Doł±cz do nas na
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA


Asana i Pratikriya. Rola kontrpozycji w praktyce jogi. Maciej Wielobób

  • ¶roda, 18 sierpnia 2010
  • autor: Maciej Wielobób
Praktyka asan ma dawać poczucie harmonii. Nie powinna powodować wzrostu niepoż±danych przez nas wła¶ciwo¶ci (napięcie, pobudzenie, „przepracowanie” ciała, ale i ociężało¶ć, gnu¶no¶ć, senno¶ć), tylko budować ogóln± harmonię w organizmie, ale także w umy¶le. W zakresie praktyki asan mamy do dyspozycji 5 rodzajów pozycji: stoj±ce, leż±ce na plecach, leż±ce na brzuchu, odwrócone oraz asany w siadzie i klęku. Do tego w każdej z nich możemy pracować w różnych zakresach: skłon do przodu, wygięcie w tył, skłon w bok, skręt. Do tego dochodz± rozmaite sposoby i wzorce oddychania oraz statyczny i dynamiczny rodzaj praktyki. Ten zestaw ¶rodków pozwala nam uzyskać cało¶ciow± harmonię i ¶wiadomo¶ć organizmu.
KOntrpozycje¦rivatsa Ramaswami zauważa: „Podobnie jak lekarstwa, asany jogi mog± mieć także drobne efekty uboczne, w zasadzie tylko na poziomie fizycznym. Aby im zapobiec, dla każdej bardziej intensywnej pozycji jest kontrpozycja (…), która pozwala zachować korzystne efekty uzyskane dzięki głównej pozycji, a usuwa owe efekty uboczne.” Podobnie T.K.V. Desikachar pisze: „Joga uczy nas, że każda akcja ma dwa skutki, jeden pozytywny, a drugi negatywny. Dlatego tak ważne jest zachowanie uważno¶ci w naszych działaniach – musimy rozpoznać które efekty s± pozytywne, a które negatywne po to, aby¶my mogli wzmocnić te pozytywne, a negatywne – zneutralizować. Realizuj±c tę zasadę w praktyce asan, używamy pewnych ćwiczeń, aby zharmonizować negatywne efekty intensywnych pozycji. Owo neutralizuj±ce ćwiczenie nazywamy kontrpozycj± lub ‘pratikriyasan±’.”
Termin pratikriya najczę¶ciej tłumaczony jest wła¶nie jako ‘kontrpozycja’, jednakże nie jest to najszczę¶liwszy przekład. Jak podaje słownik Monier-Williams pratikriya oznacza ‘odpłacenie się (za dobro lub zło), odwet, kompensacja, zapłata, przeciwieństwo, kontr-akcja, zapobieganie, lekarstwo, pomoc’. Nie chodzi tu o bezpo¶rednie przeciwieństwo. Jak pisze A.G. Mohan „Procedura, w której po danej asanie wykonujemy jej totatalne przeciwieństwo może być szkodliwa. To nie jest dobry sposób równoważenia swojej praktyki. Np. przeciwieństwem stania na głowie jest stanie na nogach, co nie jest najlepsze dla nas tuż po wykonaniu sirsasany. Przeciwieństwem do mostka jest pa¶cimottanasana, która dla wielu osób jest sama w sobie trudn± pozycj± i nie przynosi wcale rozluĽnienia w miejscach, które mogły się przepracować w mostku.” Pratikriyę raczej powinni¶my rozumieć jako działanie (kriyę), które zrównoważy nas stan, tak aby¶my nie kontynuowali praktyki wytr±ceni z harmonijnego stanu. Dlatego spo¶ród podanych w słowniku terminów najbardziej chyba pasować będzie tu termin kompensacja, ew. lekarstwo, choć ja bardzo lubię używane przez Mohanjiego sformułowanie „pozycja równoważ±ca” (ang. balancing posture). Pozycj± równoważ±c± będzie asana, która zneutralizuje potencjalne negatywne działanie, nie zakłócaj±c jednocze¶nie dobrych efektów poprzedniej pozycji.
Dla danej asany można zastosować różne pratikriye, zależnie od miejsca, gdzie odczuwane jest napięcie. Tak np. po staniu na głowie praktykuj±cy może odczuwać napięcie w dolnych plecach i w szyi – wówczas kontrpozycj± dla zharmonizowania obszaru dolnych pleców będzie pavanamuktasana / apanasana, a dla uwolnienia napięcia z szyi – salamba sarvangasana (¶wieca). A.G. Mohan podaje następuj±ce zasady, które pozwalaj± dobrać odpowiedni± pratikriyę:
• Kontrpozycja powinna być prostsza do wykonania niż główna asana.
• Kontrpozycja powinna być dynamiczn± struktur±, co oznacza, że najczę¶ciej będziesz do niej wchodzić i wychodzić z kolejnymi wdechami i wydechami.
• Odpoczynek jest również sposobem na zharmonizowanie ciała po intensywnych pozycjach. Je¶li masz w±tpliwo¶ci jak± kontrpozycję wykonać – po prostu odpocznij. Relaks jest dobrym czasem na samoobserwację, więc być może po prze¶ledzeniu efektów pozycji podczas odpoczynku będziesz wiedział jaki program zastosować na zharmonizowanie jej efektów.
• Czasem trzeba wykonać dwie lub więcej pozycji dla zharmonizowania ciała. Pierwsz± z nich zazwyczaj będzie odpoczynek.
• Aby przygotować się do skrętu, jak również zharmonizować jego efekty, zastosuj symetryczny skłon do przodu (uttanasana, pa¶cimottanasana etc.).
• Przed podjęciem praktyki danej pozycji, naucz się najpierw wykonywać odpowiedni± kontrpozycję (np. zanim podejmiesz naukę stania na głowie – naucz się wykonywać ¶wiecę, przed ¶wiec± – naucz się ¶alabhasany lub bhujangasany itd.).
• Między dwiema trudnymi asanami wykonaj pozycję harmonizuj±c±, która pozwoli ci zregenerować się.
To, co mogę dodać od siebie do powyższych uwag to oczywista rada, by starać się tak pracować, by nie dopuszczać do napięć w żadnych miejscach (np. Nie stać na głowie do czasu, gdy się poczuje napięcie w szyi czy w kręgosłupie piersiowym, nie stać w urdhva dhanurasanie do czasu, aż zaczn± boleć dolne plecy; dawkować odpowiednio odpoczynek, natężenie praktyki, ilo¶ć powtórzeń i czas trwania w pozycjach).
T.K.V. Desikachar dla podkre¶lenia wagi kontrpozycji przytacza następuj±c± historię: „Mam dwóch braci. Gdy byli¶my mali, w naszym ogrodzie rosła ogromna palma kokosowa. Mój starszy brat ci±gle powtarzał mnie i drugiemu bratu, że umie się wspinać na takie drzewa jak to, więc my ci±gle namawiali¶my go, aby nam pokazał. (…) W końcu ugi±ł się pod presj± i wspi±ł się na drzewo. Okazało się jednak, że wyszedł do góry bez żadnych problemów, ale nie wiedział jak zej¶ć na dół, nie spadaj±c. Nie było w okolicy nikogo, kto mógłby pomóc, więc utkwił na palmie na dobrych parę godzin. Podobnie jest z nasz± praktyk± asan: nie wystarczy wej¶ć na drzewo, musimy wiedzieć jak wrócić na ziemię.”
 - -
Maciej Wielobób jest nauczycielem jogi, specjalist± terapii jog±, trenerem nauczycieli jogi w podej¶ciu vinyasa krama. Prowadzi warsztaty jogi w całej Polsce, jak również zajęcia jogi w Krakowie. Pisze popularne artykuły na temat jogi, jak również pisze ksi±żkę na temat terapii jog±, która prawdopodobnie ukaże się na przełomie 2010 i 2011 roku.
Strona www na temat warsztatów i kursów Maćka: http://maciejwielobob.plKOntrpozycje
Strona www szkoły jogi Maćka w Krakowie: http://www.joga-krakow.pl
 
Opublikuj na:
Polecamy:   1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
Jak wybrać jogiczny prezent ? Na co zwrócić uwagę ?

Jaki prezent wybrać? Jak ocenić nie znaj±c się na sprzęcie do jogi, co będzie optymalne?...

Kiedy moje nogi będ± w końcu elastyczne?

Mocne oraz elastyczne nogi to też zdrowe nogi - lekkie, sprawne i pewnie st±paj±ce po ziemi. To większa rado¶ć biegania i uprawiania wszelkich innych dyscyplin sportowych - twoich ulubionych. To wreszcie smukłe i zgrabne nogi, zrelaksowane i odprężone. Nie zwlękaj - sięgaj po więcej - również w jodz...

Jej wysoko¶ć cytryna

Królowa pochodzi z południowo-wschodnich Chin. Jej kariera rozkwitła w XVIII wieku, kiedy odkryto, że jest doskonałym remedium na wiele chorób. Dzi¶ cytryna znana jest nie tylko ze swych wła¶ciwo¶ci leczniczych, ale także jako doskonała pomoc w ekologicznym sprz±taniu domu....

10 sposobów na uproszczenie życia

Dzisiejsze tempo życia, szczególnie w dużych miastach jest przyczyn± przewlekłego stresu, przemęczenia i problemów ze zdrowiem. Prostota i minimalizm mog± nam pomóc odnaleĽć równowagę i swój własny slow life. Oto 10 sposobów na uproszczenie życia. ...

Obserwujemy obecnie prawdziwy boom na rozwój osobisty. Z czego on wynika?

Na to i wiele innych pytań odpowiadaj± Karolina i Maciej Szaciłło, eksperci od zdrowego stylu życia, entuzja¶ci ajurwedy i technik medytacyjnych....

Prezydent z kasty niedotykalnych na czele Indii. Aktywnie ćwiczy jogę.

Niedawno opisywali¶my na naszych łamach sylwetkę premiera Indii Narendry Modiego, teraz publikujemy kolejny artykuł z tej serii - dla wszystkich czytelników bliżej zainteresowanych Indiami. ...

Joga w walce z traum±, czyli jak pomóc weteranom

Zespół stresu pourazowego (PTSD) dotyka nawet 10 proc. żołnierzy, którzy brali udział w działaniach bojowych. Szeroko zakrojone badania nad tym, jak pomóc weteranom, którzy cierpi± z tego powodu prowadz± m.in. Amerykanie. Maj± w tej materii pokaĽne do¶wiadczenia, bo na przestrzeni ostatnich lat wiel...

Jak długo muszę się rozci±gać, żeby być w pełni elastycznym?

Rozczaruję Was już na samym pocz±tku tego artykułu, ponieważ muszę uczciwi przyznać, że nie ma jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie. ...

Dania gotowe. Czy mog± być zdrowe? Rozmowa z Pawłem Skrzypczakiem, prezesem firmy Primavika

Na sklepowych półkach coraz więcej miejsca zajmuj± różnego rodzaju dania gotowe. Wpisuj± się one w potrzeby współczesnego konsumenta, który żyje szybko. Czy taka wysoko przetworzona żywno¶ć może być zdrowa? Na co zwracać uwagę przy wyborze produktów typu convienience? Rozmowa z Pawłem Skrzypczakiem,...

Joga i medytacja recept± na lepsz± pamięć i orientację

W Polsce na alzheimera choruje ok. 350 tys. ludzi. Trac± pamięć, sprawno¶ć. Uczeni nie potrafi± jeszcze powiedzieć, co jest przyczyn± stopniowej i nieodwracalnej degradacji komórek nerwowych mózgu. Trwaj± intensywne poszukiwania sposobów na opóĽnienie postępów choroby i poprawę komfortu życia pacjen...

  
pokaż wszystkie
więcej
pokaż wszystkie
Partnerskie szkoły jogi
  

Partnerzy portalu
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA

  
Joga Portal - Pierwszy, ogólnopolski serwis joga-joga.pl - Kraków - Poznań - Wrocław - Trójmiasto - Lublin
Wakacje z joga, wakacyjne kursy jogi oraz wyjazdy organizowane przez szkoły Jogi z całej Polski. Wyszukiwarka szkół jogi: Kraków, Poznań, Wrocław, Trójmiasto, Lublin a także wiele innych miast z całej Polski. Pozycje jogi, joga na DVD, ksi±żki o jodze,joga-sklep, forum a także medytacja, ajurweda, kursy rozwoju oraz masaż tajski. Najnowsze wydarzenia, pytania oraz odpoweidzi, wywiady oraz joga w ci±ży i joga dla dzieci - Indie i joga w Indiach a także abc jogi i wakacje z jog± podróżowanie po Azji
likesoft