Joga nidra - cudowna sztuka niedziałania. Lesław Kulmatycki.
Dołącz do nas na
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA


Joga nidra - cudowna sztuka niedziałania. Lesław Kulmatycki.

  • czwartek, 9 kwietnia 2009
  • autor: Lesław Kulmatycki
Potrzeba głębokiej relaksacji jest jedną z najbardziej naturalnych potrzeb współczesnego człowieka. Gdzieś w nas się ukrywa i od czasu do czasu, szczególnie w momentach pełnych napięć i pośpiechu, daje znać o swoim istnieniu. Kiedy ponad 20 lat temu zetknąłem się po raz pierwszy z naukami Swamiego Satyanady Sarasvati z Bihar School of Yoga, byłem przeświadczony, że joga nidra jest po prostu jedną z odmian relaksacji. W początkowej fazie mojego kontaktu z aszramem Swamiego Satyanandy sesje jogi nidry traktowałem jako integralną część całego treningu jogi. Z czasem okazało się dla mnie, że joga nidra jest samodzielną techniką, która umożliwia na pogłębiony kontakt z samym sobą. Zdałem sobie sprawę, że aby to zauważyć i właściwie zinterpretować, niezbędny jest własny trening.
teoria jogiW czasie kilkuletnich doświadczeń uzupełnionych o trening jogi indyjskiego Instytutu Jogi Kaivalyadhama z Lonavla wypracowałem własną drogę praktyki jogi nidry, którą mogę określić jako "organiczne doświadczenie ciszy".
"Organiczne" dlatego, że przekonany jestem, iż doświadczenie tego rodzaju jest dostępne każdemu. Jest ono immanentnym i uniwersalnym doświadczeniem, za którym człowiek zawsze tęsknił i tęskni. Jest rodzajem podstawowego doświadczenia wyjściowego, z którego rodzą się inne doświadczenia i działania człowieka. Proces wszelkich zmian dokonywanych przez nas na zewnątrz w środowisku i z innymi ludźmi tak naprawdę rozpoczyna się od zmian, które dokonujemy w sobie samych.
Starożytni filozofowie i duchowi nauczyciele wszystkich kultur podkreślali to w swoich naukach. Platon, Budda, Sokrates to niektórzy z wielkich myślicieli i reformatorów głoszących hasło "Poznaj siebie samego". Techniki relaksacyjne czy medytacyjno-introspekcyjne były i są integralną częścią niemal wszystkich tradycji i kultur. Na przełomie wieków zainteresowanie ćwiczeniami relaksacyjnymi, w większości wypadków inspirowanymi jogą indyjską, staje się współczesnemu człowiekowi coraz bardziej potrzebne.
 
Towarzysząca głębokiej relaksacji cisza jest próbą opisania istoty doświadczenia jogi nidry w kategoriach nie tylko braku negatywnych bodźców czy braku hałasu, ale również braku tych bodźców, które napędzają nasze myśli, wyobrażenia i emocje. Z drugiej strony nie oznacza to, że w czasie doświadczenia jogi nidry nie ma dźwięków, myśli, emocji i wyobrażeń. One są, ale ich natura jest głębsza i prawdziwsza. Ukazują się w momentach spokoju i wewnętrznego wyciszenia, toteż nie powodują chaosu i dysharmonii.
Joga nidra nie jest hipnozą czy ezoterycznym ćwiczeniem, którego celem jest dostarczenie nam wyjątkowych i ekstatycznych przeżyć. Joga nidra nie jest rodzajem ucieczki od realnych obowiązków i realnego świata. Joga nidra nie jest też żadną osobną szkołą czy rodzajem jogi. Joga nidra jest jedynie metodą, która jest pomocna w zainspirowaniu w sobie procesu introspekcji i pasywnej uważności. Jest rodzajem logicznego zestawu fizycznych i psychicznych ćwiczeń, które prowadzą nas do wyciszenia i pełniejszego poznania siebie. Joga nidra jest rodzajem ćwiczenia polegającego na utrzymywaniu całkowitej pasywności. Czasami jest porównywana do wewnętrznej podróży, która polega na obserwacji i doświadczaniu tego wszystkiego, co w danej chwili pojawia się w obrębie ciała, umysłu i ducha.
Podstawowym jej celem jest uzyskanie stanu przeciwnego napięciu, tj. stanu rozluźnienia, dobrego samopoczucia i integracji.
Stan integracji dla wielu może być ważnym i oczekiwanym etapem w rozwoju indywidualnym i może być rozumiany jako stan wewnętrznego spokoju, równowagi i dystansu do otaczającej rzeczywistości.
W rozumieniu potocznym słowo "relaksacja" oznacza sposób uzyskiwania stanu rozluźnienia i odprężenia. Wzajemna współpraca pomiędzy rozluźnianiem mięśni, zrównoważeniem pracy układu nerwowego a wyciszeniem psychicznym jest podstawą całościowego oddziaływania na organizm. Relaksacja w jodze nazywana jest jogą nidrą, co oznacza "jogę snu psychicznego". Sen psychiczny w ujęciu jogi to próba kontrolowanego wycofania się ze świata wrażeń. Nie chodzi tu o całkowite odcięcie się od tego, co znajduje się na zewnątrz człowieka, ale doświadczanie stanu na granicy zewnętrzności i świata psychicznego.
Według Patańdżalego pratyahara to umiejętność "wyłączania" receptorów. Relaksacja zatem jest jedną z najważniejszych technik kontrolowania bodźców płynących z zewnątrz. Natłok myśli i informacji z oraz przyzwyczajenie do tego, by być w ciągłej gotowości do odbioru nowych bodźców, powodują wzmożone napięcie psychiczne i mięśniowe. Relaksacja, podobnie jak wszystkie inne ćwiczenia związane z piątym etapem jogi, polega na stopniowym zmniejszaniu wpływu bodźców z zewnątrz na rzecz obserwacji tego, co pojawia się wewnątrz umysłu, wewnątrz ciała. Postawa skierowana do wewnątrz ma ułatwić "rozbrojenie" mechanizmów utrzymujących psychikę w stanie napięcia.
Można mówić o kilku poziomach doświadczania siebie i kontaktu ze sobą w czasie stanu relaksacji.
  • Poziom kontaktu z ciałem fizycznym: Jak się w nim czujesz? Jak bardzo identyfikujesz? Czy je lubisz? Czy chciałbyś coś w nim zmienić? Co mówi ci w tej chwili? Czy dostrzegasz różnice w poszczególnych jego częściach? Które obszary są przyjemne, a które nie? Czy czujesz energię przepływającą przez ciało?
  • Poziom kontaktu ze świadomością (umysłem): Czy dostrzegasz w niej jakieś szczególne obszary, fragmenty? Czy są sprzeczności? Czy jest w niej harmonia? Czy jest bardzo aktywna? Czy są tam jakieś zakamarki lub pozamykane szczelnie schowki? Czy masz dobry z nią kontakt? 
  • Poziom kontaktu ciała ze świadomością (umysłem): Czy czujesz współpracę? Czy myśli i emocje mają oddźwięk w ciele fizycznym, czy też jest odwrotnie? Gdzie fizycznie umiejscawiasz przejawy pracy świadomości (umysłu)?  
  • Poziom kontaktu ze swoim duchem: Jakkolwiek rozumiesz tę sferę i jakikolwiek masz pogląd na nią, zapewne wymiar transpersonalny nie jest ci obojętny; jak czujesz siebie w całym kosmosie? Czy dostrzegasz siebie w jakimś odniesieniu, zależności od czegoś, kogoś?
Według filozofii indyjskiej dusza każdego z nas uwięziona jest fizycznym ciele podczas każdego kolejnego wcielenia. Nawet fizyczna śmierć nie przynosi uwolnienia duszy do końca. Ta tęsknota za życiem pozostaje i jest "zapamiętana".
W mitologii hinduistycznej tego rodzaju tęsknota reprezentowana jest przez boga Wisznu, który śpiąc się na grzbiecie węża Anandy ma masowane stopy przez swą żonę Lakszmi. Z jego pępka natomiast wyrasta kwiat lotosu, a z niego Brahma, którego Wisznu pouczał o świętych mantrach, modlitwach, gwiazdach i naturze stworzenia. Wisznu, utrzymywany jest przez węża, który spoczywa na kosmicznych wodach, z których cyklicznie odradza się wszechświat oraz wszystkie inne żywioły. Wisznu symbolizuje zatem dobroczynnego ducha, dzięki któremu trwa świat i dzięki któremu każdy z nas ma szansę doświadczyć w swym pojedynczym istnieniu związków z całym kosmosem. Związki te są na tyle silne, że pozostawiają w duszy stały ślad, który przejawia się w tęsknocie za takim doświadczeniem.
Tak mówi mitologia, natomiast filozofia i psychologia jogi interpretują sen jako proces, w czasie którego przestają funkcjonować zmysły. Zmysły oderwane od bodźców nie kontaktują się ze światem zewnętrznym i tym samym wyciszony umysł ma szanse poznawać sam siebie. Sen, a szczególnie marzenia senne są obiektem percepcji umysłu, który staje się zarazem podmiotem i przedmiotem poznania. Stąd w filozofii jogi często funkcjonuje w odniesieniu do umysłu określenie "szóstego zmysłu".
W Bhagawadgicie w rozdziale XV opisane jest drzewo Aswatta jako symbol makrokosmosu i mikrokosmosu. Makrokosmos to wszechżycie, które swój początek bierze w najwyższym Brahmanie. Mikrokosmos to pojedynczy człowiek, który poznając powiązania poszczególnych fragmentów samego siebie, otwiera drzwi do poznania samego siebie oraz poznania drzewa kosmicznego. Drzewo porządkuje świat i łączy nieskończone ze skończonym, nierealne z realnym. Często drzewo kosmiczne przedstawiane jest w odwróconej pozycji, wówczas korzenie sięgają do nieba, natomiast gałęzie - jak mówi Rigweda - niczym promienie słoneczne rozchodzą się ku nam. System nerwowy człowieka porównywany jest do odwróconego korzeniami do góry drzewa. Joga uważa, że takie paradoksalne odwrócenie może być otwarciem drogi do uniezależnienia się procesów świadomościowych od fizycznego ciała. Pomocna w takim otwarciu drogi może być joga nidra.
Wówczas pojawiające się podczas sesji zdarzenia w świecie wewnętrznym, mentalnym czy wyobrażeniowym nabierają szczególnego znaczenia. Według jogi mogą one na równi ze zdarzeniami realnymi mieć wpływ na nasze życie.
Idea odwróconego drzewa przedstawiona w upaniszadach oraz Bhagawad-gicie podpowiada nam jedynie kierunek poszukiwań.
W górę i w dół rozpościerają się jego gałęzie, żywione energiami Przyrody;
jego pędy to przedmioty zmysłów, a wtórne korzenie, co w dół się spuszczają,
to pragnienia, rodzące więzy niekończących się działań w tym świecie człowieka.

Bhagawadgita XV.2.
Aby rozpocząć ćwiczenia jogi nidry, przede wszystkim należy być zainteresowanym taką pracą. Zatem najważniejsze jest to, aby chcieć i znaleźć czas na ćwiczenia. Następnie ważne jest, aby znaleźć odpowiednie miejsce - wystarczająco odizolowane i gwarantujące spokój w czasie przeprowadzanej sesji jogi nidry. Chodzi zarówno o odizolowanie się od codziennych spraw, jak i wytworzenie nastroju sprzyjającego pracy w czasie sesji relaksacyjnej. Nauczyciele jogi zazwyczaj zalecają leżącą pozycję na plecach (savasana) jako najbardziej sprzyjającą tego rodzaju ćwiczeniom.
Pogłębiona relaksacja jogi jest raczej mało znana nawet wśród instruktorów i nauczycieli jogi w Polsce, dlatego narodziła się myśl napisania książki-podręcznika na ten temat, gdzie opisanych jest 12 elementów sesji jogi nidry. Książka została wydana przez Wydawnictwo "Książka i Wiedza" w 2004 r. i można ją kupić w większości dobrych księgarni (również internetowych).
Książka adresowana jest do wszystkich poszukujących i kreatywnych osób, które zainteresowane są ćwiczeniami jogi i które mogą pozwolić sobie na minimum determinacji i dyscypliny niezbędnej do rozpoczęcia praktyki. Adresowana jest również do nauczycieli jogi, którzy chcieliby rozszerzyć swój program i włączyć tego rodzaju ćwiczenia do pracy ze swoimi grupami. Również niektóre elementy opisanej metody mogą włączyć w swej pracy instruktorzy i terapeuci zajmujący się treningami antystresowymi.
 
 
Lesław Kulmatycki
Tekst jest na stronie www.akademiazycia.pl

Tekst powstał jako scenariusz wykładu prowadzonego dla Akademii Życia we Wrocławiu w 2002 r.
Tekst jest zapisem wykładu, bez korekty językowej
O autorze:
Lesław Kulmatycki, nauczyciel jogi od 31 lat, dr hab. profesor nadzwyczajny Katedry Humanistycznych Podstaw Kultury Fizycznej Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu. Jogę studiował w Instytucie Jogi Kaivalyadhama w Indiach i aszramach Satyanandy w Australii. Studia z zakresu kultury fizycznej, filozofii, etyki, psychologii i psychoterapii. Autor prac naukowych o relaksacji i jodze oraz książek: „Classical Yoga Manual”, „Stres, joga relaksacja”, ”Trening relaksacyjny jogi i jego recepcja” „Joga dla zdrowia”, „Stres i joga”, „Lekcja relaksacji”, „Joga nidra”. Obecnie kieruje jedynymi w Polsce Podyplomowymi Studiami Technik Relaksacyjnych oraz przygotowuje Podyplomowe Studia Jogi. Współpracuje m.in. z Akademią Życia, Pracownią Łagodzenia Stresu oraz Stowarzyszeniem Trenerów i Praktyków Relaksacji "Przestrzeń".
 
teoria jogi2
Opublikuj na:
Polecamy:   1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
Nasz Patronat! Targi NATURA FOOD i beECO. Serce ekologii zabije w Łodzi.

Czas rozpocząć odliczanie do najważniejszego wydarzenia branży ekoproduktów w Europie Środkowo-Wschodniej: targów NATURA FOOD i beECO. Świadome odżywianie, polityka zero waste, foodsharing, idea do it yourself, ciężko o bardziej aktualne tematy. Wszystkie z nich będzie można znaleźć w programie Mię...

Piękno w jodze zaklęte

W świecie człowieka Zachodu wygląd jest niezwykle ważny. Nie chodzi o próżność. To komunikat, który niesie wiele informacji – o zdrowiu, samopoczuciu, pozycji społecznej, itp. Pędzący z jednej imprezy na drugą celebryci uciekają się do pomocy inwazyjnej medycyny estetycznej. Jogini i miłośnicy...

Jogini nie tyją. Asany i pranajama na zdrowie

Coraz więcej ludzi walczy z otyłością. Media są pełne cudownych recept na pozbycie się niechcianego tłuszczu. Trwa walka o zdrowie. Względy estetyczne oczywiście się liczą, ale najważniejsze jest to, by uniknąć chorób, które otyłość ze sobą niesie, np. cukrzycy i nadciśnienia. Badania, prowadzone w...

Książka Antybiotyki z apteki Pana Boga Zbigniew T. Nowak

Wielki lekarz minionych epok Paracelsus, zwany twórcą medycyny nowożytnej, głosił kiedyś teorię, że skoro choroba wywodzi się z przyrody, to i w przyrodzie należy poszukiwać na nią remedium. ...

JESIENNE EKOCUDA – w trosce o zdrowie i naturalne piękno. Nasz Patronat!

Żyć w zgodzie z naturą – taką filozofię wyznaje coraz więcej z nas. Znajduje ona odzwierciedlenie w naszych codziennych wyborach. Dotyczą one nie tylko tego, co jemy, ale też czym pielęgnujemy i upiększamy nasze ciało. Kosmetyki naturalne są motywem przewodnim zbliżających się wielkimi krokam...

Targi Art of Healing – zadbaj o siebie holistycznie

Targi Art of Healing (12-13 października) to nowe i unikatowe wydarzenie na mapie Polski, które ogniskuje różne tematy ze wspólnym mianownikiem zdrowego i świadomego życia w dzisiejszej technologicznie, globalnie i postkapitalistycznie zmutowanej rzeczywistości. ...

Joga Festiwal 2019 - Bo coś ta Wierchomla we mnie zostawiła....

108 Powitań Słońca podczas VII Górskiego Maratonu Jogi pamięci Makarego Sieradzkiego - to jedynie podsumowanie tygodnia, który stał się naszym udziałem w połowie lata na Joga Festiwalu w Wierchomli. Pogoda była łaskawa nie tylko do praktyki pod słońcem Beskidu, ale i do górskich wędrówek, więc czas ...

Rozgrzewka i zasady bezpieczeństwa podczas praktyki jogi

To, co najbardziej odróżnia jogę od innych form rekreacji ruchowych, jest to, że jest ona ściśle usystematyzowana, podzielona na stopnie zaawansowania, a pozycje przybierane podczas praktyki są szczegółowo opisane, wyznaczając wysokie standardy bezpieczeństwa oraz osiągania konkretnych efektów po sy...

Mindfulness w brytyjskich szkołach. Sposób na emocje ucznia

370 szkół w Wielkiej Brytanii bierze udział w testowym programie wdrażania technik mindfulness do codziennych zajęć. To element szeroko zakrojonego projektu wspomagającego zapobieganie i leczenie psychicznych dolegliwości, na które coraz częściej cierpią młodzi ludzie. ...

Minimalizm w podróży

Aby urlop był prawdziwie minimalny potrzebne są dwie rzeczy: minimalny bagaż i minimalny umysł. Wtedy z całą pewnością odpoczniemy naprawdę.Czy zdarzyło Ci się pojechać na upragnione wakacje i wrócić tak naprawdę zmęczonym? Przeładowane bagaże, targanie ich po lotniskach, dworcach, upychanie w bagaż...

  
kalendarium wydarzeń
Poprzednie
Października 2019
Następne
PWŚCPSN
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031 
pokaż wszystkie
więcej
pokaż wszystkie
Partnerskie szkoły jogi
  

Partnerzy portalu
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA

  
Joga Portal - Pierwszy, ogólnopolski serwis joga-joga.pl - Kraków - Poznań - Wrocław - Trójmiasto - Lublin
Wakacje z joga, wakacyjne kursy jogi oraz wyjazdy organizowane przez szkoły Jogi z całej Polski. Wyszukiwarka szkół jogi: Kraków, Poznań, Wrocław, Trójmiasto, Lublin a także wiele innych miast z całej Polski. Pozycje jogi, joga na DVD, książki o jodze,joga-sklep, forum a także medytacja, ajurweda, kursy rozwoju oraz masaż tajski. Najnowsze wydarzenia, pytania oraz odpoweidzi, wywiady oraz joga w ciąży i joga dla dzieci - Indie i joga w Indiach a także abc jogi i wakacje z jogą podróżowanie po Azji
LikeSoft