Doł±cz do nas na
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA


Praca tamasowa, radżasowa i sattwiczna w praktyce asan. Maciej Wielobób

  • czwartek, 5 maja 2011
  • autor: Maciej Wielobób
W filozofii sankhji i jodze wyróżnia się 3 zasadnicze siły konstytuuj±ce ruch natury (prakriti): sattwę, radżas i tamas. Siły te nazywamy gunami. Ich dynamiczna równowaga konstytuuje okre¶lon± aktywno¶ć natury. Gdy guny s± w idealnej równowadze natura pozostaje nieprzejawiona (awjakta), dopiero gdy która¶ z gun zaczyna dominować - natura zaczyna się manifestować w okre¶lony sposób. Ta koncepcja jest podstaw± opisu rzeczywisto¶ci w sankhji, a co za tym idzie także w jodze. Poniżej przedstawiam jedno z zastosowań koncepcji 3 gun (ponieważ wszystkie koncepcje w filozofii/ psychologii jogi maj± posłużyć jako narzędzie do pogłębiania praktyki, a nie jako materiał do spekulacji).
Maciej Wielobób
Sattwa w tej koncepcji jest sił± neutraln± (ładunek zerowy), sił± równowagi. Cechuje j± lekko¶ć, ¶wietlisto¶ć, spokój, zrównoważenie, wdzięk. Radżas jest sił± dodatni±, ewolucyjn± i dynamiczn±. Cechuje go witalno¶ć, kreatywno¶ć, aktywno¶ć, pobudzenie, ruch, pasja. Tamas jest sił± ujemn±, podtrzymuj±c± okre¶lon± formę. Cechuje go skłonno¶ć do zamrażania ruchu w strukturę, bezwład, opór, ciężko¶ć, ciemno¶ć, uziemienie.
Wiele osób postrzega guny w kategoriach pozytywne – negatywne, ale to nie jest wła¶ciwe podej¶cie. Tak naprawdę jednak s± one siłami nios±cymi okre¶lony ł±dunek energii (0, +, -) i gdy mamy nad nimi kontrolę – możemy każd± z nich wykorzystać dla swoich celów. W łatwy sposób można to zrozumieć na przykładzie praktyki asan.
 Praca sattwiczna jest bardzo subtelna i delikatna, neutralna w swoim wymiarze. Tu w zasadzie nie wprowadzamy żadnej pracy ze swojej strony, pozwalamy, żeby ciało samo weszło (lub nie weszło) w pozycje. Zatem do tego typu pracy zaliczymy poddawanie się grawitacji w niektórych pozycjach, szczególnie relaksacyjnych.
Praca radżasowa wprowadza już intencjonalny ruch z naszej strony. Ruch delikatnie stymuluj±cy, nieagresywny, ukierunkowany w uważny sposób. Pracuj±c w sposób radżasowy w asanach poszukujemy naturalnych zakresów rozluĽnionego ciała i staramy się ten zakres pogłębiać w uważny sposób. Gdy pojawia się napięcie, opór nie idziemy dalej, wycofujemy się, próbujemy wykonać ruch w inn± stronę (w wielu przypadkach dzięki temu odblokowuje się zakres, który chcemy uzyskać). Radżasowy sposób pracy pozwala dotrzeć do wyizolowanych urazów (fizycznych i psychicznych) w ciele, napięć i podj±ć z nimi uważn± i niesiłow± pracę. Na dłuższ± metę pomaga rozpu¶cić stare przekonania i wzorce, jak również zwiększa witalno¶ć.
Praca tamasowa jest mocnym, siłowym, przełamywaniem blokad. Służy do nieco szokowego przeramowywania swojej koncepcji siebie. Gdy pojawia się opór, działamy wbrew oporowi jeszcze większym oporem z naszej strony. Praca tym sposobem nie może trwać długo, by nie wygenerować napięcia, które przerasta możliwo¶ci naszego ciała lub umysłu. Dobrze ten sposób pracy zakończyć prac± sattwiczn±, przesadnie luĽn±, dla zneutralizowania wrażeń.
 Maciej Wielobób
 Jak widać każdy z powyższych sposobów pracy znajduje swoje zastosowanie w okre¶lonych okoliczno¶ciach. Niew±tpliwie najczę¶ciej stosowanym sposobem pracy jest (a przynajmniej powinien być) sposób radżasowy, który pozwala w niesiłowy, a czuciowy sposób pracować tak, by realizować swój potencjał, a jednak nie przekraczać go. Ma on zastosowanie w większo¶ci pozycji i sekwencji. W pewnych przypadkach, szczególnie gdy pojawia się dużo napięcia lub pobudzenia, bardzo użyteczny będzie dla nas sattwiczny model pracy – szczególnie w relaksie i pozycjach pasywnych (niektóre skłony i pasywne wygięcia). Czasami zastosowanie znajduje model tamasowy, jednak tylko w wypadku, gdy ciało jest rozgrzane, a psychika gotowa. Nie da się go zastosować w każdej pozycji (zdecydowanie odradzam w skłonach do przodu), ale w niektórych przypadkach może przynie¶ć pozytywne skutki (np. praca nóg w niektórych pozycjach stoj±cych, czasem praca w mostkach etc.), jak również praca z przełamywaniem lęku w pozycjach. Uważam, że przez wielu nauczycieli asan ta praca jest zdecydowanie nadużywana, co ¶wiadczy o zapominaniu o istocie jogi, a co za tym idzie istocie także praktyki asan (d±żenie do spokoju, zrównoważenia, harmonii).
Specyfik± spojrzenia na praktykę asan od strony 3 gun polega na tym, że ocena praktyki jako tamasowa, radżasowa lub sattwiczna jest bardzo indywidualna. Dla kogo¶ 50 powitań słońca będzie prac± radżasow± jedynie, a dla innej osoby już 6 będzie zdecydowanie tamasow± walk± o przetrwanie. Dla kogo¶ intensywne otwarcie w mostku będzie radżasowe, a dla kogo¶ ze sztywn± klatk± piersiow± będzie to walka z oporem. Ponadto ze względu na fakt, że mamy różny stopień gotowo¶ci i otwarto¶ci na wrażenia, które mog± się uruchamiać przy okre¶lonych sposobach pracy, może być tak, że kto¶ np. Ľle się czuje z prac± sattwiczn± lub z prac± tamasow± w danym momencie i trzeba to uszanować.
Z rzadka wprowadzamy też wszystkie sposoby pracy w jednej asanie. Wówczas kolejno¶ć pracy jest następuj±ca: (1) praca sattwiczna (rozluĽnienie, poszukiwanie zrównoważonego i neutralnego stanu), (2) praca radżasowa (wprowadzenie ruchu, przygotowanie ciała i umysłu do mocniejszej pracy), (3) praca tamasowa (mocna, siłowa praca), (4) praca sattwiczna (poszukiwanie rozluĽnienia, zneutralizowanie mocnych wrażeń.
 - -
Maciej Wielobób Maciej Wielobób jest nauczycielem jogi, autorem ksi±żki „Terapia jog±”, redaktorem naczelnym portalu JogaSutry.pl. Prowadzi zajęcia w swojej kameralnej szkole jogi w Krakowie, warsztaty jogi w całej Polsce, jak również kończy pracę nad ebookiem o pranajamie i ksi±żka o psychologii jogi.
Szkoła jogi Maćka w Krakowie: http://www.joga-krakow.pl
Warsztaty i szkolenia nauczycielskie z Maćkiem: http://maciejwielobob.pl
Blog Maćka o jodze: http://www.joga-blog.pl
 
Opublikuj na:
Polecamy:   1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
Jak wybrać jogiczny prezent ? Na co zwrócić uwagę ?

Jaki prezent wybrać? Jak ocenić nie znaj±c się na sprzęcie do jogi, co będzie optymalne?...

Kiedy moje nogi będ± w końcu elastyczne?

Mocne oraz elastyczne nogi to też zdrowe nogi - lekkie, sprawne i pewnie st±paj±ce po ziemi. To większa rado¶ć biegania i uprawiania wszelkich innych dyscyplin sportowych - twoich ulubionych. To wreszcie smukłe i zgrabne nogi, zrelaksowane i odprężone. Nie zwlękaj - sięgaj po więcej - również w jodz...

Jej wysoko¶ć cytryna

Królowa pochodzi z południowo-wschodnich Chin. Jej kariera rozkwitła w XVIII wieku, kiedy odkryto, że jest doskonałym remedium na wiele chorób. Dzi¶ cytryna znana jest nie tylko ze swych wła¶ciwo¶ci leczniczych, ale także jako doskonała pomoc w ekologicznym sprz±taniu domu....

10 sposobów na uproszczenie życia

Dzisiejsze tempo życia, szczególnie w dużych miastach jest przyczyn± przewlekłego stresu, przemęczenia i problemów ze zdrowiem. Prostota i minimalizm mog± nam pomóc odnaleĽć równowagę i swój własny slow life. Oto 10 sposobów na uproszczenie życia. ...

Obserwujemy obecnie prawdziwy boom na rozwój osobisty. Z czego on wynika?

Na to i wiele innych pytań odpowiadaj± Karolina i Maciej Szaciłło, eksperci od zdrowego stylu życia, entuzja¶ci ajurwedy i technik medytacyjnych....

Prezydent z kasty niedotykalnych na czele Indii. Aktywnie ćwiczy jogę.

Niedawno opisywali¶my na naszych łamach sylwetkę premiera Indii Narendry Modiego, teraz publikujemy kolejny artykuł z tej serii - dla wszystkich czytelników bliżej zainteresowanych Indiami. ...

Joga w walce z traum±, czyli jak pomóc weteranom

Zespół stresu pourazowego (PTSD) dotyka nawet 10 proc. żołnierzy, którzy brali udział w działaniach bojowych. Szeroko zakrojone badania nad tym, jak pomóc weteranom, którzy cierpi± z tego powodu prowadz± m.in. Amerykanie. Maj± w tej materii pokaĽne do¶wiadczenia, bo na przestrzeni ostatnich lat wiel...

Jak długo muszę się rozci±gać, żeby być w pełni elastycznym?

Rozczaruję Was już na samym pocz±tku tego artykułu, ponieważ muszę uczciwi przyznać, że nie ma jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie. ...

Dania gotowe. Czy mog± być zdrowe? Rozmowa z Pawłem Skrzypczakiem, prezesem firmy Primavika

Na sklepowych półkach coraz więcej miejsca zajmuj± różnego rodzaju dania gotowe. Wpisuj± się one w potrzeby współczesnego konsumenta, który żyje szybko. Czy taka wysoko przetworzona żywno¶ć może być zdrowa? Na co zwracać uwagę przy wyborze produktów typu convienience? Rozmowa z Pawłem Skrzypczakiem,...

Joga i medytacja recept± na lepsz± pamięć i orientację

W Polsce na alzheimera choruje ok. 350 tys. ludzi. Trac± pamięć, sprawno¶ć. Uczeni nie potrafi± jeszcze powiedzieć, co jest przyczyn± stopniowej i nieodwracalnej degradacji komórek nerwowych mózgu. Trwaj± intensywne poszukiwania sposobów na opóĽnienie postępów choroby i poprawę komfortu życia pacjen...

  
pokaż wszystkie
więcej
pokaż wszystkie
Partnerskie szkoły jogi
  

Partnerzy portalu
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA

  
Joga Portal - Pierwszy, ogólnopolski serwis joga-joga.pl - Kraków - Poznań - Wrocław - Trójmiasto - Lublin
Wakacje z joga, wakacyjne kursy jogi oraz wyjazdy organizowane przez szkoły Jogi z całej Polski. Wyszukiwarka szkół jogi: Kraków, Poznań, Wrocław, Trójmiasto, Lublin a także wiele innych miast z całej Polski. Pozycje jogi, joga na DVD, ksi±żki o jodze,joga-sklep, forum a także medytacja, ajurweda, kursy rozwoju oraz masaż tajski. Najnowsze wydarzenia, pytania oraz odpoweidzi, wywiady oraz joga w ci±ży i joga dla dzieci - Indie i joga w Indiach a także abc jogi i wakacje z jog± podróżowanie po Azji
likesoft