Doł±cz do nas na
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA


Co powiedziałby Patańdżali?

  • czwartek, 10 lipca 2008
Wielcy mistrzowie, mistycy, tacy jak Patańdżali posługuj± się bardzo ¶cisłym językiem, można by rzec językiem matematyki. My, zanurzeni w społecznie uznanym, nie¶cisłym, sposobie komunikowania się, mamy trudno¶ci ze zrozumieniem konwencji, do której nie jeste¶my przyzwyczajeni. Maciej Wielobób komentuje to zjawisko, pokrótce obja¶niaj±c Ľródła filozofii Patańdżalego.

Otrzymałem niedawno interesuj±cy e-mail od jednej z czytelniczek portalu joga-joga.pl. Był to komentarz do mojego artykułu na temat pierwszych 4 sutr Patańdżalego. Autorka maila pisze m.in.:
My¶lę, że Patańdżali powiedziałby »jestem głodny«, »brakuje mi powietrza«, a nie »mój żoł±dek jest głodny«, »moje płuca chc± tlenu«. Brak zwi±zku z własnym ciałem jest czym¶ dziwnym. Często mówię sama »moje ciało jest chore«, ale robię to dlatego, że ¶wiadomie chcę oddzielić się od choroby, a nie od ciała.
Gdy zabierałem się do pisania odpowiedzi, zrozumiałem co stanowi problem dla wielu osób w studiowaniu Jogasutr Patańdżalego. Wszak same sutry napisane s± prostym językiem, a struktura całego dzieła jest przejrzysta i nieskomplikowana. A zatem sk±d się bierze problem?
Na pierwszy rzut oka autorka zacytowanego wyżej fragmentu ma rację. Któż powiedziałby mój brzuch jest głodny? Czyż nie schizofrenik? Gdyby kto¶ wyraził się publicznie w ten sposób, wydałby nam się co najmniej dziwny. Nikt tak nie mówi, nie jest to przyjęta społecznie forma porozumiewania się. I tu dochodzimy wła¶nie do sedna sprawy – większo¶ć osób myli 2 rejestry językowe.
To, o czym pisze autorka wspomnianego maila, jest jak najbardziej poprawne w rejestrze społecznym. Ale Patańdżali w swoich sutrach nie posługuje się językiem społecznym – dlatego jest dla wielu osób trudny do zrozumienia. Patańdżali posługuje się językiem matematyki. Wielu osobom wydaje się to dziwne, ale głęboka mistyka zawsze posługuje się językiem matematycznym, ¶ci¶le naukowym (1).
Żeby zrozumieć, co mówi Patańdżali, trzeba prze¶ledzić w jakiej tradycji jest on zakorzeniony. Nawet niezbyt dogłębne studia na Jogasutrami dowodz±, że ich autor wyraĽnie wywodzi się z bardzo ¶cisłej, naukowej, nie-teistycznej szkoły filozoficznej Sankhji. Sankhja, w przeciwieństwie do filozofii helleńsko-chrze¶cijańskiej i nie-dualistycznej Wedanty, naucza, iż realnie istniej± 2 byty podmiotowe:
* Prakriti (aktywna, ewoluuj±ca Natura lub Materia, w tym także materia subtelna np. Umysł),
* Purusza (pasywny Duch).

 

Powyższy schemat przedstawia w pewnym uproszczeniu co w filozofii Sankhji rozumie się poprzez Ducha i Materię. Jak łatwo się domy¶lić, naszym prawdziwym Ja jest nieporuszony Purusza, a nie będ±ca w ci±głym ruchu Prakriti (2).
Większo¶ć osób zazwyczaj identyfikuje się ze swoim ciałem i/lub ze swoim umysłem. W najlepszym wypadku z najsubtelniejszym przejawem umysłu - ¶wiadomo¶ci± intuicyjn± (buddhi). W jodze d±żymy do pozbycia się tych wszystkich identyfikacji, aby odkryć nasze prawdziwe Ja (Puruszę, Atmana).
Dlatego, gdy piszę, że Patańdżali powiedziałby: mój żoł±dek jest głodny, moje ciało jest chore (a nie - ja jestem głodny, ja jestem chory) - to nie oznacza, iż Patańdżali neguje ciało (czy cielesno¶ć w ogóle). Patańdżali, jak wiadomo, nie neguje ani ciała, ani umysłu. Uważa, że s± one potrzebne na naszej drodze (pod warunkiem, że panujemy nad nimi), ale celem jest poznanie JaĽni (Puruszy).
Żywy przykład tej prawdy dawał żyj±cy na przełomie XIX i XX wieku wybitny nauczyciel – Swami Rama Tirtha. Spędził on około roku nauczaj±c w Stanach Zjednoczonych. Podobno miał nietypowy zwyczaj mówienia o sobie w trzeciej osobie, bez używania zaimka "ja", co zreszt± często wywoływało zamieszanie w¶ród amerykańskich słuchaczy. Pewnego dnia wrócił do domu, w którym mieszkał w Stanach, cały czas się ¶miej±c. Gospodarze zapytali go: Swamiji, co spowodowało twój szczery ¶miech? A Rama Tirtha odpowiedział: Na ulicy kilku chuliganów zaczęło rzucać kamieniami w Ramę. I Rama był okropnie zły. Chciał co¶ zrobić, podj±ć jakie¶ działanie, ale ja nie współpracowałem z nim, stałem z boku. Gospodarz zapytał: Nie nad±żam za tym, co mówisz. Przecież ty jeste¶ Ram±. O kim mówisz?, a Swami na to odpowiedział: Ja nie jestem Ram±, ja jestem widzem. To ciało jest Ram±, a ci chuligani nie s± w stanie rzucić kamienia we mnie. Jak kamień może uderzyć czyst± ¶wiadomo¶ć? Czy potrafisz uderzyć niebo kamieniem?


Przypisy:
(1). Podobne zdanie wyrażaj± m.in. Osho, Swami Rama, Georg Feuerstein.
(2). W tradycji jogi używane jest czasem dosyć no¶ne porównanie naszej egzystencji do koła rydwanu lub wozu. Całe koło porusza się, oprócz centralnego elementu – piasty koła. Paradoks polega jednak na tym, że całe koło może się poruszać tylko i wył±cznie dzięki istnieniu nieruchomej piasty. Podobnie jest z nami – ten cały ruch, zmiana występuj± tylko na peryferiach, a centrum naszej egzystencji (Purusza, Atman) jest nieruchome i niezmienne.

 

Maciej Wielobób – (ur. 1980) pedagog – terapeuta, dyplomowany nauczyciel jogi, założyciel Pracowni Jogi Macieja Wieloboba (Joga Kraków Nowa Huta) - www.pracowniajogi.pl.
Autor artykułów na temat teorii i praktyki jogi, wykładowca Jogasutr na kursie nauczycielskim kierowanym przez Romana Grzeszykowskiego.
Strona www: www.pracowniajogi.pl
Blog: http://yoga-darsana.blogspot.com

Wszelkie uwagi, pytania i komentarze prosimy kierować na mail - mw@pracowniajogi.pl.

Zdjęcie Maćka i diagram tzw. Drzewa Sankhji – Agnieszka Wielobób.

www.sklep.joga-joga.pl

 

Opublikuj na:
Polecamy:   1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
Jak wybrać jogiczny prezent ? Na co zwrócić uwagę ?

Jaki prezent wybrać? Jak ocenić nie znaj±c się na sprzęcie do jogi, co będzie optymalne?...

Kiedy moje nogi będ± w końcu elastyczne?

Mocne oraz elastyczne nogi to też zdrowe nogi - lekkie, sprawne i pewnie st±paj±ce po ziemi. To większa rado¶ć biegania i uprawiania wszelkich innych dyscyplin sportowych - twoich ulubionych. To wreszcie smukłe i zgrabne nogi, zrelaksowane i odprężone. Nie zwlękaj - sięgaj po więcej - również w jodz...

Jej wysoko¶ć cytryna

Królowa pochodzi z południowo-wschodnich Chin. Jej kariera rozkwitła w XVIII wieku, kiedy odkryto, że jest doskonałym remedium na wiele chorób. Dzi¶ cytryna znana jest nie tylko ze swych wła¶ciwo¶ci leczniczych, ale także jako doskonała pomoc w ekologicznym sprz±taniu domu....

10 sposobów na uproszczenie życia

Dzisiejsze tempo życia, szczególnie w dużych miastach jest przyczyn± przewlekłego stresu, przemęczenia i problemów ze zdrowiem. Prostota i minimalizm mog± nam pomóc odnaleĽć równowagę i swój własny slow life. Oto 10 sposobów na uproszczenie życia. ...

Obserwujemy obecnie prawdziwy boom na rozwój osobisty. Z czego on wynika?

Na to i wiele innych pytań odpowiadaj± Karolina i Maciej Szaciłło, eksperci od zdrowego stylu życia, entuzja¶ci ajurwedy i technik medytacyjnych....

Prezydent z kasty niedotykalnych na czele Indii. Aktywnie ćwiczy jogę.

Niedawno opisywali¶my na naszych łamach sylwetkę premiera Indii Narendry Modiego, teraz publikujemy kolejny artykuł z tej serii - dla wszystkich czytelników bliżej zainteresowanych Indiami. ...

Joga w walce z traum±, czyli jak pomóc weteranom

Zespół stresu pourazowego (PTSD) dotyka nawet 10 proc. żołnierzy, którzy brali udział w działaniach bojowych. Szeroko zakrojone badania nad tym, jak pomóc weteranom, którzy cierpi± z tego powodu prowadz± m.in. Amerykanie. Maj± w tej materii pokaĽne do¶wiadczenia, bo na przestrzeni ostatnich lat wiel...

Jak długo muszę się rozci±gać, żeby być w pełni elastycznym?

Rozczaruję Was już na samym pocz±tku tego artykułu, ponieważ muszę uczciwi przyznać, że nie ma jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie. ...

Dania gotowe. Czy mog± być zdrowe? Rozmowa z Pawłem Skrzypczakiem, prezesem firmy Primavika

Na sklepowych półkach coraz więcej miejsca zajmuj± różnego rodzaju dania gotowe. Wpisuj± się one w potrzeby współczesnego konsumenta, który żyje szybko. Czy taka wysoko przetworzona żywno¶ć może być zdrowa? Na co zwracać uwagę przy wyborze produktów typu convienience? Rozmowa z Pawłem Skrzypczakiem,...

Joga i medytacja recept± na lepsz± pamięć i orientację

W Polsce na alzheimera choruje ok. 350 tys. ludzi. Trac± pamięć, sprawno¶ć. Uczeni nie potrafi± jeszcze powiedzieć, co jest przyczyn± stopniowej i nieodwracalnej degradacji komórek nerwowych mózgu. Trwaj± intensywne poszukiwania sposobów na opóĽnienie postępów choroby i poprawę komfortu życia pacjen...

  
pokaż wszystkie
więcej
pokaż wszystkie
Partnerskie szkoły jogi
  

Partnerzy portalu
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA

  
Joga Portal - Pierwszy, ogólnopolski serwis joga-joga.pl - Kraków - Poznań - Wrocław - Trójmiasto - Lublin
Wakacje z joga, wakacyjne kursy jogi oraz wyjazdy organizowane przez szkoły Jogi z całej Polski. Wyszukiwarka szkół jogi: Kraków, Poznań, Wrocław, Trójmiasto, Lublin a także wiele innych miast z całej Polski. Pozycje jogi, joga na DVD, ksi±żki o jodze,joga-sklep, forum a także medytacja, ajurweda, kursy rozwoju oraz masaż tajski. Najnowsze wydarzenia, pytania oraz odpoweidzi, wywiady oraz joga w ci±ży i joga dla dzieci - Indie i joga w Indiach a także abc jogi i wakacje z jog± podróżowanie po Azji
likesoft