Jedna savasana każdego dnia może zmienić cały świat! Relacja z warsztatu z Judith Hanson Laster. Bodzia Matulaniec.

Judith Hanson Lasater is one of the west’s best known and most highly respected teachers. Lasater has taught yoga since 1971. As well as extensive study with B. K. S. Iyengar in India and the United States, Judith has a doctorate in East-West psychology and is a physical therapist. She helped found the California Yoga Teachers Association, Yoga Journal magazine and the Iyengar Institute of San Francisco and is the author of six books: A Year of Living Your Yoga, Yoga Abs, Yoga for Pregnancy, 30 Essential Yoga Poses, Living Your Yoga and Relax and Renew, as well as hundreds of articles about yoga. Based in San Francisco, Judith teaches extensively around the world. Find out more www.judithlasater.com

Londyn przy stacji Kensal Rise, spora sala na poddaszu typowego angielskiego domu. Stara drewniana podłoga, ceglane ściany, dużo okien wychodzących na overground trains. Trochę trzęsie, gdy przejeżdżają. Na zewnątrz leje, w środku ciepłe światło świec i dyskretny zapach kadzideł. „Namaste everybody!” czyli warsztat zacząć czas.

Jeśli miałabym porównać Judith z innymi znanymi mi nauczycielkami, to bardziej przypomina Ritę Keller niż Gabrielę Giubilaro: niezwykle kobieca, subtelna, ale z dość dosadnym poczuciem humoru. Ogromnie kompetentna, z niesamowitym dystansem do siebie* i świata. Robi wrażenie! Trochę też kojarzy mi się z Anną Dymną. Praktykę jogi postrzega zasadniczo jako akt życzliwości wobec siebie. Idea ta bywa często zapominana, na szczęście nie przez Judith, której podejście do każdego praktykującego jest ciepłe, wolne od uprzedzeń i osądów, respektujące indywidualne różnice i potrzeby..

Judith kilka razy podczas warsztatu zwraca się do uczestników z pytaniem „co jest istotą tej chwili? Pozostań tu i teraz, opowiedz sobie na pytanie, co jest najistotniejsze w tej oto minucie?”. Zastanawiam się nad tym coraz częściej.
Motto warsztatu: jedna savasana każdego dnia może zmienić cały świat!
Każdy potrzebuje odpoczynku, zwłaszcza między godzinami 13 a 15.
Judith: „Mówi się ludziom, że mają wypoczywać, ale nikt nie jest w stanie im powiedzieć JAK do licha mają wypocząć! Oglądanie telewizji czy czytanie nie uspokoi układu nerwowego tak, jak czyni to Restorative Yoga”.
Restorative Yoga działa terapeutycznie, podczas gdy joga terapeutyczna nie zawsze działa relaksacyjnie. Nie należy jej też mylić z joga nidrą. Najkrótsza definicja Restorative Yogi? Heart up & brain down!

Restorative Yoga skupiona jest bardziej na otwieraniu ciała, niż na rozciąganiu go, aby układ nerwowy uspokajać, a nie pobudzać. Judith radzi, aby nie nadwyrężać niepotrzebnie układu nerwowego w codziennym życiu, należy zajmować się tylko jedną rzeczą w jednym momencie, np. albo jeść, albo czytać, nie jednocześnie.
Pytanie z sali: a można jeść i rozmawiać?
Tak, ale odłóż na chwilę widelec.
Wydaję mi się to dość trudne. Spróbuję.

Restorative Yoga wykorzystuje wiele pomocy, umożliwiając głęboką relaksację przede wszystkim poprzez wygodne ułożenie ciała. Na własnym ciele doświadczyłam, jak ważne w savasanie jest podparcie nadgarstków i dłoni – gdy znajdują się one nieco wyżej niż łokcie, całe ciało ogarnia natychmiastowa błogość. Ale wymagało to dodatkowo jednego bolstera i dwóch bloków pod plecy, dwóch koców pod przedramiona, trzeciego pod głowę, czwartego pod pięty i stawy skokowe, drugiego bolstera pod kolana i jeszcze szóstego koca do przykrycia!
SAVASANA jest tadasaną dla Restorative Yogi,  w wielu wariantach, np. na 14 (czternastu) korkowych blokach.

Wg Judith, osoby początkujące, które zasypiają w savasanie, powinny leżeć pod pewnym kątem (ok. 45?), na wałku  (bolsterze) podpartym blokami, nie płasko. Minimalny czas trwania savasany na zajęciach to 15min, z co najmniej dwóch powodów:

1. z fizjologicznego punktu widzenia nie jest możliwe, aby w krótszym czasie osiągnięć stan savasany, czyli pratriahary (Sutra II.54 svavisaya asamprayoge cittasya svarupanukarah iva indriyanam pratyaharah) - bycie świadomym wszystkiego, co dzieje się dookoła, ale bez przywiązania do tego, komentowania, podążania za tym. Judith przytoczyła historię z innego warsztatu, na którym 75 osób leżało w półgodzinnej savasanie. Gdy pod koniec nagle z przeraźliwym hukiem spadło otwarte okno, żaden z uczestników nawet nie drgnął, wszyscy pozostali pogrążeni w głębokim relaksie. Gdyby spali, taki hałas wybudziłby ich natychmiast. (O tak! Teraz jestem w stanie w to uwierzyć).

2. Gdzież indziej w normalnym życiu zabiegani ludzie mają okazję „nic nie robić” przez kwadrans? (No właśnie). Nie należy udzielać wskazówek do savasany chodząc po sali, bo może to rozpraszać. Generalnie, im mniej komend do tej pozycji, tym lepiej. Najważniejsze, aby rozluźnić żuchwę. Podczas praktyki własnej, nie powinno się wykonywać savasany w łóżku, aby nie pomylić jej ze snem. Judith siedzi sobie w padmasanie i spokojnym głosem wprowadza leżących w relaks. Chociaż przy tak starannie ułożonej pozycji, komunikat słowny wydaję się zbędny, dlatego ogranicza się do 2-3 zdań. Warsztat trwał od soboty od środy, codziennie od 10 do 17 i jeszcze zadawane mieliśmy prace domowe!Pierwsza praca domowa: dziś wieczorem połóż się spać pół godziny wcześniej niż zazwyczaj. Nie szukaj wymówek! (Odrobiłam. Z jakim trudem – przecież to London by night!)Druga praca domowa: przed zaśnięciem przypomnij sobie wszystkie miłe chwile mijanego dnia (było ich tyle, że odechciało mi się spać – najśmieszniejsze momenty właśnie z warsztatu :)Wypisz na kartce wszystkie sprawy i zjawiska, które potrafią wyprowadzić cię z równowagi (Korki na ulicach? Własna bezmyślność... co jeszcze, co jeszcze...?) Czwarta praca domowa: usuń na zawsze z listy swoich obowiązków 5 dowolnych pozycji (Oj, tu porażka...)

Ostatnia praca domowa: realizacja planu jednorocznego:
* 20 minut savasany dziennie codziennie
* raz w tygodniu – cała godzina z savasaną
* raz w roku – godzina savasany przez tydzień codziennie, np. w ostatnim tygodniu roku (Obiecuję sobie).

Każdego dnia warsztatu powtarzamy sobie, co nauczyciel jogi powinien przede wszystkim:
1. obserwować (uważnie!)
2. wspierać (zarówno każdą cześć ciała, jak i emocjonalnie)
3. współodczuwać (z uczniem)

I co ważne: słuchaj ćwiczącego, on wie, co dla niego lepsze, z wyjątkiem sytuacji, w której masz pewność, że zagraża to jego bezpieczeństwu.

Często padają pytania, Judith odpowiada od razu.
O płaczu na zajęciach: smutek jest takim samym uczuciem jak wesołość, ani lepszym, ani gorszym, bycie smutnym jest bardzo ludzkie, wszak życie jest słodko-gorzkie. Co zrobić? Po prostu podać chusteczkę, a ewentualną rozmowę odbyć PO zajęciach.
O złości: złość jest niczym innym, jak tylko pewnego rodzaju strategią w radzeniu sobie z innymi ludźmi.
O radości: gdy widzisz na ulicy kogoś z wyraźnymi objawami szczęścia, „podłącz” się pod tę radość, np. uśmiechając się w duchu.
O menstruacji: zabronione są wszelkie pozycje, w których miednica jest wyżej niż serce, np. viparita karani (energia apana zamiast być uwalniana, kumuluje się). Definicja pozycji odwróconych: gdy serce znajduje się wyżej od mózgu.
O początkujących: z wieloletniego doświadczenia Judith wynika, iż osłabienie odcinka lędźwiowego kręgosłupa jest powszechną dolegliwością, dlatego początkujący najpierw powinni być uczeni wygięć do tyłu, zanim przejdą do skłonów do przodu.
O relaksacji: najważniejsze jest prawidłowe ułożenie głowy i szyi oraz zapewnienie ciepła dłoniom i stopom. Nic tak nie pobudza układu nerwowego jak światło słoneczne, dlatego niezmiernie ważnym jest zasłonięcie czymś zamkniętych oczu (Judith używa woreczków z siemieniem lnianym i lawendą).

Potwierdzone doświadczeniem: głęboka relaksacja codziennie przez tydzień obniżyła ciśnienie krwi u osób z grupy kontrolnej z niebezpiecznie wysokiego do normalnego. Wielogodzinny warsztat Judith przerywała co chwilę jakimś żartem albo pytaniem: kto wie, o czym mówię, ręka do góry! Albo: zgadzacie się ze mną, tak czy nie? Gdy patrzy na ciebie, robi to w taki sposób, że wiesz, iż oto zostałeś zauważony, ba! jesteś w centrum jej uwagi. „Bo każdy człowiek chce tylko dwóch rzeczy: zostać zobaczonym i wysłuchanym”.

Niezwykły był to warsztat, najbardziej niesamowite było dla mnie to, że po ułożeniu się, z wykorzystaniem wszystkich pomocy i wskazówek Judith, MOMENTALNIE zapadałam w głęboki relaks. Na pytanie, czy jest mi wygodnie, mogłam tylko odmruknąć „my-hy”. Ani razu nie zasnęłam w pozycjach, choć oglądając siebie na zdjęciach, mam wrażenie jakbym właśnie słodko spała. Na samym początku Judith powiedziała o swoich oczekiwaniach wobec tego warsztatu. Najbardziej istotnym miał być dla niej był bezpośredni kontakt z każdym z nas. Doświadczałam tego wielokrotnie w ciągu tych pięciu dni – gdy Judith patrzy Ci w oczy, nie sposób nie otworzyć przed nią serca. Wyjechałam z Londynu wzruszona i poruszona, ze spokojną, pełną inspiracji głową i otwartym sercem. Kolejką naziemną do London Luton.

Namaste everybody,
Bodzia Matulaniec
„JogaBo” gdańska szkoła jogi
www.jogaBo.pl
bodzia@jogabo.pl
tel. 697 093 268

* Jedna z wielu anegdot: na potwierdzenie faktu, jak savasana potrafi ukoić skołatane nerwy, Judith przytacza sytuacje z jej własnego domu. Gdy, jak twierdzi, mendzi i staje się nieznośna dla pozostałych domowników, jej dzieci zwykły mawiać: „Mummy, please, SAVASE YOURSELF”, po czym mummy idzie na piętro, „savasanuje się” i po pół godzinie wraca - ku uciesze rodziny - zrelaksowana i znośna.