Praca tamasowa, radżasowa i sattwiczna w praktyce asan. Maciej Wielobób
Dołącz do nas na
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA


Praca tamasowa, radżasowa i sattwiczna w praktyce asan. Maciej Wielobób

  • czwartek, 5 maja 2011
  • autor: Maciej Wielobób
W filozofii sankhji i jodze wyróżnia się 3 zasadnicze siły konstytuujące ruch natury (prakriti): sattwę, radżas i tamas. Siły te nazywamy gunami. Ich dynamiczna równowaga konstytuuje określoną aktywność natury. Gdy guny są w idealnej równowadze natura pozostaje nieprzejawiona (awjakta), dopiero gdy któraś z gun zaczyna dominować - natura zaczyna się manifestować w określony sposób. Ta koncepcja jest podstawą opisu rzeczywistości w sankhji, a co za tym idzie także w jodze. Poniżej przedstawiam jedno z zastosowań koncepcji 3 gun (ponieważ wszystkie koncepcje w filozofii/ psychologii jogi mają posłużyć jako narzędzie do pogłębiania praktyki, a nie jako materiał do spekulacji).
Maciej Wielobób
Sattwa w tej koncepcji jest siłą neutralną (ładunek zerowy), siłą równowagi. Cechuje ją lekkość, świetlistość, spokój, zrównoważenie, wdzięk. Radżas jest siłą dodatnią, ewolucyjną i dynamiczną. Cechuje go witalność, kreatywność, aktywność, pobudzenie, ruch, pasja. Tamas jest siłą ujemną, podtrzymującą określoną formę. Cechuje go skłonność do zamrażania ruchu w strukturę, bezwład, opór, ciężkość, ciemność, uziemienie.
Wiele osób postrzega guny w kategoriach pozytywne – negatywne, ale to nie jest właściwe podejście. Tak naprawdę jednak są one siłami niosącymi określony łądunek energii (0, +, -) i gdy mamy nad nimi kontrolę – możemy każdą z nich wykorzystać dla swoich celów. W łatwy sposób można to zrozumieć na przykładzie praktyki asan.
 Praca sattwiczna jest bardzo subtelna i delikatna, neutralna w swoim wymiarze. Tu w zasadzie nie wprowadzamy żadnej pracy ze swojej strony, pozwalamy, żeby ciało samo weszło (lub nie weszło) w pozycje. Zatem do tego typu pracy zaliczymy poddawanie się grawitacji w niektórych pozycjach, szczególnie relaksacyjnych.
Praca radżasowa wprowadza już intencjonalny ruch z naszej strony. Ruch delikatnie stymulujący, nieagresywny, ukierunkowany w uważny sposób. Pracując w sposób radżasowy w asanach poszukujemy naturalnych zakresów rozluźnionego ciała i staramy się ten zakres pogłębiać w uważny sposób. Gdy pojawia się napięcie, opór nie idziemy dalej, wycofujemy się, próbujemy wykonać ruch w inną stronę (w wielu przypadkach dzięki temu odblokowuje się zakres, który chcemy uzyskać). Radżasowy sposób pracy pozwala dotrzeć do wyizolowanych urazów (fizycznych i psychicznych) w ciele, napięć i podjąć z nimi uważną i niesiłową pracę. Na dłuższą metę pomaga rozpuścić stare przekonania i wzorce, jak również zwiększa witalność.
Praca tamasowa jest mocnym, siłowym, przełamywaniem blokad. Służy do nieco szokowego przeramowywania swojej koncepcji siebie. Gdy pojawia się opór, działamy wbrew oporowi jeszcze większym oporem z naszej strony. Praca tym sposobem nie może trwać długo, by nie wygenerować napięcia, które przerasta możliwości naszego ciała lub umysłu. Dobrze ten sposób pracy zakończyć pracą sattwiczną, przesadnie luźną, dla zneutralizowania wrażeń.
 Maciej Wielobób
 Jak widać każdy z powyższych sposobów pracy znajduje swoje zastosowanie w określonych okolicznościach. Niewątpliwie najczęściej stosowanym sposobem pracy jest (a przynajmniej powinien być) sposób radżasowy, który pozwala w niesiłowy, a czuciowy sposób pracować tak, by realizować swój potencjał, a jednak nie przekraczać go. Ma on zastosowanie w większości pozycji i sekwencji. W pewnych przypadkach, szczególnie gdy pojawia się dużo napięcia lub pobudzenia, bardzo użyteczny będzie dla nas sattwiczny model pracy – szczególnie w relaksie i pozycjach pasywnych (niektóre skłony i pasywne wygięcia). Czasami zastosowanie znajduje model tamasowy, jednak tylko w wypadku, gdy ciało jest rozgrzane, a psychika gotowa. Nie da się go zastosować w każdej pozycji (zdecydowanie odradzam w skłonach do przodu), ale w niektórych przypadkach może przynieść pozytywne skutki (np. praca nóg w niektórych pozycjach stojących, czasem praca w mostkach etc.), jak również praca z przełamywaniem lęku w pozycjach. Uważam, że przez wielu nauczycieli asan ta praca jest zdecydowanie nadużywana, co świadczy o zapominaniu o istocie jogi, a co za tym idzie istocie także praktyki asan (dążenie do spokoju, zrównoważenia, harmonii).
Specyfiką spojrzenia na praktykę asan od strony 3 gun polega na tym, że ocena praktyki jako tamasowa, radżasowa lub sattwiczna jest bardzo indywidualna. Dla kogoś 50 powitań słońca będzie pracą radżasową jedynie, a dla innej osoby już 6 będzie zdecydowanie tamasową walką o przetrwanie. Dla kogoś intensywne otwarcie w mostku będzie radżasowe, a dla kogoś ze sztywną klatką piersiową będzie to walka z oporem. Ponadto ze względu na fakt, że mamy różny stopień gotowości i otwartości na wrażenia, które mogą się uruchamiać przy określonych sposobach pracy, może być tak, że ktoś np. źle się czuje z pracą sattwiczną lub z pracą tamasową w danym momencie i trzeba to uszanować.
Z rzadka wprowadzamy też wszystkie sposoby pracy w jednej asanie. Wówczas kolejność pracy jest następująca: (1) praca sattwiczna (rozluźnienie, poszukiwanie zrównoważonego i neutralnego stanu), (2) praca radżasowa (wprowadzenie ruchu, przygotowanie ciała i umysłu do mocniejszej pracy), (3) praca tamasowa (mocna, siłowa praca), (4) praca sattwiczna (poszukiwanie rozluźnienia, zneutralizowanie mocnych wrażeń.
 - -
Maciej Wielobób Maciej Wielobób jest nauczycielem jogi, autorem książki „Terapia jogą”, redaktorem naczelnym portalu JogaSutry.pl. Prowadzi zajęcia w swojej kameralnej szkole jogi w Krakowie, warsztaty jogi w całej Polsce, jak również kończy pracę nad ebookiem o pranajamie i książka o psychologii jogi.
Szkoła jogi Maćka w Krakowie: http://www.joga-krakow.pl
Warsztaty i szkolenia nauczycielskie z Maćkiem: http://maciejwielobob.pl
Blog Maćka o jodze: http://www.joga-blog.pl
 
Opublikuj na:
Polecamy:   1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
KURS NAUCZYCIELSKI JOGI INTEGRALNEJ

Trwają zapisy na II Edycję ! Pozostało jeszcze 15 miejsc! Kurs nauczycielski przeznaczony jest dla osób, które pragną zdobyć praktyczne umiejętności i rzetelną wiedzę na temat różnych ścieżek i systemów jogi pod okiem najlepszych w Polsce specjalistów. Zdobyte kwalifikacje i umiejętności oraz koń...

Minimalizm w podróży

Aby urlop był prawdziwie minimalny potrzebne są dwie rzeczy: minimalny bagaż i minimalny umysł. Wtedy z całą pewnością odpoczniemy naprawdę.Czy zdarzyło Ci się pojechać na upragnione wakacje i wrócić tak naprawdę zmęczonym? Przeładowane bagaże, targanie ich po lotniskach, dworcach, upychanie w bagaż...

ADŹAPA JOGA - WIEDZA MĘDRCÓW STAROŻYTNYCH INDII. Cykl bezpłatnych wykładów o medytacji w 10 miastach Polski.

ADŹAPA JOGA - WIEDZA MĘDRCÓW STAROŻYTNYCH INDII Cykl bezpłatnych wykładów o medytacji w 10 miastach Polski. Wrzesień-Październik 2019 Adźapa Joga (z angielskiego: Ajapa Yoga), czyli joga nie-dźapa (joga nie-powtarzania), to najbardziej starożytna forma jogi, która była odkryta i nauczana tysiące la...

Bez regeneracji nie osiągniemy równowagi. Co robi z nami stres?

Joga w przeciwieństwie do np. treningu siłowego, aktywizuje przywspółczulną część układu nerwowego odpowiedzialną za rozluźnienie. Wspiera więc w balansowaniu układu nerwowego i jest korzystna dla osób zdrowych, a w wielu przypadkach również dla osób chorych – tłumaczy psycholog zdrowia Mateus...

Siła spokoju i uważności. Jak zapanować na umysłem ?

Umysł ludzki może wirować szybciej niż wiatr, poszukując rozrywki i ucieczki od kłopotów, jakie niosą za sobą dylematy dnia powszedniego. Szukając celu, bezpieczeństwa i radości żyjemy w pomieszaniu, zawzięcie szukając spełnienia, a rzeczywistość prawie nigdy nie odpowiada naszym oczekiwaniom. Te za...

Muzyka indyjska i nada joga

Ideałem, do którego winien dążyć indyjski artysta, jest wywołanie w słuchaczu i widzu doświadczenia estetycznego zwanego rasą. Przyrównuje się ją do ożywczego nektaru, którego skosztowawszy, człowiek zatraca poczucie ciała, a jego dusza rozszerza się i łączy we wspólnym doświadczeniu z innych uczest...

Joga przynosi ulgę. Badania nad chorobą Parkinsona

Techniki relaksacyjne, pranajama i mindfulness pomagają cierpiącym na chorobę Parkinsona w pokonaniu stanów lękowych i depresyjnych – wynika z najnowszych badań, przeprowadzonych na uniwersytecie w Hongkongu. ...

Żeński pierwiastek mocy

Odrębność płci to jeden z wielu przykładów ukazujących dualizm otaczającej nas rzeczywistości. Podział na męskość i żeńskość występuje we wszystkim, co żyje. Żeńska, magnetyczna energia przyciąga męską - elektryczną energię, a w rezultacie z tego procesu zaczyna się tworzenie i działanie. Aspekt męs...

Joga i medytacja podnoszą kwalifikacje pracownika

Kurs jogi może być uznany za szkolenie zawodowe i w związku z tym pracownikowi, który chce wziąć w nim udział, należy się płatny urlop szkoleniowy – uznał sąd w Berlinie. Informuje o tym AFP. ...

Między jawą a snem. Joga nidra

Sen bez snu, głębokie odprężenie, pełna harmonia – to ideał w świecie, który bezustannie atakuje nas setkami impulsów.. Taki stan można osiągnąć podczas sesji jogi nidry. Jej nauczyciele podkreślają jednak, że sam relaks nie jest głównym celem praktyki. To sposób na samopoznanie, wejście w głą...

  
kalendarium wydarzeń
Poprzednie
Sierpnia 2019
Następne
PWŚCPSN
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031 
pokaż wszystkie
więcej
pokaż wszystkie
Partnerskie szkoły jogi
  

Partnerzy portalu
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA

  
Joga Portal - Pierwszy, ogólnopolski serwis joga-joga.pl - Kraków - Poznań - Wrocław - Trójmiasto - Lublin
Wakacje z joga, wakacyjne kursy jogi oraz wyjazdy organizowane przez szkoły Jogi z całej Polski. Wyszukiwarka szkół jogi: Kraków, Poznań, Wrocław, Trójmiasto, Lublin a także wiele innych miast z całej Polski. Pozycje jogi, joga na DVD, książki o jodze,joga-sklep, forum a także medytacja, ajurweda, kursy rozwoju oraz masaż tajski. Najnowsze wydarzenia, pytania oraz odpoweidzi, wywiady oraz joga w ciąży i joga dla dzieci - Indie i joga w Indiach a także abc jogi i wakacje z jogą podróżowanie po Azji
LikeSoft