Doł±cz do nas na
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA


6 kategorii praktyki (krama) w jodze T. Krishnamacharyi. Maciej Wielobób

  • ¶roda, 24 marca 2010
  • autor: Maciej Wielobób
Joga jest potężnym narzędziem do pełnej transformacji fizycznej i psychospołecznej, ale musi być dostosowana do wielu czynników takich jak np. wiek, płeć, sytuacja rodzinna, sytuacja zawodowa, ewentualne problemy zdrowotne, cechy psychiczne. Nie ma praktyki one-fits-all, unisize, u¶rednionej.
Jeżeli kto¶ ustala standardy takie same dla wszystkich w jodze to można by to porównać do sytuacji, w której próbujemy wszystkich ubrać w podkoszulki rozmiaru L: dzieci, dorosłych, staruszków, kobiety, mężczyzn, osoby z niedowag± i poważnie otyłe etc. Oczywi¶cie będzie niewielka grupa osób, która się akurat wpasuje w dany rozmiar i fason, ale większo¶ć będzie się czuła w takim “wystandaryzowanym” ubranku nieco niewygodnie.
Większo¶ć osób rozumie potrzebę dobrania rozmiaru, fasonu i koloru ubrania do swoich potrzeb i do danej sytuacji, ale dlaczego tak trudno zrozumieć tę sam± potrzebę w praktyce jogi, która jest dużo bardziej subtelna i dotyka pracy z ciałem, umysłem i oddechem. W swoich wspomnieniach ze studiów z Krishnamachary± Srivatsa Ramaswami podkre¶la, że nauczanie “ojca współczesnej jogi” było ¶ci¶le zindywidualizowane: “Kilka pierwszych lat moich studiów [z Krishnamachary±] było skoncentrowane na ogólnej praktyce asan. Uczyłem się w małej grupie, złożonej z członków naszej rodziny (…). Krishnamacharya przychodził do nas prawie codziennie. Nauczał różnych asan dla każdego z członków rodziny (…). Była moja o¶mioletnia siostra, energetyczna i elastyczna. Ja miałem 16 lat. Mój brat miał około 20 i dodatkowo, w tamtym czasie, potrzebował specjalnego traktowania, którym Krishnamacharya go obdarował. No i była moja 35-letnia matka i 45-letni ojciec. Podczas, gdy pewne asany praktykowali¶my wszyscy, większo¶ć była zupełnie inna – dostosowana do każdego z nas.”
W swoim artykule pt. Praktyka vinyasa krama Ramaswami podre¶la także: „Dostosowanie jogi do indywidualnych wymogów stanowi sztukę sam± w sobie. Musimy zdawać sobie sprawę z tego, że nie ma jednej, standardowej praktyki, dobrej dla wszystkich. W medycynie dla każdego pacjenta stosuje się inny rodzaj terapii - co jest dobre dla kogo¶, kto cierpi na problemy z trawieniem, nie będzie takim dla kogo¶, kto cierpi na bóle w dolnych plecach. Zgodnie z ważnym mottem Krishnamacharyi, zupełnie inaczej wygl±da joga dla dzieci i młodzieży (w wieku dorastania), inaczej dla osób w ¶rednim wieku, inaczej za¶ dla emerytów. Ciało, umysł i cele życiowe zmieniaj± się na różnych etapach życia. Nauka Krishnamacharyi opiera się na tej wła¶nie zasadzie, co możemy wywnioskować z jego dzieł: Yoga Makaranda oraz Yoga Rahasya.”
Krishnamacharya podzielił praktykę na 6 kategorii (6 kroków – krama), które razem dawały pełne spojrzenie na możliwo¶ci jogi. Niektórzy uczniowie Krishnamacharyi twierdz±, że podział ten sięga dawniejszych czasów, ale nie ma na to dowodów. Prawdopodobnie to wła¶nie “ojciec współczesnej jogi” skategoryzował nieskategoryzowane dotychczas, choć intuicyjnie praktykowane nurty jogi. W nadchodz±cych dniach w kolejnych postach na blogu pokrótce omówię wszystkie 6 krama.
maciek srsti
1. Srsti krama
To kategoria praktyki skoncentrowana na prawidłowym rozwoju fizycznym, emocjonalnym, społecznym, intelektualnym. Srsti kramę stosuje się przeważnie dla dzieci, ponieważ jest praktyk± dla osób bardzo młodych i w pełni zdrowych. Celami praktyki s± osi±gnięcie elastyczno¶ci i siły ciała, wprowadzenie podstawowych zagadnień kontroli oddechu, jak również wspomaganie rozwoju intelektualnego, emocjonalnego i społecznego oraz zwiększenie siły koncentracji.
Ramaswami mówi: „Zasadniczo joga dla dzieci i młodych dorosłych będzie charakteryzować się znaczn± ilo¶ci± praktyki asana vinyasy - liczne vinyasy, trudne pozycje, etc. Umożliwi im to przepracowanie znacz±cej ilo¶ci guny radżasu obecnej w ich systemach i prawidłowy rozwój (vriddhi). Oczywi¶cie młodzi powinni również ćwiczyć trochę pranajamy, medytacji(...).”
2. Siksana krama
Tu praktyka koncentruje się na d±żeniu do doskonało¶ci – w zakresie jakiegokolwiek z narzędzi jogi (jednak najczę¶ciej asan, pranajamy, bandh – ale nie tylko). Jest to kategoria ćwiczeń, któr± wykonuj± zazwyczaj młodzi doro¶li (20 – 30/35 lat). Celem jest tu nauczenie się bezbłędnego stosowania narzędzi / technik jogi, a następnie wykształcenie umiejętno¶ci modyfikowania tych technik (np. dostosowywanie wariantów asan, pranajam do odpowiednich celów).
Syn Krishnamacharyi – T.K.V. Desikachar opowiada o siksana kramie w wywiadzie udzielonym swojemu synowi Kausthubowi: “Zacz±łem się interesować jog± w okolicach roku 1960, kiedy to miałem około 20 lat. Byłem szczupły i dosyć sprawny. Na pocz±tku mojej praktyki mój ojciec nauczał mnie tego, co nazywa się siksana krama. Musiałem wykonywać wszystkie pozycje i pranajamy perfekcyjnie. Nie było miejsca na żadne błędy. Jeżeli nie mogłem wykonać jakiej¶ pozycji prawidłowo, byłem przygotowywany do niej za pomoc± innych pozycji, tak aby mógł udoskonalić docelow± pozycję. Krishnamacharya nigdy nie wpychał mnie w pozycję na siłę. To wszystko było bardzo delikatne, subtelne, ale doskonało¶ć niew±tpliwie była celem. Ponieważ byłem silny i elastyczny, w ci±gu kilku lat byłem w stanie wykonać większo¶ć asan i pranajam prawidłowo, a zatem z bandhami i specjalnymi rytmami oddychania (…).”. Warto tu zwrócić uwagę na fakt, że d±żenie do doskonało¶ci nie wi±zało się w nauczaniu Krishnamacharyi z prac± siłow±, a raczej z inteligentnym rozumieniem ciała, oddechu, umysłu i stopniowym przygotowaniem się do wykonania danej praktyki. Podobny aspekt podkre¶la jedna z wcze¶niejszych uczennic Krishnamacharyi – Indra Devi w wywiadzie udzielonym dr. Larry`emu Payne`owi: “Pamiętam jedne z pierwszych zajęć [z Krishnamachary±]. Wszyscy robili skłon do przodu – pa¶cimottanasanę… no, prawie wszyscy… no wiesz, nogi rozci±gnięte na podłodze, wdech i z wydechem chwytasz się za palce stóp. Moje dłonie były tak daleko od stóp, że poprosiłam jednego z współćwicz±cych, aby popchn±ł moje plecy, ale ¦ri Krishnamacharya powiedział: »Nie, nie, nie! Możesz uszkodzić mięsień. Dojdziesz do tego stopniowo.« Pamiętam jak patrz±c w górę na niego powiedziałam: »Chyba w przyszłym wcieleniu.«“
3. Raksana krama
Raksana jest praktyk± dla podtrzymania zdrowia, uspokojenia umysłu oraz regeneracji. Ten typ praktyki jest zalecany przez Krishnamacharyę i jego uczniów (w szczególno¶ci Desikachara) dla osób dorosłych, które maj± dużo obowi±zków rodzinnych, społecznych i/lub zawodowych. Dzięki praktyce w ramach raksana krama mog± oni zachować harmonię fizyczn± i psychiczn±, jak również podołać swoim licznym obowi±zkom.
Oddajmy głos Desikacharowi: “Na pocz±tku lat 70tych [XX wieku], moja praktyka przeszła od siksana kramy do raksana kramy. Prawdopodobnie stało się tak, ponieważ mój ojciec zauważył, że trochę się zestarzałem (teraz zbliżaj±c się do czterdziestki), jak również, że zwiększyło się moje obci±żenie prac±. Byłem już pełno-etatowym nauczycielem jogi i miałem sporo uczniów. Innym istotnym czynnikiem było to, że teraz byłem żonaty i miałem już swojego pierwszego syna. W zwi±zku z tym, praktyka została ukierunkowana głównie na pranajamę, ale zawierała także rozs±dn± ilo¶ć asan i odrobinę cichej medytacji. Patrz±c wstecz, było to nieocenione dla mnie, ponieważ taki typ praktyki był dokładnie tym, czego potrzebowałem. (…) Może życie stawało się coraz szybsze i aby nad±żyć za nim, jak również by podołać nadej¶ciu dwójki kolejnych dzieci, potrzebowałem swoistej ‘magii’. To wła¶nie przyszło formie mojej praktyki.”
4. Adhyatmika krama
Przychodzi moment w praktyce, kiedy ciało jest przygotowane, a umysł wstępnie oczyszczony i zachodzi potrzeba głębszej pracy z umysłem. Tego typu praktykę “oferuje” adhyatmika krama. Jest to już kategoria praktyki, które bezpo¶rednio ma doprowadzić do celu jogi, jakim jest “zatrzymanie poruszeń umysłu” (JS I.2). Oczywi¶cie główny nacisk jest położony tu na praktyki koncentracji i medytacji (cichej, ale też recytacji i modlitwy), jak również podej¶cie do życia (jama, nijama), ale też ¶wiadomych ruch można praktykować tak, by umożliwiał nam głębsze zrozumienie siebie i wgl±d we własn± naturę.
Desikachar mówi dalej we wspomnianym wywiadzie: “W póĽnych latach 80tych [XX wieku], już miałem zdecydowanie inne spojrzenie na życie [niż w młodo¶ci]. (…) My¶lę, że mój ojciec to zauważył i pewnego dnia wprowadził mnie w praktykę adhyatmika kramy. Była to specjalna praktyka zawieraj±ca po trochu asany i pranajamy, ale z dużym naciskiem na komponenty medytacyjne(…). Piękno adhyatmika kramy polega na tym, że trzeba czasu, by zauważyć rezultaty praktyki. (…) Potrzebujemy cierpliwo¶ci, wytrzymało¶ci i oddania regularnej praktyce.”.
maciek citiksa
5. Citiksa krama
Citiksa oznacza terapię, leczenie. Ta kategoria praktyki jest przeznaczona dla osób, które do¶wiadczaj± problemów ze swoim zdrowiem czy to fizycznym czy psychicznym. W citiksa kramie za pomoc± narzędzi i technik jogi (nie tylko asan!) d±ży się do doprowadzenia ciała i umysłu do równowagi, harmonii. Za pomoc± budowania samo¶wiadomo¶ci uruchamiane s± mechanizmy samoregulacyjne. Desikachar mówi: “Nauczyłem się wiele o citiksa kramie od mojego ojca i widziałem niesamowite rezultaty dzielenia się t± wiedz± z ludĽmi, którzy cierpieli na poważne problemy zdrowotne. Ludzie unikali operacji, leczyli się z poważnej migreny, na któr± cierpieli całe życie, wychodzi z dna depresji, zwyciężali nowotwory, używaj±c jogi jako systemu wsparcia(…).”
6. ¦akti krama
¦akti krama jest kategori± praktyki, prowadz±c± do uzyskania pewnych specyficznych umiejętno¶ci (siddhi). Desikachar opowiada swoje do¶wiadczenia, gdy próbował namówić Krishnamacharyę na nauczanie go ¶akti kramy: “Próbowałem namówić mojego ojca, by nauczał mnie ¶akti krama, w szczególno¶ci jak zatrzymać bicie serca. Zawsze odmawiał, odpowiadaj±c, że nie jest to specjalnie użyteczne dla społeczeństwa. Zasugerował mi, bym w zamian za to skupił się na studiach citiksa kramy, która będzie wspaniał± służb± dla innych.” Podobnie Patańdżali ostrzega przed specyficznymi umiejętno¶ciami, które mog± urodzić się w ci±gu praktyki i praktykuj±cy może się nimi upoić, zapominaj±c o celu jogi. Jednakże niew±tpliwie ten nurt praktyki też istnieje – choćby Krishnamacharya czy Swami Rama prezentowali zatrzymanie kr±żenia zaskoczonym zachodnim naukowcom. Sam poznałem Ranjita Sen Guptę, który zatrzymuj±c oddech po wdechu w pranajamie, potrafił udĽwign±ć na swojej klatce piersiowej słonia o wadze 5 ton (bez ponoszenia nawet najdrobniejszego uszczerbku). Zetkn±łem się również z osobami, które dzięki swojej praktyce rozwinęły umiejętno¶ci uzdrowicielskie, a sam również do¶wiadczyłem budzenia się pewnych jako¶ci i umiejętno¶ci dzięki oczyszczeniu umysłu poprzez praktykę. Jest to niew±tpliwie jednak wewnętrzny nurt praktyki, co więcej raczej poboczny, w stosunku chociażby do adhyatmika kramy, która jest w pewnym sensie esencj± praktyki.
Maciej Wielobób jest nauczycielem jogi. Największy wpływ na jego praktykę miało nauczanie ¦rivatsy Ramaswamiego i A.G. Mohana, dwóch długoletnich uczniów ¦ri T. Krishnamacharyi. W Krakowie prowadzi swoj± szkołę jogi, gdzie prowadzi zajęcia, warsztaty i seminaria. Prowadzi również warsztaty w innych miastach w Polsce, jak również popularyzuje jogę poprzez swoje artykuły i kształci nauczycieli w zakresie vinyasa krama jogi.
Strona szkoły Maćka: http://www.joga-krakow.pl
Blog Maćka:http://www.joga-blog.pl
Je¶li masz pytania lub komentarze napisz do autora na mail: mw@joga-krakow.pl
 
Opublikuj na:
Polecamy:   1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
Jak wybrać jogiczny prezent ? Na co zwrócić uwagę ?

Jaki prezent wybrać? Jak ocenić nie znaj±c się na sprzęcie do jogi, co będzie optymalne?...

Kiedy moje nogi będ± w końcu elastyczne?

Mocne oraz elastyczne nogi to też zdrowe nogi - lekkie, sprawne i pewnie st±paj±ce po ziemi. To większa rado¶ć biegania i uprawiania wszelkich innych dyscyplin sportowych - twoich ulubionych. To wreszcie smukłe i zgrabne nogi, zrelaksowane i odprężone. Nie zwlękaj - sięgaj po więcej - również w jodz...

Jej wysoko¶ć cytryna

Królowa pochodzi z południowo-wschodnich Chin. Jej kariera rozkwitła w XVIII wieku, kiedy odkryto, że jest doskonałym remedium na wiele chorób. Dzi¶ cytryna znana jest nie tylko ze swych wła¶ciwo¶ci leczniczych, ale także jako doskonała pomoc w ekologicznym sprz±taniu domu....

10 sposobów na uproszczenie życia

Dzisiejsze tempo życia, szczególnie w dużych miastach jest przyczyn± przewlekłego stresu, przemęczenia i problemów ze zdrowiem. Prostota i minimalizm mog± nam pomóc odnaleĽć równowagę i swój własny slow life. Oto 10 sposobów na uproszczenie życia. ...

Obserwujemy obecnie prawdziwy boom na rozwój osobisty. Z czego on wynika?

Na to i wiele innych pytań odpowiadaj± Karolina i Maciej Szaciłło, eksperci od zdrowego stylu życia, entuzja¶ci ajurwedy i technik medytacyjnych....

Prezydent z kasty niedotykalnych na czele Indii. Aktywnie ćwiczy jogę.

Niedawno opisywali¶my na naszych łamach sylwetkę premiera Indii Narendry Modiego, teraz publikujemy kolejny artykuł z tej serii - dla wszystkich czytelników bliżej zainteresowanych Indiami. ...

Joga w walce z traum±, czyli jak pomóc weteranom

Zespół stresu pourazowego (PTSD) dotyka nawet 10 proc. żołnierzy, którzy brali udział w działaniach bojowych. Szeroko zakrojone badania nad tym, jak pomóc weteranom, którzy cierpi± z tego powodu prowadz± m.in. Amerykanie. Maj± w tej materii pokaĽne do¶wiadczenia, bo na przestrzeni ostatnich lat wiel...

Jak długo muszę się rozci±gać, żeby być w pełni elastycznym?

Rozczaruję Was już na samym pocz±tku tego artykułu, ponieważ muszę uczciwi przyznać, że nie ma jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie. ...

Dania gotowe. Czy mog± być zdrowe? Rozmowa z Pawłem Skrzypczakiem, prezesem firmy Primavika

Na sklepowych półkach coraz więcej miejsca zajmuj± różnego rodzaju dania gotowe. Wpisuj± się one w potrzeby współczesnego konsumenta, który żyje szybko. Czy taka wysoko przetworzona żywno¶ć może być zdrowa? Na co zwracać uwagę przy wyborze produktów typu convienience? Rozmowa z Pawłem Skrzypczakiem,...

Joga i medytacja recept± na lepsz± pamięć i orientację

W Polsce na alzheimera choruje ok. 350 tys. ludzi. Trac± pamięć, sprawno¶ć. Uczeni nie potrafi± jeszcze powiedzieć, co jest przyczyn± stopniowej i nieodwracalnej degradacji komórek nerwowych mózgu. Trwaj± intensywne poszukiwania sposobów na opóĽnienie postępów choroby i poprawę komfortu życia pacjen...

  
pokaż wszystkie
więcej
pokaż wszystkie
Partnerskie szkoły jogi
  

Partnerzy portalu
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA

  
Joga Portal - Pierwszy, ogólnopolski serwis joga-joga.pl - Kraków - Poznań - Wrocław - Trójmiasto - Lublin
Wakacje z joga, wakacyjne kursy jogi oraz wyjazdy organizowane przez szkoły Jogi z całej Polski. Wyszukiwarka szkół jogi: Kraków, Poznań, Wrocław, Trójmiasto, Lublin a także wiele innych miast z całej Polski. Pozycje jogi, joga na DVD, ksi±żki o jodze,joga-sklep, forum a także medytacja, ajurweda, kursy rozwoju oraz masaż tajski. Najnowsze wydarzenia, pytania oraz odpoweidzi, wywiady oraz joga w ci±ży i joga dla dzieci - Indie i joga w Indiach a także abc jogi i wakacje z jog± podróżowanie po Azji
likesoft