Płeć Bhagavadgity - komentarz z perspektywy gender - kulturowej tożsamości płci. Anna Duszak. Część
Dołącz do nas na
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA


Płeć Bhagavadgity - komentarz z perspektywy gender - kulturowej tożsamości płci. Anna Duszak. Część IV

  • czwartek, 18 września 2008
  • autor: Anna Duszak
Znaczenie i rola kobiet w społecznościach matryfokalnych. Wpływ ich sposobu postrzegania otaczającej rzeczywistości na życie wczesnych społeczności miast Doliny Indusu. Odkrycia w ruinach m.in. Harappy, Mohendżo Daro i innych miejscach. Co łączy treść zawartą w sutrach spisanych przez Patańdżalego z matriarchalnym porządkiem społecznym? Kolejna próba odpowiedzi na pytania zainspirowane lekturą Bhagavadgity.
Część IV
Znaczenie i rola kobiet w społecznościach matryfokalnych. Wpływ ich sposobu postrzegania otaczającej rzeczywistości na życie wczesnych społeczności miast Doliny Indusu. Odkrycia w ruinach m.in. Harappy,  Mohendżo Daro i innych miejscach. Co łączy treść zawartą w sutrach spisanych przez Patańdżalego z matriarchalnym porządkiem społecznym? Kolejna próba odpowiedzi na pytania zainspirowane czytaniem Bhagavadgity.
Jak wspomniałam na wstępie, po napisaniu pierwszego komentarza zainteresowałam się historią Indii. Historią kultury Doliny Indusu – miast Harappa, Mohendżo Daro i innych, obecnie leżących w granicach Pakistanu, odkrytych w XIX wieku. Odkryte miasta, pokazują zdecydowaną odmienność stylu ich zabudowy  w porównaniu z innymi znajdującymi się na obszarach Azji np. miast sumeryjskich. Wszystkie miasta w Dolinie zbudowane są według podobnego planu. Do ich budowy użyto cegieł. Charakteryzuje je zabudowa pozbawiona murów obronnych. Brak budowli mającej cechy charakterystyczne dla siedziby władcy. W  ruinach miast znaleziono wiele terakotowych figurek bogiń. Ich duża ilość nasunęła Bashamowi – wybitnemu znawcy kultury tego regionu, autorowi książki „Indie od początków dziejów do podboju muzułmańskiego” przypuszczenie, iż posążki te znajdowały się w każdym domostwie, i że prawdopodobnie panował kult Bogini - Matki.  System sprawowania władzy autor określa jako najbliższy porządkowi demokratycznemu.     
figurka1
Terakotowe figury bogiń

figurka
Bogini matka - figurka terakotowa z Harappy, ok. 2000 p.n.e.
Zdecydowanie za istnieniem kultur matrycentrycznych także w tym rejonie, opowiadają się współcześnie analizujący wykopaliska archeolożki, antropolożki oraz  mężczyźni parający się tymi zawodami. (więcej np. Krzak Z. Od matriarchatu do patriarchatu Wyd. TRIO Warszawa 2007)
Trudno mi przychodzi wyobrazić sobie jak w tamtej matrylinearnej rzeczywistości radził sobie mężczyzna. Gdzie czerpał oparcie dla swego, pozbawionego fizycznej kontynuacji, życia? Wg jego ówczesnej wiedzy on nie miał następców. Dzieci były matek i klanu matek. Jego płaszczyzną funkcjonowania, poza mężczyznami zatrudnionymi na stałe w gospodarstwach domowych, było polowanie a w późniejszym okresie pole walki.  Może część z nich żyła bardziej na wzór życia kobiet, przyjmując ich hierarchię wartości. Życie, w którym większą wartość przydawano zachowaniu życia. Opiece nad życiem. Stwarzaniem warunków do jego kontynuacji. A może ich życie, sens bytu odnajdywali mieszkańcy tego regionu w filozofii, którą nazywamy jogą?
Co może nasuwać takie przypuszczenie?
W ruinach miasta Harappa, kultury Dolinu Indusu, która zaginęła około 1.500 lat p.n.e, znaleziono figurkę medytującego mężczyzny. Podobny wizerunek odkryto na pieczęci steatytowej. Kształt męskiej postaci w pozycji medytacyjnej. A zatem można założyć, że w tym miejscu, tak jak przed tysiącleciami w Anatolii, medytowanie w pełni spokoju stało się sposobem na życie także dla niektórych mężczyzn.    
figurka2
 „Proto- Śiwa”, pieczęć z Mohendżo Daro, ok. 2000 p.n.e.
Właśnie ten klimat znajduję czytając sutry Patańdżalego. I to właśnie sutrom spisanym przez Patańdżalego przed około 2.000 - 2.500 tysiąca lat temu przypisuję główną i pierwotną rolę w kształtowaniu mentalności mieszkańców Indii. Od wielu pokoleń sutry funkcjonowały w życiu społeczeństwa zamieszkującego rejon Półwyspu Indyjskiego. Myśli zawarte w sutrach – filozofia jogi - przeniknęły już przed tysiącem lat do innych kultur, znajdując odzwierciedlenie w wielu współcześnie funkcjonujących wyznaniach i znajdują się zarówno w Biblii jak i Koranie.
Ich potęgą jest ponad kulturowe postrzeganie istoty ludzkiej. Widzenie człowieka takim jakim jest. Nie znajdziemy w nich zapisu upośledzającego jednych w stosunku do drugich. Rozróżnienia i wyróżnienia ze względu na stan urodzenia, płeć  czy rasę. Każde użyte słowo to przedmiot kontemplacji i zastanowienia.
Tym samym nie mogę zgodzić się z poglądem wyrażonym przez Umanashankara Joshi w jego komentarzu do Bhagavadgity „Tajemnica Harmonii”, że odnajdywanie formy realizacji filozofii jogi – jogi czynu - w walce - zawartego w Bhagavadgicie, było niedostrzegane przez współczesnych mieszkańców Indii. Myślę, że to raczej treść zapisów zawartych w sutrach, ich powszechna znajomość oraz silne zakorzenienie w świadomości mieszkańców Półwyspu Indyjskiego wszystkich grup, zmniejszała wojowniczość zapisów zawartych w poemacie, utrwalając pacyfizm społeczeństwa indyjskiego. Ci ludzie byli bardziej związani z siłą zawartą w sutrach niż w ich kulturowej - patriarchalnej interpretacji jaką jest Bhagavadgita.
W ramach tak wyrażanej filozofii łatwiej przychodzi mi umiejscowić w  historycznej rzeczywistości matkę Patandżalego – Gonikę - znaną joginkę. Warto też wiedzieć, że Patandżali to owoc, podobnie jak Jezus, niepokalanego poczęcia. W tym przypadku sprawcą poczęcia była woda i modlitwa Goniki o godnego ucznia dla jej wiedzy i mądrości. Fakt ten, to jeszcze jeden z wielu dowodów, że mężczyźnie, w naszej kulturze, zawsze trudno przychodziło pogodzić się z obecnością silnej kobiety. Kobiety która jest normalną - z krwi i kości. Dlatego też w męskim przekazie, jeżeli kobieta rodzi kogoś, kto zapisuje się w historii, musi być pozbawiona krwistości i związku fizycznego z mężczyzną. Nie może zachodzić w ciąże wskutek działań o charakterze seksualnym. Poczęcie genialnego dziecka, Patańdżalego czy Jezusa musiało być niepokalane. Ten przekaz to też zapewne późniejsza interpretacja. Ot, tak by spełnić wymagania patriarchalnego systemu. Prawda może być taka, że Patańdżali i jego matka żyli w czasach gdy samodzielne funkcjonowanie takiej kobiety było możliwe!
I zapewne nie jej jednej. Sztuka uprawiania asan i życia zgodnego z filozofią jogi mogło być gwarancją i metodą utrzymania spokoju społecznego w społeczeństwach zamieszkujących Dolinę Indusu. Metodą, która pozwalała na lepsze zjednoczenie tak kobiet jak i mężczyzn z naturą, wszechświatem i znalezienie tam oparcia. Mitologia Indii pełna jest takich przekazów.
Czy nie był to czas, który został opisany w pierwszym zdaniu wstępu do Bhagavadgity „Działo się to bardzo dawno temu, w Wieku Dwapara kiedy ludzie żyli dłużej i posiadali nieludzkie moce, a bogowie, siddhowie i wieszcze częściej schodzili na ziemię i mieszali się w ludzkie sprawy”? Napisałam na wstępie, że to przemyślenia bajeczne. Możecie temu wierzyć lub nie, ale myśli takie przynosi mi nie jedna przeczytana książka dotycząca życia naszych przodków. I o ironio! Jedna z nich wydana w Polsce w 1948 roku, niedługo po pierwszym wydaniu Bhagavadgity. Jej autor pisze, że w okresie wczesnego matriarchatu  ok. 30 tysięcy lat temu ludzie żyli o wiele dłużej. Tym autorem jest Stanisław Szanter. A książka nosi tytuł „Socjologia kobiety”.

cdn     
Prezentowane ilustracje pochodzą z przywoływanej w artykule bibliografii.
 

tytułowa czesc4 Anna Duszak – prawniczka, genderka, nauczycielka jogi wg metody Iyengar’a stopnia  Introdactory I.. Praktykuje jogę od 2000 roku.
Uczestniczyła w kursie nauczycielskim prowadzonym w latach 2005-2007 przez Jurka Jaguckiego w Szczecinie.
Uczestniczka warsztatów jogi z Radjvi Methą, Lois Steinberg, Ritą Keller oraz polskimi nauczycielami – Jurkiem Jaguckim, Henrykiem Liśkiewiczem, Konradem Kocotem, Małgorzatą Madej oraz Kasią Pilorz. Jej warszawskim nauczycielem jest Grzegorz Nieścier z Joga Studio.
Działa na rzecz organizacji społecznych zajmujących się wsparciem psychicznym.
W PSF Centrum Kobiet w Warszawie prowadzi bibliotekę.
Prowadzi zajęcia jogi w Centrum Leczenia Ruchem SPRING na Tarchominie. Matka dwóch dorosłych synów – Michała i Piotra.
Jej dewiza życiowa - Szczęśliwe życie to proces wymagający pełnego i twórczego zaangażowania.
Praktyka jogi – zgłębianie i doświadczanie, poprzez własne ciało i umysł, wiedzy zawartej w   najstarszym ze znanych systemów filozoficznych – uporządkowała moje życie.
Spotkałam się z jogą, a dokładnie praktyką asan (pozycji), w wieku dojrzałym.
Dziś twierdzę, że był to najlepszy dla tego spotkania wiek. Miałam wówczas wystarczającą wiedzę o sobie samej, wolny czas oraz potrzebę pogłębienia kontaktu z własnym ciałem i umysłem. Potrzebę ogarnięcia i scalenia siebie, zaznania w życiu spokoju i harmonii. Odnalezienia sensu dla mego indywidualnego życia.
Praktyka jogi sprawia, że moje ciało staje się coraz sprawniejsze i lżejsze - zdrowsze. A przecież zdrowie to brama do szczęścia.
 
Opublikuj na:
Polecamy:   1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
Joga on-line jak wybrać ? Ranking

Zadajemy sobie wszyscy pytanie jak funkcjonować w tej nowej rzeczywistości ? Czy po prostu przeczekać, czy jak najszybciej dostosować się do nowej sytuacji? Co będzie dalej z naszą jogową branżą, która funkcjonuje głównie na bazie zajęć grupowych?...

Zostań w domu z Joga-joga.tv

Joga-joga.tv to Twoje osobiste studio jogi. Ponad 250 sesji do ćwiczenia jogi w domu, zajęcia dla początkujących, odchudzających się oraz dbających o plecy i kręgosłup. Jesteśmy z Tobą wszędzie tam gdzie jest internet....

Wywiad z Wiktorem Morgulec - Wybory jogina. Joga Magazyn Marzec

Czy osoby, które praktykują jogę, powinny mieć dystans do świata? Także do tego, co dzieje się w polityce? Czy wolno im mieć poglądy. A jeśli tak, to jakie? I dlaczego? Poniżej zamieszczamy wywiad z Wiktorem Morgulcem zaczerpnięty z magazynu Joga. ...

15 LAT PORTALU JOGA-JOGA.PL I SZKOŁY JOGA ŻOLIBORZ. SPOTKANIE WIRTUALNE!

Drodzy Czytelnicy! Zarezerwujcie sobie czas na spotkanie z nami w weekend 4-5 kwietnia 2020 w naszej nowej lokalizacji w Warszawie. Gwarantujemy moc atrakcji WIRTUALNIE! Podczas najbliższego weekendu będziecie mogli zobaczyć relację z naszej nowej pięknej szkoły w Warszawie na Żoliborzu i przez dwa...

Na wirusa nie ma leku! Rozwiązaniem jest wyłącznie nasz układ odpornościowy – jak go wzmocnić?

Wszystkie media na świecie mówią obecnie niemal wyłącznie o koronawirusie. Obserwujemy rosnące zjawisko paniki, gdyż telewizja i media społecznościowe nie szczędzą nam danych o wzrastających słupkach ofiar śmiertelnych zakażenia. Zamiast wpadać w rytm lęku i czekać "na swoją kolej" – przystąpm...

Zwiększ odporność dzięki Metodzie Wima Hofa

Wim Hof to człowiek lodu, który łamie wszelkie prawa natury. Wydaje się, że jest nadczłowiekiem, potrafi spędzić 2 godziny zanurzony w lodzie czy przebiec maraton na pustyni bez żadnego łyka wody. Naukowcy sądzili, że są to wyłącznie jego nadzwyczajne umiejętności, ale Wim udowodnił, że każdy może s...

Jak medytować i czym jest medytacja?

W ostatnim czasie naukowcy coraz chętniej badają wpływ medytacji na człowieka, dzięki czemu nie jest ona niezrozumiałą i ezoteryczną praktyką. Coraz więcej zwykłych ludzi zaczyna medytować, są to zarówno biznesmeni jak i młode mamy. Medytacja trafia zarówno do dużych firm (szczególnie z branży IT np...

Naturalne sposoby na odporność. Kuchenna apteka

W tym trudnym dla nasz wszystkich czasie warto sobie pomóc i wzmocnić organizm, również tymi najprostszymi sposobami. Najlepsze są stare, sprawdzone metody. Taka immunoterapia na domową skalę. Nie lekceważmy zalet tzw. leków naturalnych, czyli pochodzących bezpośrednio z roślin. Przez wieki był...

Zdrowie zaczyna się w brzuchu

Tradycyjna medycyna miewa problemy z dolegliwościami, z którymi coraz częściej zmagają się ludzie, czyli m.in. z zaburzeniami metabolicznymi i psychicznymi, chorobami autoimmunologicznymi. Okazuje się, że przez długi czas ignorowaliśmy zależność między układem pokarmowym i nerwowym. W dużym skrócie ...

Wege energia. Moc i siła z roślin. Nowa książka Katarzyny Gubały

Kolejna książka z serii po "Wege w kwadrans" i "Warzywa górą" autorstwa Katarzyny Gubały- znanej popularyzatorki diety wegetariańskiej w Polsce. Tym razem główne przesłanie książki to szereg dowodów na to, że właściwie skomponowana dieta wegetariańska daje wystarczającą siłę i moc nawet osobom bardz...

  
kalendarium wydarzeń
Poprzednie
Kwietnia 2020
Następne
PWŚCPSN
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
27282930 
pokaż wszystkie
więcej
pokaż wszystkie
Partnerskie szkoły jogi
  

Partnerzy portalu
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA

  
Joga Portal - Pierwszy, ogólnopolski serwis joga-joga.pl - Kraków - Poznań - Wrocław - Trójmiasto - Lublin
Wakacje z joga, wakacyjne kursy jogi oraz wyjazdy organizowane przez szkoły Jogi z całej Polski. Wyszukiwarka szkół jogi: Kraków, Poznań, Wrocław, Trójmiasto, Lublin a także wiele innych miast z całej Polski. Pozycje jogi, joga na DVD, książki o jodze,joga-sklep, forum a także medytacja, ajurweda, kursy rozwoju oraz masaż tajski. Najnowsze wydarzenia, pytania oraz odpoweidzi, wywiady oraz joga w ciąży i joga dla dzieci - Indie i joga w Indiach a także abc jogi i wakacje z jogą podróżowanie po Azji
LikeSoft