Joga chrze¶cijańska. Przemysław Piekarski
Doł±cz do nas na
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA


Joga chrze¶cijańska. Przemysław Piekarski

  • ¶roda, 12 marca 2008
  • autor: Przemysław Piekarski
Większo¶ć autorytetów hinduistycznych uważa, że hindusem trzeba się urodzić - nie ma miejsca na konwersję, ¶wiadome przyjęcie hinduizmu. Termin joga wywodzi się z sanskrytu - klasycznego języka cywilizacji indyjskiej. Znajduje paralele w wielu językach indoeuropejskich (por. polskie jarzmo czy angielskie yoke). Sanskrycki pierwiastek Öyug oznacza zarówno ujarzmiać, jak ł±czyć (dobre słowniki sanskryckie podaj± kilkana¶cie znaczeń). W tradycji indyjskiej ascetyki ł±czy się ujarzmianie (ciała) i poł±czenie (z bóstwem, Absolutem). Jest więc joga bardzo ważnym elementem religii indyjskich, niezależnie od ich stosunku do objawienia wedyjskiego.
Występuje obok takich pojęć, jak karman - suma uczynków decyduj±cych o losie duszy jednostkowej w kole wcieleń (samsara), maja - kosmiczna iluzja, nirwana, moksza* czy mukti - wyzwolenie, wyrwanie się z kręgu samsary.
W tym kontek¶cie joga jest zespołem dróg i technik prowadz±cych do wyzwolenia. Ich liczba jest bardzo różna, od trzech dróg (marga), gdzie joga umieszczana jest obok dżńiana - poznania (teologii?), karma - pobożnych uczynków i bhakti - miłosnego oddania bóstwu. Jedn± z najbardziej popularnych odmian jogi jest hatha joga ł±cz±ca postawy ciała - asana, z kontrol± oddechu - pranajana.
Duże zainteresowanie i wiele kontrowersji budzi kundalini joga często nazywana jog± seksualn±, w której poprzez medytację osi±ga się kontrole nad węzłami energetycznymi w ciele (czakramy) oraz sublimację energii (także seksualnej).
W¶ród wielu innych odmian, istnieje joga królewska - radża joga i mantra joga - opieraj±ca się na recytacji formuł religijnych i magicznych. Nazwę joga przyjmuj± w Indiach różne rodzaje terapii w medycynie naturalnej (ajurweda), istnieje np. hasja joga - terapia ¶miechem.
Jogini podchodz±cy do jogi bardzo poważnie, rozwijaj± w sobie dziesięć ważnych cnót - poszanowania wszelkiego życia (wegetarianizm, czasem weganizm), cudzej własno¶ci, prawdy, żyj± w ubóstwie i prostocie, moralnej i seksualnej czysto¶ci, pracuj± nad sił± swego charakteru i ducha, odsuwaj± wszelkie ambicje, ¶lubuj± oddanie wybranemu bóstwu.
Wiele na temat jogi napisano - z polskich autorów trzeba tu wymienić przede wszystkim Leona Cyborana („Filozofia jogi”) oraz A. Szyszko Bohusza („Joga dla wszystkich. Teoria i metodyka ćwiczeń relaksowo koncentruj±cych”). Warto sięgn±ć do klasycznej pozycji M. Eliadego „Joga - wyzwolenie i nie¶miertelno¶ć”.
Zanim odpowiemy na pytanie postawione w tytule, trzeba przypomnieć kilka pryncypiów filozoficznych hinduizmu. Mówimy tu o głównym nurcie, podstawowym dla religii opieraj±cej się na wedancie - dosłownie Zwieńczeniu Wed.
Atman - dusza jednostkowa jest jednym z brahamanem - Absolutem. Ich rozdzielenie poprzez narastaj±c± sumę uczynków (karman) i w konsekwencji koło wcieleń (samsara) może być zakończone przez wyzwolenie - mokszę. Dokonuje się ono w zasadzie poprzez wysiłek jednostki - atmana. Istnieje w hinduizmie pojęcie boga osobowego - i¶wara, jednak nie ma wybawienia (soteriologia) w sensie chrze¶cijańskim (także żydowskim i muzułmańskim). Celem życia, a raczej wielu wcieleń, jest zerwanie więzów oddzielaj±cych atmana od brahmana, ich pełne zjednoczenie, zlanie się kropli z oceanem. Jednym ze ¶rodków prowadz±cych do tego celu, jest wła¶nie joga.
Czy może być chrze¶cijańska joga? Na to pytanie odpowiadało wielu autorów chrze¶cijańskich. Warto tu przypomnieć takie nazwiska, jak Thomas Merton („Dziennik azjatycki”, „Wspinaczka ku prawdzie”), Bede Griffiths („Złota nić”, „Powrót do ¶rodka”, „Małżeństwo Wschodu z Zachodem”), Jaques Depouis („Joga Jezusa”).
Czytelnikowi o filozoficznym przygotowaniu warto polecić ksi±żkę Krzysztofa Pawłowskiego „W±ska ¶cieżka prawdy” - porównuj±c± doktrynę ¶w. Jana od Krzyża z jog± Patańdżalego.
Duchowe autorytety, obawiaj±c się synkretyzmu i sekt, nie rozróżniaj± odmian jogi, traktuj±c często zajmowanie się hatha jog± jako wyróżnik sekty, ćwiczenia oddechu i relaksacyjne jako krok na drodze do herezji.
Rzeczywi¶cie, s± przypadki odej¶cia od chrze¶cijaństwa poprzez jogę, zainteresowanie religi± i filozofi± Indii. Nie znaczy to, że człowiek o wierze mocnej, odważny w poszukiwaniach Prawdy, powinien się jogi bać. W tradycji chrze¶cijańskiej istnieje wiele elementów podobnych do jogi. Tradycje medytacji i kontemplacji, pracy nad wyciszeniem umysłu i kontrol± oddechu (porównaj modlitwę Jezusa mnichów z góry Athos). Je¶li nie myli się mokszy* ze zbawieniem, modlitwy z magi±, religii z mod± czy literack± fikcj±, można się z jogi wiele nauczyć.
Ta wiedza nie zaszkodziła benedyktynom (Griffiths, Monchanin) czy trapi¶cie Mertonowi.
Niedawno zadano mi pytanie, czy Europejczyk może być na Wschodzie pielgrzymem czy turyst±? OdpowiedĽ była bardzo trudna. By być pielgrzymem, trzeba pełnego uczestnictwa w rycie religijnym. W przypadku hinduizmu jest to w zasadzie niemożliwe. Większo¶ć autorytetów hinduistycznych uważa, że hindusem trzeba się urodzić - nie ma miejsca na konwersję, ¶wiadome przyjęcie hinduizmu.
Tak więc joga, jako czę¶ć hinduizmu, nie może być przyjęta w cało¶ci, z całym bagażem filozoficzno-metafizycznym.
Czy można zatem być duchowym turyst±? Tak i to w różnym stopniu. Wracaj±c z dalekiej wyprawy przywozimy co¶ nowego, co czasem zostaje w nas na dłużej. Widzimy siebie inaczej w lustrze odmiennej cywilizacji. Możemy przez to być lepsi, możemy się czego¶ nauczyć. Ale tak naprawdę, mimo że do Boga prowadzi wiele dróg, nie można i¶ć kilkoma naraz.
* moksza - w religiach indyjskich oznacza koniec reinkarnacji czyli ostateczne wyzwolenie duszy

Przemysław Piekarski
dr Przemysław Piekarski - ur. 1952 r., starszy wykładowca UJ (indianistyka, judaistyka, socjologia), tłumacz (angielski, hindi, jidysz, francuski)
Artykuł ukazał się między innymi:
Miesięcznik List 4/2002
www.opoka.org
Od redakcji: Do tematu Joga chrze¶cijańska wrócimy.
  
Opublikuj na:
Polecamy:   1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
KURS NAUCZYCIELSKI JOGI INTEGRALNEJ

Rozpoczynamy zapisy na II Edycję ! Kurs nauczycielski przeznaczony jest dla osób, które pragn± zdobyć praktyczne umiejętno¶ci i rzeteln± wiedzę na temat różnych ¶cieżek i systemów jogi pod okiem najlepszych w Polsce specjalistów. Zdobyte kwalifikacje i umiejętno¶ci oraz końcowy certyfikat uprawnia...

„Pyt” – duński sposób na stres

Co to jest szczę¶cie? To pytanie godne filozofów. Jogin odpowie, że trzeba przestrzegać jamów i nijamów; buddysta opowie o zaletach medytacji transcendentalnej. Czytelnicy poradników z kolei powołaj± się na duński sposób tworzenia przyjemnej atmosfery, czyli "hygge". Okazuje się jednak, że Duńczycy ...

Tajemnice „mię¶nia duszy”

Psoas, czyli "mięsień duszy". Jego nazwa brzmi jak zaklęcie. Okazuje się, że ma niezwykł±, choć nie tajemn±, bo zbadan± przez naukowców moc. Gdy się j± odkryje i zadba o psoas, łatwiej będzie zapanować nad zdrowiem ciała i emocji. O tym, jak ważny jest psoas, wiedz± jogini, psychoterapeuci i ci, któ...

Porz±dek w domu i w życiu

Posiadanie w domu tylko i wył±cznie rzeczy, które sprawiaj± nam rado¶ć. Fajnie brzmi, prawda? To jak to zrobić? Zen naucza, że minimalizm wnętrza i czysto¶ć miejsca, w którym żyjemy, wpływaj± na nasze samopoczucie fizyczne i psychiczne oraz znajduj± odzwierciedlenie we wszystkich naszych działaniac...

Kurs nauczycielski jogi. Szkolenie przygotowawcze.

Czy my¶lała/e¶ kiedy¶ o tym, aby zostać w przyszło¶ci nauczycielem jogi? Chciałby¶ posiadać takie umiejętno¶ci jak Twój ulubiony nauczyciel i pracować w gronie inspiruj±cych ludzi? Wydaje Ci się, że jest to ciekawe zajęcie i wspaniała ¶cieżka rozwoju, ale masz obawy, że Twoje umiejętno¶ci i wied...

Jaki Nett w Polsce - fotorelacja z Międzynarodowego Konwentu Jogi 2019

Za nami intensywny weekend jogowy ze wspaniał± nauczycielk± z USA - Jaki Nett, wieloletni± uczennic± B.K.S. Iynegra, w stopniu nauczycielskim Senior I. Konwent zgromadził 250 entuzjastów jogi z całej Polski i z zagranicy. Dzięki wspaniałym, zaangażowanym uczestnikom Jaki Nett wyjechała zachwycona. S...

Bos± stop± przez zimę

Stopy zwracaj± nasz± uwagę wła¶ciwie głównie latem, kiedy chcemy założyć sandałki lub klapki. Latem często też chodzimy boso po plażowym piasku, le¶nej trawie czy ziemi. Dbamy o stopy w sensie estetycznym. Zim± wkładamy na nie grube skarpety i zapominamy o ich istnieniu. Tymczasem w medycynie Wschod...

Joga to nie wy¶cig ani zawody na najlepiej wygl±daj±c± asanę.

Zwolenników jogi przybywa wprost proporcjonalnie do stereotypów powstaj±cych na jej temat. Mój ulubiony i zarazem najczę¶ciej powtarzany, to poczucie, że zanim skorzysta się z zajęć jogi, trzeba już co¶ na ten temat wiedzieć, umieć, wcze¶niej się przygotować, rozci±gn±ć, i¶ć najpierw na stretching i...

Joga na receptę

Ro¶nie popularno¶ć jogi w ¶rodowisku medycznym na ¶wiecie. Jej dobroczynny wpływ na pacjentów docenili m.in. brytyjscy medycy, którzy wzięli udział w po¶więconej jodze konferencji zorganizowanej w Londynie w dniach 15-17 lutego. Lekarze, którzy poznali móc jogi, chc± j± przepisywać na receptę. ...

Joga na co dzień z premierem Indii

"Joga to podarek Indii dla całego ¶wiata. Niesie ze sob± zdrowie, dobrostan i pokój. Ł±czy w szczę¶ciu odległe od siebie narody" – mówił Narendra Modi. "Mój dzień rozpoczyna się od jogi. Ma dobroczynne wpływ na mój umysł i ciało". Je¶li kto¶ chce go na¶ladować, wystarczy poszukać w sieci klipó...

  
kalendarium wydarzeń
Poprzednie
Kwietnia 2019
Następne
PW¦CPSN
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
2930 
pokaż wszystkie
więcej
pokaż wszystkie
Partnerskie szkoły jogi
  

Partnerzy portalu
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA

  
Joga Portal - Pierwszy, ogólnopolski serwis joga-joga.pl - Kraków - Poznań - Wrocław - Trójmiasto - Lublin
Wakacje z joga, wakacyjne kursy jogi oraz wyjazdy organizowane przez szkoły Jogi z całej Polski. Wyszukiwarka szkół jogi: Kraków, Poznań, Wrocław, Trójmiasto, Lublin a także wiele innych miast z całej Polski. Pozycje jogi, joga na DVD, ksi±żki o jodze,joga-sklep, forum a także medytacja, ajurweda, kursy rozwoju oraz masaż tajski. Najnowsze wydarzenia, pytania oraz odpoweidzi, wywiady oraz joga w ci±ży i joga dla dzieci - Indie i joga w Indiach a także abc jogi i wakacje z jog± podróżowanie po Azji
LikeSoft