Doł±cz do nas na
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA


Asana - charakterystyka odsłownikowa, interpretacje. czę¶ć I. Konrad Kocot

  • wtorek, 1 sierpnia 2006
  • autor: Konrad Kocot
Przekonanie o tym, że opanowanie ¶wiadomo¶ci nie jest możliwe bez opanowania ciała, dało podstawę do wszechstronnego rozwoju rozmaitych praktyk, maj±cych dopomóc w osi±gnięciu tego celu. Jedn± z takich praktyk jest asana...
Słowo asana wywodzi się od pierwiastka czasownikowego „äs” oznaczaj±cego według słownika Grassmana:
- siadać, usadawiać się /na siedzeniu/,
- usi±¶ć przy /przedmiocie lub osobie/,
- siedzieć spokojnie.
Wydaje się, że należy tu wskazać na zwi±zek z dwoma czasownikami wywodz±cymi się od tego samego pierwiastka, a wskazuj±cymi na pewne specyficzne aspekty siedzenia:
- äs + upa = siedzieć oczekuj±c kogo¶; siedzieć na stronie; pozostawać, trwać, czcić, składać ofiarę bogom;
- äs + pari / - ni – usi±¶ć nisko tuż przy, z czci±/ = siedzieć naokoło kogo¶, czcić w spokojny sposób.
Formy powstałe od pierwiastka „äs” używane były zazwyczaj w kontek¶cie siadania, przysiadania się w jakim¶ okre¶lonym celu, zazwyczaj poł±czonym ze wspóln± recytacj± ¶więtych hymnów lub odprawianiem ofiary.
Słowo asana jest używane w wielu znaczeniach. Böhtlingk i Roth podaj± cztery podstawowe:
1. siedzenie, usadowienie się, sposób i rodzaj siedzenia tworz±cy czę¶ć składow± o¶mioczłonowej ascezy;
2. zatrzymanie się /w wyprawie wojennej/, rozłożenie obozu;
3. przebywanie, mieszkanie;
4. siedzenie, siedzisko, miejsce/
Pocz±tki asany, jako specyficznego sposobu siedzenia, sięgaj± najprawdopodobniej cywilizacji Doliny Indusu. Odkryto ponad dwa tysi±ce terakotowych pieczęci, pochodz±cych z tego okresu, w¶ród których kilka przedstawia postacie siedz±ce w typowej pozycji jogicznej.
Eliade przytacza za sir Marshallem opis jednego z wizerunków utożsamianego z prototypem Siwy. „Bóg o trzech twarzach siedzi na niskim tronie indyjskim w charakterystycznej pozycji jogina, ze skrzyżowanymi ze sob± nogami, stykaj±cymi się piętami i z wielkimi palcami nóg zwróconymi ku dołowi…”.
Hauer przypuszcza, że pocz±tków asany należy upatrywać w sposobach siedzenia w trakcie ofiary, zwi±zanych głównie z kultem Somy i Agniego. W hymnach Rigwedy zaleca się często, aby kapłani zasiedli wspólnie w celu zanoszenia pro¶by do bóstwa, wychwalania lub dziękowania bogom czy też recytacji hymnów w innych celach /np. RV. VIII. 33.1, RV.I.22.8, RV.IX.104.1, RV.III.31.5-9/. Hauer zwraca także uwagę na siedzisko Wiwaswata /sadana/, o którym jest mowa m.in. w RV.I.531, RV.III.34.7, RV.X.75. 1-3. Siedz±c na nim radowali się bogowie, a wieszczowie mogli się wznie¶ć do owego niebiańskiego siedziska w natchnieniu poetyckim.
Gharote podaje, że w Rigwedzie nie używa się słowa asana bezpo¶rednio na oznaczenie pozycji siedz±cej. Istniej± jednak słowa oznaczaj±ce specyficzne sposoby siedzenia, np:
- mitajnu /RV.VII.95.4, RV.III.59.3/ oznacza pozycje skrzyżn±,
- abhijnu /RV.I.37.10, RV.III.39.5, RV.VII.2.4/ oznacza siedzenie na palcach z kolanami wzniesionymi jak w utakätäsana.
Inne sposoby siedzenia wymienione w Rigwedzie, to jak podaje Hauer:
- upa-ni-sad siedzenie nisko tuż przy, z czci±. /od czasownika tego utworzono póĽniej słowo Upaniszada/. Ciche, spokojne, wyczekuj±ce siedzenie przed i w czasie ofiary było sposobem wywoływania ekstazy wyższym niż prymitywne, dzikie tańce i przygotowywało ekstazę póĽniejszych joginów siedz±cych nieruchomo godzinami;
- uttänapad /RV.X.72/, który „…jest w istocie niczym innym
- jak pozycj± embrionaln±, występuj±c± od dawna w déksä /inicjacji kapłańskiej/, kiedy to wy¶więcany na kapłana uginał nogi, kieruj±c je ku górze, przyjmuj±c pozycję embriona. Pozycja ta jest znana z póĽniejszych bramińskich praktyk ascetycznych /tapas/ jako uttänakürmaka i uttänakürmäsana…”.
Ważno¶ć siedzenia dla wedyjskich praktyk ekstatycznych jest widoczna jeszcze wyraĽniej w Atharwawedzie, np. X.1.39, XIX.41.  XV księga Athaarwawedy jasno wskazuje, że siedzenie niezależnie od rytuału ofiarnego, było ważnym ćwiczeniem Wratjów – poprzedników joginów, zapewniaj±cym zdobycie potężnych mocy z panowaniem nad bogami wł±cznie, np. XV.3.
Najstarsze Upaniszady – jak podaje Gharote  – milcz± na temat asany. Pierwsza wzmianka pojawia się w Upaniszadzie ¦weta¶watara II.8-10 i dotyczy terminu asana, rozumianego dwojako:
- miejsce, jakie powinno się wybrać do praktyki – m.in. czyste, wolne od ognia, dymu, wody, wiatru, gdzie nic nie rozprasza umysłu ani oczu /II.10/;
- sposób siedzenia – zaleca się zachowanie symetryczno¶ci pozycji siedz±cej, utrzymuj±c klatkę, szyję i głowę prosto /II.8/.
O wiele bogatsze w informacje na temat asany od upaniszad klasycznych s± upaniszady jogiczne. Digambarji i Sahai podaj±, że termin asana w tych tekstach występuje w sze¶ciu znaczeniach.
1. siedzisko – wykonane najczę¶ciej z wełny, trawy skóry jelenia lub tygrysa. Według tekstu Upaniszady Triskhibrahmana – asana to drewniane siedzenie dwa razy szersze niż dłuższe, pokryte traw±, skór± czarnego jelenia itp. /TSM 90-91/;
2. pozycja – teksty wymieniaj± różn± liczbę pozycji, np. Yogatattra cztery /sieddha, padma, simha, bhadra/, ¦andilja – osiem, za¶ Darsana dziewięć. W tek¶cie tym podaje się że osoba, która opanuje asanę /äsanajaya/ zapanuje nad trzema ¶wiatami oraz oczy¶ci wewnętrzne kanały /nädé/;
3. prawdziwa wiedza, jaka pojawia się po osi±gnięciu stanu w którym umysł /manas/ zaprzestał działalno¶ci, a ¶wiadomo¶ć jogina rozpu¶ciła się w najwyższym atmanie /paramätman/. Stan ten nosi nazwę amanaskayoga /MBU II 5/;
4. stan umysłu, w którym istnieje nieprzerwana medytacja nad brahmanem /brahmacintana/. Jest to szczę¶liwo¶ć /sukha/ sama w sobie, wypieraj±ca z umysłu wszelkie ¶wiatowe rado¶ci /TBU 15, 25/;
5. pozycja stymuluj±ca rdzeń kręgowy do wytwarzania wewnętrznych bodĽców i odczuć. Jest ona jednym z trzech ¶rodków do uzyskania kontroli nad wewnętrznymi funkcjami organizmu /samérajaya/ /YKU I 2,4/;
6. stan, w którym jest się wolnym od wszystkich rzeczy /sarvavastunyudäsinabhäva/ /TSM 29/.
W tek¶cie Mahabharaty znajduj± się liczne opisy asany jako pozycji siedz±cej, szczególnie za¶ w ¦antipaarwan /Adhyaya 237, 241, 317/. Gharote podaje, że spo¶ród dwunastu rodzajów jogi wymienionych w Mahabharacie, w dwóch bezpo¶rednio jest mowa o asanie jako o pozycji siedz±cej:
- desayoga,
- upäyoga,
Według tekstu Bhagawad Gity /6.11/ asana to nie za wysokie i nie za niskie siedzenie nakryte skór± jelenia, suknem lub traw± kusa. Dalej następuje opis sposobu siedzenia /6.13/ i medytacji /6.12, 14/.
W Mokszadharanie znajduj± się zalecenia aby praktykować w jaskiniach górskich, samotnych ¶wi±tyniach, opuszczonych domach lub u podnóży drzew. Najkorzystniejsza por± do praktyki s± godziny przed i po północy.
Bogatej wiedzy na temat asany dostarczaj± Purany, które jako cało¶ć powstały już po ukształtowaniu się jogi jako systemu filozoficznego, chociaż niektóre pogl±dy czy też w±tki w nich przedstawione sięgaj± nawet czasów wedyjskich. Rozdziały po¶więcone jodze znajduj± się w wielu Puranach, niezależnie od ich przynależno¶ci sekciarskiej. Liczne pogl±dy na jogę, zawarte w tych tekstach, różni± się od pogl±dów przestawionych w Jogasutrach.
cdn.
  Konrad Kocot
 
Opublikuj na:
Polecamy:   1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
Jogowe przygotowanie do wyj¶cia na stok. Ferie z jog± 2018!

U progu sezonu narciarskiego przypominamy jakie korzy¶ci przynosi praktyka jogi dla narciarzy. ...

Kiedy mój umysł będzie w pełni elastyczny…?

Można by długo rozpisywać się o elastyczno¶ci ciała – metod na jej osi±gnięcie jest wiele i o ile będziemy systematyczni i konsekwentni osi±gniemy ten cel bez większego wysiłku – wszystko zależy od chęci i nastawienia. Nieco inaczej sprawa wygl±da z najważniejszym narz±dem sprawuj±cym ko...

Jakie cechy powinien mieć idealny nauczyciel jogi?

Według szacunkowych badań w Polsce jest w tej chwili około 800 nauczycieli jogi. Niektórzy z nich zdobyli dyplomy w systemie jogi Iyengara, inni Sivanandy, a jeszcze inni Kundalini czy Ashtangi. Po czym poznać, że mamy do czynienia z dobrym nauczycielem?...

Dzięki ojcu joga trafiła do szkół. Anna Romanowska wspomina ojca, prof. Wiesława Romanowskiego

Praktyka jogi zaczęła rozwijać się w Polsce w latach siedemdziesi±tych. W¶ród jej pionierów był fizjolog prof. Wiesław Romanowski. Pod jego redakcj± ukazała się w 1973 r. ksi±żka pt. "Teoria i metodyka ćwiczeń relaksowo-koncentruj±cych", która stała się dla wielu polskich nauczycieli jogi swego rod...

Ajurwedyjska sztuka równowagi, czyli jak zapobiegać zimowym chorobom

Jesień i zima. Człowiek wyziębiony, pozbawiony słonecznego ciepła i ¶wiatła, staje się podatny na infekcje i zaczyna chorować. Wg ajurwedy oznacza to brak równowagi bioenergetycznej w organizmie. Bo pojęcie choroby jako takiej w tym starożytnym, holistycznym systemie medycznym nie istnieje. ...

Dlaczego jogę mog± praktykować wyznawcy wszystkich religii?

Spotykamy czasem w niektórych mediach dziwne i absurdalne opinie na temat jogi. Wynikaj± one niestety przede wszystkim z podstawowej niewiedzy osób, które nigdy z jog± nie miały do czynienia. Bo joga to nie religia i praktykować mog± j± wszyscy. ...

Kiedy moje nogi będ± w końcu elastyczne?

Mocne oraz elastyczne nogi to też zdrowe nogi - lekkie, sprawne i pewnie st±paj±ce po ziemi. To większa rado¶ć biegania i uprawiania wszelkich innych dyscyplin sportowych - twoich ulubionych. To wreszcie smukłe i zgrabne nogi, zrelaksowane i odprężone. Nie zwlękaj - sięgaj po więcej - również w jodz...

Jej wysoko¶ć cytryna

Królowa pochodzi z południowo-wschodnich Chin. Jej kariera rozkwitła w XVIII wieku, kiedy odkryto, że jest doskonałym remedium na wiele chorób. Dzi¶ cytryna znana jest nie tylko ze swych wła¶ciwo¶ci leczniczych, ale także jako doskonała pomoc w ekologicznym sprz±taniu domu....

10 sposobów na uproszczenie życia

Dzisiejsze tempo życia, szczególnie w dużych miastach jest przyczyn± przewlekłego stresu, przemęczenia i problemów ze zdrowiem. Prostota i minimalizm mog± nam pomóc odnaleĽć równowagę i swój własny slow life. Oto 10 sposobów na uproszczenie życia. ...

Obserwujemy obecnie prawdziwy boom na rozwój osobisty. Z czego on wynika?

Na to i wiele innych pytań odpowiadaj± Karolina i Maciej Szaciłło, eksperci od zdrowego stylu życia, entuzja¶ci ajurwedy i technik medytacyjnych....

  
kalendarium wydarzeń
Poprzednie
Stycznia 2018
Następne
PW¦CPSN
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031 
pokaż wszystkie
więcej
pokaż wszystkie
Partnerskie szkoły jogi
  

Partnerzy portalu
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA

  
Joga Portal - Pierwszy, ogólnopolski serwis joga-joga.pl - Kraków - Poznań - Wrocław - Trójmiasto - Lublin
Wakacje z joga, wakacyjne kursy jogi oraz wyjazdy organizowane przez szkoły Jogi z całej Polski. Wyszukiwarka szkół jogi: Kraków, Poznań, Wrocław, Trójmiasto, Lublin a także wiele innych miast z całej Polski. Pozycje jogi, joga na DVD, ksi±żki o jodze,joga-sklep, forum a także medytacja, ajurweda, kursy rozwoju oraz masaż tajski. Najnowsze wydarzenia, pytania oraz odpoweidzi, wywiady oraz joga w ci±ży i joga dla dzieci - Indie i joga w Indiach a także abc jogi i wakacje z jog± podróżowanie po Azji
likesoft