Kontekst terapii jog±. Maciej Wielobób
Doł±cz do nas na
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA


Kontekst terapii jog±. Maciej Wielobób

  • czwartek, 3 lutego 2011
  • autor: Maciej Wielobób
Koncepcja terapii jog± jest tak naprawdę stosunkowo now± ide±. Joga klasycznie nie skupia się na terapii sensu stricto. Jest stosowan± nauk± o umy¶le, można by powiedzieć psychologi± stosowan±. Wjasa - pierwszy komentator sutr - już w pierwszej sutrze Jogabhaszji zaznacza, że Patańdżali stawia znak równo¶ci między jog± a samadhi (skupieniem). Patańdżali z kolei zwraca uwagę w drugiej sutrze pierwszego rozdziału Jogasutr, że "joga jest zatrzymaniem poruszeń umysłu”.
mw 1 i 2
Idea ta staje się zrozumiała, gdy znamy koncepcję umysłu w jodze. W filozofii jogi nie postrzega się umysłu jako swego rodzaju (materialny lub niematerialny) obiekt, a jako proces, aktywno¶ć, któr± się wykonuje. Poruszenia umysłu (sanskr. cittavrtti) – my¶li, emocje, spostrzeżenia tworz± zapisywane w sferze dyspozycyjnej (nie¶wiadomej) ukryte wrażenia (sanskr. samskara). Z kolei te wrażenia wyzwalaj± następne poruszenia i w ten sposób dochodzi do efektu „błędnego koła”, charakterystycznego dla uzależnienia lub obsesji: my¶li i emocje wzmacniaj± nie¶wiadome wrażenia, wrażenia z kolei wzmacniaj± konkretne my¶li i emocje. I tu wła¶nie przychodzi z pomoc± praktyka jogi (wszystkich członów jogi). Patańdżali sugeruje po¶rednio przez swoje nauczanie, że skutecznym sposobem na usunięcie niekorzystnych wrażeń w sferze dyspozycyjnej, jest zast±pienie ich innymi wrażeniami, które dla odmiany będ± działały uspokajaj±co na umysł. Dlatego wła¶nie istot± jogi jest poszukiwanie praktyk i przedmiotów koncentracji, które przynosz± wrażenie spokoju umysłowego. To wła¶nie samskara spokoju stopniowo usuwa ze sfery dyspozycyjnej umysłu inne, prowadz±ce do cierpienia wrażenia. Więcej na temat koncepcji umysłu w jodze można przeczytać w rozdziale o psychoterapii.
 Owo uspokojenie umysłu nie jest celem samym w sobie - ma uwolnić nas od dukham - cierpienia. Dzięki psychosomatyce i medycynie behawioralnej wiemy, że cierpienie psychiczne bardzo często zwi±zane jest z problemem z naszym ciałem i odwrotnie. St±d też w±tki natury terapeutycznej, leczniczej przewijaj± się w jodze przynajmniej od ¶redniowiecza. PóĽne teksty jogiczne, takie jak Hatha joga pradipika, Gheranda sanhita sugeruj± np. lecznicze działania asan, mudr, pranajamy czy innych praktyk.
 Jednakże spójna koncepcja terapii jog± powstała dopiero w XX wieku. Jej twórc± jest acharya Tirumalai Krishnamacharya, guru powszechnie znanych „luminarzy” jogi takich jak: B.K.S Iyengar, K. Pattabhi Jois, T.K.V. Desikachar, Indra Devi, ¦rivatsa Ramaswami czy A.G. Mohan. Krishnamacharya był niezmiernie wszechstronny. Studiował sanskryt, ajurwedę oraz wszystkie klasyczne filozofie indyjskie. Obronił tytuł naukowy w każdej z 6 klasycznych indyjskich systemów filozofii, jak również posiadał wykształcenie lekarza ajurwedy i tytuł profesora sankskrytu. Osoby, które zetknęły się z nim, mówi±, że był nie tylko doskonałym gramatykiem, ale i wybitnym poet±, jak również sprawnym muzykiem. Pomimo iż w zasadzie z jego wykształceniem posada rektora każdego indyjskiego uniwersytetu była dla niego otwarta, on postanowił po¶więcić się mało popularnej i nieciesz±cej się wówczas specjalnym uznaniem jodze. Dzięki swojej szerokiej wiedzy przywrócił ¶wietno¶ć jodze. Prawie wszystkie metody praktyki asan znane na zachodzie i w Indiach nosz± piętno jego nauczania. Co więcej, Krishnamacharya, ł±cz±c umiejętnie swoje niewyobrażalne do¶wiadczenie w dziedzinie jogi i doskonałe umiejętno¶ci terapeutyczne w ajurwedzie, otworzył nowe drzwi z napisem „terapia jog±”. Był pierwsz± osob±, która przełożyła najważniejsze koncepcje ajurwedyjskie na język jogi (np. koncepcja brhmana/langhana). Terapia jog± u Krishnamacharyi była koncepcj± doskonale wpasowan± w cało¶ć idei jogi, a nie chwilow± pigułk± na dolegliwo¶ci. Niezwykle indywidualnie dostosowywał ¶rodki lecznicze. Czasem asany były głównym ¶rodkiem, a czasami zupełnie pobocznym. Oprócz tego zalecane były inne ¶rodki, jak np. intonacja mantr, zmiana trybu życia, zmiana diety, odpowiednio dobrane zioła i olejki, medytacja etc. W samej praktyce asan Krishnamacharya manipulował nie tylko ich doborem, ale także dynamik± praktyki, czasem trwania w pozycjach oraz różnymi wzorcami oddychania. Również diagnoza miała bardzo wnikliwy charakter i obejmowała wszystkie dziedziny życia.
 Terapia jog±, w kontek¶cie nauczania Krishnamacharyi, jest metod± uwalniania się od szeroko pojętego cierpienia, by doj¶ć do optymalnego zdrowia. Optymalne zdrowie jednak jest nie celem, a ¶rodkiem w d±żeniu do samorealizacji. Warto pamiętać jednak, że terapia jog± nie jest mechaniczn± technik± leczenia, a znajduje się w kontek¶cie jogi i wszystkich jej praktyk. Joga składa się – jak wie prawdopodobnie większo¶ć czytelników – z 8 grup praktyk: jama (praktyki dyscypliny społecznej), nijama (praktyki dyscypliny indywidualnej), asana (pozycje jogi), pranajama (praktyki oddechowe), pratjahara (wycofywanie zmysłów) oraz grupa praktyk koncentracyjno-medytacyjnych – dharana, dhjana i samadhi. Terapia jog± jest tylko pewnym spojrzeniem na jogę, pewnym sposobem pracy, ale jej również dotycz± wszystkie te praktyki.
 Czy tego chcemy, czy nie ¶cieżka jogi zaczyna się wła¶nie od jamy (praktyk dyscypliny społecznej) i nijamy (praktyk dyscypliny indywidualnej). Nie jest to przypadek. Bez jamy i nijamy joga jest pozbawiana kontekstu i po prostu… nie działa. Nie działa jako ¶rodek uspokojenia poruszeń umysłu, ale również nie przyniesie ukojenia zmęczonemu ciału i nie uwolni od napięcia. Dlatego jama i nijama ma swoje znaczenie nawet, a może przede wszystkim, w terapii jog±. Zależno¶ć między jamami/ nijamami a leczeniem różnych dolegliwo¶ci jest bardzo łatwo udowodnić. Je¶li kto¶ ma problem np. z napięciem w szyi, możemy za pomoc± pewnych asan i ćwiczeń oddechowych, ewentualnie schłodzenia lub rozgrzania danego miejsca, usun±ć ból. Jednakże napięcie to zwi±zane jest przeważnie z całym spektrum uwarunkowań: niewła¶ciw± postaw± w pracy, z nieregularnym jedzeniem i snem, z nieumiejętno¶ci± reagowania na stres. W zwi±zku z tym najprawdopodobniej, gdy tylko pojawi się sytuacja dużego stresu – omawiana osoba znów skutecznie "zapracuje" na napięcie w szyi. Dopiero gdy nauczy się prawidłowo reagować na stres, będzie można powiedzieć o skuteczno¶ci w leczeniu za pomoc± jogi, ponieważ problem nie będzie wracał, nast±pi wyleczenie.
 * * *
Kontekst zastosowania jamy i nijamy, niejako wyja¶nia Donald VanHowten w swojej znakomitej ksi±żce „Ajurweda i ¶wiadomo¶ć ciała”: „Gdy przygl±damy się sposobom wywoływania zmian, musimy wybrać takie, które zostały stworzone w zgodzie z naszym organizmem i ucz± jak z nim współpracować, a nie działaj± przeciwko niemu. Powinni¶my docenić sposób, w jaki nasze ciała się zorganizowały (…). Je¶li ocenimy jaki¶ okre¶lony wzorzec jako ‘zły’ i postanawiamy go zmienić, możemy wywołać dysharmonię.”. Życzę Wam, by te słowa wyznaczyły kierunek Waszej pracy w asanach, pranajamie, medytacji i... w życiu codziennym.
 
mw 1 i 2Maciej Wielobób jest nauczycielem jogi, autorem ksi±żki „Terapia jog±. Joga i ajurweda w leczeniu chorób, rehabilitacji ruchowej i psychoterapii”. Prowadzi zajęcia jogi w swojej kameralnej Pracowni w Krakowie, warsztaty w całej Polsce, jak również szkoli nauczycieli jogi w nurcie vinyasa krama. Jest redaktorem naczelnym portalu JogaSutry.pl, jak również od kilku lat regularnie pisze dla portalu joga-joga.pl. Aktualnie pracuje też nad swoj± drug± ksi±żk± pod roboczym tytułem „Psychologia jogi”, która – przy dobrych wiatrach – ukaże się pod koniec bież±cego roku.
 
 
Warsztaty i szkolenia z Maćkiem w całej Polsce: http://maciejwielobob.pl
Pracownia Jogi (zajęcia w Krakowie): http://www.joga-krakow.pl
Blog Maćka o jodze: http://www.joga-blog.pl/
Opublikuj na:
Polecamy:   1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
„Idealny człowiek oddycha tak, jakby nie oddychał”.

Do życia niezbędne nam s± trzy rzeczy: woda, jedzenie i powietrza. Która z nich jest najważniejsza? Możemy wytrzymać bez pokarmu przez kilka tygodni, a bez wody przez kilka dni. Jednak bez powietrza przeżyjemy tylko kilka minut. Je¶li porównamy istotno¶ć każdego z tych elementów dla naszego przetrwa...

Yin & Yang Bodymind Convention, 24-25.03 Bielsko - Biała

24-25 marca odbędzie się w Bielsku-Białej niecodzienne wydarzenie, Yin & Yang Bodymind Convention. W jednym miejscu będzie wyj±tkowa możliwo¶ć spotkania z czołowymi przedstawicielami ¶wiatowych szkół jogi i pilates, wspólnej praktyki oraz uczestnictwa w programie różnorodnych lekcji....

Hormony pod kontrol± z pomoc± jogi !

Dobrze znane sformułowanie "hu¶tawka hormonów" doskonale oddaje znaczenie problemów zwi±zanych z hormonami. Tak jak na hu¶tawce, poziom niektórych hormonów w naszym organizmie raz ro¶nie a raz maleje pod wpływem okre¶lonych czynników. Joga jest pod tym względem pomocna, ponieważ bierze pod uwagę wsz...

OM, dĽwięk pocz±tku i energii

Sala ćwiczeń jogi. Praktykuj±cy w skupieniu, z zamkniętymi oczami, siedz± na matach. W ciszy rozchodzi się dĽwięk OM. Tak wygl±da pocz±tek zajęć w większo¶ci szkół. OM – najbardziej znana i naj¶więtsza sylaba hinduizmu – jednoczy, oczyszcza, uspokaja, otwiera kanały energetyczne. Jest un...

Przełomowa metoda oddechowa i jej twórca K.P. Butejko

Biografi± Prof. Konstantyna Pawłowicza Butejko/ Buteyko rozpoczynamy cykl artykułów na temat przełomowej metody oddechowej -metody Butejki. Był on cenionym, rosyjskim lekarzem. Opisał now± jednostkę chorobow±, któr± nazwał chorob± głębokiego oddychania. Odkrył , iż główn± przyczyn± wielu schorzeń j...

Kiedy moje barki będ± w pełni elastyczne a klatka piersiowa otwarta?

Otwarta klatka piersiowa to podstawa! Do tego d±żymy zawsze na samym pocz±tku rozpoczynaj±c wprowadzanie w ¶wiat jogi pocz±tkuj±cego jogina. Dlaczego? Dlatego, że otwarta klatka piersiowa to prostsza postawa całego ciała, nie opadaj±ce do przodu barki, możliwo¶ć nabrania solidnego oddechu oraz zdecy...

Dzięki ojcu joga trafiła do szkół. Anna Romanowska wspomina ojca, prof. Wiesława Romanowskiego

Praktyka jogi zaczęła rozwijać się w Polsce w latach siedemdziesi±tych. W¶ród jej pionierów był fizjolog prof. Wiesław Romanowski. Pod jego redakcj± ukazała się w 1973 r. ksi±żka pt. "Teoria i metodyka ćwiczeń relaksowo-koncentruj±cych", która stała się dla wielu polskich nauczycieli jogi swego rod...

Joga wielkich dziewczyn, czyli koniec z wymówkami

Pójdę na jogę gdy schudnę, to wymówka, która "gra" gdzie¶ z tyłu głowy wielu osobom. Internetowe influencerki, zwłaszcza te amerykańskie, udowadniaj±, że nie ma na co czekać, bo jogę można z powodzeniem praktykować niezależnie od tego, jaki rozmiar ubrań nosimy. S± w¶ród nich m.in. Amerykanki Valeri...

Lagom, czyli szczę¶cie po szwedzku

¦wiat, w którym dzi¶ żyjemy nastawiony jest na "wyżej, dalej, więcej". Wpadaj±c w nieustanny wir podkręcania tempa nie zauważamy, kiedy przestaj± nas cieszyć drobiazgi codzienno¶ci. Często jeste¶my przemęczeni, bez energii i motywacji do działania. Jednym z dobrych sposobów wyj¶cia z tej sytuacji je...

Joga recept± na zdrowe stopy

Wci±ż niewiele osób zdaje sobie sprawę z tego, że stopy mog± być odpowiedzialne za bóle kolan, bioder, pleców, karku i szyi oraz powstawanie skoliozy i innych deformacji kręgosłupa....

  
kalendarium wydarzeń
Poprzednie
Lutego 2018
Następne
PW¦CPSN
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728 
pokaż wszystkie
więcej
pokaż wszystkie
Partnerskie szkoły jogi
  

Partnerzy portalu
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA

  
Joga Portal - Pierwszy, ogólnopolski serwis joga-joga.pl - Kraków - Poznań - Wrocław - Trójmiasto - Lublin
Wakacje z joga, wakacyjne kursy jogi oraz wyjazdy organizowane przez szkoły Jogi z całej Polski. Wyszukiwarka szkół jogi: Kraków, Poznań, Wrocław, Trójmiasto, Lublin a także wiele innych miast z całej Polski. Pozycje jogi, joga na DVD, ksi±żki o jodze,joga-sklep, forum a także medytacja, ajurweda, kursy rozwoju oraz masaż tajski. Najnowsze wydarzenia, pytania oraz odpoweidzi, wywiady oraz joga w ci±ży i joga dla dzieci - Indie i joga w Indiach a także abc jogi i wakacje z jog± podróżowanie po Azji
likesoft