Doł±cz do nas na
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA


Rola kundalini w terapii stresu. Joanna Bidiuk

  • sobota, 14 stycznia 2012
  • autor: Joanna Bidiuk
W XXI wieku słowo "stres’’ jest jednym z czę¶ciej używanych pojęć; stres jest modny, jest atrybutem ludzi sukcesu, ale też ludzi biednych. Pierwszych stresuj± trudne, długotrwałe negocjacje z nowym partnerem biznesowym , podczas gdy tym drugim sen z powiek spędza to, że znów nie starcza do pierwszego. Media codziennie serwuj± nam nowe dawki niesamowicie stresuj±cych informacji, a więc mamy dokładne doniesienia o nowych wojnach, atakach terrorystycznych, kataklizmach, wypadkach komunikacyjnych, a wszystko okraszone dokładn± liczb± ofiar niemalże do 5 cyfry po przecinku.
W języku medycznym stres jest zaburzeniem homeostazy, czyli swego rodzaju równowagi, która panuje w organizmie, spowodowanym jakim¶ czynnikiem fizycznym (np. urazem) lub psychologicznym (np. ¶mierci± kogo¶ bliskiego lub utrat± pracy). 
Pojęcie stresu zawdzięczamy lekarzowi Hansowi Selye, który wprowadził je do użycia około 60 lat temu. On też jako pierwszy postawił hipotezę, że choroby somatyczne mog± być spowodowane brakiem zdolno¶ci człowieka do radzenia sobie ze stresem. 
Co się dzieje w naszym organizmie, gdy zostajemy poddani reakcji stresowej? Głównymi jej odbiorcami s±: układ współczulny, wchodz±cy w skład układu nerwowego oraz system ¶ci¶le ze sob± skoordynowanych gruczołów dokrewnych (wydzielaj±cych hormony), tzw. o¶ podwzgórze – przysadka – nadnercza.
Układ współczulny jest odpowiedzialny za tzw. reakcję walki lub ucieczki, reaguje natychmiast po zadziałaniu bodĽca stresowego. Pobudza on nadnercza (a więc ostatnie ogniwo wspomnianej wyżej osi podwzgórze- przysadka- nadnercza!) do wydzielania adrenaliny i noradrenaliny, co z kolei prowadzi do wzrostu ci¶nienia tętniczego, przyspieszenia oddechu i tętna czy wzrostu napięcia mię¶ni szkieletowych.
O¶ podwzgórze- przysadka- nadnercza aktywowane s± nieco póĽniej, po kilka minutach lub godzinach od zadziałania stresora. Podwzgórze wydziela kortykoliberynę (CRF), która pobudza przysadkę do wydzielania kortykotropiny (ACTH). Z kolei kortykotropina pobudza nadnercza do wydzielania kortyzolu, powszechnie nazywanego hormonem stresu.
W¶ród skutków nadmiernego działania kortyzolu na organizm wymienia się skłonno¶ć do infekcji, do powstawania owrzodzeń żoł±dka, osteoporozy, gorsze gojenie się ran, nadmierny apetyt, podwyższenie ci¶nienia tętniczego, cukrzycę, podwyższone stężenie lipidów w organizmie. Z kolei trzy ostanie stany istotnie zwiększaj± zagrożenie udarami mózgu lub zawałem serca.
 Istotn± rolę w stresie pełni też czę¶ć mózgu nazywana ciałem migdałowatym. Jest ono odpowiedzialne za rozpoznawanie stresora i przypisywanie mu znaczenia emocjonalnego. Nadmierna aktywacja ciała migdałowatego prowadzi do zahamowania czynno¶ci hipokampa, pełni±cego bardzo ważn± funkcję w pamięci. Hipokamp także bierze udział w hamowaniu reakcji stresowej, poprzez hamowanie wydzielania kortykoliberyny przez podwzgórze.
 Jak pokonać stres?
 Każdy z nas poszukuje cudownego lekarstwa, które pozwoli nam go ujarzmić. W g±szczu reklam próbujemy odnaleĽć tak± metodę, która nauczy nas zastosowania wła¶ciwych technik i strategii radzenia sobie ze stresem. Jest to równie ważny element profilaktyki chorób sercowo-naczyniowych, co aktywno¶ć fizyczna, odpowiednia dieta czy niepalenie. Niektórzy wybieraj± więc indywidualne sesje z psychologiem czy psychoterapeut±, inni zdaj± się na wiedzę i do¶wiadczenie znane od tysi±cleci i trafiaj± zajęcia jogi. 
Historycznie joga to zestaw praktyk oddziałuj±cych na ciało i umysł, których ostatecznym celem ma być osi±gnięcie wyższych stanów ¶wiadomo¶ci. Trzy główne techniki wykorzystywane w praktyce jogi to medytacja, ćwiczenia oddechowe (pranayama) oraz ćwiczenia fizyczne (asany).
Wielu z nad nieobce s± takie wyrażenia jak hatha joga, astanga joga czy vinyasa joga. Ostatnio coraz większ± liczbę swoich zwolenników w Polsce znajduje kundalini joga. 
Zajęcia Kundalini Jogi składaj± się z pięciu elementów o regeneruj±cym, wzmacniaj±cym, uzdrawiaj±cym oraz często transformuj±cym działaniu:
- Wprowadzenie poprzez mantrę Kundalini Jogi
- Kriya czyli ćwiczenia w ¶ci¶le okre¶lonej kolejno¶ci pozycji, z pranayam±, mantr± i mudr±,
- Relaksacja najczę¶ciej w pozycji leż±cej,
- Medytacja Kundalini Jogi w jej różnych formach,
- Zamknięcie mantr± Kundalini Jogi.
 Barbara Baczkura
Wci±ż niewiele jest medycznych doniesień naukowych na temat działania kundalini jogi, a te które się pojawiaj± dotycz± małych grup pacjentów. Jednakże ten rodzaj jogi coraz czę¶ciej bywa adoptowany do zachodniej medycyny, znajduj±c swoje zastosowanie w wspomaganiu leczenia różnorodnych chorób i stanów psychiatrycznych, takich jak lęk czy depresja, schorzeń, u w których podłoża leży stres, w tym chorób układu sercowo- naczyniowego oraz zaburzeń neurologicznych o podłożu nerwowo- mię¶niowym. 
Coraz więcej mówi się w ¶wiecie medycznym o tym, że joga zmniejsza stres i napięcie poprzez modyfikację zachowań oraz wpływ na układ neurohoromonalny; poprawia nastrój poprzez zmniejszenie reakcji depresyjnych i lękowych, co z kolei zwiększa poczucie własnej warto¶ci; poprzez wprowadzanie w stan wyższej ¶wiadomo¶ci skutecznie zastępuje stosowanie substancji psychoaktywnych (st±d coraz większa rola kundalini jogi w terapii nałogów); poprzez poprawę poczucia własnej warto¶ci wpływa na lepsze relacje z innymi ludĽmi i lepsze zrozumienie siebie samego. 
Uczestniczka jednego z weekendowych warsztatów kundalini jogi prowadzonych w Atelier Rozwoju od kilku tygodni brała udział w zajęciach BioFeedbacku EEG. Metoda ta wykorzystuje tę wła¶ciwo¶ć, że mózg ludzki w ramach swojej aktywno¶ci wytwarza różne zakresy fal elektrycznych i w trakcie specjalnego treningu ma za zadanie doprowadzić do ich samoregulacji. 
Fale mózgowe rejestrowane z powierzchni naszego mózgu dzieli się według ich częstotliwo¶ci. I tak wyróżniamy:
- Fale alfa; czynno¶ć alfa jest najlepiej wyrażona w czasie relaksacji, przy braku bodĽców czuciowych, wzrokowych czy słuchowych, koreluje z biern± uwag±, lepsz± pamięci±, pozytywnym my¶leniem. W stanie alfa znajdujemy się tuż przed za¶nięciem i zaraz po przebudzeniu
- Fale SMR; najlepiej wyrażone s± w okolicy centralnej w czuwaniu przy otwartych oczach, w stanie relaksacji z zewnętrzn± uwag±, w stanach spokoju, obniżonego lęku. Rytm ten blokowany jest ruchem lub napięciem uwagi.
- Fale Beta; zjawiaj± się w miejsce fal alfa podczas wykonywania czynno¶ci fizycznych lub umysłowych. Odpowiadaj± intensywnemu oraz ¶wiadomemu wysiłkowi umysłowemu. Im większa częstotliwo¶ć tych fal, tym większe jest pobudzenie twórczego i abstrakcyjnego my¶lenia. Fale Beta umożliwiaj± skupienie uwagi i koncentracji na rozwi±zywaniu zadań.
- Fale Beta 2; zwi±zane s± ze zwiększonym napięciem emocjonalnym, występuj± w stanach stresu oraz niepokoju, przy tremie i lęku, podczas negatywnych my¶li. Wysoki poziom Beta zwi±zany jest z wysokim zużyciem energii i skorelowany jest z uwalnianiem hormonów stresu (głównie adrenaliny). Skutkiem nadmiernego udziału fal Beta może być podwyższone ci¶nienie tętnicze oraz napięcie mię¶niowe i odczucie głębokiego stresu.
- Fale Theta; u osób umiej±cych wprowadzić się w stan pod¶wiadomo¶ci (np. podczas hipnozy, lekkiego snu, intensywnego marzenia lub medytacji) w czasie, którego w EEG dominuje czynno¶ć theta, możliwy jest dostęp do własnej przeszło¶ci. Dlatego fale te nazywamy bram± pod¶wiadomo¶ci. W tym stanie występuje też wzmocnienie układu odporno¶ciowego.
 U wspomnianej osoby wyj¶ciowo – przed rozpoczęciem pracy z metod± BioFeedback- w zapisie EEG rejestrowano bardzo wysok± aktywno¶ć fal beta 2. Kolejne tygodnie wypełnione były zadaniami, które miały na celu zmianę konfiguracji fal mózgowych. Z zajęć na zajęcia… było gorzej. Zarówno obiektywnie, to znaczy fale beta 2 nie chciały zmniejszyć swojej dominacji, jak i subiektywnie, to znaczy osoba ta była coraz bardziej zniechęcona nie widz±c skutków, dodatkowo bardzo obci±żona psychicznie maj±c trudn± sytuację rodzinn± oraz stresuj±c± pracę. Zajęcia, na których stwierdzono spektakularn± poprawę miały być ostatnimi jakie zaplanowała. Tego dnia przed rozpoczęciem treningu aparat do EEG nie rejestrował praktycznie aktywno¶ci beta 2, natomiast na istotnie zwiększyła się aktywno¶ć fal SMR oraz theta. Zdziwiony prowadz±cy zapytał równie zdziwion± bohaterkę tej sytuacji, co takiego zrobiła. Okazało się, że nic takiego. Tylko spędziła weekend ćwicz±c kundalini jogę. Sama nie mogła uwierzyć w pokazywane wykresy, ale fakty mówiły same za siebie.
 O jodze kundalini mówi się, że to joga do¶wiadczenia. Kierowana jest przede wszystkim do ludzi z dużych miast, prowadz±cych bardzo aktywny tryb życia. I podobno skutki jej działania można odczuć już po pierwszych zajęciach. Jak widać na powyższym przykładzie skutki te nie tylko daj± się odczuć, ale można je zmierzyć.
 Joanna Bidiuk
specjalista chorób wewnętrznych. Pracuje w jednym z warszawskich szpitali w oddziale kardiologicznym. Tłumaczka ksi±żek o tematyce medycznej. Zamiłowana joginka, podróżniczka i fotograf
 
Opublikuj na:
Polecamy:   1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
Jak wybrać jogiczny prezent ? Na co zwrócić uwagę ?

Jaki prezent wybrać? Jak ocenić nie znaj±c się na sprzęcie do jogi, co będzie optymalne?...

Kiedy moje nogi będ± w końcu elastyczne?

Mocne oraz elastyczne nogi to też zdrowe nogi - lekkie, sprawne i pewnie st±paj±ce po ziemi. To większa rado¶ć biegania i uprawiania wszelkich innych dyscyplin sportowych - twoich ulubionych. To wreszcie smukłe i zgrabne nogi, zrelaksowane i odprężone. Nie zwlękaj - sięgaj po więcej - również w jodz...

Jej wysoko¶ć cytryna

Królowa pochodzi z południowo-wschodnich Chin. Jej kariera rozkwitła w XVIII wieku, kiedy odkryto, że jest doskonałym remedium na wiele chorób. Dzi¶ cytryna znana jest nie tylko ze swych wła¶ciwo¶ci leczniczych, ale także jako doskonała pomoc w ekologicznym sprz±taniu domu....

10 sposobów na uproszczenie życia

Dzisiejsze tempo życia, szczególnie w dużych miastach jest przyczyn± przewlekłego stresu, przemęczenia i problemów ze zdrowiem. Prostota i minimalizm mog± nam pomóc odnaleĽć równowagę i swój własny slow life. Oto 10 sposobów na uproszczenie życia. ...

Obserwujemy obecnie prawdziwy boom na rozwój osobisty. Z czego on wynika?

Na to i wiele innych pytań odpowiadaj± Karolina i Maciej Szaciłło, eksperci od zdrowego stylu życia, entuzja¶ci ajurwedy i technik medytacyjnych....

Prezydent z kasty niedotykalnych na czele Indii. Aktywnie ćwiczy jogę.

Niedawno opisywali¶my na naszych łamach sylwetkę premiera Indii Narendry Modiego, teraz publikujemy kolejny artykuł z tej serii - dla wszystkich czytelników bliżej zainteresowanych Indiami. ...

Joga w walce z traum±, czyli jak pomóc weteranom

Zespół stresu pourazowego (PTSD) dotyka nawet 10 proc. żołnierzy, którzy brali udział w działaniach bojowych. Szeroko zakrojone badania nad tym, jak pomóc weteranom, którzy cierpi± z tego powodu prowadz± m.in. Amerykanie. Maj± w tej materii pokaĽne do¶wiadczenia, bo na przestrzeni ostatnich lat wiel...

Jak długo muszę się rozci±gać, żeby być w pełni elastycznym?

Rozczaruję Was już na samym pocz±tku tego artykułu, ponieważ muszę uczciwi przyznać, że nie ma jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie. ...

Dania gotowe. Czy mog± być zdrowe? Rozmowa z Pawłem Skrzypczakiem, prezesem firmy Primavika

Na sklepowych półkach coraz więcej miejsca zajmuj± różnego rodzaju dania gotowe. Wpisuj± się one w potrzeby współczesnego konsumenta, który żyje szybko. Czy taka wysoko przetworzona żywno¶ć może być zdrowa? Na co zwracać uwagę przy wyborze produktów typu convienience? Rozmowa z Pawłem Skrzypczakiem,...

Joga i medytacja recept± na lepsz± pamięć i orientację

W Polsce na alzheimera choruje ok. 350 tys. ludzi. Trac± pamięć, sprawno¶ć. Uczeni nie potrafi± jeszcze powiedzieć, co jest przyczyn± stopniowej i nieodwracalnej degradacji komórek nerwowych mózgu. Trwaj± intensywne poszukiwania sposobów na opóĽnienie postępów choroby i poprawę komfortu życia pacjen...

  
pokaż wszystkie
więcej
pokaż wszystkie
Partnerskie szkoły jogi
  

Partnerzy portalu
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA

  
Joga Portal - Pierwszy, ogólnopolski serwis joga-joga.pl - Kraków - Poznań - Wrocław - Trójmiasto - Lublin
Wakacje z joga, wakacyjne kursy jogi oraz wyjazdy organizowane przez szkoły Jogi z całej Polski. Wyszukiwarka szkół jogi: Kraków, Poznań, Wrocław, Trójmiasto, Lublin a także wiele innych miast z całej Polski. Pozycje jogi, joga na DVD, ksi±żki o jodze,joga-sklep, forum a także medytacja, ajurweda, kursy rozwoju oraz masaż tajski. Najnowsze wydarzenia, pytania oraz odpoweidzi, wywiady oraz joga w ci±ży i joga dla dzieci - Indie i joga w Indiach a także abc jogi i wakacje z jog± podróżowanie po Azji
likesoft