Etyka jogi okiem filozofa. Ahimsa i satja. Mirosław Piróg
Dołącz do nas na
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA


Etyka jogi okiem filozofa. Ahimsa i satja. Mirosław Piróg

  • wtorek, 7 marca 2017
  • autor: Mirosław Piróg
Zwykle ścieżkę jogi Patańdźalego przedstawia się rozpoczynając od opisu jam i nijam. Jednak można to uczynić inaczej, tak jak zrobił na przykład to B.K.S. Iyengar w swej książce „Joga światłem życia”. Nosi ona nader adekwatny podtytuł „Wewnętrzna podróż ku przemianie” i omawia jamy i nijamy dopiero na samym końcu. 
Według Iyengara: „Moralność i etyka pochodzą z naszego wnętrza i są odzwierciedleniem świadomości. Jednakże ulegają one zniekształceniu przez kontakt ze społeczeństwem”. Status jam i nijam jest bowiem dwoisty. Z jednej strony prezentują one warunki wstępne dla adepta jogi, warunki dzięki którym może on skutecznie wstąpić na drogę jogi. Jawią się wtedy adeptowi jogi jako trudne do spełnienia wymagania. Z drugiej strony są one opisem postępowania osoby, która na ścieżce jogi dotarła do jej ostatnich płatków. Są wtedy, jak pisze Iyengar „sygnałami płynącymi z serca”.
Najważniejszą z jam, wymienianą tradycyjnie jako pierwsza, jest ahimsa. Skupmy na niej swoją uwagę. Oznacza ona niekrzywdzenie innych istot, jak również niekrzywdzenie siebie. Możemy zatem podejrzewać, że celem jogi jest osiągnięcie stanu, w którym możliwość skrzywdzenia innej istoty jest zredukowana prawie do absolutnego minimum. To rzeczywiście cel trudno osiągalny, gdyż dobrze wiemy, że życie człowieka, jak również innych istot czujących, jest oparte w dużej mierze na krzywdzeniu innych istot. Rozpatrzymy znaczenie ahimsy na trzech podstawowych poziomach – biologicznym, społecznym i psychologicznym.
Życie w swym biologicznym wymiarze polega ostatecznie na wzajemnym zjadaniu się, polowaniu, wykorzystywaniu. Celem jogi jest osiągnięcie ostatecznej wolności – zatem także wolności od uwarunkowań naszego ludzkiego życia biologicznego, jako jednego z gatunków zwierząt żyjących na Ziemi. Początki jogi sięgają tysięcy lat przed naszą erą i być może są związane z czasem, gdy nasz gatunek ostatecznie uświadomił sobie, że jest tylko częścią łańcucha wzajemnego pożerania się i chciał się z niego uwolnić. Dziś wyrazem owej świadomości jest wegetarianizm i weganizm.
Także w naszym codziennym życiu społecznym zauważamy, że najtrudniejszym zdaniem jest niekrzywdzenie innych ludzi. Jest to dla nas praktycznie niemożliwe, w każdej chwili kogoś ranimy, ktoś nas nie lubi, sprawiamy komuś ból, a ktoś inny nas nienawidzi. To jest rzeczywistość naszego życia. Joga mówi, że jest możliwy inny sposób istnienia pośród ludzi.
Tak pojętą ahimsę wykorzystywał w swej praktyce Gandhi. Kiedyś podobno stanął przed szeregiem uzbrojonych po zęby żołnierzy, półnagi, w tradycyjnym stroju, który Europejczykowi przypomina pieluchę i rzekł: „Zapewne bardzo się boicie”.
Im bardziej bowiem się zbroimy, walczymy, zabezpieczamy, budujemy mury i graniczne płoty, tym bardziej wzmacniamy swoją chęć krzywdzenia innych. Na to wskazał Gandhi – istotą ahimsy jest pełne otwarcie się na innych, postawienie się w ich miejscu, wymiana siebie na innych.
Na poziomie psychologicznym ahimsa polega na wykorzenianiu negatywnych tendencji naszego umysłu. Tu bardzo ważna jest, jak podkreśla Iyengar, druga jama – satja, prawda. Prawda oznacza zgodność umysłu z rzeczywistością – tak określa to joga, jak i filozofia Zachodu.
To ważne słowa, bo nie chodzi tu o to, że możemy czegoś nie wiedzieć, ale o sytuację gdy wiemy i mimo to mówimy coś innego. Kłamiąc staramy się ochronić swoje egoistyczne interesy, co automatycznie oznacza krzywdę okłamywanych. Mówiąc prawdę nie ranimy innych. Nie ranimy też siebie samego, gdyż wszelkie kłamstwo jest też samooszukiwaniem się, powoduje rozszczepienie naszej świadomości na to, kim jesteśmy i na to, co prezentujemy innym. Budujemy w ten sposób mur we własnym wnętrzu, mur, który jest wyrazem naszego strachu przed nieznanym. Nie oszukując siebie i nie okłamując innych ludzi urzeczywistniamy więc zarówno ahimsę, jak i satję.
Jednak wypływająca z nas ahimsa i satja, jako „sygnały naszego serca”, napotykają opór społeczeństwa i są zniekształcane.
Dlaczego tak się dzieje?
Na pewno każdy z nas wiele razy doświadczył tego, że wtedy gdy powiedział prawdę, została ona wykorzystana przeciw niemu.
Nic więc dziwnego, że uczymy się kłamać i oszukiwać już od wczesnego dzieciństwa – po to tylko, by ochronić siebie. Jednak praktykując jogę możemy starać się ponownie mówić prawdę i nie ranić ludzi w naszym bliższym i dalszym otoczeniu. Odkryjemy też wtedy, że prawda jest bardziej skutecznym środkiem ochrony przed lękiem, a kolejne płatki jogi pomagają nam utwierdzić się w niekrzywdzeniu.
miroslaw pirogMirosław Piróg – (ur. 1964) dr hab., adiunkt w Instytucie Filozofii Uniwersytetu Śląskiego. Studiował fizykę teoretyczną i filozofię. Autor książki "Psyche i symbol" (Kraków 1999), "Williama Jamesa filozofia doświadczenia religijnego" (Katowice 2011).
Jego zainteresowania naukowe to psychologia głębi C. G. Junga, antropologia i filozofia religii.
Prowadzi wykłady z filozofii i etyki jogi na GWSP w Chorzowie.
Opublikuj na:
Polecamy:   1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
Medytacja. Od relaksu do oświecenia

Medytacja mówiąc najprościej to stan wyciszenia umysłu. Można medytować na zajęciach jogi, a nawet spacerując w parku. Wystarczy wyciszyć myśli – podstawowy przejaw aktywności umysłu. ...

Co mi daje dieta wegetariańska?

Dieta wegetariańska ma swoich zagorzałych zwolenników i oponentów. Część z nas wciąż pozostaje przy diecie mięsnej głównie z przyzwyczajenia, tradycji oraz braku wiedzy. Twierdzenia typu "Ludzie od zawsze jedli mięso" do mnie nie przemawiają. ...

Nasz Patronat! Targi NATURA FOOD i beECO. Serce ekologii zabije w Łodzi.

Czas rozpocząć odliczanie do najważniejszego wydarzenia branży ekoproduktów w Europie Środkowo-Wschodniej: targów NATURA FOOD i beECO. Świadome odżywianie, polityka zero waste, foodsharing, idea do it yourself, ciężko o bardziej aktualne tematy. Wszystkie z nich będzie można znaleźć w programie Mię...

Piękno w jodze zaklęte

W świecie człowieka Zachodu wygląd jest niezwykle ważny. Nie chodzi o próżność. To komunikat, który niesie wiele informacji – o zdrowiu, samopoczuciu, pozycji społecznej, itp. Pędzący z jednej imprezy na drugą celebryci uciekają się do pomocy inwazyjnej medycyny estetycznej. Jogini i miłośnicy...

Jogini nie tyją. Asany i pranajama na zdrowie

Coraz więcej ludzi walczy z otyłością. Media są pełne cudownych recept na pozbycie się niechcianego tłuszczu. Trwa walka o zdrowie. Względy estetyczne oczywiście się liczą, ale najważniejsze jest to, by uniknąć chorób, które otyłość ze sobą niesie, np. cukrzycy i nadciśnienia. Badania, prowadzone w...

Książka Antybiotyki z apteki Pana Boga Zbigniew T. Nowak

Wielki lekarz minionych epok Paracelsus, zwany twórcą medycyny nowożytnej, głosił kiedyś teorię, że skoro choroba wywodzi się z przyrody, to i w przyrodzie należy poszukiwać na nią remedium. ...

JESIENNE EKOCUDA – w trosce o zdrowie i naturalne piękno. Nasz Patronat!

Żyć w zgodzie z naturą – taką filozofię wyznaje coraz więcej z nas. Znajduje ona odzwierciedlenie w naszych codziennych wyborach. Dotyczą one nie tylko tego, co jemy, ale też czym pielęgnujemy i upiększamy nasze ciało. Kosmetyki naturalne są motywem przewodnim zbliżających się wielkimi krokam...

Joga Festiwal 2019 - Bo coś ta Wierchomla we mnie zostawiła....

108 Powitań Słońca podczas VII Górskiego Maratonu Jogi pamięci Makarego Sieradzkiego - to jedynie podsumowanie tygodnia, który stał się naszym udziałem w połowie lata na Joga Festiwalu w Wierchomli. Pogoda była łaskawa nie tylko do praktyki pod słońcem Beskidu, ale i do górskich wędrówek, więc czas ...

Rozgrzewka i zasady bezpieczeństwa podczas praktyki jogi

To, co najbardziej odróżnia jogę od innych form rekreacji ruchowych, jest to, że jest ona ściśle usystematyzowana, podzielona na stopnie zaawansowania, a pozycje przybierane podczas praktyki są szczegółowo opisane, wyznaczając wysokie standardy bezpieczeństwa oraz osiągania konkretnych efektów po sy...

Mindfulness w brytyjskich szkołach. Sposób na emocje ucznia

370 szkół w Wielkiej Brytanii bierze udział w testowym programie wdrażania technik mindfulness do codziennych zajęć. To element szeroko zakrojonego projektu wspomagającego zapobieganie i leczenie psychicznych dolegliwości, na które coraz częściej cierpią młodzi ludzie. ...

  
kalendarium wydarzeń
Poprzednie
Października 2019
Następne
PWŚCPSN
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031 
pokaż wszystkie
więcej
pokaż wszystkie
Partnerskie szkoły jogi
  

Partnerzy portalu
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA

  
Joga Portal - Pierwszy, ogólnopolski serwis joga-joga.pl - Kraków - Poznań - Wrocław - Trójmiasto - Lublin
Wakacje z joga, wakacyjne kursy jogi oraz wyjazdy organizowane przez szkoły Jogi z całej Polski. Wyszukiwarka szkół jogi: Kraków, Poznań, Wrocław, Trójmiasto, Lublin a także wiele innych miast z całej Polski. Pozycje jogi, joga na DVD, książki o jodze,joga-sklep, forum a także medytacja, ajurweda, kursy rozwoju oraz masaż tajski. Najnowsze wydarzenia, pytania oraz odpoweidzi, wywiady oraz joga w ciąży i joga dla dzieci - Indie i joga w Indiach a także abc jogi i wakacje z jogą podróżowanie po Azji
LikeSoft