Asana - charakterystyka odsłownikowa, interpretacje. część I. Konrad Kocot
Dołącz do nas na
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA


Asana - charakterystyka odsłownikowa, interpretacje. część I. Konrad Kocot

  • wtorek, 1 sierpnia 2006
  • autor: Konrad Kocot
Przekonanie o tym, że opanowanie świadomości nie jest możliwe bez opanowania ciała, dało podstawę do wszechstronnego rozwoju rozmaitych praktyk, mających dopomóc w osiągnięciu tego celu. Jedną z takich praktyk jest asana...
Słowo asana wywodzi się od pierwiastka czasownikowego „äs” oznaczającego według słownika Grassmana:
- siadać, usadawiać się /na siedzeniu/,
- usiąść przy /przedmiocie lub osobie/,
- siedzieć spokojnie.
Wydaje się, że należy tu wskazać na związek z dwoma czasownikami wywodzącymi się od tego samego pierwiastka, a wskazującymi na pewne specyficzne aspekty siedzenia:
- äs + upa = siedzieć oczekując kogoś; siedzieć na stronie; pozostawać, trwać, czcić, składać ofiarę bogom;
- äs + pari / - ni – usiąść nisko tuż przy, z czcią/ = siedzieć naokoło kogoś, czcić w spokojny sposób.
Formy powstałe od pierwiastka „äs” używane były zazwyczaj w kontekście siadania, przysiadania się w jakimś określonym celu, zazwyczaj połączonym ze wspólną recytacją świętych hymnów lub odprawianiem ofiary.
Słowo asana jest używane w wielu znaczeniach. Böhtlingk i Roth podają cztery podstawowe:
1. siedzenie, usadowienie się, sposób i rodzaj siedzenia tworzący część składową ośmioczłonowej ascezy;
2. zatrzymanie się /w wyprawie wojennej/, rozłożenie obozu;
3. przebywanie, mieszkanie;
4. siedzenie, siedzisko, miejsce/
Początki asany, jako specyficznego sposobu siedzenia, sięgają najprawdopodobniej cywilizacji Doliny Indusu. Odkryto ponad dwa tysiące terakotowych pieczęci, pochodzących z tego okresu, wśród których kilka przedstawia postacie siedzące w typowej pozycji jogicznej.
Eliade przytacza za sir Marshallem opis jednego z wizerunków utożsamianego z prototypem Siwy. „Bóg o trzech twarzach siedzi na niskim tronie indyjskim w charakterystycznej pozycji jogina, ze skrzyżowanymi ze sobą nogami, stykającymi się piętami i z wielkimi palcami nóg zwróconymi ku dołowi…”.
Hauer przypuszcza, że początków asany należy upatrywać w sposobach siedzenia w trakcie ofiary, związanych głównie z kultem Somy i Agniego. W hymnach Rigwedy zaleca się często, aby kapłani zasiedli wspólnie w celu zanoszenia prośby do bóstwa, wychwalania lub dziękowania bogom czy też recytacji hymnów w innych celach /np. RV. VIII. 33.1, RV.I.22.8, RV.IX.104.1, RV.III.31.5-9/. Hauer zwraca także uwagę na siedzisko Wiwaswata /sadana/, o którym jest mowa m.in. w RV.I.531, RV.III.34.7, RV.X.75. 1-3. Siedząc na nim radowali się bogowie, a wieszczowie mogli się wznieść do owego niebiańskiego siedziska w natchnieniu poetyckim.
Gharote podaje, że w Rigwedzie nie używa się słowa asana bezpośrednio na oznaczenie pozycji siedzącej. Istnieją jednak słowa oznaczające specyficzne sposoby siedzenia, np:
- mitajnu /RV.VII.95.4, RV.III.59.3/ oznacza pozycje skrzyżną,
- abhijnu /RV.I.37.10, RV.III.39.5, RV.VII.2.4/ oznacza siedzenie na palcach z kolanami wzniesionymi jak w utakätäsana.
Inne sposoby siedzenia wymienione w Rigwedzie, to jak podaje Hauer:
- upa-ni-sad siedzenie nisko tuż przy, z czcią. /od czasownika tego utworzono później słowo Upaniszada/. Ciche, spokojne, wyczekujące siedzenie przed i w czasie ofiary było sposobem wywoływania ekstazy wyższym niż prymitywne, dzikie tańce i przygotowywało ekstazę późniejszych joginów siedzących nieruchomo godzinami;
- uttänapad /RV.X.72/, który „…jest w istocie niczym innym
- jak pozycją embrionalną, występującą od dawna w déksä /inicjacji kapłańskiej/, kiedy to wyświęcany na kapłana uginał nogi, kierując je ku górze, przyjmując pozycję embriona. Pozycja ta jest znana z późniejszych bramińskich praktyk ascetycznych /tapas/ jako uttänakürmaka i uttänakürmäsana…”.
Ważność siedzenia dla wedyjskich praktyk ekstatycznych jest widoczna jeszcze wyraźniej w Atharwawedzie, np. X.1.39, XIX.41.  XV księga Athaarwawedy jasno wskazuje, że siedzenie niezależnie od rytuału ofiarnego, było ważnym ćwiczeniem Wratjów – poprzedników joginów, zapewniającym zdobycie potężnych mocy z panowaniem nad bogami włącznie, np. XV.3.
Najstarsze Upaniszady – jak podaje Gharote  – milczą na temat asany. Pierwsza wzmianka pojawia się w Upaniszadzie Śwetaśwatara II.8-10 i dotyczy terminu asana, rozumianego dwojako:
- miejsce, jakie powinno się wybrać do praktyki – m.in. czyste, wolne od ognia, dymu, wody, wiatru, gdzie nic nie rozprasza umysłu ani oczu /II.10/;
- sposób siedzenia – zaleca się zachowanie symetryczności pozycji siedzącej, utrzymując klatkę, szyję i głowę prosto /II.8/.
O wiele bogatsze w informacje na temat asany od upaniszad klasycznych są upaniszady jogiczne. Digambarji i Sahai podają, że termin asana w tych tekstach występuje w sześciu znaczeniach.
1. siedzisko – wykonane najczęściej z wełny, trawy skóry jelenia lub tygrysa. Według tekstu Upaniszady Triskhibrahmana – asana to drewniane siedzenie dwa razy szersze niż dłuższe, pokryte trawą, skórą czarnego jelenia itp. /TSM 90-91/;
2. pozycja – teksty wymieniają różną liczbę pozycji, np. Yogatattra cztery /sieddha, padma, simha, bhadra/, Śandilja – osiem, zaś Darsana dziewięć. W tekście tym podaje się że osoba, która opanuje asanę /äsanajaya/ zapanuje nad trzema światami oraz oczyści wewnętrzne kanały /nädé/;
3. prawdziwa wiedza, jaka pojawia się po osiągnięciu stanu w którym umysł /manas/ zaprzestał działalności, a świadomość jogina rozpuściła się w najwyższym atmanie /paramätman/. Stan ten nosi nazwę amanaskayoga /MBU II 5/;
4. stan umysłu, w którym istnieje nieprzerwana medytacja nad brahmanem /brahmacintana/. Jest to szczęśliwość /sukha/ sama w sobie, wypierająca z umysłu wszelkie światowe radości /TBU 15, 25/;
5. pozycja stymulująca rdzeń kręgowy do wytwarzania wewnętrznych bodźców i odczuć. Jest ona jednym z trzech środków do uzyskania kontroli nad wewnętrznymi funkcjami organizmu /samérajaya/ /YKU I 2,4/;
6. stan, w którym jest się wolnym od wszystkich rzeczy /sarvavastunyudäsinabhäva/ /TSM 29/.
W tekście Mahabharaty znajdują się liczne opisy asany jako pozycji siedzącej, szczególnie zaś w Śantipaarwan /Adhyaya 237, 241, 317/. Gharote podaje, że spośród dwunastu rodzajów jogi wymienionych w Mahabharacie, w dwóch bezpośrednio jest mowa o asanie jako o pozycji siedzącej:
- desayoga,
- upäyoga,
Według tekstu Bhagawad Gity /6.11/ asana to nie za wysokie i nie za niskie siedzenie nakryte skórą jelenia, suknem lub trawą kusa. Dalej następuje opis sposobu siedzenia /6.13/ i medytacji /6.12, 14/.
W Mokszadharanie znajdują się zalecenia aby praktykować w jaskiniach górskich, samotnych świątyniach, opuszczonych domach lub u podnóży drzew. Najkorzystniejsza porą do praktyki są godziny przed i po północy.
Bogatej wiedzy na temat asany dostarczają Purany, które jako całość powstały już po ukształtowaniu się jogi jako systemu filozoficznego, chociaż niektóre poglądy czy też wątki w nich przedstawione sięgają nawet czasów wedyjskich. Rozdziały poświęcone jodze znajdują się w wielu Puranach, niezależnie od ich przynależności sekciarskiej. Liczne poglądy na jogę, zawarte w tych tekstach, różnią się od poglądów przestawionych w Jogasutrach.
cdn.
  Konrad Kocot
 
Opublikuj na:
Polecamy:   1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
KURS NAUCZYCIELSKI JOGI INTEGRALNEJ

Trwają zapisy na II Edycję ! Pozostało jeszcze 15 miejsc! Kurs nauczycielski przeznaczony jest dla osób, które pragną zdobyć praktyczne umiejętności i rzetelną wiedzę na temat różnych ścieżek i systemów jogi pod okiem najlepszych w Polsce specjalistów. Zdobyte kwalifikacje i umiejętności oraz koń...

Minimalizm w podróży

Aby urlop był prawdziwie minimalny potrzebne są dwie rzeczy: minimalny bagaż i minimalny umysł. Wtedy z całą pewnością odpoczniemy naprawdę.Czy zdarzyło Ci się pojechać na upragnione wakacje i wrócić tak naprawdę zmęczonym? Przeładowane bagaże, targanie ich po lotniskach, dworcach, upychanie w bagaż...

ADŹAPA JOGA - WIEDZA MĘDRCÓW STAROŻYTNYCH INDII. Cykl bezpłatnych wykładów o medytacji w 10 miastach Polski.

ADŹAPA JOGA - WIEDZA MĘDRCÓW STAROŻYTNYCH INDII Cykl bezpłatnych wykładów o medytacji w 10 miastach Polski. Wrzesień-Październik 2019 Adźapa Joga (z angielskiego: Ajapa Yoga), czyli joga nie-dźapa (joga nie-powtarzania), to najbardziej starożytna forma jogi, która była odkryta i nauczana tysiące la...

Bez regeneracji nie osiągniemy równowagi. Co robi z nami stres?

Joga w przeciwieństwie do np. treningu siłowego, aktywizuje przywspółczulną część układu nerwowego odpowiedzialną za rozluźnienie. Wspiera więc w balansowaniu układu nerwowego i jest korzystna dla osób zdrowych, a w wielu przypadkach również dla osób chorych – tłumaczy psycholog zdrowia Mateus...

Siła spokoju i uważności. Jak zapanować na umysłem ?

Umysł ludzki może wirować szybciej niż wiatr, poszukując rozrywki i ucieczki od kłopotów, jakie niosą za sobą dylematy dnia powszedniego. Szukając celu, bezpieczeństwa i radości żyjemy w pomieszaniu, zawzięcie szukając spełnienia, a rzeczywistość prawie nigdy nie odpowiada naszym oczekiwaniom. Te za...

Muzyka indyjska i nada joga

Ideałem, do którego winien dążyć indyjski artysta, jest wywołanie w słuchaczu i widzu doświadczenia estetycznego zwanego rasą. Przyrównuje się ją do ożywczego nektaru, którego skosztowawszy, człowiek zatraca poczucie ciała, a jego dusza rozszerza się i łączy we wspólnym doświadczeniu z innych uczest...

Joga przynosi ulgę. Badania nad chorobą Parkinsona

Techniki relaksacyjne, pranajama i mindfulness pomagają cierpiącym na chorobę Parkinsona w pokonaniu stanów lękowych i depresyjnych – wynika z najnowszych badań, przeprowadzonych na uniwersytecie w Hongkongu. ...

Żeński pierwiastek mocy

Odrębność płci to jeden z wielu przykładów ukazujących dualizm otaczającej nas rzeczywistości. Podział na męskość i żeńskość występuje we wszystkim, co żyje. Żeńska, magnetyczna energia przyciąga męską - elektryczną energię, a w rezultacie z tego procesu zaczyna się tworzenie i działanie. Aspekt męs...

Joga i medytacja podnoszą kwalifikacje pracownika

Kurs jogi może być uznany za szkolenie zawodowe i w związku z tym pracownikowi, który chce wziąć w nim udział, należy się płatny urlop szkoleniowy – uznał sąd w Berlinie. Informuje o tym AFP. ...

Między jawą a snem. Joga nidra

Sen bez snu, głębokie odprężenie, pełna harmonia – to ideał w świecie, który bezustannie atakuje nas setkami impulsów.. Taki stan można osiągnąć podczas sesji jogi nidry. Jej nauczyciele podkreślają jednak, że sam relaks nie jest głównym celem praktyki. To sposób na samopoznanie, wejście w głą...

  
kalendarium wydarzeń
Poprzednie
Sierpnia 2019
Następne
PWŚCPSN
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031 
pokaż wszystkie
więcej
pokaż wszystkie
Partnerskie szkoły jogi
  

Partnerzy portalu
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA

  
Joga Portal - Pierwszy, ogólnopolski serwis joga-joga.pl - Kraków - Poznań - Wrocław - Trójmiasto - Lublin
Wakacje z joga, wakacyjne kursy jogi oraz wyjazdy organizowane przez szkoły Jogi z całej Polski. Wyszukiwarka szkół jogi: Kraków, Poznań, Wrocław, Trójmiasto, Lublin a także wiele innych miast z całej Polski. Pozycje jogi, joga na DVD, książki o jodze,joga-sklep, forum a także medytacja, ajurweda, kursy rozwoju oraz masaż tajski. Najnowsze wydarzenia, pytania oraz odpoweidzi, wywiady oraz joga w ciąży i joga dla dzieci - Indie i joga w Indiach a także abc jogi i wakacje z jogą podróżowanie po Azji
LikeSoft