Doł±cz do nas na
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA


Oduczanie się w jodze. Maciej Wielobób

  • czwartek, 5 sierpnia 2010
  • autor: Maciej Wielobób
Umysł ludzki funkcjonuje tak, że lubimy sobie tworzyć koncepcje. Dostosowujemy do nich swoje życie, dostosowujemy do nich swoje działanie. Robimy tak, bo teoretycznie łatwiej nam uporz±dkować pewne sprawy. Jest jednak jeden problem z koncepcjami (oczywi¶cie, gdy mówimy o tym z perspektywy jogi czy ogólnie rozwoju osobistego): każd± koncepcję kreujemy w kontek¶cie aktualnego miejsca w naszym rozwoju. Zatem je¶li trzymamy się tej koncepcji to nie jeste¶my w stanie wyj¶ć za ten poziom rozwoju osobistego, w ramach którego ta koncepcja funkcjonuje. Koncepcja staje się czym¶ ograniczaj±cym dla nas.
Czasem kto¶ się pyta jaka jest rola relacji uczeń-nauczyciel w jodze, po co jest nauczyciel. Nauczyciel jest po to, żeby wła¶nie wyci±gn±ć ucznia z kanału jego koncepcji i pokazać mu krok wyżej, którego uczeń jeszcze nie rozumie, ale przez to, że pójdzie w tym kierunku będzie w stanie się rozwin±ć, będzie w stanie zrobić krok naprzód. Oczywi¶cie nauczyciel musi być nawet nie na wyższym poziomie koncepcyjnym, tylko najlepiej, aby rozumiał, że nie można żyć w układanych przez siebie modelach, a trzeba żyć uważno¶ci±.
I teraz problem jest następuj±cy. Jest dużo osób, dużo adeptów jogi także, która tworzy sobie takie koncepcje / modele, trzyma się ich i praktykuje w ramach tych koncepcji, żyję w ramach stworzonego przez siebie modelu. Cały czas się trzymaj± tej jednej koncepcji, cały czas jest w tym ci±gu zachowań, które dopuszcza ta jednak koncepcja i… dziwi się, że nic się nie zmienia. Jest oczywiste, że je¶li do stałego układu nie wprowadzimy nowej siły to nic nowego się nie zadzieje. Możnaby powiedzieć, że to twierdzenie fizyczne wręcz.
Trzeba zrozumieć jedn± niezmiernie ważn± prawdę: my, praktykuj±c jogę, medytację, asany, pranajamę, czytaj±c, słuchaj±c innych, my¶limy, że mamy się czego¶ nauczyć. To jest błędne podej¶cie, ponieważ cały proces praktyki, cały proces uczenia się w jodze polega na czym¶ innym – polega na oduczaniu się. Kiedy¶ kto¶ mnie zapytał na czym polega proces kształcenia nauczyciela jogi przeze mnie. OdpowiedĽ jest bardzo prosta: dla mnie proces kształcenia nauczyciela jogi to proces oduczania go jego nawyków. A warto pomy¶leć o procesie kształcenia nauczyciela jogi jako pewnego rodzaju laboratorium, które kondensuje normalny proces uczenia się w jodze. Proces z rozwoju w jodze (w asanach, pranajamie, medytacji) to proces oduczania.
Na gruncie praktyki asan, pracy z ciałem bardzo łatwo jest wytłumaczyć ten proces. Generalnie wszystkie wrażenia, którym podlegamy i na które w okre¶lony sposób reagujemy zapisuj± się poprzez wytworzenie pewnych „odcisków” w błonach tkanki ł±cznej w ciele (powięzi, omięsna, ¶ródmięsna, namięsna, rzadziej ¶cięgna i więzadła). To wywołuje okre¶lony układ ciała, wyzwala okre¶lone emocje, zachowania, generuje okre¶lony sposób my¶lenia. Jeżeli cały czas pracujemy z ciałem w ten sposób, utrwalamy tylko te wzorce, nie mamy możliwo¶ci uwolnienia tych napięć, uelastycznienia pamięci ciała. Jest kilka prostych sposobów pracy nad oduczaniem się w pracy z ciałem:
- odpowiednie nastawienie umysłu: obserwowanie co się dzieje, jakie jest samopoczucie i reagowanie na to co jest w tym momencie (a nie mechaniczne odtwarzanie asany czy małpowanie nauczyciela),
- praktykowanie rzeczy w inny sposób niż robimy na codzień – wykonanie asany w inny sposób, wej¶cie lub wyj¶cie w inny sposób, ustawienie za szerokiego/zbyt w±skiego rozkroku, ułożenie sekwencji w nietypowy sposób, zmienienia choćby małego szczegółu w pozycji i obserwowanie jak to wpływa na stan ciała i umysłu, na jako¶ć oddechu (pewnego rodzaju zabawa formaln± formuł± praktyki).
Przeczytawszy jednak powyższy fragment zapewne wiele osób powie: „OK, super. Poszukiwania poszukiwaniami, ale jeste¶my w tych poszukiwaniach czucia bez żadnego punktu zaczepienia”. W zwi±zku z tym trzeba się zastanowić jakie warto¶ci mog± nam pomóc w naszych poszukiwaniach, a jednocze¶nie być na tyle elastyczne, by nas nie usztywnić i nie zamkn±ć na nowe do¶wiadczenia.
Jest oczywi¶cie pewien kierunek tradycyjny, możnaby powiedzieć klasyczny, a mianowicie pewne kryteria asany (zatrzymajmy się tu dla przykładu na asanach wła¶nie), które podaje Patańdżali: stabilno¶ć i równowaga, wolno¶ć napięcia („wygoda”), ekonomia wysiłku i koncentracja na swobodnym, wydłużonym oddechu. Jednakże ten klasyczny model czasami nie daje nam odpowiedzi na wszystkie potrzebne pytania, być może dlatego, że tradycyjnie pewne założenia s± oczywiste dla praktykuj±cego i nauczaj±cego.
Ważn± kwesti± w naszych poszukiwaniach jest to, by¶my działali, funkcjonowali jako cało¶ć. Często obserwuje się taki model pracy w nauczaniu jogi, szczególnie nauczaniu asan: owszem i praca jest czasem bardzo precyzyjna, ale każdy element jest traktowany jako odrębna cało¶ć. Tyczy się to dezintegracji w obrębie triady ciało-oddech-umysł, jak również poszczególnych czę¶ci ciała. Czyli teoretycznie ustawienie jest bardzo precyzyjne, ¶wietnie wygl±da, ale każda czę¶ć ciała pracuje z osobna czy mówi±c językiem Sharata Arory – praca odbywa się lokalnie. Nogi pracuj± swoim trybem, miednica osobno swoim trybem, tułów, ramiona – każde wykonuje swoj± lokaln± pracę, swoje lokalne ustawienie. Wówczas jest takie poczucie dezintegracji w tej asanie, dezintegracji między ciałem, oddechem, a umysłem, ale też pomiędzy czę¶ciami składowymi ciała. W zwi±zku z tym kto¶ pracuj±cy w ten sposób, maj±c 10 lokalnych, czę¶ciowych ruchów ciała, rozpaczliwie szukaj±c poczucia integracji dokłada do tego 11sty czę¶ciowy ruch, który ma za zadanie „spi±ć” pozostałe 10 lokalnych działań. Zatem jednym takim ważnym kryterium, warto¶ci± jest poczucie integracji w pozycji. To jest niezwykle ważne kryterium – tak wykonywać asanę, by mieć poczucie integracji, mieć poczucie funkcjonowania ciała (oddechu, umysłu) jako cało¶ci.
Drugie istotne kryterium to jest prostota. W praktyce d±żymy do maksymalnej prostoty. Einstein podobno kiedy¶ powiedział: „Należy upraszczać rzeczy tak bardzo jak to możliwe, ale nie bardziej„. I to jest dokładnie ta warto¶ć, której poszukujemy. A w każdym razie ja się ni± kieruję w swoich poszukiwaniach.
Hazrat Inayat Khana, wybitny indyjski mistyk, pisze w ten sposób o oduczaniu się:„Najtrudniejsze jest zapomnieć to, czego już raz się nauczyli¶my. Uczenie się to jedna rzecz, a oduczanie druga. Proces praktyki duchowej zachodzi przez oduczanie. (…) Ale w jaki sposób można się oduczać? (…) Można to zrobić, staj±c się m±drzejszym. Im kto¶ m±drzejszy się staje, tym bardziej jest skłonny zaprzeczyć swoim koncepcjom, ideom. Im kto¶ ma mniej m±dro¶ci, tym bardziej kurczowo trzyma się swoich idei. W najm±drzejszej osobie jest gotowo¶ć poddania się. A najgłupsza osoba nigdy nie ust±pi, zawsze gotowa twardo bronić swoich racji. Dzieje się tak dlatego, że m±dra osoba potrafi porzucić swoj± my¶l, a głupiec jest przywi±zany do niej. Dlatego wła¶nie nie zostanie m±dry, ponieważ sztywno trzyma się swoich koncepcji, dlatego nie może zrobić postępu.
Dlatego też oczyszczenie umysłu jest jedyn± metod± osi±gnięcia celu w naszej praktyce. Żeby to osi±gn±ć trzeba rozpatrywać punkt widzenia innej osoby, ponieważ z punktu widzenia rzeczywisto¶ci każdy punkt widzenia jest naszym punktem widzenia. Im bardziej ‘pojemni’ się stajemy w tym względzie, tym większe urzeczywistnienie staje się naszym udziałem, tym bardziej widzimy, że każdy punkt widzenia jest wła¶ciwy. Je¶li kto¶ potrafi rozszerzyć swoje rozumienie na rozumienie innej osoby, jego ¶wiadomo¶ć staje się ‘większa’, niczym ¶wiadomo¶ć 2 osób naraz. A może stać się tysi±ckrotnie „większa”, gdy przyzwyczaimy się do rozumienia my¶li innych osób.
To jest pierwszy krok oduczania, pierwszy krok oczyszczenia umysłu. Drugim krokiem jest nauczyć się widzieć dobre w złym i złe w dobrym. To jest trudne zadanie, ale gdy się uda – jeste¶my ponad podziałem na dobre i złe. (…)
Kolejnym, trzecim, etapem jest oczyszczenia umysłowego jest zidentyfikowanie się z czym¶, czym nie jeste¶my. W ten sposób oczyszczamy umysł z impresji naszych fałszywych identyfikacji. (…) Człowiek, który nie potrafi skoncentrować się tak mocno, żeby zapomnieć siebie i wej¶ć głęboko w przedmiot koncentracji, nie osi±gnie sukcesów w sztuce koncentracji.
Czwartym oczyszczeniem umysłu jest uwolnienie się od formy i wej¶ć w sens abstrakcji. Wszystkiemu nadajemy formę (…), nawet najbardziej subtelnym rzeczom (…). To jest przeszkoda dla do¶wiadczenia obecno¶ci tego, co jest bez formy. Dlatego też ten krok mentalnego oczyszczenia ma olbrzymi± wagę. Jego celem jest by¶my byli w stanie pomy¶leć o idei bez nadawania jej formy. Jest to osi±galne tylko przez wielk± koncentrację i medytację(…).
I wreszcie pi±tym sposobem jest być w stanie (…) zrelaksować umysł."
- -
Maciej Wielobób jest nauczyciele jogi, specjalist± terapii jog±, trenerem nauczycieli jogi w podej¶ciu vinyasa krama. Prowadzi warsztaty jogi w całej Polsce, jak również zajęcia jogi w Krakowie.
Strona www na temat warsztatów i kursów Maćka: http://maciejwielobob.pl
Strona www szkoły jogi Maćka w Krakowie: http://www.joga-krakow.pl
 Zdjęcia: Magdalena Wielobób
 
 
Opublikuj na:
Polecamy:   1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
Jak wybrać jogiczny prezent ? Na co zwrócić uwagę ?

Jaki prezent wybrać? Jak ocenić nie znaj±c się na sprzęcie do jogi, co będzie optymalne?...

Kiedy moje nogi będ± w końcu elastyczne?

Mocne oraz elastyczne nogi to też zdrowe nogi - lekkie, sprawne i pewnie st±paj±ce po ziemi. To większa rado¶ć biegania i uprawiania wszelkich innych dyscyplin sportowych - twoich ulubionych. To wreszcie smukłe i zgrabne nogi, zrelaksowane i odprężone. Nie zwlękaj - sięgaj po więcej - również w jodz...

Jej wysoko¶ć cytryna

Królowa pochodzi z południowo-wschodnich Chin. Jej kariera rozkwitła w XVIII wieku, kiedy odkryto, że jest doskonałym remedium na wiele chorób. Dzi¶ cytryna znana jest nie tylko ze swych wła¶ciwo¶ci leczniczych, ale także jako doskonała pomoc w ekologicznym sprz±taniu domu....

10 sposobów na uproszczenie życia

Dzisiejsze tempo życia, szczególnie w dużych miastach jest przyczyn± przewlekłego stresu, przemęczenia i problemów ze zdrowiem. Prostota i minimalizm mog± nam pomóc odnaleĽć równowagę i swój własny slow life. Oto 10 sposobów na uproszczenie życia. ...

Obserwujemy obecnie prawdziwy boom na rozwój osobisty. Z czego on wynika?

Na to i wiele innych pytań odpowiadaj± Karolina i Maciej Szaciłło, eksperci od zdrowego stylu życia, entuzja¶ci ajurwedy i technik medytacyjnych....

Prezydent z kasty niedotykalnych na czele Indii. Aktywnie ćwiczy jogę.

Niedawno opisywali¶my na naszych łamach sylwetkę premiera Indii Narendry Modiego, teraz publikujemy kolejny artykuł z tej serii - dla wszystkich czytelników bliżej zainteresowanych Indiami. ...

Joga w walce z traum±, czyli jak pomóc weteranom

Zespół stresu pourazowego (PTSD) dotyka nawet 10 proc. żołnierzy, którzy brali udział w działaniach bojowych. Szeroko zakrojone badania nad tym, jak pomóc weteranom, którzy cierpi± z tego powodu prowadz± m.in. Amerykanie. Maj± w tej materii pokaĽne do¶wiadczenia, bo na przestrzeni ostatnich lat wiel...

Jak długo muszę się rozci±gać, żeby być w pełni elastycznym?

Rozczaruję Was już na samym pocz±tku tego artykułu, ponieważ muszę uczciwi przyznać, że nie ma jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie. ...

Dania gotowe. Czy mog± być zdrowe? Rozmowa z Pawłem Skrzypczakiem, prezesem firmy Primavika

Na sklepowych półkach coraz więcej miejsca zajmuj± różnego rodzaju dania gotowe. Wpisuj± się one w potrzeby współczesnego konsumenta, który żyje szybko. Czy taka wysoko przetworzona żywno¶ć może być zdrowa? Na co zwracać uwagę przy wyborze produktów typu convienience? Rozmowa z Pawłem Skrzypczakiem,...

Joga i medytacja recept± na lepsz± pamięć i orientację

W Polsce na alzheimera choruje ok. 350 tys. ludzi. Trac± pamięć, sprawno¶ć. Uczeni nie potrafi± jeszcze powiedzieć, co jest przyczyn± stopniowej i nieodwracalnej degradacji komórek nerwowych mózgu. Trwaj± intensywne poszukiwania sposobów na opóĽnienie postępów choroby i poprawę komfortu życia pacjen...

  
pokaż wszystkie
więcej
pokaż wszystkie
Partnerskie szkoły jogi
  

Partnerzy portalu
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA

  
Joga Portal - Pierwszy, ogólnopolski serwis joga-joga.pl - Kraków - Poznań - Wrocław - Trójmiasto - Lublin
Wakacje z joga, wakacyjne kursy jogi oraz wyjazdy organizowane przez szkoły Jogi z całej Polski. Wyszukiwarka szkół jogi: Kraków, Poznań, Wrocław, Trójmiasto, Lublin a także wiele innych miast z całej Polski. Pozycje jogi, joga na DVD, ksi±żki o jodze,joga-sklep, forum a także medytacja, ajurweda, kursy rozwoju oraz masaż tajski. Najnowsze wydarzenia, pytania oraz odpoweidzi, wywiady oraz joga w ci±ży i joga dla dzieci - Indie i joga w Indiach a także abc jogi i wakacje z jog± podróżowanie po Azji
likesoft