Doł±cz do nas na
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA


Kontekst terapii jog±. Maciej Wielobób

  • czwartek, 3 lutego 2011
  • autor: Maciej Wielobób
Koncepcja terapii jog± jest tak naprawdę stosunkowo now± ide±. Joga klasycznie nie skupia się na terapii sensu stricto. Jest stosowan± nauk± o umy¶le, można by powiedzieć psychologi± stosowan±. Wjasa - pierwszy komentator sutr - już w pierwszej sutrze Jogabhaszji zaznacza, że Patańdżali stawia znak równo¶ci między jog± a samadhi (skupieniem). Patańdżali z kolei zwraca uwagę w drugiej sutrze pierwszego rozdziału Jogasutr, że "joga jest zatrzymaniem poruszeń umysłu”.
mw 1 i 2
Idea ta staje się zrozumiała, gdy znamy koncepcję umysłu w jodze. W filozofii jogi nie postrzega się umysłu jako swego rodzaju (materialny lub niematerialny) obiekt, a jako proces, aktywno¶ć, któr± się wykonuje. Poruszenia umysłu (sanskr. cittavrtti) – my¶li, emocje, spostrzeżenia tworz± zapisywane w sferze dyspozycyjnej (nie¶wiadomej) ukryte wrażenia (sanskr. samskara). Z kolei te wrażenia wyzwalaj± następne poruszenia i w ten sposób dochodzi do efektu „błędnego koła”, charakterystycznego dla uzależnienia lub obsesji: my¶li i emocje wzmacniaj± nie¶wiadome wrażenia, wrażenia z kolei wzmacniaj± konkretne my¶li i emocje. I tu wła¶nie przychodzi z pomoc± praktyka jogi (wszystkich członów jogi). Patańdżali sugeruje po¶rednio przez swoje nauczanie, że skutecznym sposobem na usunięcie niekorzystnych wrażeń w sferze dyspozycyjnej, jest zast±pienie ich innymi wrażeniami, które dla odmiany będ± działały uspokajaj±co na umysł. Dlatego wła¶nie istot± jogi jest poszukiwanie praktyk i przedmiotów koncentracji, które przynosz± wrażenie spokoju umysłowego. To wła¶nie samskara spokoju stopniowo usuwa ze sfery dyspozycyjnej umysłu inne, prowadz±ce do cierpienia wrażenia. Więcej na temat koncepcji umysłu w jodze można przeczytać w rozdziale o psychoterapii.
 Owo uspokojenie umysłu nie jest celem samym w sobie - ma uwolnić nas od dukham - cierpienia. Dzięki psychosomatyce i medycynie behawioralnej wiemy, że cierpienie psychiczne bardzo często zwi±zane jest z problemem z naszym ciałem i odwrotnie. St±d też w±tki natury terapeutycznej, leczniczej przewijaj± się w jodze przynajmniej od ¶redniowiecza. PóĽne teksty jogiczne, takie jak Hatha joga pradipika, Gheranda sanhita sugeruj± np. lecznicze działania asan, mudr, pranajamy czy innych praktyk.
 Jednakże spójna koncepcja terapii jog± powstała dopiero w XX wieku. Jej twórc± jest acharya Tirumalai Krishnamacharya, guru powszechnie znanych „luminarzy” jogi takich jak: B.K.S Iyengar, K. Pattabhi Jois, T.K.V. Desikachar, Indra Devi, ¦rivatsa Ramaswami czy A.G. Mohan. Krishnamacharya był niezmiernie wszechstronny. Studiował sanskryt, ajurwedę oraz wszystkie klasyczne filozofie indyjskie. Obronił tytuł naukowy w każdej z 6 klasycznych indyjskich systemów filozofii, jak również posiadał wykształcenie lekarza ajurwedy i tytuł profesora sankskrytu. Osoby, które zetknęły się z nim, mówi±, że był nie tylko doskonałym gramatykiem, ale i wybitnym poet±, jak również sprawnym muzykiem. Pomimo iż w zasadzie z jego wykształceniem posada rektora każdego indyjskiego uniwersytetu była dla niego otwarta, on postanowił po¶więcić się mało popularnej i nieciesz±cej się wówczas specjalnym uznaniem jodze. Dzięki swojej szerokiej wiedzy przywrócił ¶wietno¶ć jodze. Prawie wszystkie metody praktyki asan znane na zachodzie i w Indiach nosz± piętno jego nauczania. Co więcej, Krishnamacharya, ł±cz±c umiejętnie swoje niewyobrażalne do¶wiadczenie w dziedzinie jogi i doskonałe umiejętno¶ci terapeutyczne w ajurwedzie, otworzył nowe drzwi z napisem „terapia jog±”. Był pierwsz± osob±, która przełożyła najważniejsze koncepcje ajurwedyjskie na język jogi (np. koncepcja brhmana/langhana). Terapia jog± u Krishnamacharyi była koncepcj± doskonale wpasowan± w cało¶ć idei jogi, a nie chwilow± pigułk± na dolegliwo¶ci. Niezwykle indywidualnie dostosowywał ¶rodki lecznicze. Czasem asany były głównym ¶rodkiem, a czasami zupełnie pobocznym. Oprócz tego zalecane były inne ¶rodki, jak np. intonacja mantr, zmiana trybu życia, zmiana diety, odpowiednio dobrane zioła i olejki, medytacja etc. W samej praktyce asan Krishnamacharya manipulował nie tylko ich doborem, ale także dynamik± praktyki, czasem trwania w pozycjach oraz różnymi wzorcami oddychania. Również diagnoza miała bardzo wnikliwy charakter i obejmowała wszystkie dziedziny życia.
 Terapia jog±, w kontek¶cie nauczania Krishnamacharyi, jest metod± uwalniania się od szeroko pojętego cierpienia, by doj¶ć do optymalnego zdrowia. Optymalne zdrowie jednak jest nie celem, a ¶rodkiem w d±żeniu do samorealizacji. Warto pamiętać jednak, że terapia jog± nie jest mechaniczn± technik± leczenia, a znajduje się w kontek¶cie jogi i wszystkich jej praktyk. Joga składa się – jak wie prawdopodobnie większo¶ć czytelników – z 8 grup praktyk: jama (praktyki dyscypliny społecznej), nijama (praktyki dyscypliny indywidualnej), asana (pozycje jogi), pranajama (praktyki oddechowe), pratjahara (wycofywanie zmysłów) oraz grupa praktyk koncentracyjno-medytacyjnych – dharana, dhjana i samadhi. Terapia jog± jest tylko pewnym spojrzeniem na jogę, pewnym sposobem pracy, ale jej również dotycz± wszystkie te praktyki.
 Czy tego chcemy, czy nie ¶cieżka jogi zaczyna się wła¶nie od jamy (praktyk dyscypliny społecznej) i nijamy (praktyk dyscypliny indywidualnej). Nie jest to przypadek. Bez jamy i nijamy joga jest pozbawiana kontekstu i po prostu… nie działa. Nie działa jako ¶rodek uspokojenia poruszeń umysłu, ale również nie przyniesie ukojenia zmęczonemu ciału i nie uwolni od napięcia. Dlatego jama i nijama ma swoje znaczenie nawet, a może przede wszystkim, w terapii jog±. Zależno¶ć między jamami/ nijamami a leczeniem różnych dolegliwo¶ci jest bardzo łatwo udowodnić. Je¶li kto¶ ma problem np. z napięciem w szyi, możemy za pomoc± pewnych asan i ćwiczeń oddechowych, ewentualnie schłodzenia lub rozgrzania danego miejsca, usun±ć ból. Jednakże napięcie to zwi±zane jest przeważnie z całym spektrum uwarunkowań: niewła¶ciw± postaw± w pracy, z nieregularnym jedzeniem i snem, z nieumiejętno¶ci± reagowania na stres. W zwi±zku z tym najprawdopodobniej, gdy tylko pojawi się sytuacja dużego stresu – omawiana osoba znów skutecznie "zapracuje" na napięcie w szyi. Dopiero gdy nauczy się prawidłowo reagować na stres, będzie można powiedzieć o skuteczno¶ci w leczeniu za pomoc± jogi, ponieważ problem nie będzie wracał, nast±pi wyleczenie.
 * * *
Kontekst zastosowania jamy i nijamy, niejako wyja¶nia Donald VanHowten w swojej znakomitej ksi±żce „Ajurweda i ¶wiadomo¶ć ciała”: „Gdy przygl±damy się sposobom wywoływania zmian, musimy wybrać takie, które zostały stworzone w zgodzie z naszym organizmem i ucz± jak z nim współpracować, a nie działaj± przeciwko niemu. Powinni¶my docenić sposób, w jaki nasze ciała się zorganizowały (…). Je¶li ocenimy jaki¶ okre¶lony wzorzec jako ‘zły’ i postanawiamy go zmienić, możemy wywołać dysharmonię.”. Życzę Wam, by te słowa wyznaczyły kierunek Waszej pracy w asanach, pranajamie, medytacji i... w życiu codziennym.
 
mw 1 i 2Maciej Wielobób jest nauczycielem jogi, autorem ksi±żki „Terapia jog±. Joga i ajurweda w leczeniu chorób, rehabilitacji ruchowej i psychoterapii”. Prowadzi zajęcia jogi w swojej kameralnej Pracowni w Krakowie, warsztaty w całej Polsce, jak również szkoli nauczycieli jogi w nurcie vinyasa krama. Jest redaktorem naczelnym portalu JogaSutry.pl, jak również od kilku lat regularnie pisze dla portalu joga-joga.pl. Aktualnie pracuje też nad swoj± drug± ksi±żk± pod roboczym tytułem „Psychologia jogi”, która – przy dobrych wiatrach – ukaże się pod koniec bież±cego roku.
 
 
Warsztaty i szkolenia z Maćkiem w całej Polsce: http://maciejwielobob.pl
Pracownia Jogi (zajęcia w Krakowie): http://www.joga-krakow.pl
Blog Maćka o jodze: http://www.joga-blog.pl/
Opublikuj na:
Polecamy:   1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
Joga w walce z traum±, czyli jak pomóc weteranom

Zespół stresu pourazowego (PTSD) dotyka nawet 10 proc. żołnierzy, którzy brali udział w działaniach bojowych. Szeroko zakrojone badania nad tym, jak pomóc weteranom, którzy cierpi± z tego powodu prowadz± m.in. Amerykanie. Maj± w tej materii pokaĽne do¶wiadczenia, bo na przestrzeni ostatnich lat wiel...

Jak długo muszę się rozci±gać, żeby być w pełni elastycznym?

Rozczaruję Was już na samym pocz±tku tego artykułu, ponieważ muszę uczciwi przyznać, że nie ma jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie. ...

Dania gotowe. Czy mog± być zdrowe? Rozmowa z Pawłem Skrzypczakiem, prezesem firmy Primavika

Na sklepowych półkach coraz więcej miejsca zajmuj± różnego rodzaju dania gotowe. Wpisuj± się one w potrzeby współczesnego konsumenta, który żyje szybko. Czy taka wysoko przetworzona żywno¶ć może być zdrowa? Na co zwracać uwagę przy wyborze produktów typu convienience? Rozmowa z Pawłem Skrzypczakiem,...

Jesienne Ekocuda nadchodz±!

Naturalne kosmetyki polskich i zagranicznych producentów, warsztaty, wykłady, a przede wszystkim możliwo¶ć spotkania miło¶ników eco pod jednym dachem – to wyróżniki Ekocudów – targów kosmetyków naturalnych, które w dniach 25 - 26 listopada odbęd± się w Domu Towarowym Bracia Jabłkowscy w ...

Joga i medytacja recept± na lepsz± pamięć i orientację

W Polsce na alzheimera choruje ok. 350 tys. ludzi. Trac± pamięć, sprawno¶ć. Uczeni nie potrafi± jeszcze powiedzieć, co jest przyczyn± stopniowej i nieodwracalnej degradacji komórek nerwowych mózgu. Trwaj± intensywne poszukiwania sposobów na opóĽnienie postępów choroby i poprawę komfortu życia pacjen...

Eckhart Tolle – sylwetka człowieka, i jego „Potęga teraĽniejszo¶ci”

Z przekazem Eckharta Tolle spotkałam się około 5 lat temu. Absolutnie nic z tego przekazu nie rozumiej±c. Wpadła wtedy w moje ręce ksi±żka "Potęga teraĽniejszo¶ci", która brzmiała jak nie do końca sprecyzowany bełkot. Czytałam i z typowym dla współczesnego człowieka ignoranctwem dla wszystkiego czeg...

Nowe trendy w jodze

To, że joga jest trendy nie ulega w±tpliwo¶ci. Ale moda na jogę zaszła już tak daleko, że zaczęto tworzyć jej bardzo oryginalne, czasem nie do końca z filozofi± jogi zwi±zane odmiany. Ostatnie hity to joga nago, joga z piwem, joga z psem, czy joga pod wod±. Skusiliby¶cie się na któr±¶ z takich lekcj...

Dlaczego jogin miałby zastanowić się zanim wypije kawę?

Otóż picie jednej/ dwóch filiżanek kawy dziennie nie będzie miało większego wpływu na organizm, ale nadużycie już tak. Kawa stanowi sztuczny stymulator, tzn. wtedy kiedy nasz organizm mówi stop - muszę odpocz±ć to po wypiciu kawy może jednak działać dalej. Niejako oszukuję w ten sposób swój organizm...

Kuchnia Pięciu Przemian - Zima

Zima zbliża się wielkimi krokami, w niektórych regionach kraju mieli¶my już nawet przyjemno¶ć ogl±dać ¶nieg. Zaczyna się okres wieczorów poprzeplatanych krótkimi godzinami szarego ¶wiatła. Jak sobie radzić, żeby nie zapa¶ć się w ciemn±, zimow± noc?...

Spaghetti z dyni z różnymi sosami - Pycha!

Dynia makaronowa potrafi zaskoczyć. Najpierw trzeba j± znaleĽć na bazarze. Jest podłużna, kształtem przypomina piłkę do rugby. Na jej skórce maluj± się zielono-żółte abstrakcyjne wzory. Gdy j± przekroimy, ma delikatny, arbuzowy aromat....

  
kalendarium wydarzeń
Poprzednie
Listopada 2017
Następne
PW¦CPSN
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
27282930 
pokaż wszystkie
więcej
pokaż wszystkie
Partnerskie szkoły jogi
  

Partnerzy portalu
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA

  
Joga Portal - Pierwszy, ogólnopolski serwis joga-joga.pl - Kraków - Poznań - Wrocław - Trójmiasto - Lublin
Wakacje z joga, wakacyjne kursy jogi oraz wyjazdy organizowane przez szkoły Jogi z całej Polski. Wyszukiwarka szkół jogi: Kraków, Poznań, Wrocław, Trójmiasto, Lublin a także wiele innych miast z całej Polski. Pozycje jogi, joga na DVD, ksi±żki o jodze,joga-sklep, forum a także medytacja, ajurweda, kursy rozwoju oraz masaż tajski. Najnowsze wydarzenia, pytania oraz odpoweidzi, wywiady oraz joga w ci±ży i joga dla dzieci - Indie i joga w Indiach a także abc jogi i wakacje z jog± podróżowanie po Azji
likesoft