Co powiedziałby Patańdżali?
Doł±cz do nas na
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA


Co powiedziałby Patańdżali?

  • czwartek, 10 lipca 2008
Wielcy mistrzowie, mistycy, tacy jak Patańdżali posługuj± się bardzo ¶cisłym językiem, można by rzec językiem matematyki. My, zanurzeni w społecznie uznanym, nie¶cisłym, sposobie komunikowania się, mamy trudno¶ci ze zrozumieniem konwencji, do której nie jeste¶my przyzwyczajeni. Maciej Wielobób komentuje to zjawisko, pokrótce obja¶niaj±c Ľródła filozofii Patańdżalego.

Otrzymałem niedawno interesuj±cy e-mail od jednej z czytelniczek portalu joga-joga.pl. Był to komentarz do mojego artykułu na temat pierwszych 4 sutr Patańdżalego. Autorka maila pisze m.in.:
My¶lę, że Patańdżali powiedziałby »jestem głodny«, »brakuje mi powietrza«, a nie »mój żoł±dek jest głodny«, »moje płuca chc± tlenu«. Brak zwi±zku z własnym ciałem jest czym¶ dziwnym. Często mówię sama »moje ciało jest chore«, ale robię to dlatego, że ¶wiadomie chcę oddzielić się od choroby, a nie od ciała.
Gdy zabierałem się do pisania odpowiedzi, zrozumiałem co stanowi problem dla wielu osób w studiowaniu Jogasutr Patańdżalego. Wszak same sutry napisane s± prostym językiem, a struktura całego dzieła jest przejrzysta i nieskomplikowana. A zatem sk±d się bierze problem?
Na pierwszy rzut oka autorka zacytowanego wyżej fragmentu ma rację. Któż powiedziałby mój brzuch jest głodny? Czyż nie schizofrenik? Gdyby kto¶ wyraził się publicznie w ten sposób, wydałby nam się co najmniej dziwny. Nikt tak nie mówi, nie jest to przyjęta społecznie forma porozumiewania się. I tu dochodzimy wła¶nie do sedna sprawy – większo¶ć osób myli 2 rejestry językowe.
To, o czym pisze autorka wspomnianego maila, jest jak najbardziej poprawne w rejestrze społecznym. Ale Patańdżali w swoich sutrach nie posługuje się językiem społecznym – dlatego jest dla wielu osób trudny do zrozumienia. Patańdżali posługuje się językiem matematyki. Wielu osobom wydaje się to dziwne, ale głęboka mistyka zawsze posługuje się językiem matematycznym, ¶ci¶le naukowym (1).
Żeby zrozumieć, co mówi Patańdżali, trzeba prze¶ledzić w jakiej tradycji jest on zakorzeniony. Nawet niezbyt dogłębne studia na Jogasutrami dowodz±, że ich autor wyraĽnie wywodzi się z bardzo ¶cisłej, naukowej, nie-teistycznej szkoły filozoficznej Sankhji. Sankhja, w przeciwieństwie do filozofii helleńsko-chrze¶cijańskiej i nie-dualistycznej Wedanty, naucza, iż realnie istniej± 2 byty podmiotowe:
* Prakriti (aktywna, ewoluuj±ca Natura lub Materia, w tym także materia subtelna np. Umysł),
* Purusza (pasywny Duch).

 

Powyższy schemat przedstawia w pewnym uproszczeniu co w filozofii Sankhji rozumie się poprzez Ducha i Materię. Jak łatwo się domy¶lić, naszym prawdziwym Ja jest nieporuszony Purusza, a nie będ±ca w ci±głym ruchu Prakriti (2).
Większo¶ć osób zazwyczaj identyfikuje się ze swoim ciałem i/lub ze swoim umysłem. W najlepszym wypadku z najsubtelniejszym przejawem umysłu - ¶wiadomo¶ci± intuicyjn± (buddhi). W jodze d±żymy do pozbycia się tych wszystkich identyfikacji, aby odkryć nasze prawdziwe Ja (Puruszę, Atmana).
Dlatego, gdy piszę, że Patańdżali powiedziałby: mój żoł±dek jest głodny, moje ciało jest chore (a nie - ja jestem głodny, ja jestem chory) - to nie oznacza, iż Patańdżali neguje ciało (czy cielesno¶ć w ogóle). Patańdżali, jak wiadomo, nie neguje ani ciała, ani umysłu. Uważa, że s± one potrzebne na naszej drodze (pod warunkiem, że panujemy nad nimi), ale celem jest poznanie JaĽni (Puruszy).
Żywy przykład tej prawdy dawał żyj±cy na przełomie XIX i XX wieku wybitny nauczyciel – Swami Rama Tirtha. Spędził on około roku nauczaj±c w Stanach Zjednoczonych. Podobno miał nietypowy zwyczaj mówienia o sobie w trzeciej osobie, bez używania zaimka "ja", co zreszt± często wywoływało zamieszanie w¶ród amerykańskich słuchaczy. Pewnego dnia wrócił do domu, w którym mieszkał w Stanach, cały czas się ¶miej±c. Gospodarze zapytali go: Swamiji, co spowodowało twój szczery ¶miech? A Rama Tirtha odpowiedział: Na ulicy kilku chuliganów zaczęło rzucać kamieniami w Ramę. I Rama był okropnie zły. Chciał co¶ zrobić, podj±ć jakie¶ działanie, ale ja nie współpracowałem z nim, stałem z boku. Gospodarz zapytał: Nie nad±żam za tym, co mówisz. Przecież ty jeste¶ Ram±. O kim mówisz?, a Swami na to odpowiedział: Ja nie jestem Ram±, ja jestem widzem. To ciało jest Ram±, a ci chuligani nie s± w stanie rzucić kamienia we mnie. Jak kamień może uderzyć czyst± ¶wiadomo¶ć? Czy potrafisz uderzyć niebo kamieniem?


Przypisy:
(1). Podobne zdanie wyrażaj± m.in. Osho, Swami Rama, Georg Feuerstein.
(2). W tradycji jogi używane jest czasem dosyć no¶ne porównanie naszej egzystencji do koła rydwanu lub wozu. Całe koło porusza się, oprócz centralnego elementu – piasty koła. Paradoks polega jednak na tym, że całe koło może się poruszać tylko i wył±cznie dzięki istnieniu nieruchomej piasty. Podobnie jest z nami – ten cały ruch, zmiana występuj± tylko na peryferiach, a centrum naszej egzystencji (Purusza, Atman) jest nieruchome i niezmienne.

 

Maciej Wielobób – (ur. 1980) pedagog – terapeuta, dyplomowany nauczyciel jogi, założyciel Pracowni Jogi Macieja Wieloboba (Joga Kraków Nowa Huta) - www.pracowniajogi.pl.
Autor artykułów na temat teorii i praktyki jogi, wykładowca Jogasutr na kursie nauczycielskim kierowanym przez Romana Grzeszykowskiego.
Strona www: www.pracowniajogi.pl
Blog: http://yoga-darsana.blogspot.com

Wszelkie uwagi, pytania i komentarze prosimy kierować na mail - mw@pracowniajogi.pl.

Zdjęcie Maćka i diagram tzw. Drzewa Sankhji – Agnieszka Wielobób.

www.sklep.joga-joga.pl

 

Opublikuj na:
Polecamy:   1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
Sztuka życia. Medytacja Vipassana - Oby wszystkie istoty były szczę¶liwe!

To nieistotne kim jeste¶, czym się zajmujesz, w co wierzysz, a komu nie ufasz. W każdym z nas jest spokój i harmonia pozwalaj±ca na szczę¶liwe życie w zgodzie ze sob± i z innymi ludĽmi. Furtka do ogrodu wyzwolenia opatrzona jest jedynie mentaln± tabliczk± – UWAGA! ¦WIADOMO¦Ć – której pra...

Joga z krzesłem. Cenna lektura dla każdego jogina.

Ksi±żki do jogi dziel± się na dwa rodzaje. Takie, które ładnie wygl±daj± na półce i takie, z których można w praktyce korzystać. Ksi±żki na półkę, to albo zawiłe próby tłumaczenia teoretycznego, czym jest joga, albo kolorowe nie do końca udane podręczniki do nauki asan, z których nie sposób się czeg...

Wdzięczno¶ć kluczem do szczę¶cia

W dzień silni i przebojowi. Wieczorami przeżuwamy stres (albo on przeżuwa nas). Rano, zanim otworzymy oczy, umysł już podsuwa milion spraw, które trzeba załatwić w ci±gu dnia. Z tyłu głowy co¶ szepcze: "nie zd±żysz!". Jak sobie z tym radzić? Sposobów jest wiele, a jednym z nich, i to całkiem skute...

Kanon literatury jogicznej w sklepie JOGA-JOGA.PL

Najnowsze wydanie "biblii jogi" czyli ksi±żka "¦wiatło Jogi" B.K.S. Iyengara, poszerzone i wzbogacone o płytę dvd z filmem biograficznym o życiu Mistrza. Polecamy także " Pranajama, sztuka oddychania w jodzie" B.K.S.Iyengara a także "Joga doskonała dla kobiet" Gitty S. Iyengar. Pozycje obowi±zkowe w...

Wytrzę¶ to! TRE® pomaga uwolnić się od stresu.

Proste ćwiczenia, które robi± co¶ dziwnego z ciałem. Sesja TRE® mnie zaskoczyła, choć mniej więcej wiedziałam, czego mogę się spodziewać. Po krótkiej rozgrzewce ciało zaczyna samoistnie drgać. Potem przyszło ukojenie. Dowód na to, że ciało pamięta to, czego nie pamięta umysł, który nosi w sobi...

3 mikstury ziołowe, pomocne przy stanach zapalnych gardła.

Jesień to czas wzmożonej podatno¶ci na przeziębienia i grypę. Je¶li odczuwamy pierwsze symptomy, warto wesprzeć organizm w powrocie do równowagi, naturalnymi ¶rodkami. Po ziołowe mieszanki, warto sięgać wtedy, kiedy czujemy, że czosnek, cytryna, imbir, miód i pierzyna mog± być niewystarczaj±ce, np. ...

Dlaczego nie robię postępów w mojej praktyce jogi...

Jogin wie, że w wyniku wykonywania asan przede wszystkim zdobywa zdrowie. Jest to cenny nabytek zdobywany ciężk± prac±, stan zupełnej równowagi ciała, umysłu i ducha. Tak więc nie chodzi o akrobatyczne wykonanie asany, wykraczaj±ce poza granice swoich możliwo¶ci, lecz o stał±, żarliw± praktykę, poł±...

Dzięgiel le¶ny, i inne skarby z ł±k do zebrania w paĽdzierniku.

PaĽdziernik, to czas zbioru nie tylko dojrzałych i pełnych witamin, owoców głogu, dzikiej róży czy tarniny, ale także pożytecznego dzięgla le¶nego, którego wła¶ciwo¶ci mog± być pomocne na różne dolegliwo¶ci. ...

Sztuka i joga id± ze sob± w parze. Niezwykłe sesje w muzeach.

Muzealna sala pełna adeptów jogi, którzy praktykuj± asany i pranajamę otoczeni działami sztuki? To nie fantazja. Coraz więcej renomowanych muzeów na ¶wiecie organizuje tego typu wydarzenia. Po sesji wypełnionej asanami można wzi±ć udział w medytacji, a potem zwiedzić w małej, kameralnej grupie ekspo...

Top 6 asan, które pomog± Ci utrzymać formę po lecie.

Czas letni to okres, w którym słońce sprawia, że mamy więcej energii i motywacji do działania. Bardziej dbamy o swoj± odsłonięt± skórę i ciało. Mamy więcej czasu i okazji do tego, aby aktywnie spędzać czas. Co zrobić, aby nie stracić formy po lecie i cieszyć się wysokim poziomem energii przez cały r...

  
kalendarium wydarzeń
Poprzednie
Listopada 2018
Następne
PW¦CPSN
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
2627282930 
pokaż wszystkie
więcej
pokaż wszystkie
Partnerskie szkoły jogi
  

Partnerzy portalu
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA

  
Joga Portal - Pierwszy, ogólnopolski serwis joga-joga.pl - Kraków - Poznań - Wrocław - Trójmiasto - Lublin
Wakacje z joga, wakacyjne kursy jogi oraz wyjazdy organizowane przez szkoły Jogi z całej Polski. Wyszukiwarka szkół jogi: Kraków, Poznań, Wrocław, Trójmiasto, Lublin a także wiele innych miast z całej Polski. Pozycje jogi, joga na DVD, ksi±żki o jodze,joga-sklep, forum a także medytacja, ajurweda, kursy rozwoju oraz masaż tajski. Najnowsze wydarzenia, pytania oraz odpoweidzi, wywiady oraz joga w ci±ży i joga dla dzieci - Indie i joga w Indiach a także abc jogi i wakacje z jog± podróżowanie po Azji
LikeSoft