Menu
bądź na bieżąco !


Tybetańska Joga Śnienia. Arkadiusz Tabero

  • środa, 15 lipca 2009
  • autor: Arkadiusz Tabero
(…) trzeba rozpoznać ogromny potencjał, jaki tkwi w wykorzystaniu snu dla rozwoju duchowego. Sen postrzegany jest zwykle jako „nierzeczywisty”, w przeciwieństwie do „rzeczywistego” życia po przebudzeniu. Nie istnieje jednak nic bardziej rzeczywistego niż sen – trzeba bowiem zrozumieć, że życie jest dokładnie tak samo nierzeczywiste jak on. Z tego właśnie powodu joga snu znajduje zastosowanie we wszystkich przeżywanych doświadczeniach, zarówno w snach, które mamy w ciągu dnia, jak i tych nocnych. Tenzin Wangyal Rinpocze
"Czym jest nasze życie, jeśli nie tańcem krótkotrwałych form? Czyż wszystko się nie zmienia: liście na drzewach (…) pory roku, dnia, pogoda, ludzie mijający was na ulicy? A my sami? Czyż wszystko, co kiedyś zrobiliśmy nie wydaje się dziś tylko snem? (…) Giną komórki naszych ciał, obumierają neurony naszych mózgów, nawet wyraz twarzy zmienia się ciągle, zależnie od nastroju. To, co nazywamy charakterem jest tylko „strumieniem umysłu”, niczym więcej."
Sogjal Rinpocze
Punktem wyjścia oraz kluczem do rozumienia całej buddyjskiej doktryny są Cztery Szlachetne Prawdy przekazane przez Buddhę:
1) Prawda o cierpieniu,
2) Prawda o przyczynie cierpienia,
3) Prawda o ustaniu cierpienia oraz
4) Prawda o ścieżce prowadzącej do ustania cierpienia.
joga śnieniaMożna zatem powiedzieć, że esencją światopoglądu buddyjskiego jest doświadczenie wskazujące na nieustanne cierpienie wszystkich istot zamieszkujących świat samsary oraz chęć wyjścia poza ten stan. W zależności od stopnia rozwoju istoty chcącej uwolnić się z okowów złudzenia (tym ostatecznie okazuje się być samsara i całe „jej” cierpienie), podążać można jedną z wielu ścieżek duchowego rozwoju istniejących w buddyjskiej tradycji. Jednak mimo różnorodności form jakimi adept może posłużyć się w drodze do wyzwolenia, istotą każdej z owych form jest rozpoznanie, zobaczenie świata samsary jako nierzeczywistego stanu analogicznego do  świata snu. Taka wizja, ukazująca świat materialnej rzeczywistości jako pewnego rodzaju zaśnienia, powoduje zatarcie ścisłego rozgraniczenia między snem a jawą.
Przyjmując takie rozumienie, punktem odniesienia wyznaczającym prawdę czy realną rzeczywistość nie jest już stan jawy, nie jest nim także stan snu. Zarówno pierwszy jaki  i drugi są tylko złudzeniami w drodze do przebudzenia i świadomości pustki, jako pierwotnej natury wszystkich rzeczy. Z perspektywy przebudzonego, nie ma już potrzeby pytania o prawdę czy rzeczywistość, ego czy jaźń. „Widziane” stąd okazują się być tylko formami przejawiającymi się na poziomie dualnego świata, który w chwili jego przekraczania ujawnia swą nierzeczywistą, przemijającą naturę.
Jednak stan przekroczenia, przebudzenia można uzyskać jedynie drogą praktyk opartych na wizji dualistycznego świata zjawisk, która stanowi punkt wyjścia duchowego rozwoju. Jedną z takich form, form „podpierających się” na wizji dualistycznego świata  jest tybetańska joga śnienia. Od wieków wykorzystuje się w niej nauki związane ze snem w celu leczenia ran znajdujących się w psychice i usuwania blokad emocjonalnych, ale przede wszystkim w celu doskonalenia się na ścieżce duchowej prowadzącej do wyzwolenia.
Przesypiamy jedną trzecią naszego życia. Bez względu na to, co robimy, czy zajmujemy się czymś mniej lub bardziej szlachetnym, czy jesteśmy mordercami czy świętymi, mnichami czy rozpustnikami, każdy dzień kończy się w ten sam sposób. Zamykamy oczy i rozpuszczamy się w ciemności. Nie boimy się tego stanu, chociaż znika wówczas wszystko to, co określamy mianem „ja”. Po krótkim czasie pojawiają się obrazy, a wraz z nimi nasze poczucie jaźni. Znów istniejemy, w najwyraźniej nieograniczonym świecie snu. Każdej nocy uczestniczymy w tych niezgłębionych misteriach, przechodząc z jednego wymiaru doświadczenia w drugi, zatracając poczucie siebie i odnajdujące je ponownie, a wszystko przyjmujemy za rzecz całkowicie naturalną. Budzimy się rano i znów zaczynamy prowadzić „rzeczywiste” życie, ale w pewnym sensie wciąż śpimy i śpimy. Nauki powiadają, iż możemy albo bez przerwy przebywać w złudnym, sennym stanie, albo przebudzić się naprawdę.
Tenzin Wangyal Rinpocze

Nie zagłębiając się w tajniki praktyki buddyjskiej jogi śnienia, przyjrzyjmy się pokrótce bogatej i złożonej podbudowie teoretycznej (1), która jest wynikiem doświadczeń związanych z owymi praktykami i stanowi punkt wyjścia dla adepta, chcącego wejść na ścieżkę jogi.
W krótkiej, trochę ponad stuletniej tradycji Zachodu związanej z uznaniem przez badaczy i psychoterapeutów marzenia sennego jako istotnego elementu w rozwoju i leczeniu psyche człowieka, główny nacisk kładzie się na zrozumienie treści marzenia sennego. W buddyjskiej zaś tradycji, najistotniejszą kwestią dotyczącą snów jest zgłębianie nie treści marzenia sennego, a jego struktury, istoty procesu śnienia. U podstaw takiego podejścia leży przekonanie, że zgłębiając naturę snu i śnienia jako takiego, dąży się do poznania procesów, leżących u podstaw całej naszej rzeczywistości.
joga śnienia2Według buddystów, kluczowym stanem umysłu powodującym wszelkie doświadczenia ze snem włącznie jest ignorancja. Ignorancja jest podstawą samsary i istnienia wszystkich nie przebudzonych, a co za tym idzie cierpiących istot. Ignorancja powoduje uwikłanie się jednostek, jak też i całych kultur w dualistyczne rozumienie rzeczywistości, które w istocie swej jest iluzją umysłu. Dualizm powoduje powstanie iluzorycznej opozycji podmiot – przedmiot, która z kolei powoduje pragnienia i przywiązanie. Próby osiągnięcia spełnienia poprzez usiłowanie zaspokojenia naszych pragnień są przyczyną wszelkiego działania (karma). Wszelkie działania powodują powstawanie emocji, które w wyniku ignorancji „odkładają się” w świadomości (2) tworząc nawyki i wzorce działania (ślady karmiczne) determinujące przyszłość.
Karma kształtuje każdy rodzaj doświadczenia – od reakcji emocjonalnych, poprzez odczuwanie ciała, postrzeganie mechanizmu przyczyny i skutku do intelektualnego rozumienie świata i zasad logiki. Negatywna reakcja na konkretne doświadczenie powoduje powstawanie karmy negatywnej, która tworząc negatywne ziarno, w przyszłości (w chwili gdy zaistnieją sprzyjające - tak zwane drugorzędne przyczyny) zaowocuje negatywnym zdarzeniem, pozytywna reakcja – sprzyja pojawianiu się skutku pozytywnego. Z perspektywy całkowitego przebudzenia, zarówno negatywne jak i pozytywne nasiona karmy tworzą zasłony świadomości (kunszi namsze) uniemożliwiające rozpoznanie prawdziwej natury umysłu. Nie chcąc tworzyć nowych śladów karmicznych, reakcją na emocje powinno być pozwolenie, (…) aby emocja ta sama się wyzwoliła. Aby to uczynić, musimy pozostać w niedualnej świadomości, stanie wolnym od pożądania i niechęci. Negatywna emocja przepływa wówczas przez nas jak ptak przelatujący przez otwartą przestrzeń, nie pozostawiając żadnego śladu – pojawia się, a następnie spontanicznie rozpływa w pustce.” (3)
Sen, dzięki temu, że w trakcie jego trwania ślady karmiczne ukazują się w postaci nie skrępowanej racjonalnym umysłem, który często zniekształca wynikające z nich uczucia i emocje, oraz dzięki temu, że owe ślady nie przybierają jeszcze "rzeczywistej" grubomaterialnej formy, daje nam możliwość nie tylko uczenia się prawidłowych na nie reakcji  nie wytwarzających nowej karmy, ale daje nam także możność spalania nasion - zarodków przyszłej karmy. Warunkiem takiej możliwości, możliwości całkowitego spalenia przyczyn samsary jest umiejętność pozostawania w czasie snu w stanie przejrzystego światła umysłu, umiejętność zachowania pełnej, niedualnej świadomości rigpa (4).

Rodzaje snów
Zwyczajne sny powstające ze śladów karmicznych śniącego to sny samsaryczne. Mogą być one świadome lub nieświadome i można je podzielić na sny związane z poprzednim życiem śniącego, sny z okresu młodości i sny z najbliższej młodości śniącego. (5)
Kolejny rodzaj snów to sny przejrzyste – powstają ze śladów karmicznych po przekroczeniu poziomu osobistego – również można podzielić je na świadome i nieświadome. Sny tego rodzaju pojawiają się, gdy umysł i prana, dzięki uważnej i regularnej praktyce stają się zrównoważone „a śniący rozwinął zdolność pozostawania w stanie bezosobowym.”(6). Jego umysł pozostaje nieporuszony i stabilny, w odróżnieniu do snów samsarycznych, gdzie ogniska prany, nagromadzone wokół nasion karmicznych powodują przyleganie i zawirowania umysłu.
Ostatnia grupa snów to sny w pełni świadome, powstające w niedualnej świadomości (poza dualnością przedmiot – podmiot) – sny przejrzystego światła.

joga śnienia 3Sny przejrzystego światła nie są tym samym, co sny przejrzyste, które powstając z głębokich i stosunkowo czystych aspektów umysłu i pozytywnych śladów karmicznych, wciąż mieszczą się w dualizmie. Sen przejrzystego światła, mimo tego, iż pochodzi ze śladów karmicznych nagromadzonych w przeszłości, nie prowadzi do dualistycznego doświadczenia. Praktykujący nie staje się podmiotem obserwującym sen – przedmiot, ani też podmiotem w świecie snu, ale pozostaje w stanie pełnego połączenia z niedualną rigpą.”(7)
W tybetańskiej szkole Kagju mówi się o tym stanie jako o „medytacji na takości obiektów percepcji”.(8) Jest to stan świadomości natury umysłu, która jest czystym światłem:
„Świetlistość ta emanuje we wszystkich kierunkach, niczym lampa, która oświetla zarówno siebie, jak i obiekty. Umysł czystego światła uważany jest zarówno za niezakłócone promieniowanie, wolne od negatywnych i mentalnych splamień, jak i za czysty, wibrujący dźwięk, który zawiera w sobie wszystkie inne dźwięki. Jego świetlistość jest nieograniczona, a jego zasięg uniwersalny. Postrzegany jest również jako promieniująca pustka, z której powstają obrazy i koncepcje. Nie są one jednak różne od umysłu, są manifestacją jego twórczej mocy, a same w sobie nie posiadają niezależnej siły.”(9) Rozpoznanie natury czystego światła umysłu to przede wszystkim przygotowanie do praktyki duchowej związanej ze śmiercią. Ośmiostopniowy proces umierania zaczyna się fazą wzmożonej czujności a kończy rozpoznaniem przejrzystego światła śmierci. Związane jest to ze świadomym wkroczeniem w stan pośredni bardo i możliwością rozpoznania czystego światła wyzwalającego nas z kołowrotu wcieleń (lub ewentualnego wpływania na wybór kolejnego wcielenia).
Taki stan świadomości związany z rozpoznaniem pustki i odczuciem błogości praktykujący powinien zachować w stanie jawy i poza medytacją. Stanowi to przygotowanie do osiągnięcia ostatecznego urzeczywistnienia, które może nastąpić.
 


Przypisy:
(1) Teoria ta w głównej mierze dotyczyć będzie tybetańskiej szkoły Buddyzmu Bon, której tradycja i praktyki bardzo silnie związane są z jogą snu i śnienia, zob. Tenzin Wangyal Rinpocze, Tybetańska joga snu i śnienia, Poznań 2000
(2) W buddyzmie tybetańskim wyróżnia się jawne i ukryte stany świadomości. Używa się też pojęcia bagcziag  na określenie ukrytych skłonności przechowywanych w umyśle. Pojęcia te były by najbliższymi analogiami wobec  zachodniego podziału na świadomość i nieświadomość. Zob, F. J. Varela, Sen, śnienie umieranie. Zgłębianie świadomości z Dalaj Lamą, Kraków 2001 , s. 91.
(3) T. W. Rinpocze, Joga snu…, op. cit., s. 35.
(4) „W kontemplacji dzogczen, wolnej od wad zasypiania, pobudzenia czy rozpuszczenia, zarówno chwile spokoju, które pojawiają się między jedna a drugą myślą, jak i ruch samych myśli, zostają zintegrowane niedualnej obecnosci oświeconej świadomości. Termin rigpa (przeciwieństwo marigpa – oznaczającego zasadnicze złudzenie dualistycznego umysłu) wskazuje na czystą obecność tej spontanicznie samowyzwalającej się świadomości, w której ani nie odrzuca się myśli, ani nie podąża za nimi.” Namkhai Norbu, Kryształ a ścieżka swiatła. Sutra, tantra i dzogczen, Kraków 2001, s. 116 – 117.
(5) Zob. N. Norbu, Tybetańska Joga Snu i Praktyka Naturalnego Światła, Kraków 1998, s. 23.
(6) T. W. Rinpocze, Joga snu …, op. cit., s. 82.
(7) Tamże, s. 85.
(8) Zob.  J. Powers, Wprowadzenie do buddyzmu tybetańskiego, Kraków 1999, s.371.
(9) Tamże, s. 372.
 

Arek Tabero
www.jogapraga.pl

joga śnienia4Arek Tabero, doktor filozofii, nauczyciel jogi według metody BKS Iyengara, prowadzi Studio Jogi na Pradze.
Coraz poważniej zainteresowany zachodnią psychoterapią (Jungowska Psychologia Głębi oraz Psychologia Zorientowana na Proces Arnolda Mindella) oraz możliwością jej wykorzystania w pracy ze sobą i innymi w połączeniu z praktykami Wschodu.
Oprócz nieustającej fascynacji Hatha Jogą jestem otwarty także na inne formy pracy z ciałem i umysłem - od paru lat zgłębiam bogactwa Buddyzmu Tybetańskiego -szczególnie jego rdzennej formy - tybetańskiego Bonu.
 
 
Opublikuj na:
Polecamy:   1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
W poszukiwaniu harmonii w oddechu – wywiad z Pią Marią Sorensen, byłą top modelką oraz nauczycielką technik oddechowych, Marta Kosakowska

Nasza prawdziwa natura to spokój, radość i miłość. Wszystkie te dobre rzeczy są w nas przez cały czas. Wykonywanie ćwiczeń oddechowych, medytacji i jogi to droga to powrotu do tych wszystkich dobrych rzeczy w życiu, które są w nas samych - Pia Maria Soresen, była top modelka oraz nauczycielka technik oddechowych opowiada o tym, czym dla niej jest joga i jaką rolę w praktyce pełni medytacja.

Joga - aktywność nie tylko na wiosnę!

Wraz z pierwszym wiosennymi promieniami słońca od razu nabieramy sił i ochoty na aktywności, jesteśmy bardziej pogodni i chcemy robić więcej. W trosce o swoje zdrowie rozpoczynamy też różne aktywności fizyczne - jedną z dobrych alternatyw jest właśnie joga.

Pałac Sulisław – magia Indii w pięciogwiazdkowym wydaniu

Pałac Sulisław to obiekt niezwyły. Choć traficie doń z Portu Lotniczego Wrocław w niecałą godzinę, znajduje się z dala od miejskiego zgiełku, skryty we wspaniałym dworskim parku otoczonym gęstymi lasami. Mało tego, przez wiele lat jego obecność była skrzętnie ukrywana, gdyż w latach 70 ubiegłego wieku stał się własnością Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. Los uśmiechnął się do niego dopiero 10 lat temu, kiedy trafił w ręce prywatnego właściciela, mecenasa kultury rozkochanego w historii i zabytkach... Dziś rozkwita tu nie tylko ekskluzywny pięciogwiazdkowy hotel, ale i nowoczesne centrum konferencyjno-szkoleniowe oraz Instytut Jogi i Ajurwedy.

Joga i hokej, Łukasz Liese

Hokeiści dużo czasu poświęcają na zróżnicowane formy treningu ogólnorozwojowego, od stacjonarnych ćwiczeń siłowych do popularnego ostatnio crossfitu.I tak, poszukując nowych, bardziej holistycznych metod, trenerzy odkryli przydatność ćwiczeń jogi, traktujących organizm jako całość, którą należy integrować, kładąc nacisk na jakość ruchu i uspokojenie wewnętrzne. Rozwój motoryczny uzyskiwany holistycznymi metodami jogi jest głębszy i trwalszy.

Międzynarodowy Festiwal Jogi w Sulisławiu

Tego lata czeka nas barwne jogowe święto. Instytut Jogi i Ajurwedy w Sulisławiu przygotowuje się do uroczystych obchodów Międzynarodowego Dnia Jogi 21 czerwca, które będą częścią Międzynarodowego Festiwalu Jogi i Ajurwedy, zaplanowanego na 20-26 czerwca tego roku. Zaproszeni wybitni nauczyciele z Indii i innych krajów poprowadzą unikalne warsztaty jogi w dniach 20-24 czerwca, a kulminacyjnym punktem całego przedsięwzięcia będzie III Międzynarodowa Konferencja Naukowa Jogi i Ajurwedy w dniach 24-26 czerwca. Działania zostały objęte Honorowym Patronatem Ambasadora Indii w Polsce.

Joga a zagrożenia duchowe, Adam Ślęczek

Czy joga jest zagrożeniem duchowym? Czy joga naprawdę może sprowadzić na nas nieszczęście? Tego typu pytania padają czasem wśród osób, które boją się ją praktykować z obawy przed złymi konsekwencjami, jakie mogą je przez to spotkać. O jakie konsekwencje może chodzić? Myślę, że ten temat jest bardzo ważny, poruszany coraz częściej i warto zastanowić się z czego te obawy wynikają.

Jego Ekscelencja CM Bhandari zaprasza na Światowy Dzień Jogi on-line w Sulisławiu

"Kiedy Internet pozwala nam się połączyć z resztą świata, pozwólmy, żeby Internet - wewnętrzna sieć myśli i świadomości połączyła Cię w środku z Twoim istnieniem, z tymi ludzkimi wartościami, które ostatecznie się liczą. Jeśli dotrzesz do siebie, mogę Cię zapewnić, że będziesz najzdrowszą i najszczęśliwszą osobą na ziemi" - Jego Ekscelencja CM Bhandari, ambasador jogi na świecie, zaprasza na Światowy Dzień Jogi on-line w Sulisławiu, który odbędzie się 21 czerwca w ramach Międzynarodowego Festiwalu Jogi.

Joga – dlaczego warto ją praktykować? Dorota Stempniewicz

Przez kilkanaście lat trenowałam koszykówkę. Spędziłam tysiące godzin na sali biegając za piłką, skacząc, ścigając się i doskonaląc rzuty do kosza. Do tego regularnie “wyciskałam" na siłowni i przeprowadzałam treningi ogólnorozwojowe w terenie. Wszystko po to, żeby moje ciało było silne i wytrzymałe, czyli dobrze przygotowane do meczowych wyzwań. W tamtym czasie aktywność fizyczna kojarzyła mi się z intensywnością, zmiennością, skakaniem, bieganiem, jednym słowem ciągłym intensywnym ruchem. I kiedy pewnego dnia trafiłam na zajęcia jogi, zwyczajnie się znudziłam.

Powitaj Słońce 21 czerwca

Joga klasyczna, astanga joga czy w tradycji B.K.S. Iyengara – niezależnie od tego, która z nich jest Ci bliższa, 21 czerwca razem z tysiącami osób na całym świecie Powitaj Słońce. Weź udział w Światowym Dniu Jogi ON-LINE w Sulisławiu i wykonaj 12 Powitań Słońca w intencji harmonii i pokoju.

Więcej czasu na medytację. Rolf Sovik

"Umysł może prowadzić zarówno do uwikłania jak i wyzwolenia“ – mówią jogini, utrzymując, że medytacja jest jednym z najważniejszych narzędzi jakie oferuje nam joga. Jednak czas jaki zamierzamy na nią poświęcić jest już kwestią indywidualną i zwykle rozsmakowujemy się w niej bardzo powoli. Tylko jeśli pogłębiamy naszą praktykę, jesteśmy w stanie wyciszyć umysł, a sama praktyka staje się bardziej satysfakcjonująca.

  
Facebook
pokaż wszystkie
więcej
pokaż wszystkie
Partnerskie szkoły jogi
  

Szukaj w portalu
 
Partnerzy portalu
bądź na bieżąco !

dodaj    usuń adres
  
Joga Portal - Pierwszy, ogólnopolski serwis joga-joga.pl - Kraków - Poznań - Wrocław - Trójmiasto - Lublin
Wakacje z joga, wakacyjne kursy jogi oraz wyjazdy organizowane przez szkoły Jogi z całej Polski. Wyszukiwarka szkół jogi: Kraków, Poznań, Wrocław, Trójmiasto, Lublin a także wiele innych miast z całej Polski. Pozycje jogi, joga na DVD, książki o jodze,joga-sklep, forum a także medytacja, ajurweda, kursy rozwoju oraz masaż tajski. Najnowsze wydarzenia, pytania oraz odpoweidzi, wywiady oraz joga w ciąży i joga dla dzieci - Indie i joga w Indiach a także abc jogi i wakacje z jogą podróżowanie po Azji