Doł±cz do nas na
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA


Podstawowe pojęcia klasycznej jogi indyjskiej

  • ¶roda, 20 sierpnia 2008
  • autor: Janusz Szopa
Niniejsze opracowanie ma na celu przybliżenie podstawowych pojęć z zakresu jogi klasycznej. Oparte zostało ono na pracach: L. Cyboran "Klasyczna joga indyjska", L. Cyboran "Tajemnica jogi", M. Jakubczak "Poznanie wyzwalaj±ce. Filozofia jogi klasycznej."
WSTĘP
Niniejsze opracowanie ma na celu przybliżenie podstawowych pojęć z zakresu jogi klasycznej. Oparte zostało ono na pracach: L. Cyboran "Klasyczna joga indyjska", L. Cyboran "Tajemnica jogi", M. Jakubczak "Poznanie wyzwalaj±ce. Filozofia jogi klasycznej."
Podstawowym tekstem jogi klasycznej s± Jogasutry przypisywane Patańdżalemu.
ZNACZENIE SŁOWA JOGA
Aby analizować jogę klasyczn± należy najpierw podać znaczenia słowa joga. Rozróżnia się dwa jego znaczenia:Ahimsa to niekrzywdzenie.
I. w zwykłym użyciu:
      a) nałożenie jarzma, ujarzmienie, okiełznanie, jarzmo (dla zwierz±t);
      b) zaprzęganie, wi±zanie, przywi±zanie, poł±czenie (dla zwierz±t b±dĽ rzeczy);
II. w znaczeniu terminu filozoficznego:
      a) ujarzmianie i ujarzmienie;
      b) ł±czenie [się] i poł±czenie [się].
Słowo ustra oznacza wielbł±d.
ZNACZENIE JOGI
Niezależnie od samej tre¶ci słowa joga należy podać czym jest od wieków joga dla ludzi akceptuj±cych ten system. Jest ona:
1) w religiach i filozofii indyjskiej - osi±gnięciem stopnia doskonało¶ci duchowej w postaci wyższego stanu ¶wiadomo¶ci, najwyższej formy ¶wiadomo¶ci lub jeszcze wyższego stanu ponad¶wiadomo¶ciowego, wg znaczenia słowa (patrz II a) jest ona:
      a) ujarzmieniem zjawisk ¶wiadomo¶ciowych lub (dla II b)
      b) poł±czeniem się duszy indywidualnej z Bogiem osobowym lub ponadosobowym absolutem;
      2) jest ona wszelk± praktyk± duchow±, wszelk± form± doskonalenia wewnętrznego zmierzaj±c± do urzeczywistnienia ideałów doskonało¶ci będ±cych celem rozmaitych systemów filozoficznych i religii indyjkich;
      3) jest ona wszelkim sposobem, metod± prowadz±c± b±dĽ zbliżaj±c± do celu okre¶lonego w 1);
      4) jest ona nauk± o metodzie z 3), o praktyce z 2) i o celu z 1);
      5) jest ona odrębnym systemem filozoficznym.
JOGASUTRY
Jogasutry to najstarszy spisany traktat o jodze. Przy jego interpretacji należy poczynić następuj±ce założenia metodologiczne:
      1) filozofia jogi jest autonomicznym systemem filozoficznym;
      2) Jogasutry s± jednolitym, wewnętrznie niesprzecznym tekstem;
      3) najstarsze komentarze nie stanowi± ostatecznej i rozstrzygaj±cej wykładni pogl±dów Patańdżalego;
      4) punktem wyj¶cia dla podstawowych koncepcji systemu jogi jest do¶wiadczenie mistyczne.
Jako empiryczne Ľródła teorii jogi uważa się, iż:
      1) Jogasutry maj± swoje Ľródła w bezpo¶rednim do¶wiadczeniu jogicznym;
      2) s± werbalizacj± do¶wiadczeń medytacyjnych wielu pokoleń joginów żyj±cych przed Patańdżalim;
      3) do¶wiadczenie mistyczne, pojmowane jako praktyczne zastosowanie jogi, stanowi najistotniejsza cech± Jogasutr (M. Eliade);
      4) joga jest rodzajem mistycyzmu bowiem zawiera jego najistotniejsze elementy:
            - trans (nirodha),
            - metod± wej¶cia w trans (tapas, vairágya, samádhi),
            - przekonanie, iż w transie "do¶wiadcza się" transcendencji (kaivalya). (F. Tola, C. Dragonetti);
      5) w jodze kładzie się nacisk na eksperymentaln± stronę do¶wiadczenia na doznania emocjonalno-intuicyjno-ekstatyczne (G. Feuerstein);
      6) Jogasutry to dzieło o charakterze spekulatywnej metafizyki, systematyzuj±ce do¶wiadczenia mistyczne (S.H. Phillips);
      7) nadzwyczajne moce jogiczne to nie dosłowne relacje a metafory (Y.Grinshpon);
      8) skutki wzmożonej mocy jogicznej to podstawowy, niekwestionowany sprawdzian prawdziwo¶ci i warto¶ci wiary (Wiwekananda, Taimni, Rajneesh, Aranja).
W skład Jogusutr wchodz± 4 księgi:
Księga I: O SAMADHI, czyli skupieniu.
Księga II: O SADHANIE, czyli drodze doj¶cia do jogi.
Księga III: O WIBHUTI, czyli nadludzkich (jogicznych) mocach.
Księga IV: O KAJWALII, czyli absolutnej wolno¶ci (jedyno¶ci).
O¦MIOSTOPNIOWA ¦CIEŻKA JOGI
W Jogasutrach opisana jest droga doj¶cia do najwyższego stanu ¶wiadomo¶ci samadhi. Składa się ona z o¶miu stopni. Pierwszym z nich s±
JAMY - ZASADY MORALNE, WSTRZYMANIE SIĘ, ZAKAZY w tym:
            - Ahimsa - niekrzywdzenie,
            - Satja - umiłowanie prawdy,
            - Asteja - niekradzenie,
            - Brahmaczarja - wstrzemięĽliwo¶ć,
            - Aparigraha - nieposiadanie.
Drugi stopień to:
NIJAMY - PRAKTYKA, NABYWANIE CNÓT, NAKAZY w tym:
            - Sauca - oczyszczanie,
            - Samtosa - zadowolenie,
            - Tapas - dyscyplina prowadz±ca do samorealizacji, asceza,
            - Swadhjaja - rozmy¶lanie, poznanie siebie, samokształcenie, medytacja,
            - Pranidhana - skupienie się na naszej najwyższej ¶wiadomo¶ci, jaĽni.
Pozostałe stopnie to:
ASANY- POZYCJE CIAŁA NIERUCHOME I WYGODNE
PRANAJAMA - ODDECHY, POW¦CIGNIĘCIE PRANY
PRATJAHARA - WYCOFANIE ZMYSŁÓW
DHARANA - KONTEMPLACJA, ZWIAZANIE ¦WIADOMO¦CI Z MIEJSCEM
DHJANA - MEDYTACJA, ZJEDNOCZENIE PODMIOTU I PRZEDMIOTU
SAMADHI - WYZWOLENIE, O¦WIECENIE, PRAWDZIWE POZNANIE RZECZYWISTO¦CI.
Pantańdżali zwraca uwagę na 5 ZJAWISK ¦WIADOMO¦CIOWYCH:
      - poznanie prawdziwe,
      - błędne poznawanie (niewiedza),
      - fantazjowanie,
      - sen głęboki,
      - przypomnienia.
Jako typy poznania prawdziwego rozróżnia poznanie bezpo¶rednie, po¶rednie i przejęte. Zastanawia się on także nad 5-członow± niewiedz± rozróżniaj±c w tym zagadnieniu: niewiedzę, ¶wiadomo¶ć "jestem", pragnienie, awersję i przyzwyczajenie
Patańdżali wprowadza 4 ELEMENTY DO¦WIADCZENIA:
      - postać,
      - zmiana,
      - u¶wiadomienie,
      - "ja".
W tym pierwsze trzy to guny: tamas, radżas, sattwa , natomiast "ja" to purusza.
Jako sposoby pow¶ci±gnięcia zjawisk ¶wiadomo¶ciowych zaleca:
ćwiczenia jogiczne (d±żenie do stałego stanu w pow¶ci±gnięciu),
bezpragnieniowo¶ć (nielgnięcie do żadnego przedmiotu).
Istniej± także inne sposoby pow¶ci±gnięcia zjawisk ¶wiadomo¶ciowych, a s± to:
      - skupienie na I¶warze,
      - pielęgnowanie życzliwo¶ci, współczucia, zadowolenia oraz kontemplacja,
      - krija joga,
      - 8-mio stopniowa ¶cieżka jogi ( zdefiniowana przez Patanjaliego).
Joga jako pow¶ci±gnięcie zjawisk ¶wiadomo¶ciowych dzieli się na tzw.
            - 1. z u¶wiadomieniem,
            - 2. bez u¶wiadomienia.
Ad. 1.) Jest to stan ¶wiadomo¶ci, w którym zostały pow¶ci±gnięte na stałe, bezpowrotnie, wszystkie zjawiska ¶wiadomo¶ciowe oprócz zjawiska bezpo¶redniego poznania.
Ad. 2.) Jest to stan samego puruszy. Nie ma stanu poznania ani przedmiotu poznania. Gdy nie powróci stan ad.1.), wtedy ma miejsce kajwalia.
Pięć podstawowych wskazań moralnych ( yam) w jodze to: nie krzywdzenie, prawda, nie kradzenie, wstrzemięĽliwo¶ć, niegromadzenie. Sadhana to praca nad sob±.
ZAKOŃCZENIE
Niniejsze opracowanie może stanowić bazę daj±c± podstawowe informacje na temat klasycznej jogi indyjskiej i być punktem wyj¶cia dla dalszych rozważań na ten temat. 
Literatura:
L. Cyboran, Klasyczna joga indyjska, PWN, Warszawa, 1986.
L. Cyboran, Tajemnica jogi, Temako, 1997.
M. Jakubczak, Poznanie wyzwalaj±ce. Filozofia jogi klasycznej, Zakład Wydawniczy NOMOS, Kraków 1999. 
 
Opublikuj na:
Polecamy:   1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
Jak wybrać jogiczny prezent ? Na co zwrócić uwagę ?

Jaki prezent wybrać? Jak ocenić nie znaj±c się na sprzęcie do jogi, co będzie optymalne?...

Kiedy moje nogi będ± w końcu elastyczne?

Mocne oraz elastyczne nogi to też zdrowe nogi - lekkie, sprawne i pewnie st±paj±ce po ziemi. To większa rado¶ć biegania i uprawiania wszelkich innych dyscyplin sportowych - twoich ulubionych. To wreszcie smukłe i zgrabne nogi, zrelaksowane i odprężone. Nie zwlękaj - sięgaj po więcej - również w jodz...

Jej wysoko¶ć cytryna

Królowa pochodzi z południowo-wschodnich Chin. Jej kariera rozkwitła w XVIII wieku, kiedy odkryto, że jest doskonałym remedium na wiele chorób. Dzi¶ cytryna znana jest nie tylko ze swych wła¶ciwo¶ci leczniczych, ale także jako doskonała pomoc w ekologicznym sprz±taniu domu....

10 sposobów na uproszczenie życia

Dzisiejsze tempo życia, szczególnie w dużych miastach jest przyczyn± przewlekłego stresu, przemęczenia i problemów ze zdrowiem. Prostota i minimalizm mog± nam pomóc odnaleĽć równowagę i swój własny slow life. Oto 10 sposobów na uproszczenie życia. ...

Obserwujemy obecnie prawdziwy boom na rozwój osobisty. Z czego on wynika?

Na to i wiele innych pytań odpowiadaj± Karolina i Maciej Szaciłło, eksperci od zdrowego stylu życia, entuzja¶ci ajurwedy i technik medytacyjnych....

Prezydent z kasty niedotykalnych na czele Indii. Aktywnie ćwiczy jogę.

Niedawno opisywali¶my na naszych łamach sylwetkę premiera Indii Narendry Modiego, teraz publikujemy kolejny artykuł z tej serii - dla wszystkich czytelników bliżej zainteresowanych Indiami. ...

Joga w walce z traum±, czyli jak pomóc weteranom

Zespół stresu pourazowego (PTSD) dotyka nawet 10 proc. żołnierzy, którzy brali udział w działaniach bojowych. Szeroko zakrojone badania nad tym, jak pomóc weteranom, którzy cierpi± z tego powodu prowadz± m.in. Amerykanie. Maj± w tej materii pokaĽne do¶wiadczenia, bo na przestrzeni ostatnich lat wiel...

Jak długo muszę się rozci±gać, żeby być w pełni elastycznym?

Rozczaruję Was już na samym pocz±tku tego artykułu, ponieważ muszę uczciwi przyznać, że nie ma jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie. ...

Dania gotowe. Czy mog± być zdrowe? Rozmowa z Pawłem Skrzypczakiem, prezesem firmy Primavika

Na sklepowych półkach coraz więcej miejsca zajmuj± różnego rodzaju dania gotowe. Wpisuj± się one w potrzeby współczesnego konsumenta, który żyje szybko. Czy taka wysoko przetworzona żywno¶ć może być zdrowa? Na co zwracać uwagę przy wyborze produktów typu convienience? Rozmowa z Pawłem Skrzypczakiem,...

Joga i medytacja recept± na lepsz± pamięć i orientację

W Polsce na alzheimera choruje ok. 350 tys. ludzi. Trac± pamięć, sprawno¶ć. Uczeni nie potrafi± jeszcze powiedzieć, co jest przyczyn± stopniowej i nieodwracalnej degradacji komórek nerwowych mózgu. Trwaj± intensywne poszukiwania sposobów na opóĽnienie postępów choroby i poprawę komfortu życia pacjen...

  
pokaż wszystkie
więcej
pokaż wszystkie
Partnerskie szkoły jogi
  

Partnerzy portalu
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA

  
Joga Portal - Pierwszy, ogólnopolski serwis joga-joga.pl - Kraków - Poznań - Wrocław - Trójmiasto - Lublin
Wakacje z joga, wakacyjne kursy jogi oraz wyjazdy organizowane przez szkoły Jogi z całej Polski. Wyszukiwarka szkół jogi: Kraków, Poznań, Wrocław, Trójmiasto, Lublin a także wiele innych miast z całej Polski. Pozycje jogi, joga na DVD, ksi±żki o jodze,joga-sklep, forum a także medytacja, ajurweda, kursy rozwoju oraz masaż tajski. Najnowsze wydarzenia, pytania oraz odpoweidzi, wywiady oraz joga w ci±ży i joga dla dzieci - Indie i joga w Indiach a także abc jogi i wakacje z jog± podróżowanie po Azji
likesoft