Joga w świetle praktyki vipassany S. N. Goenka Część V
Dołącz do nas na
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA


Joga w świetle praktyki vipassany S. N. Goenka Część V

  • środa, 24 lutego 2010
Podobieństwa i różnice pomiędzy ośmiostopniową ścieżką jogi zdefiniowaną przez Patanjalego ok II w.n.e w yoga sutrach i ośmiostopniową szlachetną ścieżką opisaną w VI w.p.n.e  przez Siddhartha Gautamę znanego jako Budda. Co łączy te dwie nauki? Jaki wpływ miały nauki Buddy, na powstałe osiem wieków później yoga sutry? Czy poza zbieżnością nazw ścieżki te są podobne? Nauczyciel medytacji vipassana S.N Goenka przedstawia analityczne porównanie dwóch nauk.

 
To samo zostało opisane w traktacie „Satipatthana Sutta” w dawnym języku  nauk Buddy w następujący sposób: „Kaye kayanupassana, vedanasu vedenanupassana, citte cittanupassana, dhamme dhammanupassnan . Patańdźali w tym samym sensie używa wyrażenia pratyyo-nupashyana. Kiedy rozważymy to określenie Patańdźalego w świetle medytacji vipassana, przekonamy się, że osoba praktykująca obserwuje samoistnie pojawiające się  zjawiska na takim poziomie subtelności i głębi umysłu, że osobiście zaczyna doświadczać głęboko zakorzenionych przyczyn wszystkich zjawisk zachodzących w swoim umyśle i ciele, jak również ich związku z otaczającym wszechświatem. To właśnie ten związek z wszechświatem odkrywa przed obydwoma rodzajami osób medytujących, czy praktykują one ścieżkę jogi, oparta na naukach Patańdźalego, czy ścieżkę vipassany, opartą na naukach Buddy. Należytą uwagę trzeba jednak poświęcić znaczeniu tych dziesięciu czy dwunastu sutr Patańdźalego, których wydźwięk jest przeciwny niż w vipassanie. Przeważająca część „Jogasutr” mówi o rtambhara prajna jako ostatecznym celu praktyki, podobnie jak w vipassanie mówi się o osiągnięciu panna na bazie własnego doświadczenia. Innymi słowy chodzi o poznanie praw natury za pomocą własnego doświadczenia, co w dawnym języku nazywane było osiągnięciem dharmaniyamata – poprzez obserwację zjawisk „takimi, jakie są”.

Kiedy ludzie zaczęli przeinaczać prawdziwą ścieżkę, kwestia ta wywołała spore zamieszanie. Ludzie zaczęli domagać się uznania pewnych idei, takich jak dusza, Bóg itd., zanim jeszcze zaczynali praktykować vipassanę czy jogę, nie posiadając żadnego osobistego doświadczenia tego rodzaju zjawisk. Owa sytuacja całkowicie odmieniła cele jogi i vipassany, poprowadziła je w niewłaściwym kierunku. Joga i vipassana zaczęły być praktykowane nie po to, aby doświadczyć rzeczywistości „taką, jaka jest”, lecz aby udowodnić uprzednio przyjęte pojęcia duszy i Boga. W ten sposób właściwa praktyka vipassany i jogi uległa zanieczyszczeniom, w jej miejsce wyrosło zaś wielkie królestwo teologów oraz filozofów, których wypowiedzi miały „objaśniać” te ścieżki.

Jedne tradycje filozofii zaczęły twierdzić, że dusza ma dokładnie taki sam rozmiar jak ciało danej osoby, inne zaś głosiły, że jest ona wielkości kciuka. Koncentracja umysłu została zatem poprowadzona w kierunku rozważania uprzednio przyjętych koncepcji duszy i Boga. Było to wyłącznie dawanie upustu własnej wyobraźni, którą wzmacniano siłą koncentracji świadomego umysłu. W ten sposób pogrzebano właściwy cel jogi Patańdźalego i vipassany Buddy, którym jest doświadczanie rzeczywistości „takiej, jaka jest”.

Jeśli joga Patańdźalego lub vipassana Buddy praktykowane są w czystej postaci, z pewnością doprowadzą do takiego samego rezultatu, czyli stopniowego rozpuszczenia fałszywych przekonań i odsłaniania się prawdziwej natury rzeczywistości. Osoba należycie praktykująca w końcu sięgnie ostatecznej prawdy. W ciągu dziesięciodniowych kursów vipassany wielu ludziom udaje się dojść do tego etapu. Nie można twierdzić, że uda się to od razu każdemu, kto zgłosi się na kurs – wszystko zależy od intensywności koncentracji, jaką dana osoba zdoła osiągnąć w ciągu dziesięciodniowej praktyki. Jest jednak pewne, że jeśli przyjmie się technikę w czystej postaci, wówczas ujrzy się choć odrobinę prawdziwej rzeczywistości – jeśli nie na pierwszym kursie, to na drugim, trzecim czy czwartym.

Osoba praktykująca przekonuje się na bazie własnego doświadczenia, że ciało, które przed rozpoczęciem praktyki postrzegane było jako jednolita masa, stopniowo przekształca się w siateczkę najdrobniejszych cząsteczek, atomów, które bezustannie pojawiają się i znikają. Praktykując, zaczyna się obserwować subatomowe cząsteczki, z których zbudowane jest ciało, a które są tak maleńkie, że można ich całe miliardy pomieścić na łebku od szpilki. W dawnej tradycji Indii nasi święci mędrcy nazywali je kalapa. Nawet ich jednak nie cechuje stałość. W miarę jak czyni się postępy w praktyce vipassany, można się przekonać, że te maleńkie subatomowe cząsteczki tak naprawdę są jedynie czystą wibracją.

Kwestia ta nabiera nowych wymiarów, gdy weźmie się pod uwagę fakt, że współczesna nauka potwierdziła odkrycie naszych dawnym mędrców, odkryto bowiem elementy rzeczywistości, które nazwano kwantami. W starych dobrych czasach indyjscy mędrcy, zwani również ryszi, którzy pełnili w tym kraju rolę duchowych naukowców, bez pomocy czułych instrumentów używanych w naszych czasach stwierdzili to samo, wyrażając to słowami: „sabbo pajalito loko, sabbo loko pakampito”. Co oznacza, że cały wszechświat, w tym nasze ciało i narządy zmysłów, składa się wyłącznie z wibracji, niczego więcej. Jeśli poważnie podejdziemy do praktyki vipassany lub jogi Patańdźalego, możemy dzięki własnemu doświadczeniu przekonać się, że wszystkie nasze narządy zmysłów i przynależne im obiekty są jedynie czystymi wibracjami. Jeśli skoncentrujemy uwagę na swoim umyśle, przekonamy się, że nasze myśli to również czyste wibracje.

W stanie transu zobaczymy również związek psychosomatyczny między ciałem i umysłem, jak również ogólnie związek między umysłem a materią. Praktykując vipassanę lub jogę Patańdźalego możemy przyglądać się tym zjawiskom tak, jak robią to naukowcy. Naukowiec wykonując swoją pracę nie bierze pod uwagę różnych tak zwanych tradycyjnych hipotez filozoficznych. Polega na tym, co się dokonuje na jego oczach. Głęboka praktyka również ma to do siebie, że pozwala obserwować reakcje ciała i umysłu, podczas gdy narządy zmysłowe napotykają przynależne im obiekty – na przykład w polu widzenia naszych oczu pojawia się obiekt wizualny, a my przekonujemy się, że kontakt narządu wzroku z danym obiektem wytwarza określoną reakcję w pewnej części umysłu, która informuje nas, że coś się znalazło w zasięgu naszego wzroku.

Dawniej tę część umysłu nazywano świadomością wzroku, czyli chakkha vinnanam. Odpowiada ona za zawiadamianie umysłu, gdy w zasięgu wzroku pojawi się określony obiekt wizualny. Wówczas zaś włącza się inna część umysłu – jej zadaniem jest rozpoznać dany obiekt i określić go jako przyjazny lub nieprzyjazny. Nazywano ją sanna, czyli postrzeganiem. Ta część umysłu spełnia dwie odrębne funkcje: po pierwsze rozpoznaje obiekty, a po drugie ocenia je, nadając im wartość pozytywną lub negatywną. Od tej oceny zależy rodzaj wibracji, jakie wówczas rozchodzą się po całym ciele. Jeśli dany obiekt zostaje oceniony jako pozytywny, wówczas pojawia się przyjemna wibracja, która wywołuje pragnienie. Jeśli zaś inny obiekt zostanie oceniony negatywnie, natychmiast pojawi się wibracja wywołująca  niechęć. Następujący po rozpoznaniu i ocenie proces wytwarzania wibracji nazywano dawniej doznaniem, czyli vedena. Ostatnim elementem postrzegania jest moment, w którym pozytywne lub negatywne doznanie zostaje zachowane w części umysłu zwanej sankhara i się tam utrwala. Zbieranie tego rodzaju utrwalonych doznań nazywano anusaya.

Im więcej doznań pragnienia lub niechęci wobec obiektów zostaje utrwalonych w głębi umysłu, tym bardziej wpływają one – pośrednio lub bezpośrednio – na nasze zachowanie w momencie, gdy pojawiają się określone okoliczności. Vipassana oferuje sposób, aby oczyścić umysł z zalegających w nim zbiorów dawnych doznań. Możemy to osiągnąć dzięki przyglądaniu się swoim rzeczywistym doznaniom z zachowaniem spokojnego i zrównoważonego umysłu. Funkcja oczyszczająca tej praktyki uległa zniekształceniom wskutek zmian wprowadzanych na przestrzeni wieków w tradycji filozoficznej Indii. Ludzie zaczęli słuchać kazań i wykładów, w których znaczenie omówionych wyżej pojęć stopniowo się wypaczało i wskutek braku praktyki zatracało rzeczywisty sens. Jeśli praktykuje się czystą vipassanę, wówczas łańcuch reakcji wytwarzających utrwalone odruchy pragnienia lub niechęci (raga-dvesha) zostaje przerwany, umysł zaś oczyszcza się nawet w najgłębszych rejonach, gdzie zachowane są trudno uchwytne ślady dawnych doznań.

Praktykując vipassanę, na bazie własnego doświadczenia obserwujemy zasadę nietrwałości dotyczącą naszego ciała, umysłu i całego wszechświata. Uczymy się obserwować doznania bez wytwarzania pragnienia ani niechęci. Widzimy, że nawet świadomość nie jest niczym trwałym, jako że pojawia się tylko wówczas, gdy następuje kontakt między narządem zmysłów a odpowiadającym mu obiektem. Tak zatem każdemu obiektowi przypisana jest określona część świadomości, która pojawia się w momencie kontaktu z tym obiektem i znika w momencie, gdy utrwali się już zapis doznania. W medytacji vipassana sam umysł i jego części składowe ukazują nam więc swoją nietrwałą naturę. Zadaniem osoby praktykującej jest obserwować własne przyjemne i nieprzyjemne doznania ze zrównoważonym umysłem. Jedynie wówczas możemy wyrzucić z umysłu utrwalone wcześniej doznania (anusaya) pragnienia i niechęci.

kolejna cześć wkrótce >>>


Wykład wygłoszony 30 kwietnia 1990 w Akademii Jogi Kaivalyadhama, Bombaj
tłumaczenie: Agnieszka Lakatos
korekta lingwistyczna: Piotr Jagodziński
korekta merytoryczna: Wiktor Morgulec



 
Opublikuj na:
Polecamy:   1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
Jaki Nett USA - Międzynarodowy Konwent Jogi 2020. Ceny Specjalne do 15 marca!

Zapraszamy na Międzynarodowy Konwent Jogi 2020. Gość specjalny - Jaki Nett USA, dyplomowana nauczycielka jogi w tradycji B.K.S. Iyengara z 40-letnim doświadczeniem, posiada stopień Senior I. Do udziału w Konwencie zapraszamy zarówno osoby początkujące, jak i zaawansowane - do wyboru przygotowaliśm...

Zdrowie zaczyna się w brzuchu

Tradycyjna medycyna miewa problemy z dolegliwościami, z którymi coraz częściej zmagają się ludzie, czyli m.in. z zaburzeniami metabolicznymi i psychicznymi, chorobami autoimmunologicznymi. Okazuje się, że przez długi czas ignorowaliśmy zależność między układem pokarmowym i nerwowym. W dużym skrócie ...

Wege energia. Moc i siła z roślin. Nowa książka Katarzyny Gubały

Kolejna książka z serii po "Wege w kwadrans" i "Warzywa górą" autorstwa Katarzyny Gubały- znanej popularyzatorki diety wegetariańskiej w Polsce. Tym razem główne przesłanie książki to szereg dowodów na to, że właściwie skomponowana dieta wegetariańska daje wystarczającą siłę i moc nawet osobom bardz...

Nasz Patronat! III Kongres Medycyny Integralnej - Bądź w pełni zdrowia. Prewencja i leczenie chorób przewlekłych – odporność!

Odporność będzie tematem przewodnim trzeciej edycji Kongresu Medycyny Integralnej, który organizuje Fundacja Małgosi Braunek "Bądź" w dniu 7 marca 2020 r. w Warszawie. Nadrzędnym celem Kongresu jest zainspirowanie uczestników do wzmocnienia własnej odporności, najważniejszego zasobu organizmu poprze...

Ekocudowna wiosna nadchodzi! Targi Kosmetyków Naturalnych Ekocuda odbędą się w Poznaniu, Gdańsku i Warszawie!

Dbając o siebie i swoją rodzinę warto uważnie czytać etykiety kosmetyków, po które sięgamy. Społeczność skupiona wokół tych powstałych na bazie naturalnych składników już od ponad 3 lat spotyka się podczas Ekocudów – Targów Kosmetyków Naturalnych. Tegoroczna wiosenna edycja rozpocznie się od t...

Rytuały piękna. Joga twarzy metodą Yogattractive. Olga Szemley-Goudineau

Wraz z autorką i jej książką przemierzamy w fascynującej podróży 5 kontynentów, w poszukiwaniu najlepszych recept na zachowanie pięknego, naturalnego wyglądu na długie lata. I nie chodzi nam o najnowsze zdobycze medycyny estetycznej, lecz o proste, naturalne sposoby, dostępne " od ręki" dla każdego ...

Po co człowiekowi z miasta mindfulness?”

Miewasz czasem wrażenie, że czas przyspieszył, że przydałoby się, żeby doba była dłuższa? Albo odnosisz wrażenie, że gdybyś miał więcej energii, to zaangażowałbyś się bardziej? W swoją pracę, hobby, rodzinę i przyjaciół? Łapiesz się na tym, że scrollujesz Facebooka, zamiast robić coś pożytecznego/ t...

Himalaje. W poszukiwaniu joginów. Książka Niny Budziszewskiej.

Opowieść o podróży w indyjskie Himalaje, gdzie biją źródła jogi. Książka z mnóstwem porad dla osób, które chcą na własne oczy ujrzeć najwyższe góry świata i odwiedzić najważniejsze miejsca związane z jogą: Rishikesh, Haridwar, Kedarnath, Badrinath, dolinę Spiti. ...

Kurs nauczycielski jogi. Szkolenie przygotowawcze. III Edycja Start kwiecień 2020!

Czy myślała/eś kiedyś o tym, aby zostać w przyszłości nauczycielem jogi? Chciałbyś posiadać takie umiejętności jak Twój ulubiony nauczyciel i pracować w gronie inspirujących ludzi? Wydaje Ci się, że jest to ciekawe zajęcie i wspaniała ścieżka rozwoju, ale masz obawy, że Twoje umiejętności i wied...

FoodRentgen na tropie zdrowej kaszy. „Od zawsze szukamy jedzenia po prostu nieskażonego”

Program FoodRentgen i Fundacja Konsumentów przebadali 10 rozpowszechnionych na rynku marek kasz gryczanych. Okazało się, że 40 proc. z nich przekracza dozwolone normy pozostałości glifosatu, herbicydu, który jest w składzie środka chwastobójczego Roundup. Herbicyd ten nie jest obojętny dla naszego...

  
kalendarium wydarzeń
Poprzednie
Lutego 2020
Następne
PWŚCPSN
 12
3456789
10111213141516
17181920212223
242526272829 
pokaż wszystkie
więcej
pokaż wszystkie
Partnerskie szkoły jogi
  

Partnerzy portalu
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA

  
Joga Portal - Pierwszy, ogólnopolski serwis joga-joga.pl - Kraków - Poznań - Wrocław - Trójmiasto - Lublin
Wakacje z joga, wakacyjne kursy jogi oraz wyjazdy organizowane przez szkoły Jogi z całej Polski. Wyszukiwarka szkół jogi: Kraków, Poznań, Wrocław, Trójmiasto, Lublin a także wiele innych miast z całej Polski. Pozycje jogi, joga na DVD, książki o jodze,joga-sklep, forum a także medytacja, ajurweda, kursy rozwoju oraz masaż tajski. Najnowsze wydarzenia, pytania oraz odpoweidzi, wywiady oraz joga w ciąży i joga dla dzieci - Indie i joga w Indiach a także abc jogi i wakacje z jogą podróżowanie po Azji
LikeSoft