wielkich dziewczyn, czyli koniec z wymówkami

Pójdę na jogę gdy schudnę, to wymówka, która "gra" gdzie¶ z tyłu głowy wielu osobom. Internetowe influencerki, zwłaszcza te amerykańskie, udowadniaj±, że nie ma na co czekać, bo jogę można z powodzeniem praktykować niezależnie od tego, jaki rozmiar ubrań nosimy. S± w¶ród nich m.in. Amerykanki Valeri...

Lagom, czyli szczę¶cie po szwedzku

¦wiat, w którym dzi¶ żyjemy nastawiony jest na "wyżej, dalej, więcej". Wpadaj±c w nieustanny wir podkręcania tempa nie zauważamy, kiedy przestaj± nas cieszyć drobiazgi codzienno¶ci. Często jeste¶my przemęczeni, bez energii i motywacji do działania. Jednym z dobrych sposobów wyj¶cia z tej sytuacji je...

Joga recept± na zdrowe stopy

Wci±ż niewiele osób zdaje sobie sprawę z tego, że stopy mog± być odpowiedzialne za bóle kolan, bioder, pleców, karku i szyi oraz powstawanie skoliozy i innych deformacji kręgosłupa....

Yin joga powięziowa – trwanie, które i uspokaja

Yin joga to pełen spokój, bezruch, długie trwanie w pozycjach. Powoli, łagodnie i bez wysiłku usuwa z ciała napięcia, sztywno¶ć i bóle powstałe w wyniku traum i stresu. Praktyka ta jest niczym masaż wykonywany na samym sobie. Uwalnia z ciała to, co pod wpływem nadmiernego wysiłku lub silnych emocji ...

  
kalendarium wydarzeń
Poprzednie
Lutego 2018
Następne
PW¦CPSN
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728 
pokaż wszystkie
więcej
pokaż wszystkie
Partnerskie szkoły jogi
  

Partnerzy portalu
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA

  
Joga Portal - Pierwszy, ogólnopolski serwis joga-joga.pl - Kraków - Poznań - Wrocław - Trójmiasto - Lublin
Wakacje z joga, wakacyjne kursy jogi oraz wyjazdy organizowane przez szkoły Jogi z całej Polski. Wyszukiwarka szkół jogi: Kraków, Poznań, Wrocław, Trójmiasto, Lublin a także wiele innych miast z całej Polski. Pozycje jogi, joga na DVD, ksi±żki o jodze,joga-sklep, forum a także medytacja, ajurweda, kursy rozwoju oraz masaż tajski. Najnowsze wydarzenia, pytania oraz odpoweidzi, wywiady oraz joga w ci±ży i joga dla dzieci - Indie i joga w Indiach a także abc jogi i wakacje z jog± podróżowanie po Azji
likesoft