Dołącz do nas na
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA


Joga chrześcijańska. Przemysław Piekarski

  • środa, 12 marca 2008
  • autor: Przemysław Piekarski
Większość autorytetów hinduistycznych uważa, że hindusem trzeba się urodzić - nie ma miejsca na konwersję, świadome przyjęcie hinduizmu. Termin joga wywodzi się z sanskrytu - klasycznego języka cywilizacji indyjskiej. Znajduje paralele w wielu językach indoeuropejskich (por. polskie jarzmo czy angielskie yoke). Sanskrycki pierwiastek Öyug oznacza zarówno ujarzmiać, jak łączyć (dobre słowniki sanskryckie podają kilkanaście znaczeń). W tradycji indyjskiej ascetyki łączy się ujarzmianie (ciała) i połączenie (z bóstwem, Absolutem). Jest więc joga bardzo ważnym elementem religii indyjskich, niezależnie od ich stosunku do objawienia wedyjskiego.
Występuje obok takich pojęć, jak karman - suma uczynków decydujących o losie duszy jednostkowej w kole wcieleń (samsara), maja - kosmiczna iluzja, nirwana, moksza* czy mukti - wyzwolenie, wyrwanie się z kręgu samsary.
W tym kontekście joga jest zespołem dróg i technik prowadzących do wyzwolenia. Ich liczba jest bardzo różna, od trzech dróg (marga), gdzie joga umieszczana jest obok dżńiana - poznania (teologii?), karma - pobożnych uczynków i bhakti - miłosnego oddania bóstwu. Jedną z najbardziej popularnych odmian jogi jest hatha joga łącząca postawy ciała - asana, z kontrolą oddechu - pranajana.
Duże zainteresowanie i wiele kontrowersji budzi kundalini joga często nazywana jogą seksualną, w której poprzez medytację osiąga się kontrole nad węzłami energetycznymi w ciele (czakramy) oraz sublimację energii (także seksualnej).
Wśród wielu innych odmian, istnieje joga królewska - radża joga i mantra joga - opierająca się na recytacji formuł religijnych i magicznych. Nazwę joga przyjmują w Indiach różne rodzaje terapii w medycynie naturalnej (ajurweda), istnieje np. hasja joga - terapia śmiechem.
Jogini podchodzący do jogi bardzo poważnie, rozwijają w sobie dziesięć ważnych cnót - poszanowania wszelkiego życia (wegetarianizm, czasem weganizm), cudzej własności, prawdy, żyją w ubóstwie i prostocie, moralnej i seksualnej czystości, pracują nad siłą swego charakteru i ducha, odsuwają wszelkie ambicje, ślubują oddanie wybranemu bóstwu.
Wiele na temat jogi napisano - z polskich autorów trzeba tu wymienić przede wszystkim Leona Cyborana („Filozofia jogi”) oraz A. Szyszko Bohusza („Joga dla wszystkich. Teoria i metodyka ćwiczeń relaksowo koncentrujących”). Warto sięgnąć do klasycznej pozycji M. Eliadego „Joga - wyzwolenie i nieśmiertelność”.
Zanim odpowiemy na pytanie postawione w tytule, trzeba przypomnieć kilka pryncypiów filozoficznych hinduizmu. Mówimy tu o głównym nurcie, podstawowym dla religii opierającej się na wedancie - dosłownie Zwieńczeniu Wed.
Atman - dusza jednostkowa jest jednym z brahamanem - Absolutem. Ich rozdzielenie poprzez narastającą sumę uczynków (karman) i w konsekwencji koło wcieleń (samsara) może być zakończone przez wyzwolenie - mokszę. Dokonuje się ono w zasadzie poprzez wysiłek jednostki - atmana. Istnieje w hinduizmie pojęcie boga osobowego - iśwara, jednak nie ma wybawienia (soteriologia) w sensie chrześcijańskim (także żydowskim i muzułmańskim). Celem życia, a raczej wielu wcieleń, jest zerwanie więzów oddzielających atmana od brahmana, ich pełne zjednoczenie, zlanie się kropli z oceanem. Jednym ze środków prowadzących do tego celu, jest właśnie joga.
Czy może być chrześcijańska joga? Na to pytanie odpowiadało wielu autorów chrześcijańskich. Warto tu przypomnieć takie nazwiska, jak Thomas Merton („Dziennik azjatycki”, „Wspinaczka ku prawdzie”), Bede Griffiths („Złota nić”, „Powrót do środka”, „Małżeństwo Wschodu z Zachodem”), Jaques Depouis („Joga Jezusa”).
Czytelnikowi o filozoficznym przygotowaniu warto polecić książkę Krzysztofa Pawłowskiego „Wąska ścieżka prawdy” - porównującą doktrynę św. Jana od Krzyża z jogą Patańdżalego.
Duchowe autorytety, obawiając się synkretyzmu i sekt, nie rozróżniają odmian jogi, traktując często zajmowanie się hatha jogą jako wyróżnik sekty, ćwiczenia oddechu i relaksacyjne jako krok na drodze do herezji.
Rzeczywiście, są przypadki odejścia od chrześcijaństwa poprzez jogę, zainteresowanie religią i filozofią Indii. Nie znaczy to, że człowiek o wierze mocnej, odważny w poszukiwaniach Prawdy, powinien się jogi bać. W tradycji chrześcijańskiej istnieje wiele elementów podobnych do jogi. Tradycje medytacji i kontemplacji, pracy nad wyciszeniem umysłu i kontrolą oddechu (porównaj modlitwę Jezusa mnichów z góry Athos). Jeśli nie myli się mokszy* ze zbawieniem, modlitwy z magią, religii z modą czy literacką fikcją, można się z jogi wiele nauczyć.
Ta wiedza nie zaszkodziła benedyktynom (Griffiths, Monchanin) czy trapiście Mertonowi.
Niedawno zadano mi pytanie, czy Europejczyk może być na Wschodzie pielgrzymem czy turystą? Odpowiedź była bardzo trudna. By być pielgrzymem, trzeba pełnego uczestnictwa w rycie religijnym. W przypadku hinduizmu jest to w zasadzie niemożliwe. Większość autorytetów hinduistycznych uważa, że hindusem trzeba się urodzić - nie ma miejsca na konwersję, świadome przyjęcie hinduizmu.
Tak więc joga, jako część hinduizmu, nie może być przyjęta w całości, z całym bagażem filozoficzno-metafizycznym.
Czy można zatem być duchowym turystą? Tak i to w różnym stopniu. Wracając z dalekiej wyprawy przywozimy coś nowego, co czasem zostaje w nas na dłużej. Widzimy siebie inaczej w lustrze odmiennej cywilizacji. Możemy przez to być lepsi, możemy się czegoś nauczyć. Ale tak naprawdę, mimo że do Boga prowadzi wiele dróg, nie można iść kilkoma naraz.
* moksza - w religiach indyjskich oznacza koniec reinkarnacji czyli ostateczne wyzwolenie duszy

Przemysław Piekarski
dr Przemysław Piekarski - ur. 1952 r., starszy wykładowca UJ (indianistyka, judaistyka, socjologia), tłumacz (angielski, hindi, jidysz, francuski)
Artykuł ukazał się między innymi:
Miesięcznik List 4/2002
www.opoka.org
Od redakcji: Do tematu Joga chrześcijańska wrócimy.
  
Opublikuj na:
Polecamy:   1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
Joga kundalini – przebudzenie i opanowanie energii

Mnogość zajęć, które określane są jako różne rodzaje jogi, może już przyprawić o zawrót głowy. Wśród nich pojawia się kundalini. Samo słowo brzmi magicznie, a jogę kundalini otacza aura tajemnicy. Jest to jednak, wg jej zwolenników i adeptów, esencja jogi, emanacja życiowej energii, która przepływa ...

Jak wybrać matę do jogi?

Obecnie na rynku dostępnych jest wiele rodzajów i odmian mat do jogi. Różnią się fakturą, grubością, długością, kolorem, trwałością i tym, co najważniejsze, czyli parametrami antypo­ślizgowymi oraz ceną. Dlatego zawsze pojawia się pytanie - którą matę mam wybrać i czym się kierować przy wyborze?...

Przepisy ze zdrowej misy: Jarmużki z kuskusem

Jarmuż jest wyjątkową odmianą kapusty, uprawianą od starożytności do celów ozdobnych oraz jadalnych. Popularnością cieszy się przede wszystkim ze względu na bogatą zawartość przeciwutleniaczy, witaminy C i K, wapnia, żelaza oraz sulforafan – związków mających właściwości antynowotworowe. ...

Jak odzyskać czas?

Czas. Gdyby był na sprzedaż, pewnie byłby najlepiej sprzedawanym towarem na świecie, a w bankach ustawiałyby się kolejki po kredyt na zakup czasu. Niestety, a może "stety" nie można go kupić za żadne pieniądze. Ale dzięki filozofii slow life i minimalizmowi można nauczyć się, jak go odzyskać. ...

Joga i podnoszenie odporności na infekcje. To działa !

No i nadeszła. Jesień. A wraz z nią niestety sezon przeziębień i innych infekcji. Ale na szczęście nie jesteśmy bezradni wobec atakujących nas zewsząd zarazków. Możemy szybko podnieść swoją odporność dzięki praktyce jogi, co udowodniły już liczne badania naukowe....

6 pozycji jogi, które możesz wykonać jeszcze zanim wstaniesz z łóżka.

Znasz to uczucie, kiedy budzik dzwoni wcześnie rano, żwawo odkrywasz kołdrę i wstajesz z łóżka z uśmiechem na twarzy? Ja też nie ;) Ale to nic, poranki bywają trudne - to fakt, tylko nie wtedy, kiedy masz 6 przyjemnych powodów, żeby zamiast kolejny raz przedłużać drzemkę zacząć się powoli przebudzać...

Pietyzm w praktyce jogi

Dużo pisze się o jodze. Pisze się o jej dobroczynnym wpływie na organizm (ciało, sylwetkę, narządy wewnętrzne, kręgosłup) i psychikę. Warto jednak podkreślić jeszcze jeden rzadziej omawiany element, a mianowicie wpływ jogi na postawę życiową - na podejście do samego siebie, do innych ludzi oraz nast...

Nie taki kij straszny jak go malują … Jak oswoić chaturangę?

Nic nie wprowadza w lepszy nastrój jak kilka Powitań Słońca o poranku. Kiedy płynnie przechodzisz z jednej pozycji do drugiej, a ciało w pełni współgra z oddechem, czujesz jak powoli rozbudza się każdy mięsień a umysł staje się coraz bardziej trzeźwy. I wszystko byłoby pięknie, gdyby nie chaturanga ...

Premier, który propaguje jogę i narodowe wartości

Miłośnicy jogi na całym świecie, nawet jeśli w ogóle nie interesują się polityką, na pewno słyszeli nazwisko premiera Indii. Narendra Modi jest wielkim orędownikiem jogi, dzięki jego staraniom ustanowiono Międzynarodowy Dzień Jogi, a UNESCO wpisało ją na listę dziedzictwa niematerialnego świata....

Od przybytku boli głowa

Minimalizm został w ostatnich latach mocno spopularyzowany w Stanach Zjednoczonych i Europie, przesyconych wszechogarniającym konsumpcjonizmem. Jednak ojczyzną minimalizmu jest Japonia. Wynika on z japońskiej tradycji i stylu życia. Co zatem radzą japońscy mistrzowie minimalizmu?...

  
kalendarium wydarzeń
Poprzednie
Października 2017
Następne
PWŚCPSN
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031 
pokaż wszystkie
więcej
pokaż wszystkie
Partnerskie szkoły jogi
  

Partnerzy portalu
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA

  
Joga Portal - Pierwszy, ogólnopolski serwis joga-joga.pl - Kraków - Poznań - Wrocław - Trójmiasto - Lublin
Wakacje z joga, wakacyjne kursy jogi oraz wyjazdy organizowane przez szkoły Jogi z całej Polski. Wyszukiwarka szkół jogi: Kraków, Poznań, Wrocław, Trójmiasto, Lublin a także wiele innych miast z całej Polski. Pozycje jogi, joga na DVD, książki o jodze,joga-sklep, forum a także medytacja, ajurweda, kursy rozwoju oraz masaż tajski. Najnowsze wydarzenia, pytania oraz odpoweidzi, wywiady oraz joga w ciąży i joga dla dzieci - Indie i joga w Indiach a także abc jogi i wakacje z jogą podróżowanie po Azji
likesoft