Płeć Bhagavadgity - komentarz z perspektywy gender - kulturowej tożsamości płci. Anna Duszak. Część
Dołącz do nas na
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA


Płeć Bhagavadgity - komentarz z perspektywy gender - kulturowej tożsamości płci. Anna Duszak. Część III

  • środa, 3 września 2008
  • autor: Anna Duszak
Kilka zdań o matriarchacie i głównym przewrocie społecznym w historii ludzkości. Bogowie zastępują boginie. Koniec społecznego egalitaryzmu. Nowy sposób sprawowania rządów w społeczeństwie. Kolejne moje pytanie - czemu i komu ma służyć treść zawarta w Bhagavadgicie i kto może być jej autorem?

 
Cześć III
statuetka
A jak było wiele dziesiątek tysiącleci wcześniej?  Na to pytanie już w XIX wieku znalazł odpowiedź szwajcarski prawnik – profesor prawa rzymskiego J.J. Bachofen. Za pośrednictwem analizy egipskich i greckich mitów i symboli odkrył istnienie przed patriarchatem systemu społecznego, który nazwał matriarchatem.
Matriarchat matryfokalizm – to porządek społeczny, w którym centralne miejsce zajmuje kobieta. Całość życia społecznego podporządkowana jest odtwarzaniu natury i ścisłemu z nią związku. Przedmiotem kultu była Bogini Matka a podstawą dla jej siły stanowiła zdolność kreowania życia.
Roli tej kobieta nie wyznaczyła sobie sama, nie narzuciła jej nikomu przemocą. Zajmowała centralne miejsce w życiu społecznym, bo dawała życie. Rodziła, karmiła, była opiekunką. Funkcje te gwarantowały przedłużenie gatunku. W ówczesnym społeczeństwie były uznane za najważniejsze. Rola mężczyzny w akcie prokreacji nie była znana.
Przez dziesiątki tysiącleci życie jako najwyższe dobro człowieka było chronione. Można je było poświęcić tylko wówczas gdy wymagały tego prawa natury. Podobnie z czcią traktowano zmarłych. To nie był czas idylli. To był czas ciężkiej pracy. Kobieta obecna była w domu i powszechnie w życiu społecznym na równi lub wyżej niż mężczyzna. Była podmiotem wszystkich praw. Zajmowała się zbieractwem i rolą. Towarzyszyła mężczyźnie w polowaniach. Jak i teraz miała swe słabsze okresy w życiu związane z ciążą, porodem i okresem karmienia piersią. Oparcie znajdowała wówczas w innych kobietach. Jej życie regulowały prawa natury. Ich trzymała się zawsze by zachować harmonię życia. W  kulturach starożytnych napotykamy jej imiona – Inanna, Neith i inne.
Strażniczki sprawiedliwości. W okresie epoki kamiennej, aż do okresu pałacowego często przejawiającym się symbolem na zachowanych świadectwach z tego okresu pojawiają się „te same motywy mitologiczne. We wciąż odmienianych wariantach opowiadają o wszechobecności bogini i niezwykłej pozycji kobiety na wszystkich etapach ewolucji społeczeństwa”. Współcześnie przeprowadzana analiza wykopalisk z tego okresu poświadcza, iż kultury te cechowała kolektywna własność ziemi.
Główną funkcją kapłanek, one sprawowały naczelną władzę, było zapewnienie sprawiedliwego podziału dóbr przez matki poszczególnych rodów. To siła sprawcza kobiet dokonała rewolucji neolitycznej na Ziemi Często statuetki z tego okresu przedstawiają kobiety w pozycji siedzącej. Wyraźnie akcentowano aspekt spokojnego trwania. „Uwydatniano pełne, szerokie zaokrąglenia kobiecych pośladków. Są one prezentowane jako wyrażająca siłę baza, z której ciała kobiet wznoszą się z powabną lekkością ku żywotnej aktywności. Ręce spoczywają przeważnie na nabrzmiałych piersiach lub na wypukle sklepionych brzuchach. Niektóre kobiety siedzą na podwiniętych nogach, z rękami ułożonymi na kolanach.” Zwykle siedzą na ziemi, silnie związane z matką naturą. W przeciwieństwie do innych figurek z tego okresu są przedstawione nago.  Ich postawa wyraża zgodność spokojnego wypoczynku i zamyślenia z pełną siłą działania. (Kronika kobiet – przedmowa z wyd. niem. Annette Kuhn). Czy czegoś Wam to nie przypomina? A dołączona ilustracja. Nie wygląda znajomo?    

statuetka
Zmiana nastąpiła gdy mężczyzna powziął wiedzę, że to on zapładnia. W literaturze znalazłam takie oto stwierdzenie. „Patriarchat to zemsta mężczyzn za ich wiele lat trwającą niewiedzę.” Siłą zdetronizował królowe, boginie. Bez ich większego oporu. Można nawet stwierdzić, że kobiety same dopuściły mężczyzn do władzy. (Baudler G. - Bóg i kobieta. Historia przemocy, seksualizmu i religii). Zająwszy ich miejsce mężczyzna zaczął nazywać się zarówno matką jak i ojcem  życia na ziemi. Studiowanie nie tylko mitów ale także pisanych przekazów daje takie wskazówki. Zawiera ją także Bhagavadgita (14.3). Doświadczenia i reguły postępowania ze swego dotychczasowego życia codziennego  przeniósł do życia społecznego. Stosowanie przemocy wobec „innego” usankcjonował jako element uprawniony. Pierwszym jego celem stał się „inny”, który do tej pory nad nim dominował. Zresztą jedyny jaki był w gatunku ludzkim – kobieta. Łatwo było ją pokonać, gdy pozbawiona została wsparcia innych kobiet. Bezbronna, szczególnie w najtrudniejszych dla niej momentach – czasie - ciąży, porodu i wychowywania potomstwa. Porównując kobietę z innymi podmiotami i zdarzeniami mogącymi zaistnieć w naturze, był to bardzo łatwy cel do pokonania.
Mężczyzna od tego momentu zaczął czuć się sprawcą nie tylko życia ale i porządku świata. Celem jego życia indywidualnego i społecznego stała się dominacja. Człowieka w stosunku do człowieka i człowieka w stosunku do natury. Jeśli ktokolwiek mógł stanąć nad mężczyzną był bóg. Dotychczasowe bóstwa żeńskie zostały mu lub im – bóstwom męskim, podporządkowane. Ten przewrót dokonał się we wszystkich kulturach starożytnego świata. Jedyne różnice to czas rozpoczęcia zmian, czas jego trwania oraz głębokość zmian jakie dokonały się. Praktycznie w każdej współczesnej kulturze badacze posługujący się teorią gender dostrzegają ślady wcześniejszego systemu.
 Wraz z rozprzestrzenianiem się i utrwalaniem patriarchatu (początki kultur patriarchalnych III tysiąclecie p.n.e. – ośrodki nad Eufratem i Tygrysem) harmonia dotychczasowego bytu zintegrowanego z naturą, ulega zniszczeniu. Przestaje działać prawo wzorowane na naturze, zaczyna powstawać nowe kreowane przez umysły mężczyzn, dla których udział w walce lub czerpanie zeń korzyści staje się sposobem życia. Działania, tej coraz liczebniejszej grupy mężczyzn – wojowników, budowniczych nowego porządku społecznego - potrzebowały w każdej kulturze oprawy moralnej dla zalegalizowania nowych sposobów funkcjonowania człowieka. Zagnieżdżenie się w istniejącej i uprawianej przez ludzi filozofii ułatwiało osiągnięcie celu. By to osiągnąć należało w jej przekazach znaleźć rację bytu dla nowego podmiotu - walczącego i zabijającego innych ludzi – mężczyzny. Usankcjonować zabijanie jednego człowieka przez drugiego.
 W przypadku  terenów, które opiewa Bhagavadgita ważnym staje się czynnik, obcości nowego porządku. Przyniósł go przybysz – Aria (Indoeuropejczyk). Wraz z panteonem swych bóstw męskich, w którym te uosabiające słońce i ogień  stają się najważniejsze. W procesie osiedlania się, obejmowania terenów i ludzi we władanie, przybysze przekonali się o sile wierzeń miejscowych. Dokonało się to co stało się już wielokrotnie w historii ludzkości, wierzenia się połączyły i pomieszały. Przybysze wykorzystali filozofię i wierzenia ludów tubylczych do usankcjonowania swego władztwa. Wykorzystali filozofię, zgodnie z którą żyli Drawidowie, by utwierdzić społeczeństwo w przekonaniu, że walka jest czynem zgodnym ze świętą, bo prowadzącą do poznania Najwyższego - jogą
Na postawione na wstępie pytanie, do kogo skierowane jest przesłanie zawarte w Bhagavadgicie, przyjmując powyżej przedstawione fakty historyczne, kuszę się o postawienie tezy, że Bhagavadgita to podręcznik – kodeks właściwego zachowania – skierowany do tych wszystkich, którzy nie byli przekonani do popierania waleczności człowieka i stosowania przemocy. Kierowany do tych wszystkich, którzy przedkładali wewnętrzną pracę nad sobą samym, by w ciszy i kontemplacji - miast wdawać się w walki rodowe, poznać siebie samego w takim stopniu, by być gotowym do poznawania drugiego człowieka. Poznawaniu „siebie takim jakim jestem” i poznawaniu tego drugiego człowieka „takim jakim jest”. Poznawaniu pozbawionym, ograniczającego postrzeganie, kontekstu kulturowego. Umiejętności patrzenia ponad granicami zmysłów.
To także poemat skierowany do:
- wojowników by utwierdzić ich w słuszności dokonanego wyboru drogi życiowej.
- młodego i starego członka rodów kszatijów nie przekonanego do udziału w walce,
- wszystkich matek, sióstr, żon i kochanek tych wyżej wymienionych by oddawały tych co urodziły lub tych, którzy towarzyszyli im w życiu. By w pełnym oddaniu rodziły następnych kandydatów na wojowników.
 Kto zatem jest w świetle wyżej przedstawionych przypuszczeń autorem poematu?
Pisałam o tym wyżej. Jest nim zbiór osób o podobnych poglądach, wizjonerów nowego heteropatriarchalnego społeczeństwa dla których głównym narzędziem sprawowania władzy jest przemoc. To byli nie tylko mężczyźni. Tak kiedyś jak i współcześnie pośród przedstawicieli obu płci są jednostki wierzące, że przeznaczeniem człowieka jest krwawa walka o byt. Zapewne i wówczas, chociażby przez akceptację tego rodzaju zmian, znajdowały się jednostki, które nie podzielały takiego stanowiska ale nie potrafiły się temu, skutecznie, przeciwstawić. Wybierały, zgodne ze społecznym oczekiwaniem, życie podporządkowane tym normom lub  usuwały się w cień życia pustelniczego.
cdn
Prezentowane ilustracje pochodzą z przywoływanej w artykule bibliografii.
annaAnna Duszak – prawniczka, genderka, nauczycielka jogi wg metody Iyengar’a stopnia  Introdactory I.. Praktykuje jogę od 2000 roku.
Uczestniczyła w kursie nauczycielskim prowadzonym w latach 2005-2007 przez Jurka Jaguckiego w Szczecinie.
Uczestniczka warsztatów jogi z Radjvi Methą, Lois Steinberg, Ritą Keller oraz polskimi nauczycielami – Jurkiem Jaguckim, Henrykiem Liśkiewiczem, Konradem Kocotem, Małgorzatą Madej oraz Kasią Pilorz. Jej warszawskim nauczycielem jest Grzegorz Nieścier z Joga Studio.
Działa na rzecz organizacji społecznych zajmujących się wsparciem psychicznym.
W PSF Centrum Kobiet w Warszawie prowadzi bibliotekę.
Prowadzi zajęcia jogi w Centrum Leczenia Ruchem SPRING na Tarchominie.
Matka dwóch dorosłych synów – Michała i Piotra.
Jej dewiza życiowa - Szczęśliwe życie to proces wymagający pełnego i twórczego zaangażowania.
Praktyka jogi – zgłębianie i doświadczanie, poprzez własne ciało i umysł, wiedzy zawartej w   najstarszym ze znanych systemów filozoficznych – uporządkowała moje życie.
Spotkałam się z jogą, a dokładnie praktyką asan (pozycji), w wieku dojrzałym.
Dziś twierdzę, że był to najlepszy dla tego spotkania wiek. Miałam wówczas wystarczającą wiedzę o sobie samej, wolny czas oraz potrzebę pogłębienia kontaktu z własnym ciałem i umysłem. Potrzebę ogarnięcia i scalenia siebie, zaznania w życiu spokoju i harmonii. Odnalezienia sensu dla mego indywidualnego życia.
Praktyka jogi sprawia, że moje ciało staje się coraz sprawniejsze i lżejsze - zdrowsze. A przecież zdrowie to brama do szczęścia.
 
 
Opublikuj na:
Polecamy:   1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
„Idealny człowiek oddycha tak, jakby nie oddychał”.

Do życia niezbędne nam są trzy rzeczy: woda, jedzenie i powietrza. Która z nich jest najważniejsza? Możemy wytrzymać bez pokarmu przez kilka tygodni, a bez wody przez kilka dni. Jednak bez powietrza przeżyjemy tylko kilka minut. Jeśli porównamy istotność każdego z tych elementów dla naszego przetrwa...

Yin & Yang Bodymind Convention, 24-25.03 Bielsko - Biała

24-25 marca odbędzie się w Bielsku-Białej niecodzienne wydarzenie, Yin & Yang Bodymind Convention. W jednym miejscu będzie wyjątkowa możliwość spotkania z czołowymi przedstawicielami światowych szkół jogi i pilates, wspólnej praktyki oraz uczestnictwa w programie różnorodnych lekcji....

Hormony pod kontrolą z pomocą jogi !

Dobrze znane sformułowanie "huśtawka hormonów" doskonale oddaje znaczenie problemów związanych z hormonami. Tak jak na huśtawce, poziom niektórych hormonów w naszym organizmie raz rośnie a raz maleje pod wpływem określonych czynników. Joga jest pod tym względem pomocna, ponieważ bierze pod uwagę wsz...

OM, dźwięk początku i energii

Sala ćwiczeń jogi. Praktykujący w skupieniu, z zamkniętymi oczami, siedzą na matach. W ciszy rozchodzi się dźwięk OM. Tak wygląda początek zajęć w większości szkół. OM – najbardziej znana i najświętsza sylaba hinduizmu – jednoczy, oczyszcza, uspokaja, otwiera kanały energetyczne. Jest un...

Przełomowa metoda oddechowa i jej twórca K.P. Butejko

Biografią Prof. Konstantyna Pawłowicza Butejko/ Buteyko rozpoczynamy cykl artykułów na temat przełomowej metody oddechowej -metody Butejki. Był on cenionym, rosyjskim lekarzem. Opisał nową jednostkę chorobową, którą nazwał chorobą głębokiego oddychania. Odkrył , iż główną przyczyną wielu schorzeń j...

Kiedy moje barki będą w pełni elastyczne a klatka piersiowa otwarta?

Otwarta klatka piersiowa to podstawa! Do tego dążymy zawsze na samym początku rozpoczynając wprowadzanie w świat jogi początkującego jogina. Dlaczego? Dlatego, że otwarta klatka piersiowa to prostsza postawa całego ciała, nie opadające do przodu barki, możliwość nabrania solidnego oddechu oraz zdecy...

Dzięki ojcu joga trafiła do szkół. Anna Romanowska wspomina ojca, prof. Wiesława Romanowskiego

Praktyka jogi zaczęła rozwijać się w Polsce w latach siedemdziesiątych. Wśród jej pionierów był fizjolog prof. Wiesław Romanowski. Pod jego redakcją ukazała się w 1973 r. książka pt. "Teoria i metodyka ćwiczeń relaksowo-koncentrujących", która stała się dla wielu polskich nauczycieli jogi swego rod...

Joga wielkich dziewczyn, czyli koniec z wymówkami

Pójdę na jogę gdy schudnę, to wymówka, która "gra" gdzieś z tyłu głowy wielu osobom. Internetowe influencerki, zwłaszcza te amerykańskie, udowadniają, że nie ma na co czekać, bo jogę można z powodzeniem praktykować niezależnie od tego, jaki rozmiar ubrań nosimy. Są wśród nich m.in. Amerykanki Valeri...

Lagom, czyli szczęście po szwedzku

Świat, w którym dziś żyjemy nastawiony jest na "wyżej, dalej, więcej". Wpadając w nieustanny wir podkręcania tempa nie zauważamy, kiedy przestają nas cieszyć drobiazgi codzienności. Często jesteśmy przemęczeni, bez energii i motywacji do działania. Jednym z dobrych sposobów wyjścia z tej sytuacji je...

Joga receptą na zdrowe stopy

Wciąż niewiele osób zdaje sobie sprawę z tego, że stopy mogą być odpowiedzialne za bóle kolan, bioder, pleców, karku i szyi oraz powstawanie skoliozy i innych deformacji kręgosłupa....

  
kalendarium wydarzeń
Poprzednie
Lutego 2018
Następne
PWŚCPSN
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728 
pokaż wszystkie
więcej
pokaż wszystkie
Partnerskie szkoły jogi
  

Partnerzy portalu
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA

  
Joga Portal - Pierwszy, ogólnopolski serwis joga-joga.pl - Kraków - Poznań - Wrocław - Trójmiasto - Lublin
Wakacje z joga, wakacyjne kursy jogi oraz wyjazdy organizowane przez szkoły Jogi z całej Polski. Wyszukiwarka szkół jogi: Kraków, Poznań, Wrocław, Trójmiasto, Lublin a także wiele innych miast z całej Polski. Pozycje jogi, joga na DVD, książki o jodze,joga-sklep, forum a także medytacja, ajurweda, kursy rozwoju oraz masaż tajski. Najnowsze wydarzenia, pytania oraz odpoweidzi, wywiady oraz joga w ciąży i joga dla dzieci - Indie i joga w Indiach a także abc jogi i wakacje z jogą podróżowanie po Azji
likesoft