Asana - charakterystyka odsłownikowa, interpretacje. część I. Konrad Kocot
Dołącz do nas na
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA


Asana - charakterystyka odsłownikowa, interpretacje. część I. Konrad Kocot

  • wtorek, 1 sierpnia 2006
  • autor: Konrad Kocot
Przekonanie o tym, że opanowanie świadomości nie jest możliwe bez opanowania ciała, dało podstawę do wszechstronnego rozwoju rozmaitych praktyk, mających dopomóc w osiągnięciu tego celu. Jedną z takich praktyk jest asana...
Słowo asana wywodzi się od pierwiastka czasownikowego „äs” oznaczającego według słownika Grassmana:
- siadać, usadawiać się /na siedzeniu/,
- usiąść przy /przedmiocie lub osobie/,
- siedzieć spokojnie.
Wydaje się, że należy tu wskazać na związek z dwoma czasownikami wywodzącymi się od tego samego pierwiastka, a wskazującymi na pewne specyficzne aspekty siedzenia:
- äs + upa = siedzieć oczekując kogoś; siedzieć na stronie; pozostawać, trwać, czcić, składać ofiarę bogom;
- äs + pari / - ni – usiąść nisko tuż przy, z czcią/ = siedzieć naokoło kogoś, czcić w spokojny sposób.
Formy powstałe od pierwiastka „äs” używane były zazwyczaj w kontekście siadania, przysiadania się w jakimś określonym celu, zazwyczaj połączonym ze wspólną recytacją świętych hymnów lub odprawianiem ofiary.
Słowo asana jest używane w wielu znaczeniach. Böhtlingk i Roth podają cztery podstawowe:
1. siedzenie, usadowienie się, sposób i rodzaj siedzenia tworzący część składową ośmioczłonowej ascezy;
2. zatrzymanie się /w wyprawie wojennej/, rozłożenie obozu;
3. przebywanie, mieszkanie;
4. siedzenie, siedzisko, miejsce/
Początki asany, jako specyficznego sposobu siedzenia, sięgają najprawdopodobniej cywilizacji Doliny Indusu. Odkryto ponad dwa tysiące terakotowych pieczęci, pochodzących z tego okresu, wśród których kilka przedstawia postacie siedzące w typowej pozycji jogicznej.
Eliade przytacza za sir Marshallem opis jednego z wizerunków utożsamianego z prototypem Siwy. „Bóg o trzech twarzach siedzi na niskim tronie indyjskim w charakterystycznej pozycji jogina, ze skrzyżowanymi ze sobą nogami, stykającymi się piętami i z wielkimi palcami nóg zwróconymi ku dołowi…”.
Hauer przypuszcza, że początków asany należy upatrywać w sposobach siedzenia w trakcie ofiary, związanych głównie z kultem Somy i Agniego. W hymnach Rigwedy zaleca się często, aby kapłani zasiedli wspólnie w celu zanoszenia prośby do bóstwa, wychwalania lub dziękowania bogom czy też recytacji hymnów w innych celach /np. RV. VIII. 33.1, RV.I.22.8, RV.IX.104.1, RV.III.31.5-9/. Hauer zwraca także uwagę na siedzisko Wiwaswata /sadana/, o którym jest mowa m.in. w RV.I.531, RV.III.34.7, RV.X.75. 1-3. Siedząc na nim radowali się bogowie, a wieszczowie mogli się wznieść do owego niebiańskiego siedziska w natchnieniu poetyckim.
Gharote podaje, że w Rigwedzie nie używa się słowa asana bezpośrednio na oznaczenie pozycji siedzącej. Istnieją jednak słowa oznaczające specyficzne sposoby siedzenia, np:
- mitajnu /RV.VII.95.4, RV.III.59.3/ oznacza pozycje skrzyżną,
- abhijnu /RV.I.37.10, RV.III.39.5, RV.VII.2.4/ oznacza siedzenie na palcach z kolanami wzniesionymi jak w utakätäsana.
Inne sposoby siedzenia wymienione w Rigwedzie, to jak podaje Hauer:
- upa-ni-sad siedzenie nisko tuż przy, z czcią. /od czasownika tego utworzono później słowo Upaniszada/. Ciche, spokojne, wyczekujące siedzenie przed i w czasie ofiary było sposobem wywoływania ekstazy wyższym niż prymitywne, dzikie tańce i przygotowywało ekstazę późniejszych joginów siedzących nieruchomo godzinami;
- uttänapad /RV.X.72/, który „…jest w istocie niczym innym
- jak pozycją embrionalną, występującą od dawna w déksä /inicjacji kapłańskiej/, kiedy to wyświęcany na kapłana uginał nogi, kierując je ku górze, przyjmując pozycję embriona. Pozycja ta jest znana z późniejszych bramińskich praktyk ascetycznych /tapas/ jako uttänakürmaka i uttänakürmäsana…”.
Ważność siedzenia dla wedyjskich praktyk ekstatycznych jest widoczna jeszcze wyraźniej w Atharwawedzie, np. X.1.39, XIX.41.  XV księga Athaarwawedy jasno wskazuje, że siedzenie niezależnie od rytuału ofiarnego, było ważnym ćwiczeniem Wratjów – poprzedników joginów, zapewniającym zdobycie potężnych mocy z panowaniem nad bogami włącznie, np. XV.3.
Najstarsze Upaniszady – jak podaje Gharote  – milczą na temat asany. Pierwsza wzmianka pojawia się w Upaniszadzie Śwetaśwatara II.8-10 i dotyczy terminu asana, rozumianego dwojako:
- miejsce, jakie powinno się wybrać do praktyki – m.in. czyste, wolne od ognia, dymu, wody, wiatru, gdzie nic nie rozprasza umysłu ani oczu /II.10/;
- sposób siedzenia – zaleca się zachowanie symetryczności pozycji siedzącej, utrzymując klatkę, szyję i głowę prosto /II.8/.
O wiele bogatsze w informacje na temat asany od upaniszad klasycznych są upaniszady jogiczne. Digambarji i Sahai podają, że termin asana w tych tekstach występuje w sześciu znaczeniach.
1. siedzisko – wykonane najczęściej z wełny, trawy skóry jelenia lub tygrysa. Według tekstu Upaniszady Triskhibrahmana – asana to drewniane siedzenie dwa razy szersze niż dłuższe, pokryte trawą, skórą czarnego jelenia itp. /TSM 90-91/;
2. pozycja – teksty wymieniają różną liczbę pozycji, np. Yogatattra cztery /sieddha, padma, simha, bhadra/, Śandilja – osiem, zaś Darsana dziewięć. W tekście tym podaje się że osoba, która opanuje asanę /äsanajaya/ zapanuje nad trzema światami oraz oczyści wewnętrzne kanały /nädé/;
3. prawdziwa wiedza, jaka pojawia się po osiągnięciu stanu w którym umysł /manas/ zaprzestał działalności, a świadomość jogina rozpuściła się w najwyższym atmanie /paramätman/. Stan ten nosi nazwę amanaskayoga /MBU II 5/;
4. stan umysłu, w którym istnieje nieprzerwana medytacja nad brahmanem /brahmacintana/. Jest to szczęśliwość /sukha/ sama w sobie, wypierająca z umysłu wszelkie światowe radości /TBU 15, 25/;
5. pozycja stymulująca rdzeń kręgowy do wytwarzania wewnętrznych bodźców i odczuć. Jest ona jednym z trzech środków do uzyskania kontroli nad wewnętrznymi funkcjami organizmu /samérajaya/ /YKU I 2,4/;
6. stan, w którym jest się wolnym od wszystkich rzeczy /sarvavastunyudäsinabhäva/ /TSM 29/.
W tekście Mahabharaty znajdują się liczne opisy asany jako pozycji siedzącej, szczególnie zaś w Śantipaarwan /Adhyaya 237, 241, 317/. Gharote podaje, że spośród dwunastu rodzajów jogi wymienionych w Mahabharacie, w dwóch bezpośrednio jest mowa o asanie jako o pozycji siedzącej:
- desayoga,
- upäyoga,
Według tekstu Bhagawad Gity /6.11/ asana to nie za wysokie i nie za niskie siedzenie nakryte skórą jelenia, suknem lub trawą kusa. Dalej następuje opis sposobu siedzenia /6.13/ i medytacji /6.12, 14/.
W Mokszadharanie znajdują się zalecenia aby praktykować w jaskiniach górskich, samotnych świątyniach, opuszczonych domach lub u podnóży drzew. Najkorzystniejsza porą do praktyki są godziny przed i po północy.
Bogatej wiedzy na temat asany dostarczają Purany, które jako całość powstały już po ukształtowaniu się jogi jako systemu filozoficznego, chociaż niektóre poglądy czy też wątki w nich przedstawione sięgają nawet czasów wedyjskich. Rozdziały poświęcone jodze znajdują się w wielu Puranach, niezależnie od ich przynależności sekciarskiej. Liczne poglądy na jogę, zawarte w tych tekstach, różnią się od poglądów przestawionych w Jogasutrach.
cdn.
  Konrad Kocot
 
Opublikuj na:
Polecamy:   1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
Jaki Nett USA - Międzynarodowy Konwent Jogi 2019

Zapraszamy na Międzynarodowy Konwent Jogi 2019. Gość specjalny - Jaki Nett USA, dyplomowana nauczycielka jogi w tradycji B.K.S. Iyengara z 40-letnim doświadczeniem, posiada stopień Senior I. Do udziału w Konwencie zapraszamy zarówno osoby początkujące, jak i zaawansowane - do wyboru przygotowaliśmy...

Mistrz jogi z Puny. Gdyby żył, miałby sto lat

14 grudnia 2018 r.mija setna rocznica urodzin B.K..S. Iyengara. "Ludzie nazwali moją praktykę jogą Iyengara. Ja po prostu dążę do tego, by osiągnąć równowagę między fizycznością, duchowością i intelektem. Każda asana ma swoje optimum – od głowy po stopy, od przodu w tył – bez odchyleń i ...

UZIEMIENIE ciała i umysłu

Co tworzy Twoje silne korzenie- co jest dla Ciebie naprawdę ważne? Co jest Twoją mocną stroną czy umiejętnością? Czego najbardziej potrzebujesz? Czy jest taki obszar w życiu, który od pewnego czasu woła o ZMIANĘ, a Tobie ciężko jest ją podjąć? Zdanie "nigdy tego nie zrobię" zamień na "do tej pory te...

KURS NAUCZYCIELSKI JOGI INTEGRALNEJ

Kurs nauczycielski przeznaczony jest dla osób, które pragną zdobyć praktyczne umiejętności i rzetelną wiedzę na temat różnych ścieżek i systemów jogi pod okiem najlepszych w Polsce specjalistów. Zdobyte kwalifikacje i umiejętności oraz końcowy certyfikat uprawniają do wykonywania zawodu nauczyciel...

Produkt tygodnia: ZESTAW KRZESŁO DO JOGI + KSIĄŻKA ''JOGA Z KRZESŁEM''

Praktyka z użyciem krzesła jest bardzo efektywna z trzech powodów. Krzesło może być naszym: nauczycielem, pomocnikiem, bądź stymulatorem. Krzesło do jogi i książka ''Joga z krzesłem'' to świetny zestaw, dzięki któremu możemy z dokładnością i precyzją pogłębiać praktykę! ...

Jak joga uratowała chińską wioskę

Dziarscy sześćdziesięciolatkowie z niewielkiej wioski na północy Chin z zapałem ćwiczą jogę. Jeszcze dwa lata temu o niewielkim siole nikt nie słyszał, a mieszkańcy byli pogrążeni w apatii. Inicjatywa Lu Wenzhena, nowego sekretarza komunistycznej partii, który przybył tam w 2016 r., by rozruszać lu...

Sztuka życia. Medytacja Vipassana -wg. nauk S.N. Goenki

To nieistotne kim jesteś, czym się zajmujesz, w co wierzysz, a komu nie ufasz. W każdym z nas jest spokój i harmonia pozwalająca na szczęśliwe życie w zgodzie ze sobą i z innymi ludźmi. Furtka do ogrodu wyzwolenia opatrzona jest jedynie mentalną tabliczką – UWAGA! ŚWIADOMOŚĆ – której pra...

Slow life w pracy? To jest możliwe!

Stos spraw do załatwienia, stale kontrolujący szef, nieustanne zebrania i plotkujące koleżanki. Praca potrafi być naprawdę stresująca. Na szczęście są metody, które pozwolą ci nawet w najbardziej stresogennej pracy odzyskać slow. ...

Jałowiec. Na jesienne chłody - rozgrzewające szyszkojagody. :)

Niegdyś, drewno jałowcowe, ze względu na swą wyjątkową elastyczność i wytrzymałość, używano najczęściej do wyrobu łuków. Choć rośnie powoli, żyje długo nawet w niesprzyjających warunkach (nie straszna mu ani słaba gleba, ani nadmierne zacienienie). W zielarstwie, cenione są przede wszystkim szyszkoj...

Joga z krzesłem. Cenna lektura dla każdego jogina.

Książki do jogi dzielą się na dwa rodzaje. Takie, które ładnie wyglądają na półce i takie, z których można w praktyce korzystać. Książki na półkę, to albo zawiłe próby tłumaczenia teoretycznego, czym jest joga, albo kolorowe nie do końca udane podręczniki do nauki asan, z których nie sposób się czeg...

  
kalendarium wydarzeń
Poprzednie
Grudnia 2018
Następne
PWŚCPSN
 12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
31 
pokaż wszystkie
więcej
pokaż wszystkie
Partnerskie szkoły jogi
  

Partnerzy portalu
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA

  
Joga Portal - Pierwszy, ogólnopolski serwis joga-joga.pl - Kraków - Poznań - Wrocław - Trójmiasto - Lublin
Wakacje z joga, wakacyjne kursy jogi oraz wyjazdy organizowane przez szkoły Jogi z całej Polski. Wyszukiwarka szkół jogi: Kraków, Poznań, Wrocław, Trójmiasto, Lublin a także wiele innych miast z całej Polski. Pozycje jogi, joga na DVD, książki o jodze,joga-sklep, forum a także medytacja, ajurweda, kursy rozwoju oraz masaż tajski. Najnowsze wydarzenia, pytania oraz odpoweidzi, wywiady oraz joga w ciąży i joga dla dzieci - Indie i joga w Indiach a także abc jogi i wakacje z jogą podróżowanie po Azji
LikeSoft