Dołącz do nas na
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA


Serce w praktyce hatha jogi. Rafał Gadomski.

  • wtorek, 3 stycznia 2012
  • autor: Rafał Gadomski
Większość joginów w Polsce zajmuje się (lub zajmowała) praktyką hatha jogi. Każdy z nas również w mniejszym lub większym stopniu opanowane ma różne techniki i style i dysponuje mniejszą lub większą wiedzą i doświadczeniem w ich stosowaniu, w stopniu mniej lub bardziej zgodnym z obowiązującą (taką czy inną) tradycją. Przy praktyce odpowiednio intensywnej przychodzi nieuchronnie taki moment, kiedy musimy opuścić sztywne i narzucone ramy tradycji czy systemu i rozpocząć własne poszukiwania. Nie oznacza to wcale, że musimy porzucić styl, ale gwarancja tradycji nie obejmuje tego, co się odczuwa w trakcie praktyki, a jedynie metodologię ćwiczeń i zalecenia praktyczno-techniczne (względnie – również filozoficzne).
Dlatego warto jest po pierwsze: wiedzieć, co takiego łączy wszystkie style hatha jogi, czyli jaki jest uniwersalny cel tego treningu? Po drugie: na czym, uniwersalnie, polega praktyka? Odpowiedź zarówno na to pierwsze, jak i na drugie pytanie odnaleźć możemy w „Jogasutrach” Patańdżalego; i to pomimo to, iż tekst ten nie rozpisuje się raczej na temat hatha jogi i wspomina o niej ogólnikowo, pobieżnie i w sposób niebezpośredni. Tekst sam w sobie jest bardzo uniwersalny, a należy też dodać, że w czasach, w których żył i tworzył Patańdżali zapewne nie było jeszcze wyraźnego rozróżnienia na style jogi. Co prawda „Bhagawadgita”, tekst mniej więcej równoległy do „Jogasutr” wymienia kilka ścieżek jogi, nie wspomina jednak słowem o hatha jodze, stąd można mniemać, że ćwiczenia fizyczne były znane, ale być może nie tworzyły jeszcze wtedy ujednoliconego systemu.
Tym ciekawiej prezentują się słowa sutr I.18 i I.19, które, przynajmniej w mojej interpretacji, mówią właśnie o celu i metodzie treningu hatha jogi (chociaż jej nie nazywają). Zasadniczo Patańdżali różne "ścieżki jogi" traktuje raczej równorzędnie i stopniuje je tylko z punktu widzenia trudności, jakie każda z nich prezentuje w osiągnięciu jogicznego wyzwolenia – k a i w a l j i. Oczywiście też każda z nich jest dostosowana do innego typu ćwiczących. Jeśli chodzi o "hatha jogę", sutra I.18 charakteryzuje ją następująco:

"virāma pratyayā abhyāsa pūrvah samskāra śesah anyah"

USUNIĘCIA IDEA, POPRZEZ PRAKTYKĘ, ŚLADÓW WRAŻEŃ – INNA.
Słowo "inna" [a n y a h] odnosi się tu do jogi s a m p r a j n a t a h  z uświadomieniem] z sutry poprzedniej [I.17]. Jak więc widać z tekstu, w metodzie owej (umownie nazwanej "hatha jogą") chodzi o usunięcie resztek [ś e s a h] s a n s k a r , czyli "śladów wrażeń" albo "blokad energetycznych", czy też "złogów psychicznych" - wszystko to "POPRZEZ PRAKTYKĘ". Tak działa właśnie trening hatha jogi. Poprzez ustawianie ciała w konkretnych formach, energia ćwiczenia (ś a k t i) w połączeniu z oddechem niejako wymusza specjalne działanie, którego wynikiem jest właśnie usuwanie "napięć w ciele psychicznym", będących wynikiem programowania środowiskowego (rodzice, szkoła, kultura, itd.).
Sutra I.19 precyzuje jeszcze bardziej, na czym polega ten rodzaj działania:

bhava pratyayo videha prakrtilayānām”

ŹRÓDŁA POJĘCIE W BEZCIELESNYM ZWIĄZKU Z MATERIĄ.
Oczywiście sutrę można tłumaczyć na różne sposoby i wiele jest jej interpretacji, ja jednak trzymam się strony rzeczowej i praktycznej - bo taką mam naturę. Tutaj b h a v a tłumaczę jako "ŹRÓDŁO" - z konieczności (tłumaczenie wierszem) jest to tłumaczenie maksymalnie skondensowane, ale wciąż jeszcze dość poprawne. „Bhava” tłumaczone bywa też jako "uczucie, emocja" a nawet "ekstaza". Jak by na to nie patrzeć, jest to zdecydowanie określenie związane z ośrodkiem serca. W tym kontekście "źródło" znaczy "uniwersalne źródło życia, kosmicznego awatara, serce Chrystusa" czy cokolwiek, co przypasuje komukolwiek, pasując do jego wyznania i filozofii. Ale na pewno w powiązaniu z emocjonalną energią ośrodka serca. Co znaczy "bezcielesny"? Abstrahując znowu od interpretacji hinduskiego new age'u pełnego opisów prześwitujących istot i wielorękich pół-bogów spacerujących po ulicach między zwykłymi śmiertelnikami (nie neguję tutaj możliwości ich występowania w alternatywnej czasoprzestrzeni, a jedynie praktyczność nawiązania do nich w tego rodzaju tekście), należy przyjąć znów jakiegoś rodzaju odniesienie do osoby praktykującej (ponieważ tekst „Jogasutr” jest ścisłą wykładnią jogi, jak mówi sutra I.1, i tak go trzeba traktować). "Bezcielesny" tutaj moim zdaniem również nie odnosi się do kwestii związanych z reinkarnacją - chodzi po prostu o sposób mentalnego nastawienia osoby praktykującej, czyli jogina: nasze ciało, czy też to, co nazywamy naszym ciałem, to nic innego, jak zespół czy też kompleks napięć zaburzających nasz sposób wewnętrznego odczuwania oraz zaburzający procesy psychiczno-motoryczne. Ćwiczący jogę dobrze wiedzą, że "moje ciało" z dzisiaj to zupełnie inne "ciało" niż moje ciało z wczoraj i zupełnie inne od ciała jutrzejszego. Niestety na poziomie ego przywiązanie do koncepcji ciała może kosztować wiele lat bezowocnych wysiłków. Dlatego, aby móc spokojnie pracować nad napięciami psychicznymi (energetycznymi) należy na czas praktyki swoją koncepcję ciała odstawić na bok i po prostu czuć.
Co wreszcie oznacza "ZWIĄZEK Z MATERIĄ"? Otóż zasadniczo odwraca to trochę nasze pojmowanie, iż jesteśmy władcami materii naszego ciała. Ponieważ po śmierci ciało fizyczne pozostaje na ziemi (albo raczej w ziemi), a to, co było wypełniającym jego czas aspektem świadomym bardzo wyraźnie się od niego oddziela, logicznie byłoby założyć, że jednak ciało materialne nie jest nasze na prawach wieczystego użytkowania, a jedynie niejako wypożyczone i jako takie podlega zwrotowi. Dlatego Patańdżali mówi o rodzaju związku z materią, ponieważ tak naprawdę, jeśli ciało materialne nie jest naszą własnością, oczywistą jest rzeczą, że mamy z nim jakąś relację, więź, jakiś stosunek do niego, coś co można kształtować w czasie, co ulega zmianie i nad czym należy pracować. Zazwyczaj po prostu traktujemy w ten sposób ciała naszych partnerów, zakładając niesłusznie, iż nasze ciało jest po prostu naszą własnością i nie musimy z nim rozwijać żadnej relacji. To samo tyczy się jednak również materii naszego ciała. Materia jest materią - bez względu na to, kto jest ubrany w dany "garnitur". Cudowne w tym wszystkim jest właśnie to, że możemy kształtować swoją relację z materią w sposób tak bardzo bezpośredni. Ale wracajmy do rzeczy.
Obszar materialny tradycyjnie rozciąga się na trzy stany wibracji (żywioły) - gęstą (ziemia), subtelną (woda) i umysłową (ogień), z których każdy jest coraz bardziej subtelny. W obszarze ciała te trzy żywioły posiadają wspólne umiejscowienie w misie miednicy i unerwiane są przez jeden nerw przywspółczulny - nerw miedniczy, biegnący od podwzgórza mózgu w dół kolumny kręgosłupa. Odpowiadające im narządy to: okrężnica i odbytnica (ziemia), pęcherz moczowy i narządy rozrodcze (woda), nerki (ogień); (każdy z tych narządów, czy też grup narządów, unerwiany jest przez inne odgałęzienie systemu współczulnego). Jak więc rozumieć zapis tej sutry w praktyce?
W podwzgórzu mózgu łączą się odgałęzienia nerwu miedniczego i nerwu błędnego (który unerwia przywspółczulnie m.in. obszar serca). Łącząc te dwa obszary, czyli obszar serca i obszar wnętrza miednicy, poprzez koncentrację na: wnętrzu miednicy, ośrodku serca, kolumnie kręgosłupa oraz obszarze wzajemnego przenikania się i łączenia impulsów (podwzgórze mózgu) możemy doprowadzić do zjawiska wzajemnego oddziaływania i harmonizowania impulsów z serca i z miednicy. Dzięki właściwościom wyciszającym i rozluźniającym systemu przywspółczulnego będziemy mogli osiągnąć efekt rozluźnienia napięć mięśniowych skoordynowany przez wpływ impulsów ponadwerbalnych z ośrodka serca.
A teraz najważniejsze: cały ten proces oczyszczania ciała psychicznego ma w obszarze filozoficznym jogi charakter oddzielania p u r u s z y (ducha) od p r a k r y t i (materii). Dzięki temu połączenie „puruszy” i „prakryti” (związanie „puruszy” w blokach energetycznych) kończy się i „purusza” swobodnie przepełnia całą boską „prakryti” ciała w idealnej harmonii. Z założenia tak zapewne ma wyglądać kulminacja tego konkretnego treningu. Domem „puruszy” jest ośrodek serca, zaś obszarem związanym z „prakryti” – podstawa miednicy. W praktyce wygląda to mniej więcej tak, że pracując nad obszarem materialnym i uwalniając napięcia dzięki uruchomieniu impulsów przywspółczulnych (relaksacja), używacie serca jako przewodnika czy też "latarni morskiej", która wskazuje wam odpowiedni kierunek działania w zakresie uwalniania napięć (koordynacja) i nie pozwala wam popaść w ślepe uliczki i zaułki praktyki czysto fizyczno-materialnej.
Tak więc, drodzy jogini, następnym razem, kiedy usłyszycie lub przypomnicie sobie słowa instruktora napominające was, abyście "włożyli więcej serca w praktykę" albo "ćwiczyli z sercem", potraktujcie je bardzo dosłownie. Inaczej narazicie się na niepotrzebną stratę czasu i będziecie kręcić się w kółko, poddając "hinduskiemu stretchingowi", zamiast ćwiczyć jogę. Tylko po to, żeby i tak dojść ostatecznie do tych samych wniosków.
Rafał Gadomski
Wydawnictwo Tedson (www.tedson.pl)
Joga Warszawa Studio (www.hatha.pl)
Blog Jogina (www.blog.hatha.pl)
Serce w praktyce hatha jogi. Rafał Gadomski.
Opublikuj na:
Polecamy:   1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
Jakie cechy powinien mieć idealny nauczyciel jogi?

Według szacunkowych badań w Polsce jest w tej chwili około 800 nauczycieli jogi. Niektórzy z nich zdobyli dyplomy w systemie jogi Iyengara, inni Sivanandy, a jeszcze inni Kundalini czy Ashtangi. Po czym poznać, że mamy do czynienia z dobrym nauczycielem?...

Dzięki ojcu joga trafiła do szkół. Anna Romanowska wspomina ojca, prof. Wiesława Romanowskiego

Praktyka jogi zaczęła rozwijać się w Polsce w latach siedemdziesiątych. Wśród jej pionierów był fizjolog prof. Wiesław Romanowski. Pod jego redakcją ukazała się w 1973 r. książka pt. "Teoria i metodyka ćwiczeń relaksowo-koncentrujących", która stała się dla wielu polskich nauczycieli jogi swego rod...

Ajurwedyjska sztuka równowagi, czyli jak zapobiegać zimowym chorobom

Jesień i zima. Człowiek wyziębiony, pozbawiony słonecznego ciepła i światła, staje się podatny na infekcje i zaczyna chorować. Wg ajurwedy oznacza to brak równowagi bioenergetycznej w organizmie. Bo pojęcie choroby jako takiej w tym starożytnym, holistycznym systemie medycznym nie istnieje. ...

Dlaczego jogę mogą praktykować wyznawcy wszystkich religii?

Spotykamy czasem w niektórych mediach dziwne i absurdalne opinie na temat jogi. Wynikają one niestety przede wszystkim z podstawowej niewiedzy osób, które nigdy z jogą nie miały do czynienia. Bo joga to nie religia i praktykować mogą ją wszyscy. ...

Kiedy moje nogi będą w końcu elastyczne?

Mocne oraz elastyczne nogi to też zdrowe nogi - lekkie, sprawne i pewnie stąpające po ziemi. To większa radość biegania i uprawiania wszelkich innych dyscyplin sportowych - twoich ulubionych. To wreszcie smukłe i zgrabne nogi, zrelaksowane i odprężone. Nie zwlękaj - sięgaj po więcej - również w jodz...

Jej wysokość cytryna

Królowa pochodzi z południowo-wschodnich Chin. Jej kariera rozkwitła w XVIII wieku, kiedy odkryto, że jest doskonałym remedium na wiele chorób. Dziś cytryna znana jest nie tylko ze swych właściwości leczniczych, ale także jako doskonała pomoc w ekologicznym sprzątaniu domu....

10 sposobów na uproszczenie życia

Dzisiejsze tempo życia, szczególnie w dużych miastach jest przyczyną przewlekłego stresu, przemęczenia i problemów ze zdrowiem. Prostota i minimalizm mogą nam pomóc odnaleźć równowagę i swój własny slow life. Oto 10 sposobów na uproszczenie życia. ...

Obserwujemy obecnie prawdziwy boom na rozwój osobisty. Z czego on wynika?

Na to i wiele innych pytań odpowiadają Karolina i Maciej Szaciłło, eksperci od zdrowego stylu życia, entuzjaści ajurwedy i technik medytacyjnych....

Prezydent z kasty niedotykalnych na czele Indii. Aktywnie ćwiczy jogę.

Niedawno opisywaliśmy na naszych łamach sylwetkę premiera Indii Narendry Modiego, teraz publikujemy kolejny artykuł z tej serii - dla wszystkich czytelników bliżej zainteresowanych Indiami. ...

Joga w walce z traumą, czyli jak pomóc weteranom

Zespół stresu pourazowego (PTSD) dotyka nawet 10 proc. żołnierzy, którzy brali udział w działaniach bojowych. Szeroko zakrojone badania nad tym, jak pomóc weteranom, którzy cierpią z tego powodu prowadzą m.in. Amerykanie. Mają w tej materii pokaźne doświadczenia, bo na przestrzeni ostatnich lat wiel...

  
kalendarium wydarzeń
Poprzednie
Stycznia 2018
Następne
PWŚCPSN
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031 
pokaż wszystkie
więcej
pokaż wszystkie
Partnerskie szkoły jogi
  

Partnerzy portalu
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA

  
Joga Portal - Pierwszy, ogólnopolski serwis joga-joga.pl - Kraków - Poznań - Wrocław - Trójmiasto - Lublin
Wakacje z joga, wakacyjne kursy jogi oraz wyjazdy organizowane przez szkoły Jogi z całej Polski. Wyszukiwarka szkół jogi: Kraków, Poznań, Wrocław, Trójmiasto, Lublin a także wiele innych miast z całej Polski. Pozycje jogi, joga na DVD, książki o jodze,joga-sklep, forum a także medytacja, ajurweda, kursy rozwoju oraz masaż tajski. Najnowsze wydarzenia, pytania oraz odpoweidzi, wywiady oraz joga w ciąży i joga dla dzieci - Indie i joga w Indiach a także abc jogi i wakacje z jogą podróżowanie po Azji
likesoft