Dołącz do nas na
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA


Świadomość oddechu. Monika Bobkowska

  • czwartek, 4 listopada 2010
  • autor: Monika Bobkowska
Dzieci oddychają głęboko, przeponowo, nie zastanawiając się nad tym. Sposób oddychania kształtuje jakość życia. Dawni mędrcy, jogini , nauczyciele sztuk walki odkryli potencjał oddechu, czego rezultat znajdujemy w jodze, qi gong, tai chi, kung fu itp. Jednak nie zawsze oddychamy głęboko i świadomie. Z czasem tracimy naturalną dziecięcą swobodę oddychania, ograniczając tym samym swój potencjał, jakość życia, zdrowie. Co robić? Posłuchaj sanskryckiego przysłowia: Oddech to życie. Dobrze oddychaj to długo pożyjesz na tym świecie...
Monika Bobkowska
 
…Oddech to życie - pamiętam jakie wrażenie zrobiły na mnie te słowa we wprowadzeniu do filmu o ashtanga jodze - Basi Lipskiej. To wizualne i zwięzłe przesłanie mówi o rzeczach najważniejszych, o podstawie w praktyce jogi. Pomyślałam, nareszcie w Polsce ktoś kto nie sprowadza jogi jedynie do … oddalania wewnętrznych od zewnętrznych kostek? Oczywiste jest to, że praktyka jogi nie ogranicza się do fizycznych korzyści, ani do zdrowia. Chciałabym, żeby nie sprowadzać jogi jedynie do ćwiczeń gimnastycznych, zapominając o oddechu. My też możemy oddać się praktyce i nie musimy zaraz przenosić się do jaskini czy aśramu. To dzielenie się własnym doświadczeniem jest bardzo potrzebne na ścieżce jogi.
To, że joga to nie tylko rozciąganie, można znaleźć w publikacjach wielu zachodnich doświadczonych nauczycieli nie tylko jogi indyjskiej.
Subtelna anatomia jogiczna, kanały, czakry, świadome kierowanie prany i praca za pomocą oddechu jest czymś całkowicie naturalnym w praktykach jogicznych. Ogromne wrażenie wywarł na mnie Alechandro Rahul, nauczyciel tybetańskiej jogi turl khor, której oddech jest podstawą. Wieloletni praktykujący jogę podkreślają nieustannie wagę oddechu. Dla mnie oddech jest jednym z najważniejszych elementów praktyki, popartej skromnym doświadczeniem w praktyce iyengarowskiej, ashtangi jak i jogi tybetańskiej.
Świadomość oddechu przychodzi z obserwacji. Dokąd schodzi? Czy blokuje się w sercu, w gardle? Czy schodzi do brzucha? Co to w ogóle może dla nas oznaczać, jeśli nie jesteśmy w stanie swobodnie oddychać? Co znaczą te słynne blokady w ciele?
Gdy zaczynałam praktykować jogę, ktoś ze znajomych opowiadał, że znajomy ćwiczący jogę pootwierał sobie wszystkie kanały no i te czakry… – pełni podziwu zadumaliśmy się wtedy, choć… przyznam, że nie miałam pojęcia o co tak naprawdę chodzi? Brakowało mi wiedzy, obserwacji i doświadczenia w praktyce. Czy zrobił to dzięki oddechowi… Co się dzieję jeśli oddech nie dociera do czakr.
Ćakra (potocznie czakra z sanskrytu "koło", "okrąg") – to ośrodek energetyczny w ciele, czyli miejsce, gdzie krzyżuje się wiele kanałów energetycznych (nadi) i gromadzi się energia prana. Ośrodek ten ma odbierać, magazynować i promieniować energie o wibracji właściwej dla swojej funkcji, która konieczna jest do życia istot (w szczególności ludzi). Czakry to lokalizacje świadomości. Rozwijanie ćakr prowadzi do rozwoju wewnętrznego i duchowego wyzwolenia.
Nasza istota nie ogranicza się jedynie do fizycznego aspektu mięśni, kości itp. Subtelny wymiar naszego ciała nie jest tak trudny do poczucia. Terminologia subtelnej czy ezoterycznej anatomii związanej z oddechem: czakrami, praną, nadi itp. często przeraża, będąc używana przez różnego rodzaju ezoteryków, może z tego powodu brak społecznej odwagi wśród polskich instruktorów jogi do ich stosowania. A przecież jeśli zajmujemy się jogą nie możemy ograniczać wszystkiego do rozciągania ciała, nie możemy zapominać o oddechu, który powinien towarzyszyć rozciąganiu i wzmacnianiu. Trzeba jasno powiedzieć, że joga to nie gimnastyka korekcyjna. To starożytny system duchowy, który ma uniwersalne przesłanie, niezależnie jakiego jesteśmy wyznania. Oddziałuje na ciało, ale przede wszystkim na umysł, przywracając duchową równowagę. Prowadzi do opanowania umysłu i ego. Ostatecznie uwalnia od smutku i cierpienia. Zacznijmy więc od asan (pozycji jogi), ale jednocześnie pamiętajmy o oddechu. Wzmacniajmy ciało i jednocześnie pogłębiajmy oddech. Niech nasze własne ciało nie staje się dla nas przeszkodą lecz sprzymierzeńcem, pojazdem.
W Mysore (ex-stolicy południowych Indii) widziałam niepełnosprawnego chłopaka, którego szyja była całkowicie niewidoczna, był bardzo niski i niezbyt urodziwy. Za to jego energia i praktyka asan była imponująca. Biła od niego wspaniała radość, promienistość. Mimo problemów z ciałem robił bardzo zaawansowane asany. Wszystko to dzięki codziennej porcji asan w połączeniu z oddychaniem.
Nauczyciele jogi w Indiach podchodzą od zupełnie innej strony do problemów z ciałem. Wysłuchają uważnie, ze współczuciem, ale każą się brać do roboty i nie rozczulać się nad sobą, nie zastanawiają się nad każdym kręgiem naszego kręgosłupa. Każą oddychać i robić asany, kiedy widzą faktyczne zmęczenie i urwany oddech stopują praktykę. Wiedzą, że jest to proces i ciężka praca nad sobą. Prowadząc zajęcia często spotykam się z tym, że osoby przychodzące na zajęcia zaczynają od opisu swoich fizycznych dolegliwości, głównie kręgosłupa w dolnym odcinku.
Joga dla kręgosłupa stała się popularnym hasłem marketingowym, żeby zbolałych ludzi przyciągnąć na zajęcia jogi. Bardzo dobrze, że kręgosłup przyciąga naszą uwagę, ale nie jest on oderwany od całej reszty ciała. Pozwólcie, że pominę słynne skrzywienia, skoliozy, bo na ten temat można przeczytać prawie wszędzie od osób bardziej kompetentnych - rehabilitantów, lekarzy. Jednakże często zdarza się, że zapominają oni o całej reszcie ciała pacjenta, o trybie życia itp., co ostatecznie powoduje, że część osób bardzo przywiązuje się do swoich krzywizn i kiedy mają powód swojej niepełnosprawności są jeszcze bardziej obolali. Mają często usprawiedliwienie do nic nie robienia, bo przecież nie mogą…. lekarz zabronił! No ewentualnie godzinka zajęć polegających na leżeniu tzw. jogi relaksacyjnej i tak przelatuje nam życie a plecy bolą tak jak bolały.
Dobra idea jaką była reklama jogi dla kręgosłupa, stała się kłopotem przynajmniej dla mnie, ponieważ przekształciła się w zbiorową hipochondrię. Pogłębiła lęki. Spowodowała, że zalęknione o swój kręgosłup osoby przestały cokolwiek robić. Ból pleców poza wrodzonymi wadami często spowodowany jest jak powszechnie wiadomo zastałym trybem życia, brakiem ruchu, osłabionymi mięśniami brzucha, nieodpowiednią dietą która przeciąża jelita, stresem, lękami i innymi emocjami, które nieustannie torpedują naszą głowę.
Broniąc się przed bólem, co jakiś czas wstrzymujemy oddech, a w naszym ciele gromadzi się jeszcze więcej toksyn i więcej napięć. W rezultacie braku oddechu górna część pleców, barki, szyja są tak obciążone, że zaczynamy się garbić przytłoczeni bólem, neurozą, stresem. To z kolei prowadzi do podwyższonego ciśnienia krwi, przyśpieszonego bicia serca, migreny, chorób serca, uderzeń krwi do głowy. itp. Tak więc zanim będziemy się koncentrować na naszym odcinku kręgosłupa zastanówmy się jaki tryb życia prowadzimy?
O której kładziemy się spać? Kiedy ostatni raz czyściliśmy naszą wątrobę, jelita? Czy mamy chwilę w ciągu dnia, żeby usiąść i spokojnie pooddychać, zaobserwować dokąd schodzi nasz oddech, gdzie nas boli? Gdzie czujemy napięcie?
Po prostu skierować tam swoją uwagę obserwować i oddychać.
Większość uczestników zajęć jogi to kobiety. Często obserwuję jak ciężko im przejść oddechem przez odcinek mostka, gdzie znajduje się czakra serca. Kobiety z natury są emocjonalne, dlatego wraz ze złymi nawykami zatrzymujemy wszystko w sercu. Nerwowo podnoszą klatkę piersiową do góry i w dół. Przypomina to trochę oddychanie z okresu kiedy gorset był w modzie, a ściśnięte w pasie kobiety ledwo co oddychały. Przez płytki oddech z czasem tracimy siły życiowe, szybko się męczymy. Potrzeba więcej świadomości, chwili obecności we własnym ciele i uwagi zwróconej na oddech, aby stopniowo przywracać swobodę oddychania.
Deepak Chopra badacz związków nad medycyną orientalną i zachodnią twierdzi, że świadomość oddechu i panowanie nad nim sprzyja zdrowiu nie tylko fizycznemu lecz również psychicznemu, emocjonalnemu i duchowemu. Kiedy przychodzimy na świat pierwszą naszą czynnością jest zaczerpnięcie oddechu a kiedy umieramy ostatnią czynnością jest wydech. Oddech nie należy do nas i nie polega tylko na pobieraniu tlenu z atmosfery. To siła życiowa przenikająca wszechświat, a my stanowimy część tego oddychania
Wpływ stresu na nasze ciało
Podczas sytuacji stresującej w ciele gromadzą się związki chemiczne takie jak adrenalina i kwas mlekowy. Zaczynamy płytko oddychać co na dłuższą metę prowadzi do chronicznego niepokoju, wyczerpania, dezorientacji, bólów pleców i bardzo wielu innych dolegliwości. Więc kiedy dopada nas stresująca sytuacji, goni nas rozwścieczony szef lub ktoś zaczyna się na nas wyżywać odreagowując swój stres lub my zaczynamy wpadać w złość - pamiętajmy o oddechu! Choć to nie jest łatwe angażujmy nasz brzuch, naszą świadomość oddechu. Nie bez powodu czasami na filmach można zobaczyć sceny, w których główny bohater lub bohaterka nie może złapać tchu i np. zaczyna oddychać głęboko i liczy do 10, żeby się uspokoić itp. Kiedy głęboko oddychamy przepona opada, brzuch wypina się do przodu. Jeśli mamy problem z poczuciem ciała możemy położyć rękę na brzuchu. Przy wdechu wypnijmy brzuch do przodu przy wydechu wciągnijmy, aby maksymalnie wypuścić całe powietrze. Taki sposób oddychania otwiera, żebra i rozciąga mięśnie dolnej części pleców, robiąc płucom więcej miejsca. Uruchomiamy współczulny układ nerwowy, który jest źródłem spokoju i rozluźnienia. Jeśli staniemy się świadomi oddechu otwiera się przed nami świat całkiem nowych możliwości.
Z ayurvedyjskiego punktu widzenia mówi się również o tym, że toksyny wytwarzają się pod wpływem negatywnych emocji. Np. stłumiony gniew zmienia całkowicie florę woreczka żółciowego, przewodu żółciowego i jelita cienkiego. Wzmacnia pittę (ogień w ciele) powodując stany zapalne błon śluzowych i jelita cienkiego stłumione uczucia dla pitta to nienawiść i gniew. Z kolei typowy dla podwyższonej vaty - lęk i niepokój zmienia florę jelita grubego. W wyniku czego brzuch wypełnia się gazami, które zbierają się powodując ból często mylnie przypisywany chorobom serca i wątroby. Dlatego też zaleca się, żeby nie tłumić fizycznych objawów takich jak: kaszel, kichanie, gazy. Nieprawidłowy oddech wpływa na nierównowagę Vaty (wiatr w ciele) co atakuję system odpornościowy. Ta reakcja wywołuję alergię na :pył, kurz i zapach kwiatów. Ludzie o przewadze Kapha (flegma) są bardzo wrażliwi na pokarmy, które podwyższają kaphę, a są to głównie produkty mleczne: objawem może być kaszel, zaziębienia, zaparcia i zadyszki a emocje negatywne takie jak przywiązanie i żądza będą jeszcze bardziej spotęgowane może też się pojawić reakcja alergiczna na te pokarmy.
Obserwujmy więc emocje z dystansem, nie oceniajmy i nie obwiniajmy się. Starajmy się nie wchodzić w myśli, które się pojawiają. Pozwólmy im zniknąć. Praktyka obserwacji oddechu nam w tym pomoże. Zamiast wchodzić w historię co nam się przydarzyło, kto nas skrzywdził lub ciągłe planowanie. Usiądźmy spokojnie i skoncentrujmy się na oddechu lub wybierzmy się na spacer lub zajęcia jogi? I utrzymujmy tę uważność oddechu choćby tylko przez 5 minut, ale codziennie. Starajmy się nie koncentrować nad zdjęciami naszego kręgosłupa i nieszczęściu, które nam się przydarzyło, pomyślmy co możemy zrobić, żeby to zmienić. Zwróćmy uwagę jak polepszyć styl naszego życia. Nie doprowadzajmy się do choroby, zapobiegajmy póki jest to możliwe. Dbajmy o swój pojazd przez właściwy oddech i wzmacnianie ciała
Oddech wzmacnia ducha
Powiedzenie polskie mówi, że w zdrowym ciele zdrowy duch. Suficki mistrz Hidayat Inayat Khan powiedział: Oddech jest najważniejszą siłą regulującą bieg naszego życia. W istocie oddech jest samym życiem. Dlatego ci którzy ignorują tajemnicę oddechu (…) pozbawiają się podstawowej znajomości życia, tak z punktu widzenia nauki, jak i duchowego wglądu.. Albo człowiek posiada kontrolę nad oddechem (..) a tym samym pełną władzę nad nieznanym, albo też uzależniony jest niewolniczo od tej życiodajnej, acz nieujarzmionej siły.
Oddech to najważniejszy aspekt niemal każdej tradycji duchowej. Bez względu na to czy jest uważane za spoiwo życiowe między ciałem i duchem, które ulatuje w czasie śmierci - służy do osiągania najgłębszych stanów medytacyjnych, czy też modlitewnych. Koncentrując się na oddechu wyciszamy emocje, ciągle przebiegające myśli. Dzięki temu, że przenosimy naszą uwagę na oddech możemy doświadczyć uczucia przestrzeni. Osoby emocjonalne doświadczają uczucia ulgi, pozbywamy się nadmiaru emocjonalnego balastu który wchodzi w ciało np. w nasze plecy, można powiedzieć, że kamień spada nam serca. Dzięki praktyce oddechu w asanach lub koncentracji oddechu w medytacji możemy odzyskać nową jakość życia. Świadomość oddechu pomoże częściej go używać np. w sytuacjach stresowych, ale też w działaniu w każdej chwili naszego życia, staniemy się bardziej obecni, świadomi, przebudzeni, empatyczni. Dzięki pracy z oddechem w praktyce jogi możemy znaleźć nowego siebie i dotrzeć do innych obszarów naszej egzystencji.
Jak mówi świetny cytat: ważne jest, aby być w każdej chwili gotowym poświęcić to, czym jesteśmy, na rzecz tego czym moglibyśmy się stać Charles Du Bos.
 
Monika Bobkowska
Nauczycielka jogi z 10 letnią praktyką, rozwijaną w Indiach, ajurwedystka, mama 2 dzieci, holistycznie patrząca na ciało, świadomość i zdrowie.
Dharma – Szkoła Jogi, Ajurwedy, Masaży Wschodnich
www.dharma.org.pl
Opublikuj na:
Polecamy:   1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
Jak wybrać jogiczny prezent ? Na co zwrócić uwagę ?

Jaki prezent wybrać? Jak ocenić nie znając się na sprzęcie do jogi, co będzie optymalne?...

Kiedy moje nogi będą w końcu elastyczne?

Mocne oraz elastyczne nogi to też zdrowe nogi - lekkie, sprawne i pewnie stąpające po ziemi. To większa radość biegania i uprawiania wszelkich innych dyscyplin sportowych - twoich ulubionych. To wreszcie smukłe i zgrabne nogi, zrelaksowane i odprężone. Nie zwlękaj - sięgaj po więcej - również w jodz...

Jej wysokość cytryna

Królowa pochodzi z południowo-wschodnich Chin. Jej kariera rozkwitła w XVIII wieku, kiedy odkryto, że jest doskonałym remedium na wiele chorób. Dziś cytryna znana jest nie tylko ze swych właściwości leczniczych, ale także jako doskonała pomoc w ekologicznym sprzątaniu domu....

10 sposobów na uproszczenie życia

Dzisiejsze tempo życia, szczególnie w dużych miastach jest przyczyną przewlekłego stresu, przemęczenia i problemów ze zdrowiem. Prostota i minimalizm mogą nam pomóc odnaleźć równowagę i swój własny slow life. Oto 10 sposobów na uproszczenie życia. ...

Obserwujemy obecnie prawdziwy boom na rozwój osobisty. Z czego on wynika?

Na to i wiele innych pytań odpowiadają Karolina i Maciej Szaciłło, eksperci od zdrowego stylu życia, entuzjaści ajurwedy i technik medytacyjnych....

Prezydent z kasty niedotykalnych na czele Indii. Aktywnie ćwiczy jogę.

Niedawno opisywaliśmy na naszych łamach sylwetkę premiera Indii Narendry Modiego, teraz publikujemy kolejny artykuł z tej serii - dla wszystkich czytelników bliżej zainteresowanych Indiami. ...

Joga w walce z traumą, czyli jak pomóc weteranom

Zespół stresu pourazowego (PTSD) dotyka nawet 10 proc. żołnierzy, którzy brali udział w działaniach bojowych. Szeroko zakrojone badania nad tym, jak pomóc weteranom, którzy cierpią z tego powodu prowadzą m.in. Amerykanie. Mają w tej materii pokaźne doświadczenia, bo na przestrzeni ostatnich lat wiel...

Jak długo muszę się rozciągać, żeby być w pełni elastycznym?

Rozczaruję Was już na samym początku tego artykułu, ponieważ muszę uczciwi przyznać, że nie ma jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie. ...

Dania gotowe. Czy mogą być zdrowe? Rozmowa z Pawłem Skrzypczakiem, prezesem firmy Primavika

Na sklepowych półkach coraz więcej miejsca zajmują różnego rodzaju dania gotowe. Wpisują się one w potrzeby współczesnego konsumenta, który żyje szybko. Czy taka wysoko przetworzona żywność może być zdrowa? Na co zwracać uwagę przy wyborze produktów typu convienience? Rozmowa z Pawłem Skrzypczakiem,...

Joga i medytacja receptą na lepszą pamięć i orientację

W Polsce na alzheimera choruje ok. 350 tys. ludzi. Tracą pamięć, sprawność. Uczeni nie potrafią jeszcze powiedzieć, co jest przyczyną stopniowej i nieodwracalnej degradacji komórek nerwowych mózgu. Trwają intensywne poszukiwania sposobów na opóźnienie postępów choroby i poprawę komfortu życia pacjen...

  
pokaż wszystkie
więcej
pokaż wszystkie
Partnerskie szkoły jogi
  

Partnerzy portalu
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA

  
Joga Portal - Pierwszy, ogólnopolski serwis joga-joga.pl - Kraków - Poznań - Wrocław - Trójmiasto - Lublin
Wakacje z joga, wakacyjne kursy jogi oraz wyjazdy organizowane przez szkoły Jogi z całej Polski. Wyszukiwarka szkół jogi: Kraków, Poznań, Wrocław, Trójmiasto, Lublin a także wiele innych miast z całej Polski. Pozycje jogi, joga na DVD, książki o jodze,joga-sklep, forum a także medytacja, ajurweda, kursy rozwoju oraz masaż tajski. Najnowsze wydarzenia, pytania oraz odpoweidzi, wywiady oraz joga w ciąży i joga dla dzieci - Indie i joga w Indiach a także abc jogi i wakacje z jogą podróżowanie po Azji
likesoft