Doł±cz do nas na
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA


Lotosy na ciężarówkach

  • ¶roda, 22 paĽdziernika 2008
  • autor: Katarzyna Sołtan
W Indiach sztuka leży na ulicy. A wła¶ciwie wisi, stoi, jeĽdzi. Dług± tradycję maj± tu ręcznie malowane plakaty, billboardy, odbijane na ¶cianach domów i pojazdach szablony – nieszablonowe zarówno w formie, jak i w tre¶ci. Duchowo¶ć miesza się na nich z przyziemno¶ci±, a reklama ze sztuk±, tworz±c współczesn±, wolnorynkow± wersję martwych natur i malarstwa portretowego.
Truck art na granicy indyjsko - nepalskiej. Ciężarówka z prędko¶ci± 40 kilometrów na godzinę wiezie ogrom ¶więtych znaków i symboli.
Katarzyna Sołtan
Truck art na granicy indyjsko - nepalskiej. Ciężarówka z prędko¶ci± 40 kilometrów na godzinę wiezie ogrom ¶więtych znaków i symboli.

Gigantyczne klapki japonki rywalizuj± o uwagę ze zjednoczonymi w ekumenicznych gestach na s±siedniej ¶cianie Sai Bab±, Gane¶± i Chrystusem, otwarta dłoń w barwach narodowych Indii namawia do głosowania na partię Soni Gandhi, a brunet w ciemnych okularach – do przekroczenia progu zakładu krawieckiego Pink Rose. Ręcznie malowane reklamy przyci±gaj± uwagę jaskraw±, odważn± kolorystyk±, prymitywnym realizmem, nienaturaln± skal± przedmiotów i postaci, złożono¶ci± symboliki.

Gigantyczne klapki z reklamy sklepu z butami w dawnej francuskiej kolonii Pondicherry. Jak widać, japonki króluj± nie tylko na europejskich ulicach.
Katarzyna Sołtan
Gigantyczne klapki z reklamy sklepu z butami w dawnej francuskiej kolonii Pondicherry. Jak widać, japonki króluj± nie tylko na europejskich ulicach.

Do¶wiadczeni przez czas boscy ¦iva i Parvati błogosławi± swym wyznawcom z muralu w Chennai.
Katarzyna Sołtan
Do¶wiadczeni przez czas boscy ¦iva i Parvati błogosławi± swym wyznawcom z muralu w Chennai.

Kanoniczny Chrystus na muralu w Chennai łagodnie patrzy na innowierców.
Katarzyna Sołtan
Kanoniczny Chrystus na muralu w Chennai łagodnie patrzy na innowierców.

Zabójcze spojrzenie długorękiego bruneta wabi klientów do salonu krawieckiego w muzułmańskiej dzielnicy Kalkuty
Katarzyna Sołtan
Zabójcze spojrzenie długorękiego bruneta wabi klientów do salonu krawieckiego w muzułmańskiej dzielnicy Kalkuty

Najciekawsze s± na południu kraju – w regionie Tamil Nadu i w Kerali. W tamilskiej stolicy Chennai (dawnym Madrasie) działa jedna z indyjskich wytwórni filmowych, zwana Kollywood (w odróżnieniu od słynnego Bollywood z Bombaju). Na potrzeby tych gigantycznych fabryk snów, produkuj±cych setki filmów rocznie, przez dziesięciolecia powstawały wielkoformatowe, ręcznie malowane plakaty filmowe, m.in. autorstwa Balkrishny Laxmana Vaidyi, który przez trzydzie¶ci lat pracy zaprojektował i wykonał w swoim studiu afisze do ponad tysi±ca filmów.
Dzi¶ tradycyjne kina coraz czę¶ciej zastępowane s± przez multipleksy, a prace ręczne przez cyfrowe wydruki, lecz, choć zawód malarza szyldów wymiera, artystyczna ekspresja anonimowych zazwyczaj hinduskich artystów wci±ż znajduje swój wyraz w przestrzeni publicznej – na reklamach sklepów, miejskich murach, progach domów, rogach jaków, kabinach ryksz i ciężarówek.
Hinduistyczni bogowie pojawiaj± się w tych malowidłach równie często jak celebrities, promuj±c zarówno prawdy wiary, jak i usługi biura podróży ich imienia czy nowy proszek do czyszczenia zębów. Za ojca ulicznych wizerunków bóstw i herosów uznawany jest żyj±cy na przełomie XIX i XX wieku słynny hinduski malarz Raja Ravi Varma, którego twórczo¶ć do dzi¶ oddziałuje na kolejne pokolenia indyjskich malarzy równie mocno jak Poczet królów i ksi±ż±t polskich Matejki na nasz± wyobraĽnię. Ulubiony przez Hindusów słoniogłowy Gane¶a czy Hanuman o twarzy małpy chroni± kierowców przed wypadkami, wspomagani przez malowane na maskach otwarte oczy symbolizuj±ce bosk± opiekę. A każdy, kto poznał indyjski ruch uliczny, wie, że taka ochrona jest nie do przecenienia. Wizerunkom bóstw towarzysz± wymalowane z pietyzmem w ramkach ze stylizowanych peonii i chryzantem nazwiska kierowców czy zamknięte w ornament złote my¶li i odezwy do innych uczestników ruchu z wszechobecnymi „Keep your distance!”i „Sound Horn”, wzywaj±cymi do zachowania odległo¶ci i używania klaksonu, którego dĽwięk brzmi w uszach jeszcze długo po wyjeĽdzie z Indii.

Objawienie Matki Boskiej na ¶cianie domu w slumsach w Chennai.
Katarzyna Sołtan
Objawienie Matki Boskiej na ¶cianie domu w slumsach w Chennai.

Narysowane o ¶wicie rangoli chroni mieszkańców lepianki na przedmie¶ciach Pondicherry.
Katarzyna Sołtan
Narysowane o ¶wicie rangoli chroni mieszkańców lepianki na przedmie¶ciach Pondicherry.



Pasy, gorsety, termofory. Przywołuj±cy skojarzenia z salonem tortur malarski szyld sklepu medycznego w Kalkucie
Katarzyna Sołtan
Pasy, gorsety, termofory. Przywołuj±cy skojarzenia z salonem tortur malarski szyld sklepu medycznego w Kalkucie


Duż± siłę plastyczn± maj± dla turysty już same znaki indyjskich alfabetów – hindi oraz tamilskiego, i to niezależnie od zrozumienia twórczo kaligrafowanych nimi haseł. Powszechne tu zjawisko ozdabiania pojazdów ¶wietnie wpisuje się w zachodni± tendencję do personalizacji wszystkiego, jednak siłę jego wyrazu trudno porównać ze ¶ci±ganiem z sieci dzwonków na komórkę czy wygaszaczy ekranu na komputer. Tutejsze ciężarówki i ryksze s± no¶nikiem najrozmaitszych tre¶ci o znaczeniu symbolicznym i magicznym – od przywoływanych na każdym kroku symboli narodowych – indyjskiej flagi, wyrażaj±cego siłę tygrysa bengalskiego, symbolizuj±cego dumę i piękno narodowego pawia oraz całej rzeszy ¶więtych zwierz±t, takich jak byki, krowy, małpy, orły, łabędzie, myszy, po znacz±ce dla wyznawców hinduizmu ro¶liny – kwiat lotosu, symbolizuj±cy długie życie i wolę przetrwania oraz czysto¶ć umysłu i ducha czy drzewo figowca. Pojawiaj± się one w różnych zestawieniach, często obok niezwykle popularnego znaku Om, naj¶więtszej sylaby hinduizmu, pierwotnego dĽwięku powstania Wszech¶wiata i najważniejszej mantry.
Na szyldach sklepów i ¶cianach domów przyci±gaj± wzrok złowrogie dla Europejczyków swastyki, tu najczę¶ciej z ramionami zgiętymi w prawo, by na¶ladować ruch Słońca i przynosić szczę¶cie, czy rzadziej lewoskrętne – jako znak nocy i atrybut hinduskiej bogini czasu i ¶mierci, Kali. Znaki na ciele, np. pionowe białe kreski na ludzkich czołach, ale również na pojazdach i murach, oznaczaj± natomiast pod±żanie ¶ladami boga Wiszu, podczas gdy poziome wskazuj± na wyznawców ¦iwy.

Wielka żarówka z reklamowego szablonu odbitego na scianie sklepu eloektrycznego w Chennai. W ¶rodku swastyka jako symbol słońca.
Katarzyna Sołtan
Wielka żarówka z reklamowego szablonu odbitego na scianie sklepu eloektrycznego w Chennai. W ¶rodku swastyka jako symbol słońca.



Jeżdż±ce galerie czyli malowane ciężarówki na drogach Tamil Nadu
Katarzyna Sołtan
Jeżdż±ce galerie czyli malowane ciężarówki na drogach Tamil Nadu


Barwne rangoli na chodniku przed aptek± w dzielnicy Arumbacha w Chennai.
Katarzyna Sołtan
Barwne rangoli na chodniku przed aptek± w dzielnicy Arumbacha w Chennai.


Znak graficzny na nekrologu w Pondicherry
Katrzyna Sołtan
Znak graficzny na nekrologu w Pondicherry



Indira i Rajiv Gandhi upamiętnieni na ulicznym klombie w Kalkucie.
Katarzyna Sołtan
Indira i Rajiv Gandhi upamiętnieni na ulicznym klombie w Kalkucie.



Indyjska o¶miornica. Hudraulicy z firmy Sri Kali w Chennai wyci±gaj± swe reklamowe macki do klientów.
Katarzyna Sołtan
Indyjska o¶miornica. Hudraulicy z firmy Sri Kali w Chennai wyci±gaj± swe reklamowe macki do klientów.


Tabliczka z damskiej toalety na jednym z dworców na trasie Chennai - Kalkuta
Katarzyna Sołtan
Tabliczka z damskiej toalety na jednym z dworców na trasie Chennai - Kalkuta

Tabliczka z męskiej toalety na jednym z dworców na trasie Chennai - Kalkuta.
Katarzyna Sołtan
Tabliczka z męskiej toalety na jednym z dworców na trasie Chennai - Kalkuta.


Ulotn±, a bardzo popularn± w Indiach sztuk± jest rangoli – dekorowanie przedsionków i podwórek usypywanymi z kolorowych proszków, wapna, m±ki ryżowej, płatków kwiatów i li¶ci lub po prostu rysowanymi kred± na progach rytualnymi wzorami, które pomagaj± zdobyć błogosławieństwo bóstw. Każdy region w Indiach ma swój styl malowania rangoli, a wiedza o wzorach jest przekazywana z pokolenia na pokolenie, ostatnio również całkiem nowocze¶nie, bo przy pomocy prasy, która publikuje nowe wzorniki.

Naprawa belki na fasadzie swi±tyni Sivy w Madrasie
Katarzyna Sołtan
Naprawa belki na fasadzie swi±tyni Sivy w Madrasie


              
Patrz±c na obrazy atakuj±ce nas zewsz±d na indyjskiej ulicy, trudno oprzeć się skojarzeniom z malarstwem zachodnim, a nawet twórczo¶ci± konkretnych artystów. I nie chodzi tylko o naturalnie przywoływany na widok gigantycznych malarskich wizerunków codziennych przedmiotów pop art, ale np. o pokrewieństwo z zaangażowan± sztuk± dyskursu obrazowo-tekstowego, jaki w polskim malarstwie prowadz± dzi¶ m.in. Paweł Susid i Jadwiga Sawicka. Na swój sposób realistycznie potraktowane figury z malarskich reklam na najprostszym poziomie przywodz± na my¶l malarstwo Gruppy czy Grupy Ładnie. Przemalowywane znaki towarowe kojarz± się z zachodnim street artem, poruszaj±cym się w ¶wiecie marek i sloganów reklamowych i przetwarzaj±cym wizualny język wielkich korporacji. Choć pod względem formy prace te bywaj± łudz±co podobne, a niedosłowne kopiowanie zastrzeżonych znaków towarowych może być łatwo zinterpretowane jako skierowany przeciwko konsumpcjonizmowi i globalizacji guerilla art, to jednak strategia i przekaz s± tutaj zupełnie inne – nie chodzi bowiem o manipulację znakami i symbolami ani o opór wobec ustalonego porz±dku ¶wiata, lecz raczej o jego afirmację.
Siła tych ulicznych obrazów sprawia jednak, że mimo natłoku pchaj±cych się przed nasze oczy bodĽców, reklam i komunikatów, nie sprawiaj± one wrażenia wizualnego ¶mietnika czy bałaganu, tak irytuj±cego w miastach Europy i Ameryki. Promuj± idee i towary, twórczo dyskutuj± z kultur±, religi±, globalnym rynkiem, a zarazem fascynuj± estetyczn± odwag± i ¶wieżo¶ci±. I nawet je¶li jest to bałagan, to wyj±tkowo artystyczny.

Artykuł ukazał się w Art&Business, nr7-8
www.artbiznes.pl
 
Opublikuj na:
Polecamy:   1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
Jogowe przygotowanie do wyj¶cia na stok. Ferie z jog± 2018!

U progu sezonu narciarskiego przypominamy jakie korzy¶ci przynosi praktyka jogi dla narciarzy. ...

Kiedy mój umysł będzie w pełni elastyczny…?

Można by długo rozpisywać się o elastyczno¶ci ciała – metod na jej osi±gnięcie jest wiele i o ile będziemy systematyczni i konsekwentni osi±gniemy ten cel bez większego wysiłku – wszystko zależy od chęci i nastawienia. Nieco inaczej sprawa wygl±da z najważniejszym narz±dem sprawuj±cym ko...

Jakie cechy powinien mieć idealny nauczyciel jogi?

Według szacunkowych badań w Polsce jest w tej chwili około 800 nauczycieli jogi. Niektórzy z nich zdobyli dyplomy w systemie jogi Iyengara, inni Sivanandy, a jeszcze inni Kundalini czy Ashtangi. Po czym poznać, że mamy do czynienia z dobrym nauczycielem?...

Dzięki ojcu joga trafiła do szkół. Anna Romanowska wspomina ojca, prof. Wiesława Romanowskiego

Praktyka jogi zaczęła rozwijać się w Polsce w latach siedemdziesi±tych. W¶ród jej pionierów był fizjolog prof. Wiesław Romanowski. Pod jego redakcj± ukazała się w 1973 r. ksi±żka pt. "Teoria i metodyka ćwiczeń relaksowo-koncentruj±cych", która stała się dla wielu polskich nauczycieli jogi swego rod...

Ajurwedyjska sztuka równowagi, czyli jak zapobiegać zimowym chorobom

Jesień i zima. Człowiek wyziębiony, pozbawiony słonecznego ciepła i ¶wiatła, staje się podatny na infekcje i zaczyna chorować. Wg ajurwedy oznacza to brak równowagi bioenergetycznej w organizmie. Bo pojęcie choroby jako takiej w tym starożytnym, holistycznym systemie medycznym nie istnieje. ...

Dlaczego jogę mog± praktykować wyznawcy wszystkich religii?

Spotykamy czasem w niektórych mediach dziwne i absurdalne opinie na temat jogi. Wynikaj± one niestety przede wszystkim z podstawowej niewiedzy osób, które nigdy z jog± nie miały do czynienia. Bo joga to nie religia i praktykować mog± j± wszyscy. ...

Kiedy moje nogi będ± w końcu elastyczne?

Mocne oraz elastyczne nogi to też zdrowe nogi - lekkie, sprawne i pewnie st±paj±ce po ziemi. To większa rado¶ć biegania i uprawiania wszelkich innych dyscyplin sportowych - twoich ulubionych. To wreszcie smukłe i zgrabne nogi, zrelaksowane i odprężone. Nie zwlękaj - sięgaj po więcej - również w jodz...

Jej wysoko¶ć cytryna

Królowa pochodzi z południowo-wschodnich Chin. Jej kariera rozkwitła w XVIII wieku, kiedy odkryto, że jest doskonałym remedium na wiele chorób. Dzi¶ cytryna znana jest nie tylko ze swych wła¶ciwo¶ci leczniczych, ale także jako doskonała pomoc w ekologicznym sprz±taniu domu....

10 sposobów na uproszczenie życia

Dzisiejsze tempo życia, szczególnie w dużych miastach jest przyczyn± przewlekłego stresu, przemęczenia i problemów ze zdrowiem. Prostota i minimalizm mog± nam pomóc odnaleĽć równowagę i swój własny slow life. Oto 10 sposobów na uproszczenie życia. ...

Obserwujemy obecnie prawdziwy boom na rozwój osobisty. Z czego on wynika?

Na to i wiele innych pytań odpowiadaj± Karolina i Maciej Szaciłło, eksperci od zdrowego stylu życia, entuzja¶ci ajurwedy i technik medytacyjnych....

  
kalendarium wydarzeń
Poprzednie
Stycznia 2018
Następne
PW¦CPSN
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031 
pokaż wszystkie
więcej
pokaż wszystkie
Partnerskie szkoły jogi
  

Partnerzy portalu
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA

  
Joga Portal - Pierwszy, ogólnopolski serwis joga-joga.pl - Kraków - Poznań - Wrocław - Trójmiasto - Lublin
Wakacje z joga, wakacyjne kursy jogi oraz wyjazdy organizowane przez szkoły Jogi z całej Polski. Wyszukiwarka szkół jogi: Kraków, Poznań, Wrocław, Trójmiasto, Lublin a także wiele innych miast z całej Polski. Pozycje jogi, joga na DVD, ksi±żki o jodze,joga-sklep, forum a także medytacja, ajurweda, kursy rozwoju oraz masaż tajski. Najnowsze wydarzenia, pytania oraz odpoweidzi, wywiady oraz joga w ci±ży i joga dla dzieci - Indie i joga w Indiach a także abc jogi i wakacje z jog± podróżowanie po Azji
likesoft