Dołącz do nas na
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA


Asana - charakterystyka odsłownikowa, interpretacje. część I. Konrad Kocot

  • wtorek, 1 sierpnia 2006
  • autor: Konrad Kocot
Przekonanie o tym, że opanowanie świadomości nie jest możliwe bez opanowania ciała, dało podstawę do wszechstronnego rozwoju rozmaitych praktyk, mających dopomóc w osiągnięciu tego celu. Jedną z takich praktyk jest asana...
Słowo asana wywodzi się od pierwiastka czasownikowego „äs” oznaczającego według słownika Grassmana:
- siadać, usadawiać się /na siedzeniu/,
- usiąść przy /przedmiocie lub osobie/,
- siedzieć spokojnie.
Wydaje się, że należy tu wskazać na związek z dwoma czasownikami wywodzącymi się od tego samego pierwiastka, a wskazującymi na pewne specyficzne aspekty siedzenia:
- äs + upa = siedzieć oczekując kogoś; siedzieć na stronie; pozostawać, trwać, czcić, składać ofiarę bogom;
- äs + pari / - ni – usiąść nisko tuż przy, z czcią/ = siedzieć naokoło kogoś, czcić w spokojny sposób.
Formy powstałe od pierwiastka „äs” używane były zazwyczaj w kontekście siadania, przysiadania się w jakimś określonym celu, zazwyczaj połączonym ze wspólną recytacją świętych hymnów lub odprawianiem ofiary.
Słowo asana jest używane w wielu znaczeniach. Böhtlingk i Roth podają cztery podstawowe:
1. siedzenie, usadowienie się, sposób i rodzaj siedzenia tworzący część składową ośmioczłonowej ascezy;
2. zatrzymanie się /w wyprawie wojennej/, rozłożenie obozu;
3. przebywanie, mieszkanie;
4. siedzenie, siedzisko, miejsce/
Początki asany, jako specyficznego sposobu siedzenia, sięgają najprawdopodobniej cywilizacji Doliny Indusu. Odkryto ponad dwa tysiące terakotowych pieczęci, pochodzących z tego okresu, wśród których kilka przedstawia postacie siedzące w typowej pozycji jogicznej.
Eliade przytacza za sir Marshallem opis jednego z wizerunków utożsamianego z prototypem Siwy. „Bóg o trzech twarzach siedzi na niskim tronie indyjskim w charakterystycznej pozycji jogina, ze skrzyżowanymi ze sobą nogami, stykającymi się piętami i z wielkimi palcami nóg zwróconymi ku dołowi…”.
Hauer przypuszcza, że początków asany należy upatrywać w sposobach siedzenia w trakcie ofiary, związanych głównie z kultem Somy i Agniego. W hymnach Rigwedy zaleca się często, aby kapłani zasiedli wspólnie w celu zanoszenia prośby do bóstwa, wychwalania lub dziękowania bogom czy też recytacji hymnów w innych celach /np. RV. VIII. 33.1, RV.I.22.8, RV.IX.104.1, RV.III.31.5-9/. Hauer zwraca także uwagę na siedzisko Wiwaswata /sadana/, o którym jest mowa m.in. w RV.I.531, RV.III.34.7, RV.X.75. 1-3. Siedząc na nim radowali się bogowie, a wieszczowie mogli się wznieść do owego niebiańskiego siedziska w natchnieniu poetyckim.
Gharote podaje, że w Rigwedzie nie używa się słowa asana bezpośrednio na oznaczenie pozycji siedzącej. Istnieją jednak słowa oznaczające specyficzne sposoby siedzenia, np:
- mitajnu /RV.VII.95.4, RV.III.59.3/ oznacza pozycje skrzyżną,
- abhijnu /RV.I.37.10, RV.III.39.5, RV.VII.2.4/ oznacza siedzenie na palcach z kolanami wzniesionymi jak w utakätäsana.
Inne sposoby siedzenia wymienione w Rigwedzie, to jak podaje Hauer:
- upa-ni-sad siedzenie nisko tuż przy, z czcią. /od czasownika tego utworzono później słowo Upaniszada/. Ciche, spokojne, wyczekujące siedzenie przed i w czasie ofiary było sposobem wywoływania ekstazy wyższym niż prymitywne, dzikie tańce i przygotowywało ekstazę późniejszych joginów siedzących nieruchomo godzinami;
- uttänapad /RV.X.72/, który „…jest w istocie niczym innym
- jak pozycją embrionalną, występującą od dawna w déksä /inicjacji kapłańskiej/, kiedy to wyświęcany na kapłana uginał nogi, kierując je ku górze, przyjmując pozycję embriona. Pozycja ta jest znana z późniejszych bramińskich praktyk ascetycznych /tapas/ jako uttänakürmaka i uttänakürmäsana…”.
Ważność siedzenia dla wedyjskich praktyk ekstatycznych jest widoczna jeszcze wyraźniej w Atharwawedzie, np. X.1.39, XIX.41.  XV księga Athaarwawedy jasno wskazuje, że siedzenie niezależnie od rytuału ofiarnego, było ważnym ćwiczeniem Wratjów – poprzedników joginów, zapewniającym zdobycie potężnych mocy z panowaniem nad bogami włącznie, np. XV.3.
Najstarsze Upaniszady – jak podaje Gharote  – milczą na temat asany. Pierwsza wzmianka pojawia się w Upaniszadzie Śwetaśwatara II.8-10 i dotyczy terminu asana, rozumianego dwojako:
- miejsce, jakie powinno się wybrać do praktyki – m.in. czyste, wolne od ognia, dymu, wody, wiatru, gdzie nic nie rozprasza umysłu ani oczu /II.10/;
- sposób siedzenia – zaleca się zachowanie symetryczności pozycji siedzącej, utrzymując klatkę, szyję i głowę prosto /II.8/.
O wiele bogatsze w informacje na temat asany od upaniszad klasycznych są upaniszady jogiczne. Digambarji i Sahai podają, że termin asana w tych tekstach występuje w sześciu znaczeniach.
1. siedzisko – wykonane najczęściej z wełny, trawy skóry jelenia lub tygrysa. Według tekstu Upaniszady Triskhibrahmana – asana to drewniane siedzenie dwa razy szersze niż dłuższe, pokryte trawą, skórą czarnego jelenia itp. /TSM 90-91/;
2. pozycja – teksty wymieniają różną liczbę pozycji, np. Yogatattra cztery /sieddha, padma, simha, bhadra/, Śandilja – osiem, zaś Darsana dziewięć. W tekście tym podaje się że osoba, która opanuje asanę /äsanajaya/ zapanuje nad trzema światami oraz oczyści wewnętrzne kanały /nädé/;
3. prawdziwa wiedza, jaka pojawia się po osiągnięciu stanu w którym umysł /manas/ zaprzestał działalności, a świadomość jogina rozpuściła się w najwyższym atmanie /paramätman/. Stan ten nosi nazwę amanaskayoga /MBU II 5/;
4. stan umysłu, w którym istnieje nieprzerwana medytacja nad brahmanem /brahmacintana/. Jest to szczęśliwość /sukha/ sama w sobie, wypierająca z umysłu wszelkie światowe radości /TBU 15, 25/;
5. pozycja stymulująca rdzeń kręgowy do wytwarzania wewnętrznych bodźców i odczuć. Jest ona jednym z trzech środków do uzyskania kontroli nad wewnętrznymi funkcjami organizmu /samérajaya/ /YKU I 2,4/;
6. stan, w którym jest się wolnym od wszystkich rzeczy /sarvavastunyudäsinabhäva/ /TSM 29/.
W tekście Mahabharaty znajdują się liczne opisy asany jako pozycji siedzącej, szczególnie zaś w Śantipaarwan /Adhyaya 237, 241, 317/. Gharote podaje, że spośród dwunastu rodzajów jogi wymienionych w Mahabharacie, w dwóch bezpośrednio jest mowa o asanie jako o pozycji siedzącej:
- desayoga,
- upäyoga,
Według tekstu Bhagawad Gity /6.11/ asana to nie za wysokie i nie za niskie siedzenie nakryte skórą jelenia, suknem lub trawą kusa. Dalej następuje opis sposobu siedzenia /6.13/ i medytacji /6.12, 14/.
W Mokszadharanie znajdują się zalecenia aby praktykować w jaskiniach górskich, samotnych świątyniach, opuszczonych domach lub u podnóży drzew. Najkorzystniejsza porą do praktyki są godziny przed i po północy.
Bogatej wiedzy na temat asany dostarczają Purany, które jako całość powstały już po ukształtowaniu się jogi jako systemu filozoficznego, chociaż niektóre poglądy czy też wątki w nich przedstawione sięgają nawet czasów wedyjskich. Rozdziały poświęcone jodze znajdują się w wielu Puranach, niezależnie od ich przynależności sekciarskiej. Liczne poglądy na jogę, zawarte w tych tekstach, różnią się od poglądów przestawionych w Jogasutrach.
cdn.
  Konrad Kocot
 
Opublikuj na:
Polecamy:   1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
Joga kundalini – przebudzenie i opanowanie energii

Mnogość zajęć, które określane są jako różne rodzaje jogi, może już przyprawić o zawrót głowy. Wśród nich pojawia się kundalini. Samo słowo brzmi magicznie, a jogę kundalini otacza aura tajemnicy. Jest to jednak, wg jej zwolenników i adeptów, esencja jogi, emanacja życiowej energii, która przepływa ...

Jak wybrać matę do jogi?

Obecnie na rynku dostępnych jest wiele rodzajów i odmian mat do jogi. Różnią się fakturą, grubością, długością, kolorem, trwałością i tym, co najważniejsze, czyli parametrami antypo­ślizgowymi oraz ceną. Dlatego zawsze pojawia się pytanie - którą matę mam wybrać i czym się kierować przy wyborze?...

Przepisy ze zdrowej misy: Jarmużki z kuskusem

Jarmuż jest wyjątkową odmianą kapusty, uprawianą od starożytności do celów ozdobnych oraz jadalnych. Popularnością cieszy się przede wszystkim ze względu na bogatą zawartość przeciwutleniaczy, witaminy C i K, wapnia, żelaza oraz sulforafan – związków mających właściwości antynowotworowe. ...

Jak odzyskać czas?

Czas. Gdyby był na sprzedaż, pewnie byłby najlepiej sprzedawanym towarem na świecie, a w bankach ustawiałyby się kolejki po kredyt na zakup czasu. Niestety, a może "stety" nie można go kupić za żadne pieniądze. Ale dzięki filozofii slow life i minimalizmowi można nauczyć się, jak go odzyskać. ...

Joga i podnoszenie odporności na infekcje. To działa !

No i nadeszła. Jesień. A wraz z nią niestety sezon przeziębień i innych infekcji. Ale na szczęście nie jesteśmy bezradni wobec atakujących nas zewsząd zarazków. Możemy szybko podnieść swoją odporność dzięki praktyce jogi, co udowodniły już liczne badania naukowe....

6 pozycji jogi, które możesz wykonać jeszcze zanim wstaniesz z łóżka.

Znasz to uczucie, kiedy budzik dzwoni wcześnie rano, żwawo odkrywasz kołdrę i wstajesz z łóżka z uśmiechem na twarzy? Ja też nie ;) Ale to nic, poranki bywają trudne - to fakt, tylko nie wtedy, kiedy masz 6 przyjemnych powodów, żeby zamiast kolejny raz przedłużać drzemkę zacząć się powoli przebudzać...

Pietyzm w praktyce jogi

Dużo pisze się o jodze. Pisze się o jej dobroczynnym wpływie na organizm (ciało, sylwetkę, narządy wewnętrzne, kręgosłup) i psychikę. Warto jednak podkreślić jeszcze jeden rzadziej omawiany element, a mianowicie wpływ jogi na postawę życiową - na podejście do samego siebie, do innych ludzi oraz nast...

Nie taki kij straszny jak go malują … Jak oswoić chaturangę?

Nic nie wprowadza w lepszy nastrój jak kilka Powitań Słońca o poranku. Kiedy płynnie przechodzisz z jednej pozycji do drugiej, a ciało w pełni współgra z oddechem, czujesz jak powoli rozbudza się każdy mięsień a umysł staje się coraz bardziej trzeźwy. I wszystko byłoby pięknie, gdyby nie chaturanga ...

Premier, który propaguje jogę i narodowe wartości

Miłośnicy jogi na całym świecie, nawet jeśli w ogóle nie interesują się polityką, na pewno słyszeli nazwisko premiera Indii. Narendra Modi jest wielkim orędownikiem jogi, dzięki jego staraniom ustanowiono Międzynarodowy Dzień Jogi, a UNESCO wpisało ją na listę dziedzictwa niematerialnego świata....

Od przybytku boli głowa

Minimalizm został w ostatnich latach mocno spopularyzowany w Stanach Zjednoczonych i Europie, przesyconych wszechogarniającym konsumpcjonizmem. Jednak ojczyzną minimalizmu jest Japonia. Wynika on z japońskiej tradycji i stylu życia. Co zatem radzą japońscy mistrzowie minimalizmu?...

  
kalendarium wydarzeń
Poprzednie
Października 2017
Następne
PWŚCPSN
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031 
pokaż wszystkie
więcej
pokaż wszystkie
Partnerskie szkoły jogi
  

Partnerzy portalu
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA

  
Joga Portal - Pierwszy, ogólnopolski serwis joga-joga.pl - Kraków - Poznań - Wrocław - Trójmiasto - Lublin
Wakacje z joga, wakacyjne kursy jogi oraz wyjazdy organizowane przez szkoły Jogi z całej Polski. Wyszukiwarka szkół jogi: Kraków, Poznań, Wrocław, Trójmiasto, Lublin a także wiele innych miast z całej Polski. Pozycje jogi, joga na DVD, książki o jodze,joga-sklep, forum a także medytacja, ajurweda, kursy rozwoju oraz masaż tajski. Najnowsze wydarzenia, pytania oraz odpoweidzi, wywiady oraz joga w ciąży i joga dla dzieci - Indie i joga w Indiach a także abc jogi i wakacje z jogą podróżowanie po Azji
likesoft