Asana - charakterystyka odsłownikowa, interpretacje. część I. Konrad Kocot
Dołącz do nas na
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA


Asana - charakterystyka odsłownikowa, interpretacje. część I. Konrad Kocot

  • wtorek, 1 sierpnia 2006
  • autor: Konrad Kocot
Przekonanie o tym, że opanowanie świadomości nie jest możliwe bez opanowania ciała, dało podstawę do wszechstronnego rozwoju rozmaitych praktyk, mających dopomóc w osiągnięciu tego celu. Jedną z takich praktyk jest asana...
Słowo asana wywodzi się od pierwiastka czasownikowego „äs” oznaczającego według słownika Grassmana:
- siadać, usadawiać się /na siedzeniu/,
- usiąść przy /przedmiocie lub osobie/,
- siedzieć spokojnie.
Wydaje się, że należy tu wskazać na związek z dwoma czasownikami wywodzącymi się od tego samego pierwiastka, a wskazującymi na pewne specyficzne aspekty siedzenia:
- äs + upa = siedzieć oczekując kogoś; siedzieć na stronie; pozostawać, trwać, czcić, składać ofiarę bogom;
- äs + pari / - ni – usiąść nisko tuż przy, z czcią/ = siedzieć naokoło kogoś, czcić w spokojny sposób.
Formy powstałe od pierwiastka „äs” używane były zazwyczaj w kontekście siadania, przysiadania się w jakimś określonym celu, zazwyczaj połączonym ze wspólną recytacją świętych hymnów lub odprawianiem ofiary.
Słowo asana jest używane w wielu znaczeniach. Böhtlingk i Roth podają cztery podstawowe:
1. siedzenie, usadowienie się, sposób i rodzaj siedzenia tworzący część składową ośmioczłonowej ascezy;
2. zatrzymanie się /w wyprawie wojennej/, rozłożenie obozu;
3. przebywanie, mieszkanie;
4. siedzenie, siedzisko, miejsce/
Początki asany, jako specyficznego sposobu siedzenia, sięgają najprawdopodobniej cywilizacji Doliny Indusu. Odkryto ponad dwa tysiące terakotowych pieczęci, pochodzących z tego okresu, wśród których kilka przedstawia postacie siedzące w typowej pozycji jogicznej.
Eliade przytacza za sir Marshallem opis jednego z wizerunków utożsamianego z prototypem Siwy. „Bóg o trzech twarzach siedzi na niskim tronie indyjskim w charakterystycznej pozycji jogina, ze skrzyżowanymi ze sobą nogami, stykającymi się piętami i z wielkimi palcami nóg zwróconymi ku dołowi…”.
Hauer przypuszcza, że początków asany należy upatrywać w sposobach siedzenia w trakcie ofiary, związanych głównie z kultem Somy i Agniego. W hymnach Rigwedy zaleca się często, aby kapłani zasiedli wspólnie w celu zanoszenia prośby do bóstwa, wychwalania lub dziękowania bogom czy też recytacji hymnów w innych celach /np. RV. VIII. 33.1, RV.I.22.8, RV.IX.104.1, RV.III.31.5-9/. Hauer zwraca także uwagę na siedzisko Wiwaswata /sadana/, o którym jest mowa m.in. w RV.I.531, RV.III.34.7, RV.X.75. 1-3. Siedząc na nim radowali się bogowie, a wieszczowie mogli się wznieść do owego niebiańskiego siedziska w natchnieniu poetyckim.
Gharote podaje, że w Rigwedzie nie używa się słowa asana bezpośrednio na oznaczenie pozycji siedzącej. Istnieją jednak słowa oznaczające specyficzne sposoby siedzenia, np:
- mitajnu /RV.VII.95.4, RV.III.59.3/ oznacza pozycje skrzyżną,
- abhijnu /RV.I.37.10, RV.III.39.5, RV.VII.2.4/ oznacza siedzenie na palcach z kolanami wzniesionymi jak w utakätäsana.
Inne sposoby siedzenia wymienione w Rigwedzie, to jak podaje Hauer:
- upa-ni-sad siedzenie nisko tuż przy, z czcią. /od czasownika tego utworzono później słowo Upaniszada/. Ciche, spokojne, wyczekujące siedzenie przed i w czasie ofiary było sposobem wywoływania ekstazy wyższym niż prymitywne, dzikie tańce i przygotowywało ekstazę późniejszych joginów siedzących nieruchomo godzinami;
- uttänapad /RV.X.72/, który „…jest w istocie niczym innym
- jak pozycją embrionalną, występującą od dawna w déksä /inicjacji kapłańskiej/, kiedy to wyświęcany na kapłana uginał nogi, kierując je ku górze, przyjmując pozycję embriona. Pozycja ta jest znana z późniejszych bramińskich praktyk ascetycznych /tapas/ jako uttänakürmaka i uttänakürmäsana…”.
Ważność siedzenia dla wedyjskich praktyk ekstatycznych jest widoczna jeszcze wyraźniej w Atharwawedzie, np. X.1.39, XIX.41.  XV księga Athaarwawedy jasno wskazuje, że siedzenie niezależnie od rytuału ofiarnego, było ważnym ćwiczeniem Wratjów – poprzedników joginów, zapewniającym zdobycie potężnych mocy z panowaniem nad bogami włącznie, np. XV.3.
Najstarsze Upaniszady – jak podaje Gharote  – milczą na temat asany. Pierwsza wzmianka pojawia się w Upaniszadzie Śwetaśwatara II.8-10 i dotyczy terminu asana, rozumianego dwojako:
- miejsce, jakie powinno się wybrać do praktyki – m.in. czyste, wolne od ognia, dymu, wody, wiatru, gdzie nic nie rozprasza umysłu ani oczu /II.10/;
- sposób siedzenia – zaleca się zachowanie symetryczności pozycji siedzącej, utrzymując klatkę, szyję i głowę prosto /II.8/.
O wiele bogatsze w informacje na temat asany od upaniszad klasycznych są upaniszady jogiczne. Digambarji i Sahai podają, że termin asana w tych tekstach występuje w sześciu znaczeniach.
1. siedzisko – wykonane najczęściej z wełny, trawy skóry jelenia lub tygrysa. Według tekstu Upaniszady Triskhibrahmana – asana to drewniane siedzenie dwa razy szersze niż dłuższe, pokryte trawą, skórą czarnego jelenia itp. /TSM 90-91/;
2. pozycja – teksty wymieniają różną liczbę pozycji, np. Yogatattra cztery /sieddha, padma, simha, bhadra/, Śandilja – osiem, zaś Darsana dziewięć. W tekście tym podaje się że osoba, która opanuje asanę /äsanajaya/ zapanuje nad trzema światami oraz oczyści wewnętrzne kanały /nädé/;
3. prawdziwa wiedza, jaka pojawia się po osiągnięciu stanu w którym umysł /manas/ zaprzestał działalności, a świadomość jogina rozpuściła się w najwyższym atmanie /paramätman/. Stan ten nosi nazwę amanaskayoga /MBU II 5/;
4. stan umysłu, w którym istnieje nieprzerwana medytacja nad brahmanem /brahmacintana/. Jest to szczęśliwość /sukha/ sama w sobie, wypierająca z umysłu wszelkie światowe radości /TBU 15, 25/;
5. pozycja stymulująca rdzeń kręgowy do wytwarzania wewnętrznych bodźców i odczuć. Jest ona jednym z trzech środków do uzyskania kontroli nad wewnętrznymi funkcjami organizmu /samérajaya/ /YKU I 2,4/;
6. stan, w którym jest się wolnym od wszystkich rzeczy /sarvavastunyudäsinabhäva/ /TSM 29/.
W tekście Mahabharaty znajdują się liczne opisy asany jako pozycji siedzącej, szczególnie zaś w Śantipaarwan /Adhyaya 237, 241, 317/. Gharote podaje, że spośród dwunastu rodzajów jogi wymienionych w Mahabharacie, w dwóch bezpośrednio jest mowa o asanie jako o pozycji siedzącej:
- desayoga,
- upäyoga,
Według tekstu Bhagawad Gity /6.11/ asana to nie za wysokie i nie za niskie siedzenie nakryte skórą jelenia, suknem lub trawą kusa. Dalej następuje opis sposobu siedzenia /6.13/ i medytacji /6.12, 14/.
W Mokszadharanie znajdują się zalecenia aby praktykować w jaskiniach górskich, samotnych świątyniach, opuszczonych domach lub u podnóży drzew. Najkorzystniejsza porą do praktyki są godziny przed i po północy.
Bogatej wiedzy na temat asany dostarczają Purany, które jako całość powstały już po ukształtowaniu się jogi jako systemu filozoficznego, chociaż niektóre poglądy czy też wątki w nich przedstawione sięgają nawet czasów wedyjskich. Rozdziały poświęcone jodze znajdują się w wielu Puranach, niezależnie od ich przynależności sekciarskiej. Liczne poglądy na jogę, zawarte w tych tekstach, różnią się od poglądów przestawionych w Jogasutrach.
cdn.
  Konrad Kocot
 
Opublikuj na:
Polecamy:   1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
Joga Festiwal 2019 - Bo coś ta Wierchomla we mnie zostawiła....

108 Powitań Słońca podczas VII Górskiego Maratonu Jogi pamięci Makarego Sieradzkiego - to jedynie podsumowanie tygodnia, który stał się naszym udziałem w połowie lata na Joga Festiwalu w Wierchomli. Pogoda była łaskawa nie tylko do praktyki pod słońcem Beskidu, ale i do górskich wędrówek, więc czas ...

Rozgrzewka i zasady bezpieczeństwa podczas praktyki jogi

To, co najbardziej odróżnia jogę od innych form rekreacji ruchowych, jest to, że jest ona ściśle usystematyzowana, podzielona na stopnie zaawansowania, a pozycje przybierane podczas praktyki są szczegółowo opisane, wyznaczając wysokie standardy bezpieczeństwa oraz osiągania konkretnych efektów po sy...

KURS NAUCZYCIELSKI JOGI INTEGRALNEJ - Ostatnie miejsca!

Trwają zapisy na II Edycję ! Pozostały ostatnie miejsca! Kurs nauczycielski przeznaczony jest dla osób, które pragną zdobyć praktyczne umiejętności i rzetelną wiedzę na temat różnych ścieżek i systemów jogi pod okiem najlepszych w Polsce specjalistów. Zdobyte kwalifikacje i umiejętności oraz końco...

Mindfulness w brytyjskich szkołach. Sposób na emocje ucznia

370 szkół w Wielkiej Brytanii bierze udział w testowym programie wdrażania technik mindfulness do codziennych zajęć. To element szeroko zakrojonego projektu wspomagającego zapobieganie i leczenie psychicznych dolegliwości, na które coraz częściej cierpią młodzi ludzie. ...

Minimalizm w podróży

Aby urlop był prawdziwie minimalny potrzebne są dwie rzeczy: minimalny bagaż i minimalny umysł. Wtedy z całą pewnością odpoczniemy naprawdę.Czy zdarzyło Ci się pojechać na upragnione wakacje i wrócić tak naprawdę zmęczonym? Przeładowane bagaże, targanie ich po lotniskach, dworcach, upychanie w bagaż...

ADŹAPA JOGA - WIEDZA MĘDRCÓW STAROŻYTNYCH INDII. Cykl bezpłatnych wykładów o medytacji w 10 miastach Polski.

ADŹAPA JOGA - WIEDZA MĘDRCÓW STAROŻYTNYCH INDII Cykl bezpłatnych wykładów o medytacji w 10 miastach Polski. Wrzesień-Październik 2019 Adźapa Joga (z angielskiego: Ajapa Yoga), czyli joga nie-dźapa (joga nie-powtarzania), to najbardziej starożytna forma jogi, która była odkryta i nauczana tysiące la...

Bez regeneracji nie osiągniemy równowagi. Co robi z nami stres?

Joga w przeciwieństwie do np. treningu siłowego, aktywizuje przywspółczulną część układu nerwowego odpowiedzialną za rozluźnienie. Wspiera więc w balansowaniu układu nerwowego i jest korzystna dla osób zdrowych, a w wielu przypadkach również dla osób chorych – tłumaczy psycholog zdrowia Mateus...

Siła spokoju i uważności. Jak zapanować na umysłem ?

Umysł ludzki może wirować szybciej niż wiatr, poszukując rozrywki i ucieczki od kłopotów, jakie niosą za sobą dylematy dnia powszedniego. Szukając celu, bezpieczeństwa i radości żyjemy w pomieszaniu, zawzięcie szukając spełnienia, a rzeczywistość prawie nigdy nie odpowiada naszym oczekiwaniom. Te za...

Muzyka indyjska i nada joga

Ideałem, do którego winien dążyć indyjski artysta, jest wywołanie w słuchaczu i widzu doświadczenia estetycznego zwanego rasą. Przyrównuje się ją do ożywczego nektaru, którego skosztowawszy, człowiek zatraca poczucie ciała, a jego dusza rozszerza się i łączy we wspólnym doświadczeniu z innych uczest...

Joga przynosi ulgę. Badania nad chorobą Parkinsona

Techniki relaksacyjne, pranajama i mindfulness pomagają cierpiącym na chorobę Parkinsona w pokonaniu stanów lękowych i depresyjnych – wynika z najnowszych badań, przeprowadzonych na uniwersytecie w Hongkongu. ...

  
kalendarium wydarzeń
Poprzednie
Września 2019
Następne
PWŚCPSN
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
30 
pokaż wszystkie
więcej
pokaż wszystkie
Partnerskie szkoły jogi
  

Partnerzy portalu
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA

  
Joga Portal - Pierwszy, ogólnopolski serwis joga-joga.pl - Kraków - Poznań - Wrocław - Trójmiasto - Lublin
Wakacje z joga, wakacyjne kursy jogi oraz wyjazdy organizowane przez szkoły Jogi z całej Polski. Wyszukiwarka szkół jogi: Kraków, Poznań, Wrocław, Trójmiasto, Lublin a także wiele innych miast z całej Polski. Pozycje jogi, joga na DVD, książki o jodze,joga-sklep, forum a także medytacja, ajurweda, kursy rozwoju oraz masaż tajski. Najnowsze wydarzenia, pytania oraz odpoweidzi, wywiady oraz joga w ciąży i joga dla dzieci - Indie i joga w Indiach a także abc jogi i wakacje z jogą podróżowanie po Azji
LikeSoft