Dołącz do nas na
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA


Podstawowe pojęcia klasycznej jogi indyjskiej

  • środa, 20 sierpnia 2008
  • autor: Janusz Szopa
Niniejsze opracowanie ma na celu przybliżenie podstawowych pojęć z zakresu jogi klasycznej. Oparte zostało ono na pracach: L. Cyboran "Klasyczna joga indyjska", L. Cyboran "Tajemnica jogi", M. Jakubczak "Poznanie wyzwalające. Filozofia jogi klasycznej."
WSTĘP
Niniejsze opracowanie ma na celu przybliżenie podstawowych pojęć z zakresu jogi klasycznej. Oparte zostało ono na pracach: L. Cyboran "Klasyczna joga indyjska", L. Cyboran "Tajemnica jogi", M. Jakubczak "Poznanie wyzwalające. Filozofia jogi klasycznej."
Podstawowym tekstem jogi klasycznej są Jogasutry przypisywane Patańdżalemu.
ZNACZENIE SŁOWA JOGA
Aby analizować jogę klasyczną należy najpierw podać znaczenia słowa joga. Rozróżnia się dwa jego znaczenia:Ahimsa to niekrzywdzenie.
I. w zwykłym użyciu:
      a) nałożenie jarzma, ujarzmienie, okiełznanie, jarzmo (dla zwierząt);
      b) zaprzęganie, wiązanie, przywiązanie, połączenie (dla zwierząt bądź rzeczy);
II. w znaczeniu terminu filozoficznego:
      a) ujarzmianie i ujarzmienie;
      b) łączenie [się] i połączenie [się].
Słowo ustra oznacza wielbłąd.
ZNACZENIE JOGI
Niezależnie od samej treści słowa joga należy podać czym jest od wieków joga dla ludzi akceptujących ten system. Jest ona:
1) w religiach i filozofii indyjskiej - osiągnięciem stopnia doskonałości duchowej w postaci wyższego stanu świadomości, najwyższej formy świadomości lub jeszcze wyższego stanu ponadświadomościowego, wg znaczenia słowa (patrz II a) jest ona:
      a) ujarzmieniem zjawisk świadomościowych lub (dla II b)
      b) połączeniem się duszy indywidualnej z Bogiem osobowym lub ponadosobowym absolutem;
      2) jest ona wszelką praktyką duchową, wszelką formą doskonalenia wewnętrznego zmierzającą do urzeczywistnienia ideałów doskonałości będących celem rozmaitych systemów filozoficznych i religii indyjkich;
      3) jest ona wszelkim sposobem, metodą prowadzącą bądź zbliżającą do celu określonego w 1);
      4) jest ona nauką o metodzie z 3), o praktyce z 2) i o celu z 1);
      5) jest ona odrębnym systemem filozoficznym.
JOGASUTRY
Jogasutry to najstarszy spisany traktat o jodze. Przy jego interpretacji należy poczynić następujące założenia metodologiczne:
      1) filozofia jogi jest autonomicznym systemem filozoficznym;
      2) Jogasutry są jednolitym, wewnętrznie niesprzecznym tekstem;
      3) najstarsze komentarze nie stanowią ostatecznej i rozstrzygającej wykładni poglądów Patańdżalego;
      4) punktem wyjścia dla podstawowych koncepcji systemu jogi jest doświadczenie mistyczne.
Jako empiryczne źródła teorii jogi uważa się, iż:
      1) Jogasutry mają swoje źródła w bezpośrednim doświadczeniu jogicznym;
      2) są werbalizacją doświadczeń medytacyjnych wielu pokoleń joginów żyjących przed Patańdżalim;
      3) doświadczenie mistyczne, pojmowane jako praktyczne zastosowanie jogi, stanowi najistotniejsza cechą Jogasutr (M. Eliade);
      4) joga jest rodzajem mistycyzmu bowiem zawiera jego najistotniejsze elementy:
            - trans (nirodha),
            - metodą wejścia w trans (tapas, vairágya, samádhi),
            - przekonanie, iż w transie "doświadcza się" transcendencji (kaivalya). (F. Tola, C. Dragonetti);
      5) w jodze kładzie się nacisk na eksperymentalną stronę doświadczenia na doznania emocjonalno-intuicyjno-ekstatyczne (G. Feuerstein);
      6) Jogasutry to dzieło o charakterze spekulatywnej metafizyki, systematyzujące doświadczenia mistyczne (S.H. Phillips);
      7) nadzwyczajne moce jogiczne to nie dosłowne relacje a metafory (Y.Grinshpon);
      8) skutki wzmożonej mocy jogicznej to podstawowy, niekwestionowany sprawdzian prawdziwości i wartości wiary (Wiwekananda, Taimni, Rajneesh, Aranja).
W skład Jogusutr wchodzą 4 księgi:
Księga I: O SAMADHI, czyli skupieniu.
Księga II: O SADHANIE, czyli drodze dojścia do jogi.
Księga III: O WIBHUTI, czyli nadludzkich (jogicznych) mocach.
Księga IV: O KAJWALII, czyli absolutnej wolności (jedyności).
OŚMIOSTOPNIOWA ŚCIEŻKA JOGI
W Jogasutrach opisana jest droga dojścia do najwyższego stanu świadomości samadhi. Składa się ona z ośmiu stopni. Pierwszym z nich są
JAMY - ZASADY MORALNE, WSTRZYMANIE SIĘ, ZAKAZY w tym:
            - Ahimsa - niekrzywdzenie,
            - Satja - umiłowanie prawdy,
            - Asteja - niekradzenie,
            - Brahmaczarja - wstrzemięźliwość,
            - Aparigraha - nieposiadanie.
Drugi stopień to:
NIJAMY - PRAKTYKA, NABYWANIE CNÓT, NAKAZY w tym:
            - Sauca - oczyszczanie,
            - Samtosa - zadowolenie,
            - Tapas - dyscyplina prowadząca do samorealizacji, asceza,
            - Swadhjaja - rozmyślanie, poznanie siebie, samokształcenie, medytacja,
            - Pranidhana - skupienie się na naszej najwyższej świadomości, jaźni.
Pozostałe stopnie to:
ASANY- POZYCJE CIAŁA NIERUCHOME I WYGODNE
PRANAJAMA - ODDECHY, POWŚCIGNIĘCIE PRANY
PRATJAHARA - WYCOFANIE ZMYSŁÓW
DHARANA - KONTEMPLACJA, ZWIAZANIE ŚWIADOMOŚCI Z MIEJSCEM
DHJANA - MEDYTACJA, ZJEDNOCZENIE PODMIOTU I PRZEDMIOTU
SAMADHI - WYZWOLENIE, OŚWIECENIE, PRAWDZIWE POZNANIE RZECZYWISTOŚCI.
Pantańdżali zwraca uwagę na 5 ZJAWISK ŚWIADOMOŚCIOWYCH:
      - poznanie prawdziwe,
      - błędne poznawanie (niewiedza),
      - fantazjowanie,
      - sen głęboki,
      - przypomnienia.
Jako typy poznania prawdziwego rozróżnia poznanie bezpośrednie, pośrednie i przejęte. Zastanawia się on także nad 5-członową niewiedzą rozróżniając w tym zagadnieniu: niewiedzę, świadomość "jestem", pragnienie, awersję i przyzwyczajenie
Patańdżali wprowadza 4 ELEMENTY DOŚWIADCZENIA:
      - postać,
      - zmiana,
      - uświadomienie,
      - "ja".
W tym pierwsze trzy to guny: tamas, radżas, sattwa , natomiast "ja" to purusza.
Jako sposoby powściągnięcia zjawisk świadomościowych zaleca:
ćwiczenia jogiczne (dążenie do stałego stanu w powściągnięciu),
bezpragnieniowość (nielgnięcie do żadnego przedmiotu).
Istnieją także inne sposoby powściągnięcia zjawisk świadomościowych, a są to:
      - skupienie na Iśwarze,
      - pielęgnowanie życzliwości, współczucia, zadowolenia oraz kontemplacja,
      - krija joga,
      - 8-mio stopniowa ścieżka jogi ( zdefiniowana przez Patanjaliego).
Joga jako powściągnięcie zjawisk świadomościowych dzieli się na tzw.
            - 1. z uświadomieniem,
            - 2. bez uświadomienia.
Ad. 1.) Jest to stan świadomości, w którym zostały powściągnięte na stałe, bezpowrotnie, wszystkie zjawiska świadomościowe oprócz zjawiska bezpośredniego poznania.
Ad. 2.) Jest to stan samego puruszy. Nie ma stanu poznania ani przedmiotu poznania. Gdy nie powróci stan ad.1.), wtedy ma miejsce kajwalia.
Pięć podstawowych wskazań moralnych ( yam) w jodze to: nie krzywdzenie, prawda, nie kradzenie, wstrzemięźliwość, niegromadzenie. Sadhana to praca nad sobą.
ZAKOŃCZENIE
Niniejsze opracowanie może stanowić bazę dającą podstawowe informacje na temat klasycznej jogi indyjskiej i być punktem wyjścia dla dalszych rozważań na ten temat. 
Literatura:
L. Cyboran, Klasyczna joga indyjska, PWN, Warszawa, 1986.
L. Cyboran, Tajemnica jogi, Temako, 1997.
M. Jakubczak, Poznanie wyzwalające. Filozofia jogi klasycznej, Zakład Wydawniczy NOMOS, Kraków 1999. 
 
Opublikuj na:
Polecamy:   1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
Joga kundalini – przebudzenie i opanowanie energii

Mnogość zajęć, które określane są jako różne rodzaje jogi, może już przyprawić o zawrót głowy. Wśród nich pojawia się kundalini. Samo słowo brzmi magicznie, a jogę kundalini otacza aura tajemnicy. Jest to jednak, wg jej zwolenników i adeptów, esencja jogi, emanacja życiowej energii, która przepływa ...

Jak wybrać matę do jogi?

Obecnie na rynku dostępnych jest wiele rodzajów i odmian mat do jogi. Różnią się fakturą, grubością, długością, kolorem, trwałością i tym, co najważniejsze, czyli parametrami antypo­ślizgowymi oraz ceną. Dlatego zawsze pojawia się pytanie - którą matę mam wybrać i czym się kierować przy wyborze?...

Przepisy ze zdrowej misy: Jarmużki z kuskusem

Jarmuż jest wyjątkową odmianą kapusty, uprawianą od starożytności do celów ozdobnych oraz jadalnych. Popularnością cieszy się przede wszystkim ze względu na bogatą zawartość przeciwutleniaczy, witaminy C i K, wapnia, żelaza oraz sulforafan – związków mających właściwości antynowotworowe. ...

Jak odzyskać czas?

Czas. Gdyby był na sprzedaż, pewnie byłby najlepiej sprzedawanym towarem na świecie, a w bankach ustawiałyby się kolejki po kredyt na zakup czasu. Niestety, a może "stety" nie można go kupić za żadne pieniądze. Ale dzięki filozofii slow life i minimalizmowi można nauczyć się, jak go odzyskać. ...

Joga i podnoszenie odporności na infekcje. To działa !

No i nadeszła. Jesień. A wraz z nią niestety sezon przeziębień i innych infekcji. Ale na szczęście nie jesteśmy bezradni wobec atakujących nas zewsząd zarazków. Możemy szybko podnieść swoją odporność dzięki praktyce jogi, co udowodniły już liczne badania naukowe....

6 pozycji jogi, które możesz wykonać jeszcze zanim wstaniesz z łóżka.

Znasz to uczucie, kiedy budzik dzwoni wcześnie rano, żwawo odkrywasz kołdrę i wstajesz z łóżka z uśmiechem na twarzy? Ja też nie ;) Ale to nic, poranki bywają trudne - to fakt, tylko nie wtedy, kiedy masz 6 przyjemnych powodów, żeby zamiast kolejny raz przedłużać drzemkę zacząć się powoli przebudzać...

Pietyzm w praktyce jogi

Dużo pisze się o jodze. Pisze się o jej dobroczynnym wpływie na organizm (ciało, sylwetkę, narządy wewnętrzne, kręgosłup) i psychikę. Warto jednak podkreślić jeszcze jeden rzadziej omawiany element, a mianowicie wpływ jogi na postawę życiową - na podejście do samego siebie, do innych ludzi oraz nast...

Nie taki kij straszny jak go malują … Jak oswoić chaturangę?

Nic nie wprowadza w lepszy nastrój jak kilka Powitań Słońca o poranku. Kiedy płynnie przechodzisz z jednej pozycji do drugiej, a ciało w pełni współgra z oddechem, czujesz jak powoli rozbudza się każdy mięsień a umysł staje się coraz bardziej trzeźwy. I wszystko byłoby pięknie, gdyby nie chaturanga ...

Premier, który propaguje jogę i narodowe wartości

Miłośnicy jogi na całym świecie, nawet jeśli w ogóle nie interesują się polityką, na pewno słyszeli nazwisko premiera Indii. Narendra Modi jest wielkim orędownikiem jogi, dzięki jego staraniom ustanowiono Międzynarodowy Dzień Jogi, a UNESCO wpisało ją na listę dziedzictwa niematerialnego świata....

Od przybytku boli głowa

Minimalizm został w ostatnich latach mocno spopularyzowany w Stanach Zjednoczonych i Europie, przesyconych wszechogarniającym konsumpcjonizmem. Jednak ojczyzną minimalizmu jest Japonia. Wynika on z japońskiej tradycji i stylu życia. Co zatem radzą japońscy mistrzowie minimalizmu?...

  
kalendarium wydarzeń
Poprzednie
Października 2017
Następne
PWŚCPSN
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031 
pokaż wszystkie
więcej
pokaż wszystkie
Partnerskie szkoły jogi
  

Partnerzy portalu
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA

  
Joga Portal - Pierwszy, ogólnopolski serwis joga-joga.pl - Kraków - Poznań - Wrocław - Trójmiasto - Lublin
Wakacje z joga, wakacyjne kursy jogi oraz wyjazdy organizowane przez szkoły Jogi z całej Polski. Wyszukiwarka szkół jogi: Kraków, Poznań, Wrocław, Trójmiasto, Lublin a także wiele innych miast z całej Polski. Pozycje jogi, joga na DVD, książki o jodze,joga-sklep, forum a także medytacja, ajurweda, kursy rozwoju oraz masaż tajski. Najnowsze wydarzenia, pytania oraz odpoweidzi, wywiady oraz joga w ciąży i joga dla dzieci - Indie i joga w Indiach a także abc jogi i wakacje z jogą podróżowanie po Azji
likesoft